Google

This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project to make the world's books discoverable online.

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover.

Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the publisher to a library and finally to you.

Usage guidelines

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying.

We also ask that you:

+ Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for personal, non-commercial purposes.

+ Refrain from automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the use of public domain materials for these purposes and may be able to help.

+ Maintain attribution The Google “watermark” you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.

+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe.

About Google Book Search

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web

alhttb://books.;coodle.comj

Digitized by Google

THE

PUBLICATIONS

OF THE

SURTEES SOCIETY.

VOL. LXXI.

LONDON: PRINTED BY GPOTTISWOODE AND CO. EBW-STRERT 6QUARE AND PARLIAMENT STREBT

uM———WÁu—Ó———R——— — I Cc — —! eng quie ea

THE

E m mn cS F = o zw

SURTEES SOCIETY.

ESTABLISHED IN THE YEAB

M.DCCC.XXXIV.

— —— adi. pea “ae

VOL. LXXI.

FOR THE YEAR M.DCCC.LXXI

eg -» @ "vw e" 9. s.s - "V... . a. '" eue "ze oet v Fe — . 9.9 . ,.

(Chathelic chase. Lites: oe Sto: York.

BREVIARIUM

AD USUM INSIGNIS ECCLESIE

EBORACENSIS.

VOL. I.

Published for the Society

BY ANDREWS & CO, DURHAM; WHITTAKER & CO, 18, AVE MARIA LANE; BERNARD QUABITCH, 15, PICCADILLY; BLACKWOOD & SONS, EDINBURGH.

1880

At a General Meeting of Tue SunTEES Socrery, held in Durham Castle on Tuesday, June 6th, 1876, the Rev. Wm. Greenwell in the Chair—it was |

ORDERED, That the York Breviary should be edited for the Society by Mr. Lawley. |

JAMES RAINE.

BREVIARIUM

SECUNDUM USUM ECCLESIE EBORAOCENSIS.

THE Breviary, or Portiforium, according to the use of York is herewith presented to the Surtees Society : thus completing, with the exception of the Horae, the reprints of the several printed Service Books which belonged to the great Northern Diocese.

Concerning the varying forms of the Breviary little defi- nite information can be gathered from books. What Doctor Neale said thirty years ago still remains true: ‘ The History ‘of the Breviary, not only from the time that it came as a ‘book, so-called, into use, about 1050, but from the very ‘commencement of the gradual process of its formation, is ‘a great desideratum, perhaps ¢he great desideratum, in ‘ ritualistic works.’! And of English Breviaries in particular, their forms and peculiarities, there is much lack of accurate knowledge. Mr. Maskell, in his invaluable work, Monumenta Ritualia,? Dr. Neale, in his Liturgiological Essays, and David Laing, in his Preface to the Breviarium Aberdonense,® have written most to the purpose. And something towards a comparison of the Uses in England was attempted in the learned but unhappily uncompleted reprint of the Sarum Portiforium by Mr. Seager. Now that we are able to present

1 Christian Remembrancer, Oct. The Preface was published in Septem- 1850, Vol. xx., new series, p. 285. ber 1855, as a separate pamphlet: Essays on Liturgiology and Church printed at the request, and for the use History, by Rev. J. M. Neale, D.D., of, the membersof the Bannatyne Club.

2nd edit. 1867, p. 2. * Ecclesiae Anglicanae Officia An- 2 Vol. i. Preface, pp. Ixxxv.-lxxxix.; tiqua. Fasciculus Primus, Londini apud and Vol. ii. Pref. pp. xix.-xxxi. J. Leslie mDccCxLIII. — Fasciculus Se-

* Breviarium Aberdonense. 2 Vols. ^ cundus, Londini apud Whittaker et Londoni apud J. Toovey mpccciiv. Soc. MDCCCLY.

a

the public with an accurate reprint of the most ancient known text of our Breviary, we trust that a new stimulus will be given to investigation. For it has been felt all along that a chief hindrance to such investigation was the want of the original texts. The books themselves, as Mr. Maskell ob- serves, ‘are amongst the rarest which still exist, and except ‘in a few instances are to be found (whether printed or * manuscript) only in the great public libraries'! For pur- poses of handy use the texts must be in print: and towards this end our Society has done a great literary service by their contributions. And when the reprint of the Sarum Breviary, now in course of publication at Cambridge, is completed with Mr. Bradshaw's promised preface, the Liturgical Scholar will, we trust, find himself in a position to compare critically the two Uses of Sarum and of York, and to contrast them with the pre-Tridentine Breviary of Rome.

The publication of Service Books for England ceased, of course, in 1558.*. The first complete reprint of any of them in our days was nearly thirty years ago, when to the learning of the Reverend W. J. Blew was entrusted the republication of the Aberdeen Breviary. This work reflects the highest honour on all connected with it. And though we think that the practice of our own Society in writing out in full all con- tractions is right, yet there is a style and character in the Aberdeen reprint, which we should have been glad to have been allowed to imitate.

The copy which has supplied the text for our reprint is unique. It was printed in Venice in 1493, is a ‘totum,’ in small octavo, and printed with contractions throughout. It is in the Bodleian Library at Oxford. Nothing is known from contemporary record concerning the different editions of the York Portiforium : but it is possible that this Oxford copy is of the earliest edition of all. A very early edition of the Paris Breviary was printed by the same printer in Venice in 1487, and in 1494 an edition of the Sarum Missal, long considered to be the Editio Princeps. The Oxford book has been copied with all its errors of punctuation and spelling, with no attempt

! Monumenta, Ritualia, Vol. i. Pree — Ecclesiologist No. Lxxxvi. Feb. 1850. face, p. iv. We exclude the few books printed 2 See Mr. Dickinson's List of Eng- at Douay since the Reformation. lish Service books published in the

xi

to construct a perfect text by correcting it. The contractions indeed have been expanded, and the holy name of our Lord is printed with large Capitals, according to the custom of our Society : otherwise there has been no deviation from the original text. Words, or letters, printed in Italic type denote that they are printed in red in the original; the black letter is represented by the Roman.

There are eleven other volumes, portions or full copies, of the York Breviary, eight of known dates and three un- dated. Full notices of these will be found below: and thanks to the great liberality of their owners, who have accorded to me free use of them at my own leisure, their texts are here collated with our original They are all later than 1493: one and one only dates from the reign of Philip and Mary. The researches of the late Mr. Davies, sometime Townclerk of York, have given us a glimpse of an edition printed in France before 1510, which was sup- plied to a York bookseller, Gerard Wansfort! And it is probable that one at least of the above-named undated copies, that of Mr. Blew, is of this edition. A third issue, apparently a large one, came from the press of Fr. Regnault in 1526 : and of this, six volumes are still in existence. The fourth and last dated edition is of 1533: of which we possess the two parts that constitute a perfect whole. Its correctness and good arrangement might have led us to take it as the original of our reprint: only it seemed on the whole advis- able to reproduce of those with a known date the earliest rather than the latest known edition.

The printer of the Bodleian book deserves a passing tribute. Johannes Hammanus, or as he called himself later J. Hertzog, describes himself of Spires in the earliest book we have of his printing: subsequently he speaks of Landau as his own city, but he printed always at Venice. His surname of Hamman recalls that of a more famous bearer of the name, Jost Amman, the great engraver, who died at Nürnberg in"1591. Like so many others of the early Venice printers, Hamman was evidently a man who took great pride in his work. He describes himself as magtster, exercising an ars mirifica, vir solers, vir probatissimus, tmpressor famattsst-

! Memoir of the York Press, p. 13.

xii

mus, and once tmpressorum monarcha! Under his name we have notices of nearly fifty works given by Maittaire, Denis, Panzer, Van Praet, and Hain. To this lot may be added two more, catalogued by M. Alés in the Library of the Comte de Villafranca, and yet two more, in my own possession. He printed works on all subjects, save apparently the Classics: and this between the years 1482 and 1501 : after which date his name disappears. He printed for others more often than for himself (indeed this York Breviary was put forth at the expense of Fridericus Egmundt and Gerardus Barrevelt) : and at different times he had different partners associated with him. His device is very striking; and in its varieties is well known to book-collectors, A copy of this device, one form of it, from a book in the library of St. Gall, is pre- . sented with this volume to our subscribers, In the second volume will be given a copy of the woodcut of Saint William of York, which is on the final page in the Bodleian book.

In its time this Bodleian book has been the property of two Yorkshiremen, men of renown: Ralph Thoresby and Marmaduke Fothergill. Thoresby describes it in the cata- logue of his Museum as ‘ perfect, and a great curiosity, and gives the summary of its contents? After Thoresby's death : in 1725 it passed into the hands of Marmaduke Fothergill. Fothergill was Vicar of the retired village of Skipwith, ten miles from York and six from Selby. He became a Nonjuror?: and was superseded in his living in 1713. He then retired first to Pontefract and afterwards to Massam Street in Westminster, where he died in 1731.4 He be- queathed a large liturgical library, enriched with many MS. volumes of his own research, to the parishioners of Skipwith on condition that they built a room to hold it: this they failed to do, and thereupon his widow happily passed the whole over to the authorities of York Cathedral, who are

! Description de Livres de Liturgie imprimés aux xv* et xvi* siécles: faisant partie de la Bibliothéque de S. A. R. Mgr. Charles-Louis de Bourbon, (Comte de Villa Franca) par Anatole Alés &c. Paris 1878, p. 225.

? Ducatus Leodiensis 1715, p. 546. Maittaire refers to this notice of Thores- by, in his Annales Typographici, Vol. i.

(alias Vol. iv.), p. 568.

* His name occurs in Kettlewell's works: List of Nonjurors, Vol. ii., Appendix No. VI., p. xi. And see Drake's York, p. 379.

* There are 20 original letters from him to Hearne among the Rawlinson MSS. in the Bodleian, Vol. L. $.

oo omnoomumx

xiii

still the guardians of the trust. After Fothergill the next known possessor of the book was one Edw. Jacob, from whom it passed in the year 1789 to the great collector Richard Gough, and by him was left with the rest of his books to the Bodleian in 1809.

It remains that I should express my grateful thanks to those to whom they are due. First to the gentlemen who have so freely put the use of their volumes at my disposal, Mr. Blew of Warwick Street, Pall Mall, Mr. Sherbrooke of Oxton, Southwell, Mr. Davies Cooke of Owston, Doncaster, Dr. Gott, Vicar of Leeds, and the authorities of York Cathedral. To the first-Énamed of these, the Reverend William J. Blew, my special thanks are offered, for his unwearied friendliness and ready help. To Mr. Bradshaw also, and to the Reverend Canon Raine, I am under great obligations: and from the Reverend Joseph Fowler of Dur- ham, and from the Editors of the new Sarum Breviary (the Reverend Francis Procter and the Reverend Christopher Wordsworth), I have received kind assistance and an inspec- tion of valuable materials.

The following is a table of all the editions known and copies extant of the York Breviary, with the place and date of printing, and summary of contents? The book is assumed to be made up of the four component parts described in the Introduction to Messrs. Procter and Wordsworth's Sarum Breviary. Pars. ii“, pp. viij to xiij.

99 99 »9 99 99 99 99 99 99 99

1533 16mo. 15552] 8v0.

a9 9D

! The Rev. W. D. Macray has p. 464*. drawn my attention to the fact that ? This table has been drawn up by Gough has a notice concerning this E. Mr. Bradshaw: to whose kindness I Jacob in British Topography, Vol i. owe so much.

xiv

The following notices and descriptions are of the various copies with their imprints, &c.

Y. 1493. JOHANNES HAMMANUS. GOUGH 6.

This is the original text of our reprint. It has a title- page [fol. A 1i] Breviarium secundum vsum ecclesie Ebora- censts, in red.

Imprint in red on verso of page 478 [y. 10. b]:

Breviarium secundum morem et consuetudinem sancte eccleste Eboracensis anglicane : ad laudem et gloriam sanctissime trini- tatis : intemerate quoque genitricis dei virginis marie: totiusque Ayerarchie celestis: Ipsiusque sacrosancte. ecclesie Eboracensis ceri devotissimt reverentiam et honorem :. Singulari cura ac diligentia impensisque Friderici eginundt bene revisum emen- datumque: feliciter est explicitum. Impressum venetits per Fohannem hamman de Landoia dictum hertzog: limpidissi- mis: ul cernitis: caracteribus: Anno salutis post millesimum quaterque centestmum nonagesimo tertio. Kalendas madit.

In size it is a small octavo: in black letter: bound in brown calf, and wrongly lettered 1498. Each folio is paginated in right-hand corner in red numerals: which, excepting the 8 folios of the Kalendar, run through the whole book.

The signatures are from 1 to 34 in eights: and 35 in twelves. In this first series are included the Temporale, Kalendar, Psalter, and Commune. The second series of Signatures begins with the Sanctorale: a to x all in eights, andy (y 2, y 3, y 4, y 5, y 6) in tens. On verso of y 10 is the woodcut of S. William which concludes the volume.

The numbering at the top of each folio is very defective between 190 and 198. This latter should be 200: and allowing eight more for the 8 folios of the Kalendar, the numeral 209 with which the first folio of the Psalter com- mences comes exactly right. So that both by signatures and by numbering the book proclaims itself complete, with no hiatus : although there are many things in other Breviaries which are not in Y. eg. the Penitential Psalms. It is six inches high by four broad: each folio has 2 columns, with 36 lines in each. On the title-page, in MS, is a notice: ‘ This is not noted in Maittaire, therefore very rare. W.(?) Ames.’ That this is an error we have shown above, p. viii. note. There

7-2

XV

is also another manuscript note ‘e libris Rad. Thoresby (1698), pr. 5s. And the summary of contents is in M. Fothergill’s handwriting, Temporale, p. 1 Kalendarium. Psalterium, p. 209. Commune, p. 265. Sanctorale, p. 301. It is bound in calf and is in good condition.

W. MR. BLEW'Ss Copy.

This is a copy of the whole Breviary in one volume, but with many an ‘hiatus valde deflendus.’ It has neither title nor general imprint: and the Kalendar is gone. The first folio (unpaged) is a 2: folio 1 is gone, whether it were blank

. or had the title. (1) Temporale. The first series of signatures

runs from a to r, all in eights: from Advent to Easter Eve. The second series goes from aa to mm, all in eights, from Easter Eve to the Commemorations. But aftermm 8 b comes an hiatus probably of 8 folios: and there also should have been placed the Kalendar. (2) Psalter and Commune. Third series of sig- natures from A i to M 8 b from Sunday Mattins to Commune unius virginis. * The commune wants a part of the service *unius virginis, all of plurimarum virginum and unius ma- ‘tronae: and another of unius virginis. It is deficient in the * Commemoratio B. Marie Virginis, and it wants the Com- ‘memorations of S. William, of SS. Peter and Paul, and * All Saints ; as separate services coming with special rubric ‘after the Commemoratio B. Marie V. and before S. Andrew. ‘It wants likewise a series of Benedictions.’ (MS. note by Rev.W. J. Blew.) (3) Sanctorale begins on ccj. (aa and bb want- ing), and runs on to hh 6 b (hh is signed hhij.) Here occurs the only colophon in the volume. @ Finis prime partis hujus breviarii scilicet temporis hyemalis de sanctis. There then occurs a terrible lacuna from aaj to oo 8 (112 folios): pp and qq are there in eights and vv xx and yy: rr j to tt 8 are wanting, and of z folios I, 2, 7 and 8 are wanting, and all that would complete the services of S. Katherine S. Linus and S. Saturninus. The book is 54 inches by 3%, and has 2 columns in a page and 32 lines to each column. It is bound in dark green morocco with a silver cross let in on either board. It is lettered * Breviarium Eboracense. Pars Hyemalis.’ We have ventured to assign it to the date of 1507, classing it with the French edition printed about then for G. Wansfort of York.

xvi

E.B.K.L. and C. FR. REGNAULT'S EDITION OF 1526.

These are all copies of the Pars Hyemalis of the 1526 issue, printed for Gaschet of York. E and B are in York Cathedral Library (x. P. 7, and x. P. 25), K in the Bodleian (Gough 59) L in the British Museum, and C belongs to Philip Davies Cooke, Esq., of Owston Hall, Doncaster. E (to take one as a type of the class) has the following title page: @ Breviarium ad usum insigis (sic) Metropolitane ecclesie Eboracensis : una cum Pia diligentissime accura- tissimeque recognitum et emendatum : in preclara Parrhistenst academia: in edibus videlicet //rancisct Regnault impressum: ac expensis honesti viri Joannis Gaschett: in predicta Eéo- *acensi civitate commorantis : hic suum capit exordium pro tempore hyemali. Anno nostre reparationis 1526. This title-page is on a j not paged. (1) Temporale. aj to t 8 b in

Eve ends on t 8b. (2) Kalendar. First folio signed t1. 8 folios. (3) Psalter and Commune. Second series of Signatures. A to P 4in eights. (4) Sanctorale. Third set of signatures. A to G, all in eights. The imprint which follows the register of signatures on G. 8 b is as follows: @ F2»: pars hyemalis tam de tempore quam de sanctis breviarii ad usum insignis ecclesie Eboracensis Parisiis impressum arte ac pervigili cura Francisci Regnault Alme universitatis Parisiensis librarii jurati / in vico sancti Jacobi e regione maturinorum sub signo e/e- phantino commorantis. —44525o domini millesimo quingen- tesimo xxvj, decimaquinta mensis Octobris. In E, between the Commune and the Sanctorale, is interposed the service for the feast of the Visitation of the B. Virgin. The same service is in B and L, introduced not before, but after the Sanctorale. Its rubric notices the fact that the York Convo- cation in 1513 ordered its use: but it had been printed in the Sarum books at a much earlier date. This service will be found in the Appendix to Vol. ij. of the Breviary. It consists of 8 folios: the first signed with a maltese cross, and the verso of the last folio is illustrated with a woodcut representing 7 or 8 bishops standing and dictating to a scribe, who is seated on a bench writing at a lectern. This volume E has on the first leaf of each octave through the book the signature-

xvli

title Ebo.: has 2 columns to each page and 35 lines to each column. Where it is cited, except in the Kalendar, in our re- print, it represents all the five copies of this same edition. It is whole bound in brown calf, has the stamp of York Minster Library on the side, and on the flyleaf next before the title- page has this inscription : Biblice Decani & Capituli Ebor. Dono Dedit Rokby Scott Clicus, 1733. Its size is six inches by four. Of B, K, and C the same description as that given of E will hold good. L (British Museum, C 35 b) is the copy which belonged to Mr. Gordon, by him bequeathed to Dr. Raine. It has in MS. on the flyleaf the following: ‘ Bre- ‘viary according to the use of York, an extremely rare book. ‘On the 9 June, 1534, Hen. viij. issued a proclamation com- * manding the pope's name to be erased out of all prayers and * Church Books ; in compliance with which the then possessor ‘of this Book has erased the word “ papa” throughout, as I ‘have also observed in various MS. Missals &c. And in Sep. ‘1538, he issued another proclamation for the abolition of * counterfeit Saints; to comply with which the owner has crossed * out various passages and also cut out 4 leaves containing the * Festum S. Thome à Becket—1 leaf in the Translatio sancti ‘Willelmi—and one leaf in the Festum S. Cuthberti! There is also this second note: * Wants the following leaves, sig. e ‘ vij. viij. f j. ij. in Pars r. and g j. (it should be G j.) in part 3.’ To this should be added that folio i 1 is also wanting, and it is added in the catalogue. Strangely enough, on G 7 b and two following leaves the lections for S. Wilfrid are not erased.

R. FR. REGNAULT'S EDITION OF 1526.

This volume, unhappily deficient, represents the Pars Es- tivalis corresponding to the former volumes of the P. Hyema- lis. It gives us the only text we have of that portion of this 1526 edition. It has neither title-page nor colophon nor Kalendar: and the whole of the Temporale and Psalter is gone, anH much of the Commune. The first folio now remaining is M j. (the service being the Commune pluri- morum confessorum): M and N in eights, and O in tens, with one hiatus, probably of 1 folio. The Sanctorale begins a new series of signatures from aa to vv, all in eights: on vv 8 b, the service is that of S. Edmundi Archiepiscopi (16 Nov.). ^

b

xviii

Thence to S. Saturninus the contents are lost, and there is no Festum Visitationis B. M. V. On 6 August is the service for the Transfiguration, to which M. Fothergill has appended a note in MS,, ‘not in the MS. Brev. Ebor., which same note is added to the service for the next day, 'In festo nominis Jesu.' It is to be recognised as a York book from having the feast of S. William (8 June), that of S. Wilfrid (12 Oct.), and of the translation of S. John of Beverley (25 October). In size it is 5$ inches by 3§ wide: it is bound like E, with the York Library stamp on it.

G. DR. GOTT’S COPY OF 1533.

This, with its fellow volume N, in the British Museum, gives us the latest known arrangement and text of the York Breviary. They are therefore of great value : and being very correctly printed, are most useful for collation. G (Pars Hye- malis) was bought by Dr. Gott at the Saville sale in 1860. In the Catalogue of the sale the following notice was added: '** A diminutive and excessively rare volume, in black and ‘red letter, of an impression of which no other copy is known to ‘exist. With the exception of a portion of the last leaf being ‘torn away to the extent of the last six lines, it is in beauti- ‘ful condition, and in old binding. It possesses, on the title, ‘the autograph of * Henricus Comes Arundell,”’ &c. In spite of the assertion here made, we may safely affirm that there is another copy of this impression, viz. N, which is the Pars Esti- valis, answering to this ; for, although there is no date in N to prove it is of the year 1533, it is clear by comparing in each the parts which are common to both, that they both belong to the same edition. The title-page in G is as follows: @ Breviarium insignis ac metropolitane ecclesie Eboracensis una cum Pica (quod vulgo dicitur) diligentissime emendatum : et in Parisiorum Academia expensis Francisci Regnault ejus- dem universitatis bibliopole jurati: et honesti viri Joannis Gascheti in predicta Eboracensi civitate commorantis impres- sum. @ Pars Hyemalis. Venit Parisiis Francisco Regnault sub insigni Elephantis e regione Maturinorum, 1533. The Colophon (which is on h h 4, the last page of the Sanctorale) is as follows: @ Finit pars Hyemalis tam de tempore quam de sanctis Óreviariz ad usum insignis ecclesie Eboracensis.

xix

Parisiis impressi arte ac pervigili cura Francisci Regnault universitatis Parisiensis librarii jurati / in vico sancti Jacobi e regione maturinorum sub signo elephantzs commorantis. Anno domini millesimo quingentesimo xxxiij. vicesima secunda die mensis Augusti.

Except for the Kalendar, and for a slight portion torn off the last leaf, it is complete: bound in calf, and in excellent preservation. The size is not 4 inches by 7, as stated in the sale catalogue, but 4 by 3: it has double columns, and 36 lines in each column. (1) Temporale, a j to v 8 b, all in eights. (2 Kalendar gone. (3) Psalterium and Commune. A j to P 8 b, all in eights, numbered in right-hand corner of the page from Fo. j to Fo. cxx. (4) Sanctorale, from S. Andrew to Wilfridi episcopi et confessoris, aa j to hh 4. This is the edition probably noticed by P[hilippe] D[eschamps] in his Dictionnaire de Géographie, col. 441, 442, where he says that Gachet at Paris in 1533 reprinted ‘en trés petit format’ the York Breviary which he had before printed in 1526.

N. BRIT. MUSEUM. C 35 A.

This is the Pars Estivalis of the same edition as G, but as it lacks the title-page, there is no positive proof of the fact. It has, what G lacks, the Kalendar. It is incomplete, for all the 8 folios sign. a, at the beginning of the book, and for all the feasts between All Saints Day and S. Saturninus : and so lacks the Colophon. In the Museum Catalogue it is thus described : * Note. Register A—T, 12. 8 unnumbered leaves, ‘and A—P, AA—TT. Parts 1 and 3 are without pagina- *tion. Imperfect, wanting Title-page, and all before Sig. B, ‘H 8,01 8, and all after Sig. TT. O 2-7 are much mutilated.’

It has the name of the late Dr. Raine in it, to whom it passed * By the Will of James Gordon.’ It was purchased by the Museum in 1859. (1) Temporale, begins on B j (sig- nature title Ebo. on first folio of each octave), from B to S in eights, and T in twelves. (2) Kalendar, 8 folios, with no sig- nature nor paging. (3) Psalter and Commune, from A to P, all in eights, but O j is wanting and O 8, and the other six folios of O are all torn across at the bottom. (4) Sanctorale. From AA to. TT, all in eights, ending abruptly in the middle of the second Vespers of All Saints Day. In the British

xx

Museum Catalogue the conjectural date of 1520 is assigned to it, and in Dr. Henderson's list of York Service Books, that of 1530; but, as stated above, it must be given to the year 1533. It has, like G, double columns, with 36 lines in each column, and in size is 4 inches by 3.

S. Mr. SHERBROOKE'S COPY.

This is a copy of the whole Breviary, in two volumes, but made up of more than one edition, and with a Sarum Kalen- dar. There is no title, and no imprint in either volume. The date 1524, which is put on the outside by the binder, is got from the table for finding the golden number in the Kalendar, where it is the first year of the series of nineteen. This, however, gives no authority whatever: for this Kalendar is not of York use, and is printed in a type unlike all York books known. A Kalendar, one exactly similar to it, is found in a Sarum Breviary of 1524, now at Oscott, printed at Paris for Fr. Byrckman.! Certainly the main portions of these two volumes (in fact, all of the Pars Hyemalis, and the Psalter and Sanctorale of the P. Estivalis) are of an edition later than this date. Most probably this book came out about 1555, in the reign of Philip and Mary.

Pars Hyemalis. (1) Temporale. AA to RR all in eights. [Note.—FF is wrongly bound up after GG, and LL before HH.]

AA begins the Advent Rubric, with no title-page. (3) Psalterium. ato k, all in eights, and numbered from Fo. 1 to Fo.lxxx. Commune. aa to ff, all in eights. (4) Sanc- torale, from S. Andrew to S. Wilfrid. A to H in eights and I in four. There are two sizes of type used, and each page has two columns with thirty-three lines to a column. Pars Estivalis. (1) Temporale. (This is of a later edition than the rest of the volumes.) Signatures. aa to rr all in eights and ss in four. (nn iij. and nn iiij. are wrongly printed mm iij. and mm iiij) There is but one type used : and in each column of this part of the book there are 35, not 33, lines, This temporale resembles greatly the edition of 1526, printed by Regnault. (2) Kalendar. 8 folios, of Sarum use, with the ‘Envoi’ of Constantinus

! The credit of this discovery is due to Mr. Bradshaw, and I have verified ifs correctness.

xxi

Lepus to the clergy of England, exactly similar to that in the Sarum Breviary of 1524, now in the Library of ‘Oscott College. (3) Psalter and Commune exactly the same as that in the Pars Hyemalis. (4) Sanctorale, from the Annunciation to S. Saturninus. Signatures AA to ZZ, then the abbreviations for ‘et’ and ‘con,’ all in eights, and the abbreviation for ‘us’ in sevens. Probably there is one folio wanting at the end which would have contained the imprint. This Psalter, Com- mune and Sanctorale have, as the Pars Hyemalis, double columns with 33 lines in each column. These two volumes are bound by Hayday, and lettered un- fortunately Breviarium Eboraceuse. In size they are five inches and three-eights by three and a half: and in the P. Estivalis in the Temporale, between the Saturday after Pentecost and Trinity Sunday, is inserted an enormous Pye of 94 pages.

This very valuable copy of the Breviary did not come into my hands till the greater part of this volume was printed. The collation of it begins at col. 677.

ERRATUM.

At the request of the Editor of the York Manual (Vol. lxiii. of this series) attention is drawn to the fact that at p. 89 of that volume, in the Exequiae De- functorum, Psalm cxliv., * Exaltabo te, Deus,' has been printed instead of Psalm xxix., ' Exaltabo te, Domine.’

Se

RUBRICA GENERALIS IN

1

@ In nomine sancte et indivi- due trinitatis. Amen. Incipit ordo Breviarii secundum morem & consuetudinem ecclesie Ebora- censis anglicane. In parte hye- malt, Et primo de adventu do- mini quedam regule ponentur. Prima quarum est. A dventus domini nec ante quin- tam kalendas decembris cele- órari inchoetur : nec ejusdem in- choatio ultra quartam | Nonas decembris differatur. Sed in hits septem diebus ubi dies dominicus evenerit : ibidem adventus domi- ni celebrari incipiatur. Ala regula. Andree festo vicinior ordine quovis. Adventum domini prima colit feria. Si cadat in lucem domini: celebretur ibi- dem. @ Notandum vero quod si festivitas sancti Andree in sabbato ante primam. dominicam adventus evenerit: nulla in eo- dem sabbato ad vesperas de dupli- ct festo sancti Andree fiet men- Ho: preter pulsationem signo- rum: que duplex erit tam ad completorium quam. ad vesperas! preter memoriam: cum anti- phona. Domine Jesu Christe & versiculo Dilexit andream domi- nus, & collecta Majestatem. £¢ fient memorie de domina : et de sanctis Crisanto et Daria. € Si vero ejus festum. in dominica evenerit :. qualiter agendum fue- rit: invenietur ad ejus festum in principio sanctorum. @ In ad-

1 Set’ add: E.G.W. ! pro ‘cum’ a: W,

? vacare : E.G.

ADVENTU. 2

ventu domini si aliquod festum £x lectionum in sabbato contigerit : func tn ipso sabbato vespere de dominica fiant cum antiphonis et psalmis ad sabbatum pertinenti- bus: et memoria de sancto: que precedet memoriam beate virginis. € Sivero tale festum in domini- cis infra adventum evenerit : sem- per differatur in secundam feriam : st eam contigerit a festo novem lectionum. vacari* :. & tunc. in dominica vespere fient de sancto : incipiendo de eo ad capitulum : cum memoria de dominica, Et st in hujusmod: feria secunda aliud festum tx lectionum contin- gat: tunc de festo in dominica contingente dicatur :. sicut ordi- natuy in magna rubrica ante Deus omnium. @ Sz vero in aliqua dominica infra adventum domini festum duplex evenerit : totum fiat de festo : cum memoria de dominica tam in primis quam tn secundis vesperis & matutinis : cum antiphonis et versiculis do- minice* contingentibus : & ora- tione dominical : que precedent memoriam de beata virgine: & in crastino dicatur de officio do- minual ferialiter : cum tribus lectionibus de expositione evan- geli & tribus responsorits de primo nocturno. cum an. contin- gente feriam super psalmo* Bene- dictus non zmpediente festo i lectionum. @ De festis vero ti7 lec. in adventu non agatur : nisi

35 dominicam : E.G. W. 5 Psalmum : E.G.

B

* e . e e, 0° g--- eee e? ee

a e » . ose, e ® e *

memoria tantum :° Paseptis ecta- vis sancti Andree: infra quas certis diebus infra adventum di- cetur de eo : ut patet in regula ad ejus festum. — Et! festo sancto- rum Crisanti & Darse: et festo sancti Saturnini martyrum: st infra adventum evenerint. @ "Notandum quod infra adven- tum domini dicetur. de apostolis : de sancto wilelmo: et de domi- na: ut notatur infra in rubrica post htstoriam Domine ne in ira.” @ Ordo offi in prima domi- nica adventus domini. Ad ves- peras. a£. Benedictus. 55. Ipsum cetera ut in psalterto. In ves- peris de feria? Capitulum. yf cote ascendamus ad mon- tem domini: etad domum dei jacob: et docebit nos vias suas : et ambulabimus in semitis ejus : quia de syon exibit lex et ver- bum domini de hierusalem.* Ae. Ecce dies venient dicit dominus : & suscitabo david germen jus- tum: &regnabit rex: & sapiens erit :, et faciet judicium et justi- ciam in terra. Et hoc est nomen quod vocabunt eum dominus justus noster. Y In diebus illis salvabitur juda : & israel habita- bit confidenter. Et hoc est. Glo- ria patri. Et hoc. Hymnus. onditor alme syderum eterna lux credentium Christe re- demptor omnium exaudi preces supplicum. Qui condolens inte- ritu mortis perire seculum sal- vasti mundum languidum donans reis remedium. Vergente mundi

. e *

! ‘excepto’ add: E.G.

2 Cet in fine rubrice de ipsis commemora-

Honibus, add: E.G. 3 pro ‘feria’ sabbato: E.G.

Ui... DOMINICA

4

vespere uti sponsus de thalamo egressus honestissima virginis matris clausula. Cujus forti po- - tentie genu curvantur omnia celestia terrestria nutu fatentur subdita. 7e deprecamur agie venture judex seculi conserva nos in tempore hostis a telo per- fidi. Laus honor virtus gloria deo patri & filio sancto simul paraclito in sempiterna secula. Amen. Hymnus iste cum versi- culo sequente ad omnes vesperas de adventu usque ad vigiliam nativitatis domini dicatur? ¥ Rorate celi desuper. Et nubes pluant justum : aperiatur terra et germinet salvatorem. — 7s evangelio an. Ecce nomen do- mini venit de longinquo : et cla- ritas ejus replet orbem terrarum. ps. magnificat. Oratio.

Xcita domine potentiam

tuam & veni: ut ab imminentibus peccatorum nos- trorum periculis te mereamur protegente eripi: te liberante salvari. Qui vivis. Memoria de domina. Ai. Missus est gabriel angelus ad mariam vir- ginem desponsatam joseph. ¥ Egredietur virga. Et flos. Oro. P ca qui de beate marie

virginis utero verbum tuum angelo nunciante carnem sus- cipere voluisti: presta sup- plicibus tuis: ut qui vere eam genitricem dei credimus : ejus apud te intercessionibus adju- vemur. Per eundem. @ F£: sciendum quod memoria de sancto Andrea si eadem? die. sabbatz

! * Deo gratias! add : E.G.W. 5 ! Jste' add: CG. * eodem :. W.

PRIMA ADVENTUS.

festum | ejus — fuerit :- precedere debet memoriam beate virgsnis : sed infra octavas suas! pre- cedet memoria de domina: misi cum de eo in crastino fuerit cantandum. @ Et generaliter quotidie infra octavas suas fiet de eo memoria tam in die domi- "ica quam in festis sanctorum & feriis: cum de eo non dicitur. Ad completortum an. Mise- rere mihi domine & exaudi orationem meam. ps. Cum invo- carem. $5. In te domine speravi. «sque In manus tuas. ps5. Qui habitat. gs. Ecce nunc. 77 predicti Psalmi dicantur ad com- pletorium quotidie per annum de quocunque fit servitium : preter- quam a cena domini usque ad octavas pasche. Capitulum. Z7" in nobis es domine: & nomen sanctum tuum et gloriosum invocatum est super nos: ne derelinquas nos domi- ne deus noster. Deo gratias. T° lucis ante termi- [H/ymnus. num rerum creator posci- mus: ut solita clementia sis presul ad custodiam. Procul recedant somnia et noctium fantasmata hostemque nostrum comprime ne polluantur cor- pora. Presta pater omnipo- tens per Jesum Christum do-

minum qui tecum in _ per- petuum regnat cum sancto spiritu. Amen. Cum dicitur Presta pater piissime. — 7«1c

dicetur in fine Regnans per omne seculum. Cum dicitur Deo patri iunc dicetur in fine et nunc et imperpetuum. Quando dicitur Gloria tibi domine & Laus honor

1 6 suas’ om. : E.G.

6

tunc dicetu in fine in sempiterna secula. Amen. Pf Custodi nos domine ut pupillam oculi. Sub. umbra alarum tuarum protege nos. ln evangelio an. Veni domine visitare nos in pace: ut letemur coram te corde perfecto. ps. Nunc dimittis. Seguztur a choro alternatim. Kyrieleyson tery. Christe eleyson zer. Kyrie eleyson fer: & sequitur oratto dominicalis scilicet Pater nos- ter. Et ne nos. Sed libera. Y In pace in id ipsum. Dor- miam &. Sequitur Credo in deum. Carnis resurrectionem. Et vitam eternam. amen. Jf Benedicamus patrem et filium cum sancto spiritu: Laudemus & superexaltemus eum in secula. 7 Benedictus es domine in fir- mamento celi, Et laudabilis & gloriosus et superexaltatus in secula. X Benedicat et custo- diat nos omnipotens & misericors dominus Amen. Y Conf- temini domino quoniam bonus : Quoniam in seculum misericor- dia ejus. Confessio tam ad com- pletorium quam ad primam. Sa- cerdos. nfiteor? deo & beate ma- rie: & omnibus sanctis: et vobis fratres: quia ego peccator peccavi nimis corde: ore : opere: omissione: mea culpa. Ideo precor gloriosam dei genitricem mariam: & omnes sanctos dei: et vos orare pfo me. Chorus. isereatur tui omnipotens deus: & dimittat tibi omnia peccata tua : liberet te ab omni malo conservet et con- firmet in omni opere bono: &

2 Confitebor :; W.

DOMINICA

7

perducat te ad vitam eternam. Sacerdos. Amen. Sequitur con-

J'essto chori. nfiteor deo: & beate ma- rie: & omnibus sanctis: et tibi pater: quia ego peccator peccavi nimis corde: ore: opere: omissione: mea culpa. Ideo precor gloriosam dei genitricem mariam et omnes sanctos dei: & te pater orare pro me. Sacerdos. isereatur vestri omnipotens deus: et dimittat vobis omnia peccata vestra: 'liberet vos ab omni malo: conservet et confirmet in omni opere bono: & perducat vos ad vitam eter- nam. Chorus. Amen. Sacerdos. bsolutionem & remissionem omnium peccatorum vestro- rum spacium vere penitentie : emendationem vite: gratiam & consolationem sancti spiritus tribuat vobis omnipotens et misericors dominus. Chorus Amen. Jignare domine nocte ista. Sine peccato nos custodire. y Miserere nostri domine! P Fiat misericordia tua domine super nos. Quemadmodum spe- ravimus in te. Y Domine deus virtutum converte nos. Et ostende faciem tuam?: & salvi erimus. Y Domine exaudi ora- tionem | meam. Et clamor. Dominus vobiscum. Et cum spiritu tuo. Oratio. / llumina quesumus domine deus tenebras nostras: & totius noctis insidias tu a nobis repelle propitius. Per dominum? Jesum Christum filium tuum qui tecum vivit & regnat in unitate spiritus sancti deus per om-

! * Miserere nostri’ add : E.G. W. 3 * tuam! om. : E.

8

nia secula seculorum. Dominus vobiscum. Et cum. Benedicamus domino. Deo gratias. Fidelium anime per misericordiam dei in pace re- quiescant. Amen. @ Zs/e autem ordo vesperarum et completorit servetur per totum annum nist G cena domini usque octavas pasche : paucis mutatis: ut infra notabitur suis locis &c. ([ Ad ma- tutinas. Invitatorium. Ecce ve- nitrex. Occurramus obviam sal- vatori nostro. 55. Venite. ym. ]/ 5: bum supernum prodiens a

patre olim exiens qui natus orbi subvenis cursu declivi tem- poris. Jilumina nunc pectora ~ tuoque amore concrema audito ut preconio sint pulsa tandem lubrica. Fudexque cum post aderis rimari facta pectoris red- dens vicem pro abditis justisque regnum pro bonis. Von des ut artemur malis pro qualitate cri- minis: sed cum beatis compotes simus perhennes celibes. aus honor. E: dicttur hymnus iste ad omnes matutinas de adventu ante nocturnum usque ad nativi- tatem domini. In primo nocturno. an. Non auferetur. $$. Beatus vir. ps. Quare fremuerunt. Pi. Domine quid. gs. Domine ne in furore. sub uno Gloria patri. An. Erit ipse. ?5. Domine deus meus. £5. Domine dominus noster. £5. Confitebor. 5. In domino confido. Gloria patri. Af. Pulchriores f$. Salvum me fac. (7) ?*. Usque quo do- mine. gs. Dixit insipiens. JS. Domine quis habitabit. Gloria patri y Ex syon species de-

3 * nostrum! add: E.G. W.

Amen.

PRIMA ADVENTUS.

9

coris ejus. Deus noster mani- feste veniet. Lectto j. V isio Isaie filii Amos: quam

vidit super judam & hieru- salem: in diebus ozie: joa- than!: achaz? et ezechie regum juda. Audite celi: & auribus percipe terra : quoniam dominus locutus est. Filios enutrivi et exaltavi: ipsi autem spreverunt me. Hec dicit dominus deus: convertimini ad me & salvi eritis. Sic terminentur omnes lectiones de prophetia: et respondeatur Deo gratias. Ke. Aspiciens a longe ecce video dei potentiam venientem & nebulam totam terram tegentem. Ite obviam ei: etdicite. Nuncia nobis: si tu es ipse. Quiregnaturus es. In populo israel. y Quique terri- gene & filii hominum simul in unum dives & pauper. Ite usque in finem responsorii: & sic de sequentibus 1terationibus. y Qui regis israel intende qui deducis velut ovem joseph. Nuncia. y Excita domine potentiam tuam & veni: ut salvos facias nos. Qui regis? y Gloria. In populo. Et postea retncipietur Responso- rium. Aspiciens. Lectio 1j. (ovt bos possessorem

suum: & asinus presepe do- mini sui : israel autem non cogno- vit me*: populus meus non in- tellexit. Ve genti peccatrici : populo gravi iniquitate : semini nequam filis sceleratis. Ae. Adspiciebam in visu noctis: & ecce in nubibus celi filius ho- minis venit. Et datum est ei regnum & honor: & omnis

1 joatham : E. * * Gl. pa.’ om. : E.G. W.

* acham : G. * *me non cognovit' : E.G.

10

populus tribus & lingue ser- vient? ei, y Potestas ejus potes- tas eterna: que non auferetur: & regnum ejus quod non corrum- petur. Et datum. Lectio 217. uf Jeteuquerunt dominum :

blasphemaverunt sanctum israel abalienati sunt retrorsum. Super quo percutiam vos ul-, tra addentes prevaricationem. Omne caput languidum: & omne cor merens: a planta pedis usque ad verticem non est in eo sanitas. Ke. Missus est gabriel angelus ad mariam vir- ginem desponsatam joseph: nuncians ei verbum et expavescit virgo de lumine. Ne timeas maria: invenisti gratiam apud dominum: ecce concipies & paries. Et vocabitur altissimi filius. y Dabit illi dominus deus sedem david patris ejus et regnabit in domo jacob in eter- num. Etvocabitur. Gloria. Et vocabitur.

In ij nocturno ani. Bethleem. ps. Conserva me. Gloria patri. Af. Ecce virgo. f$. Exaudi domine. Gloria patri? Az. Orietur. 25. Diligam. Gloria.‘ y Egredietur virga de radice jesse. .Sermo beati Leonis pape. Ps quanta [ZLectzo 12227.

Sit: quantusque concursus cum imperatoris mundi istius natalis celebrandus est: bene nostis: quia? nostis quemadmo- dum duces ejus et principes: omnes etiam militantes accurati sericis vestibus : accincti operosis cingulis auro fulgente preciosis: ambiant solito nitidius in con-

! regnaturus es: E.G. 5 serviens : E.G. ' pro ‘quia’ qui: E.G. W.

DOMINICA

11

spectu regis incedere. Tu autem. Sic terminentur omnes lectiones que non fuerint de prophetia. Re. Ave maria gratia plena dominus tecum. Spiritussanctus super- veniet in te: & virtus altissimi obumbrabit tibi: quod enim ex te nascetur beatum!: vocabitur filius dei. y Quomodo fiet istud quoniam virum non cognosco: & respondens angelus dixit ei. Spiritussanctus. Lectto v. (. n enim majus esse im-

peratoris gaudium: si viderit majorem sue apparitionis? orna- tum. Hec autem ideo faciunt: quia majorem sibi remunera- tionem pro hac sollicitudine spe- rant futuram. Si ergo fratres seculi istius homines propter presentis honoris gloriam : ter- reni regis sui natalis diem tanta apparitione? suscipiunt: qua nos accuratione eterni regis nostri Jesu Christi natalem sus- cipere debemus. Ke. Salvatorem expectamus dominum Jesum Christum. Qui reformavit* corpus humilitatis nostre configuratum corpori claritatis sue. y Sob- rie & juste et pie vivamus in hoc seculo expectantes beatam spem & adventum glorie magni dei. Qui. Lectio vj. Qu pro devotione nostra non

nobis temporalem largietur gloriam sed eternam: nec ter- reni honoris administrationem

! pro * beatum! sanctum : E.G. W.

3 apparationis : E.G.

3 tanto apparatu : E.G.W.

* reformabit : E.G.

5 Hec verba a‘ Qui’ usque ad ‘ successo- rem’ in Lectione quinta includuntur apud E.G.W. -

* Ke. salvatorem etc. add: E.G. W.

* Hic incipit Lectio vi. : E.G.W.

12

dabit: que successore finitur: sed celestis imperii dignitatem: que non habet successorem.$ "Qualis autem remuneratio no- stra sit futura: dicit propheta. Que oculus non vidit: nec auris audivit: nec in cor hominis as- cendit: que preparavit deus dili- gentibusse. Ke. Audite verbum domini gentes: & annunciate illud in finibus terre. Et in in- sulis que procul sunt dicite. Sal- vator noster adveniet. y An- nunciate & auditum facite loqui- mini et clamate. Etin. Gloria patri. Salvator.

In ttt nocturno an. Nox pre- cessit. gs. Celi enarrant. Gloria patri? 445. Hora est. p5. Exau- diat te. Gloria patri. A#. Gau- dete. 2s. Domine in virtute. Gloria. y Egredietur dominus de loco sancto suo: veniet ut salvet populum suum. Zsz predicti. versiculi dicantur™ super nocturnum diebus dominwis usque ad vigiliam nativitatis domini quando de adventu agitur. Et sciendum est: quod sicut. ordt- nantur psalmi in vesperis tstius dominice: sic ordinentur in om- nibus dominicis per annum: cum de dominica dicitur: tempore paschali excepto. Secundum Ma- theum.

f illo tempore: Cum ap- propinquasset Jesus!!' hiero- solymis et venisset bethfage ad

5 * Quibus ergo indumentis nos exornari oportet : quod autem dicimus nos hoc est animas nostras quod rex noster Christus non tam nitorem vestium quam animarum requirit affectum. Tu ;' add: E.G. W.

* *G]. pa. om. : E.G. W.

1° diatur: W.

MN Sin’ add: E.G.

PRIMA ADVENTUS.

13

montem oliveti : tunc misit duos discipulos dicens eis: Ite in cas- tellum quod contra vos est. Et reliqua.

Omelia beati Johannis episcopi de eadem lectione. Lectto vij. pees quidem venit Jesus

in hierusalem : sicut johan- nes testatur: nunquam tamen sibi adhibuit ministeria jumen- torum : nec ramorum virentium circa se ornamenta constituit : nec ad terribilem laudem sue divinitatis animos populi excita- vit: nisi modo quando ut patere- tur ascendit. Re. Ecce virgo concipiet & pariet filium dicit dominus. Et vocabitur nomen . ejus admirabilis deus fortis. ¥ Super solium david & super regnum ejus sedebit in eternum. Et vocabitur. Lectio viij. Pus ergo cum tanta gloria est! ingressus: ut amplius illorum adversus se excitaret invidiam : quia jam tempus passionis ejus instabat: & non mors eum urge- bat: sed ipse magis adversum se compellebat mortem. Quando vero judei Christum voluerunt occidere: tangere eum non potuerunt. Quando autem Christus secutus est mortem: parcere ei judei non potuerunt. Re. Obsecro domine: mitte quem missurus es: vide afflic- tionem populi tui. Sicut locutus es veni et libera nos. y A solis ortu & occasu: ab aquilone et mari. Sicut locutus. ZLecfzo ix. Jy autem discipulos domi- nus misit: quia per duo ge- neralia mandata omne genus humanum a peccato absolvit.

! est! om. : E.G. W.

? Quos : W,

14 Qualia? Diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo: & proximum tuum sicut te ipsum. Invenietis inquit dominus asinam alligatam: & pullum cum ea. Asina & pullus: judei sunt & gentes. Judea enim secundum deum: mater est gentium. Sol- vite inquit. Quomodo? Per doctrinam vestram & miracula vestra: quia omnes judei & gentes per apostolos sunt libe- rati. Adducite mihi ad minis- terium : id est ad gloriam corri- gite illos. Re. Letentur celi

'& exultet terra : jubilate montes

laudem: quia dominus noster veniet. Et pauperum suorum miserebitur. y Orietur in die- bus ejus justitia et abundantia pacis. Et pauperum. Aesgon- sortum veincipiatur. Et sic in omnibus festis tx lectionum du- plicibus & simplicibus :. tam de temporali quam de festis sancto- rum: quando non dicitur psalmus Te deum. Sciendum est autem quod nunquam in adventu vel in sepluagesima sive in qua- dragesima debet | dici ps. Te deum. ad matutinas. | Responso- rium feriale? Ré. Erumpant montes jocunditatem : et colles justitiam. Quia lux mundi do- minus cum potentia venit. y Leva hierusalem oculos: et vi- de potentiam regis. Quia. y Emitte agnum domine domina- torem terre. De petra deserti ad montem filie syon. JE: di- cendus est tste versiculus ante laudes quotidie usque ad vigiliam natalis dominz: cum de adventu agitur. In laudibus antiphona.

3 Ad mat. Resp. fer. om. : E.G.

DOMINICA

15

n illa die stillabunt' montes dulcedinem: et colles fluent lacet mel Alleluia. ps5. Do- minus regnavit. A#. Jocun- dare filia syon : exulta satis filia hierusalem. Alleluia. 9s. Jubi- late. 445. Ecce dominus veniet etomnes sancti ejus cum eo et erit in die illa lux magna. Alleluia. ps. Deus deus meus. e£ fs. Deus misereatur sub uno Gloria patri. per totum annum obser- vetur quando Gloria patri adicttur. Az. Omnes sitientes venite ad aquas: querite dominum dum inveniri potest Alleluia. 25. Benedicite. Ft dicttur sine Gloria patri per totum annum quando dicitur. antiphona Ecce veniet propheta magnus : et ipse renovabit hierusalem. Alleluia. ps. Laudate. ps. Cantate. Ps. Laudate dominum in sanctis sud uno Gloria patri Aft psalmi predicti dicendi sunt in laudtbus per totum annum: sive dicatur de temporali: sive de sanctis preterquam in dominicis a sep- tuagesima usque ad pascha: quando de temporali agitur : et tribus diebus proximis ante pascha : & in feriis quando feria- liter agitur : extra tempus pas- chale. Capitulum. H ora est jam nos de somno surgere : nunc enim propri-

or est nostra salus quam cum credidimus : nox precessit: dies autem — appropinquabit. Deo gratias. Hec capitulum dicitur in laudibus diebus dominicis tantum cum de adventu agitur. Hymnus. V ox clara ecce intonat: ob- scura queque increpat : pel-

16

lantur eminus somnia: ab ethere Christus promicat. Jens jam resurgat torpida : que sorde ex- tat saucia : sydus refulget jam novum : ut tollat omne noxium. E sursum agnus mittitur : laxare gratis debitum : omnes pro in- dulgentia: vocem demus cum lachrymis. Secundo ut cum fulserit: mundumque horror cinxerit : non pro reatu puniat : sed pius nos tunc protegat. Zaus honor. yg Vox clamantis in deserto: Parate viam domini: rectas facite semitas dei nostri. Et! Hymnus iste cum versiculo dicatur in laudibus de adventu usque ad nativitatem | domini : nisi in vigilia nativitatis domini : ubi dicitur proprius versiculus. In evangelio af. Spiritussanctus in te descendet maria: ne timeas

habens in utero filium dei. alle- luia. f$. Benedictus. Ovatio

Excita domine. /Zemoria de sancta maria. An. Ave maria gratia plena. dominus tecum benedicta tu in mulieribus. Alle- lua. y Egredietur virga. Oratio. Deus qui de beate. Ad primam hymnus. Iam lucis. A’. In illa die. ~5. Deus deus meus respice. ?*. Dominus regit. Gloria patri ps. Domini est terra. $5. Ad te domine levavi. Gloria patri. s. Judica me. P5. Deus in nomine. Gloria patri.

ps. Confitemini, Gloria. ps. Beati immaculati. Gloria patri. ps. Retribue Gloria patri. Tunc antiphona — percantetur.

Cum istis psalmis predictis di- catur prima in omni dominica : quando nocturnus dicitur ad ma-

1 «Et? pm. : G.

PRIMA ADVENTUS.

17

tutinas nisi im dominicis diebus a lxx usque ad pascka : ubi loco Confitemini — ditur psalmus Dominus regnavit decorem. AZ. Te deum patrem. 2i. Quicun- que. ef cetera stcut. invenietur! tn psalterio. Ad tertiam hymnus Nunc sancte nobis Spiritus. Az.

Jocundare. ps5. Legem pone. Qi venturus est veniet : [Cap. et non tardabit : jam non erit timor in finibus nostris : quoniam ipse est salvator noster. Ke. Veni ad liberandum nos: Do- mine deus virtutum. y Et os- tende faciemtuam et salvi erimus. Domine deus. Gloria patri. Veni ad. y Timebunt gentes nomen tuum domine. Etomnes reges terre gloriam tuam. O7o. Excita domine: gue dicetur ad horas per totam septimanam.? Ad sextam hymnus. — Rector potens. 444. Ecce dominus. 5$. Defecit. Capitulum. Pope est ut veniat tempus ejus: et dies ejus non elon- gabuntur: miserebitur dominus jacob: et israel salvabitur. Ae. Ostende nobis domine Miseri- cordiam tuam. Y Et salutare tuum da nobis. Misericordiam. Gloria patri. Ostende. Y Me- mento nostri domine in bene- placito populi tui. Visita nos in salutari tuo. Oratio ut supra. Ad nonam hymnus. Rerum deus. A#. Ecce veniet. ps5. Mira- bilia testimonia tua. Cafztulum. cce virgo concipiet et pariet filium: et vocabitur nomen ejus emanuel?: butyrum et mel comedet: ut sciat reprobare

! invenitur: E.G.W. ? pro * septim.! hebdomadam : G.

7

18

malum: et eligere bonum. Re. Super te hierusalem : Orietur dominus. ¥ Et gloria ejus in te videbitur. Orietur dominus. Gloria patri. Superte.. ¥ Do- mine deus virtutum converte nos Et ostende faciem tuam: et salvi erimus. Hee ria capt- tula prescripta cum responsoriis sequentibus dicantur. ad horas singulis diebus : cum de adventu agitur : usque ad vigiliam nati- vitatis domini.

Ad wesperas. | Antiphone de laudibus cum psalmis dominica- libus. Capitulum.

n diebus illis: Salvabitur

juda: et israel habitabit con- fidenter et hoc est nomen quod vocabunt eum dominus justus noster. Hoc capitulum | dicatur ad omnes vesperas abhinc usque ad vigiliam nativitatis domini cum de adventu agitur. Re. Tu exurgens domine: Misereberis syon. F7 Quia tempus miser- endi ejus: quia venit tempus. Misereberis. Gloria. Tu exur- gens. Hoc Responsorium cum versiculo et Gloria patri sicut precedentia responsoria ad horas dicitur et* quotidie per adven- tum: cum de adventu agitur usque ad vigiliam nativitatis do- mint: preterquam | in sabbato. Hymnus. Conditor alme. Y¥ Rorate celi. Jn evangelio aii. Ne timeas maria: invenisti gra- tiam apud dominum : ecce con- cipies et paries filium. Alleluia. ps. Magnificat. Oratio. Excita domine. Memoria de sancta marta. Aft, Beata es maria:

* Emmanuel : E. pro *et ad vesperas: E.G. W.

C

DOMINICA :

19

que credidisti: perficientur in te que dicta sunt tibi a domino. Alleluia. Versiculus et oratzo ut supra. Completorium non muta- tur usque ad nativitatem. domini exceptis! festo conceptionzs beate virginis: et commemorationibus ejusdem. @ Feria i. Invitatorium Regem venturum dominum Venite ado- remus. P$. Venite. Zs£ud invt- tatortum dicatur diebus ferialibus usque ad vigiliam nativitatis do- mint : quando de adventu agitur. Hymnus. WNerbum supernum. An’. Dominus defensor. 5. Do- minus illuminatio cum ceteris antiphonis et psalmus prout in psalterio ordinantur. ¥ Ex syon species.? Lectto 7. V. ulnus et livor et plaga tu-

mens non est circumligata : nec curata medicamine neque fota oleo. Terra vestra deserta : civitates vestre succense igni: regionem vestram coram vobis alieni devorant: et desolabitur sicut in vastitate hostili. Hec dicit. Quando autem responsoria sequuntur nonum Responsorium de aliqua historia: sicut Respon- sorium Erumpant z//a que super- sunt nonum debent prius dict tn feria. postea inctpiatur a se- eundo vesponsorio Ristorie. Si- militer fiat st tantum unum se- quatur et postea dicantur omnia alia responsoria secundum ordi- nem: st opus fuerit. De nulla autem historia cantatur in feria primum Responsorium nisi de historia Ecce nunc tempus. zx

al. prout ibi invenietur. Et nisi

! excepto: E.G.

20 quando historia ferialiter incipi- tur. St autem aliquod festus evenerit per adventum in diebus Jferialibus : nihilominus servetur ordo responsortorum dominicalis historie : ita quod nullum omit- tatur.et hoc sit generale per totum annum: nist in ferüs post octa- vas epiphamie usque ad septu- agesimam ubi habentur respon- soria fertalia propria cuilibet ferie. Lectto ij. E derelinquetur filia syon ut umbraculum in vinea: et sicut tugurium in cucume- rario. Sicut civitas que vas- tatur Nisi dominus exerci- tuum reliquisset nobis semen: quasi sodoma fuissemus: et quasi gomorra similes essemus. A udite verbum = [Lectzo 127. domini principes sodomo- rum: auribus percipite legem dei vestri populus gomorre. Quo mihi multitudinem victi- marum vestrarum dicit dominus : plenus sum Holocausta arietum : et adipem pinguium: et sangui- nem vitulorum et agnorum et hircorum nolui. f Emitte ag- num. Ad /audes antiphona. Miserere mei. ps5. Ipsum. cetera ut in psalterio. Capitulum. cce dies veniunt: dicit do- minus: et suscitabo david germen justum : et regnabit rex : et sapiens erit: et faciet judi- cium et justitiam in terra. Hoc capitulum dicatur. tn diebus pro- festis quando de adventu agitur : usque ad vigiliam nativitatis do- mint. In evangelio a&. Ange- lus domini nunciavit marie: et

- fal Ld G. W.) dicatur in fertis per ad- ventum! add: E.G.W.

PRIMA ADVENTUS.

21

concepit de spiritusancto. Alle- luia. 2s. Benedictus. Dicta an- tiphona prostrati omnes! subjun- gant Kyrieleyson.? 227. Christe- leyson. #27, Kyrieleyson. 277. Pater noster etc. Dicta autem oratione dominicali a singulis secrete: sa- cerdos dicat Et ne nos inducas in tentationem. Sed libera nos. Ego dixi. e£ ceteras preces mt- nores ; prout notantur post ter- Ham in psalterio. —| Oratio Ex- cita domine sw supra. (Q( Et notandum quod tantum 1n matu- tints et vesperis surget sacerdos ad versiculum Exurge domine. choro prostrato. In alus vero horis cum alts erit etiam pro- stratus usque post orationem : et sic fiet semper quando de feria dicitur extra tempus paschale. Dita oratione surgant omnes. Memoria de sancta marta. Ai. Spiritussanctus. XY Egredietur virga de. Oratio. Deus qui de beate marie. Cum hac antt- phona versiculo et oratione fiat memoria de domina ad matutinas singulis diebus infra adventum usque ad vigiliam | nativitatis domini: misi quando fit plenum seruitium de domina, | Memoria de omnibus sanctis. An. Ecce dominus veniet : et omnes sancti ejus cum eo: et erit in die illa lux magna. Alleluia. Y Ecce apparebit dominus super nubem candidam. Et cum eo sancto- rum milia. Oratio. ( mecentes nostras que-

sumus domine visitando purifica: ut veniens Jesus Chris-

1 prostrationes: E.G. 2 kyrie eleison: Christe eleison : G. ! bro *cum' in: E.

22

tus filius tuus dominus noster cum omnibus sanctis: paratam sibi in nobis inveniat mansionem. Qui tecum vivit. Cum hac anti- phona versiculo et oratione. fiat memoria de omnibus sanctis sin- gulis diebus profestis per adven- tum: lam ad matutinas quam ad vesperas. exceptis vesperis qui- bus O dicimus : quia in illis ves- peris nec fit memoria de domina : neque de omnibus sanctis.

@ Notandum quod kyrieleyson et preces dicentur ad laudes cum?! prostratione: quotiens de feria agitur extra tempus paschale: nisi quando evangelium ad matu- tinas 1n ipsis feriis pronunciatur, tunc enim preces ad matutinas omitti^ debent. Ad horas vero dicentur quotiens de ferta agi- tur: sive evangelium pronun- cetur sive non: vigilüs nativi- latis domini: epiphanie: pas- che: et tempore paschali. excep- tes. Ad primam Aw. Paratus esto israel in occursum domini ; quoniam venit. 5. Deus in no- mine. $$. Beati immaculati. Ps. Retribue. 445. Adesto. p5. Qui- cunque vult. Zs££ psalmi pre- dicti hoc ordine dicantur ad pri- mam per totum annum: nisi in die animarum : et in domint- cis diebus quando nocturnus dici- tur ad matutinas. A cena vero domni usque ad octavam pasche omittitur cum psalmo? Quicun- que. Psalmi etiam qui sequun- tur ad tertiam sextam et nonam dicuntur ad horas quotidie per

* amitti : G. » fro *cum psalmo? tantum. psalmus : E.G.W. -

DOMINICA

23

annum: nist in die animarum. Capitulum. Domine miserere. Re. Jesu Christe. efc. sicut inve- nttur in psalterto. Sequitur post Jesu Christe kyrieleyson e£ preces cum prostratione. Preces ad pri- mam non mutantur : nisi quando- cunque! ferialiter agitur :. dicto post confessionem. versu Fiat mi- sericordia tua domine: s/a£zs sequatur versiculus Exaudi do- mine vocem meam: qua cla- mavi ad te. cum psalmo Miserere mei Post psalmum versiculus Exurge domine adjuva nos, efc. cum oratione Domine sancte pater. ut supra. Eodem modo fiat ad completorium. Ad ter- tam ah. Veni et libera nos deus noster 53. Legem pone. P5. Memor esto. fs. Bonitatem. el cetera ut supra in dominica. Sequantur preces cum prostra- tione, Kyrieleyson efc. Ad sextam a8. In tuo adventu erue nos domine. 3$. Defecit. 55. Quomodo dilexi. s. Iniquos. et cetera ut supra. Ad nonam an. Tuam domine excita poten- tiam : et veni ad salvandum nos. ps. Mirabilia. ps. Clamavi. P5. Principes. et cetera ut supra. Ad vesperas aA. Inclinavit. ps. Dilexi? cetere antiphone Sertales cum suis psalmis: ut in psalterio notantur. Capitulum In diebus illis. Ae. Tu exurgens. Hymnus Conditor alme syderum. Y Rorate celi. Jn evange. aii. Hierusalem respice ad orientem et vide. Alleluia. s. Magni- ficat. Kyrieleyson. Et cetera cum precibus et oratione ut supra in matutinis. Memoria de do-

1 guod cum: E.G.W, 2 Set’ add: E.; ‘ectera’: G.

24

mina, An. Ne timeas maria. ¥ Egredietur virga. Ovatio Deus qui de beate. Cum hac anti- phona versiculo et oratione fiat memoria de domina singults dte- bus ad vesperas donec incipiatur O sapientia. mist quando fit plenum | servitium | de | domina. Memoria de omnibus sanctis. Visto modo prenotato fiat servi- tum dibus ferialibus: cum de adventuagitur : usque ad vigiliam nativitatis domini : cum tribus lectionibus. @ Feria y. Lectio 7. m veniretis ante conspectum meum: quis quesivit hec de manibus vestris : ut ambula- retis in atriis meis? Ne offeratis sacrificium ultra frustra. Incen- sum vestrum abhominatio est mihi. Lectio 17. eomeniam et sabbatum: et festivitates alias non feram : iniqui sunt cetus vestri : kalen- das vestras et solennitates ves- tras odivit anima mea: et facta sunt mihi molesta: laboravi sus- tinens. Lectto 137. cum extenderitis manus vestras: avertam oculos meos a vobis. Et cum multiplica- veritis orationem: non exau- diam. Manus enim vestre san- guine plene sunt. ZZ» evange. an. Antequam convenirent : in- venta est maria habens in utero* de spiritus sancto. Alleluia. s. Benedictus. Kyrieleyson. ef cetera ad vesperas. In evange. af. Querite dominum dum in- veniri potest: invocate eum dum prope est. Alleluia. gs. Magni- ficat.

? 575! add: E,.G,IV. * *filium' add: G.

PRIMA ADVENTUS.

2B

@ Feria itz. Lectio 7. V avamini : mundi estote : au-

ferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis. Qui- escite agere perverse: discite benefacere. Querite judicium: subvenite oppresso: judicate pupillo: defendite viduam: et venite et arguite me: dicit do- minus. Lectio 1j. Ss fuerint peccata vestra ut

coccinum : quasi nix dealba- buntur. et si fuerint rubra quasi vermiculus: velut lana alba erunt. Si volueritis et audieritis me: bona terre comedetis. Quod si nolueritis: et me ad iracundiam provocaveritis: gladius devorabit vos: quia os domini locutum est.

uomodo facta est [Lectzo 227.

meretrix civitas fidelis plena judicii? Justitia habitavit in ea: nunc autem homicide. Ar- gentum tuum versum est in sco- riam: vinum tuum mixtum est

aqua. Principes tui infideles: socii furum: omnes diligunt munera: sequuntur retribu-

tiones!: pupillo non judicant : et causa vidue non ingreditur ad eos. Z^ evange. an. Erum- pant montes jocunditatem: et colles justitiam : quia lux mundi dominus cum potentia venit. 53. Benedictus. Ad vesperas in evan. an. De syon exibit lex: et verbum domini de hierusalem. ps. Magnificat. q Feria v. Lectio prima. gp eevebtar sublimitas homi- num: et humiliabitur altitudo

virorum. Et elevabitur dominus solus in die illa: et idola penitus conterentur. Lectio 1j.

! *et" add: E.G.

2 adoraret : E.G. W.

' sibi :

26 Et introibunt in speluncas petrarum: et in voragines terre a facie formidinis domini : et a gloria majestatis ejus cum surrexerit percutere terram. / n die illa projiciet [Lecteo 77. homo idola argenti sui: et simulachra auri sui: que fecerat ut adoret? talpas et vesper- tiliones. Et ingredientur scis- Suras -petrarum: et cavernas saxorum a facie ire formidinis domini: et a gloria majestatis ejus: cum surrexerit percutere terram. Jn evan. afi. Veniet fortior me post me: cujus non sum dignus solvere corrigiam calciamentorum ejus. fs. Bene- dictus. Ad vesperas. In evan. an. Expectabo dominum salva- torem meum: et prestolabor eum dum prope est. : Alleluia. ps. Magnificat. @ Feria vj. Lectio 7. V e impio in malum: retri- butio enim manuum ejus fiet ei. Populum meum exac- tores sui expoliaverunt: & mulieres dominate sunt ejus. Popule meus: qui beatum te dicunt: ipsi te decipiunt et viam gressuum tuorum dissipant.? So ad judicandum [Lec?to 27. dominus: et stat ad judican- dos populos. Dominus ad judi- cium veniet : cum senibus populi sui: et principibus ejus. Vos‘ depasti estis vineam meam: rapina pauperis in domo ves- tra. Quare atteritis populum meum : et facies pauperum con-

funditis. Lectio iij. dixit dominus Pro eo quod elevate sunt filie

: dissipént : G. 4 ‘enim’ add: E.G. W.

DOMINICA

27

syon!: ambulaverunt brachio? extento: et nutibus oculorum ibant: et plaudebant: et in pedibus suis incomposito? in- cedebant gradu: decalvabit do- minus verticem filiarum syon: et dominus crinem earum nuda- bit. Jn evange. an, Veniet dies

domini magnus et manifestus: :

qui eum invocaverit : salvus erit. ps. Benedictus. Ad vesperas at- cendum est de commemoratione beate virginis: misi impediatur per festum ix lectionum prout no- latur proximo sabbato post hysto- yiam Domine ne in ira. Et ad vesperas in hac feria sexta frat‘ memoria de adventu : cum hac ait. Ex egypto vocavi filium meum: veniet ut salvet populum suum. Et in sabbato ad matutinas fiat memoria de adventu : cum antt- phona: Syon noli timere. ecce deus tuus veniet. Alleluia. @ Dominica secunda. ad vesperas. Af, Benedictus. ?5. Ipsum. etc. | Capitulum In diebus illis Re. Alieni. ZZymnus Conditor alme. Y Rorate celi. J evan. as. Bethleem non es minima in principibus juda: ex te enim exiet dux: qui regat populum meum israel: ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum. ps5. Magnificat. Oratio. xcita domine corda nostra ad preparandas unigeniti tui vias ut per ejus adventum purificatis tibi mentibus servire mereamur. Qui tecum. Me- moria de domina, An. Ne

! ‘et’ add: E.G.W.

* pro * brachio,' collo : E.G. W.

* ambulabant pedibus suis et composito (incomposito, W.) : E.G.W.

28

timeas. ef cetera.

Ad matutinas | Invitatorium Surgite vigilemus : venite adore- mus. Quia nescitis horam quando veniet dominus. Pi. Venite. Hymnus Verbum su- pernum. / primo nocturno A. Non auferetur. fs. Beatus vir. Et cetera. ut supra. versiculus Ex syon. Lectto j.

actum est autem in diebus

achaz? filii joatham filii ozie regis juda: ascendit rasyn rex syrie et fascee filius romelie rex israel in hierusalem ad pre- liandum contra eam: et non potuerunt debellare eam. Re- quievit syria super effraim: et commotum est cor ejus et cor populi ejus sicut moventur ligna olivarum® a facie venti. Hec dicit dominus. Re. Hierusalem cito veniet salus tua quare merore consumeris: nunquid consiliarius non est tibi: quia in- novavit te dolor. Salvabo te et liberabo te: noli timere. JY Israel si me audieris non erit in te deus recens: neque adorabis deum alienum : ego enim domi- nus. Salvabo. Lectio 17. ppt autem dominus ad

ysaiam: Egredere in occur- sum achaz tu et qui derelictus est jasub filius tuus ad extremum aqueductus piscine superioris: et dices ad eum: Vide ne sileas : noli timere: et cor tuum ne formidet a duabus caudis tyrsio- num? fumigantium istorum. Le. Alieni non transibunt per hieru-

4 fia: E.G.

5 Achan : G.

€ pro ‘olivarum’ sylvarum : E.G. W. 7 titionum : E.G.

SECUNDA ADVENTUS.

29

salem amplius. Nam in illa die stillabunt montes dulcedinem: et colles fluent lac et mel dicit dominus. Y Tunc exaltabunt omnia ligna silvarum a facie do- mini. Nam. Lectto 117. / n ira furoris rasyn! et? syrie et

filii romelie: eo quod consi- lium inierit contra syriam? in malum* effraim et filius romelie dicentes. Ascendamus ad judam et suscitemus eum : et evellamus eum ad nos: et ponamus regem in medio ejus filium tabeel. Ae. Ecce dominus veniet et omnes sancti ejus cum eo : et erit in die illa lux magna et exibunt de hierusalem sicut aqua munda. Et regnabit dominus in eternum super omnes gentes Y Ecce cum virtute veniet: et regnum in manu ejus et potestas et imperium. Et. Gloria patri. Et regnabit.

In secundo nocturno an. Beth- leem. 2:5. Conserva. Y Egre- dietur. @ Sermo beati maxim: episcopi. Lectio 1147. P 4 gitur quoniam post tempus

spiritualibus epulis reficere nos debemus: videamus quid evangelica lectio prosequatur. Ait enim dominus sicut audivi- mus de adventus sui tempore : sicut fulgor* choruscans de sub celo: ita erit adventus filii hominis. Ae Civitas hierusalem noli flere quoniam doluit dominus super te. Et auferet a te omnes tribulationes? Y Ecce domi- nator dominus cum virtute veniet. Et. Lectio v.

! rasym : E. ; rasim : G.

* * et! om: E.G.

* contra te assyria (assiria: G.; as- syria : W.): E.G.W.

* *et’ add: E.G. W.

30

addidit in consequentibus :

In illa nocte erunt duo in lecto uno: unus assumetur : et alterrelinquetur. Movet? fortasse nos fratres: cur dominus adven- tum suum indicans noctis se tempore ostenderit adventurum. Utique ejus adventus magna cum claritate diei: magno cum nitore et timore suscipi debent? a cunc- tis. Re. Ecce veniet dominus protector noster sanctus israel. Coronam regni habens in capite suo. Y Et dominabitur a mari usque ad mare: et a flumine usque ad terminos orbis terre. Coronam. Lectio v7. Qu autem ait: In illa nocte erunt duo in lecto uno: unus assumetur: et unus relinquetur. Hinc jam resurrectionis meritum demonstratur: quod proqualitate vivendi sit gratia resurgendi: ac tantam in singulis quibusquam? resurrectionis esse distantiam : ut duobus etiam pariter dormien- tibus et una sede quiescentibus equalis non possit esse assum- ptio. Lectus enim quidem noster communis est terre hujus am- plissimum solum: in quo cor- pora nostra deposita tutissima sede requiescunt. Re. Sicut mater consolatur filios suos: ita consolabor vos dicit dominus : et de hierusalem civitate quam elegi veniet vobis auxilium. Et vide-

bitis et gaudebit cor vestrum. y

Dabo in syon salutem : et in hie- rusalem gloriam meam. Et vide-

bitis. Gloria patri. Et gaude- bit.!! 5 fulgur : E.G. W.

5 omnem tribulationem : E.G.W.

7 monet : 5 debet : E.G. W. * quibusque : E.G.W. ™ videbis: G.

!! pro ‘ gaudebitis' videbitis : E.G.

DOMINICA

31

In 17 nocturno af. Nox pre- cepit. gs. Celi enarrant etc. Y Egredietur dominus. Secun- dum Lucam.

/[ n illo tempore Dixit Jesus

discipulis suis. Erunt signa in sole et luna et stellis et in terris pressura gentium pro con- fusione sonitus maris et fluc- tuum. Et reliqua. Omelta beat: gregorit pape. Lectto vij. fps ac redemptor noster

nos paratos invenire desi- derans: senescentem mundum que mala sequantur denunciat : ut nos ab ejus amore compescat. Appropinquantem autem ejus ter- minum quante percussiones pre- veniant innotescit: ut si deum metuere in tranquillitate nolu- mus: vicinum ejus judicium vel percussionibus attriti timeamus. Quod terremotus urbes innu- meras subruat frequenter audi- vimus. Xe. Hierusalem plantabis vineam in montibus tuis et exul- tabis: quia dies domini veniet. surge syon convertere ad deum tuum. Gaude et letare jacob quia de medio gentium salva- tor tuus veniet. y Deus a libano veniet: et sanctus de monte umbroso et condenso. Gaude. Lectto viij. Potent quoque sine ces-

satione patimur. Signa quo- que in sole et luna et stellis: adhuc aperte minime videmus. Confusio autem maris & fluc- tuum: necdum nova exorta est. Sed cum multa jam pronunciata!

completa sunt: dubium non est .

quod sequantur etiam pauca que restant quia sequentium rerum

! prenunciata : E.G. W.

82

certitudo est preteritarum exhi- bitio. Re. Docebit nos domi- nus vias suas: et ambulabimus in semitis ejus. Quia de syon exibit lex: et verbum do- mini de hierusalem. y Venite ascendamus ad montem do- mini: et ad domum dei jacob. Quia. Lectio ix. IM am virtutes celorum mo-

vebuntur. Quid enim do- minus virtutes celorum: nisi angelos : archangelos : thronos : dominationes: principatus & potestates appellat. Que in adventu districti judicis nostris tunc oculis visibiliter apparebunt : ut districte tunc a nobis exigant : hoc quod nos modo invisibilis conditor equanimiter portat. Re. Rex noster adveniet Chris- tus. Quem johannes predicavit agnum esse venturum. Y Ecce agnus dei : ecce qui tollit peccata mundi. Quem johannes. Gloria. Quem. Aesfonsorium Rex nos- ter. Remcptiatur Responsorium Jeríale, Egredietur dominus de samaria ad portam que respicit ad orientem ; et veniet in beth- leem ambulans super aquas re- demtionis jude. Tunc salvus erit omnis homo: quia ecce veniet. y Et preparabitur in misericor- dia solium ejus: et sedebit su- per illud judicans in equitate. Tunc salvus. y Emitte agnum. In laudibus. antiphona. 4 7cce in nubibus celi dominus

veniet? cum potestate magna. Alleluia. ps5. Dominus regnavit. an. Urbs fortitudinis ncstre syon salvator ponetur in ea murus et antemurale aperite portas: quia

2 venit: E.G.W.

SECUNDA 38

nobiscum, deus. all'a. 2s. Ju- bilate. az. Ecce apparebit do- minus et non mentietur si moram fecerit expecta eum quia veniet et non tardabit. alleluia. 5. Deus deus meus. ex. Montes et colles cantabunt coram deo laudem: et omnia ligna silva- rum plaudent manibus quoni- am veniet dominus dominator in regnum eternum. alleluia. alleluia. P$. Benedicite. Af. Ecce dominus noster cum virtute veniet ut illuminet oculos ser- vorum suorum. alleluià. ps. Laudate. Capitulum. Hora est jam. Hymnus Vox clara ecce intonat. X Vox clamantis in deserto. Jn evamg. avi. Super solium david et super regnum ejus sedebit in eternum. alleluia. ps. Benedictus. Oratio Excita domine corda. Memoria de do- mina ut supra.

Ad horas antiphone de laudi- bus. Cetera ut in domintica precedenti cum oratione Excita domine corda.

Ad vesperas asi. Ecce in nu- bibus. ef ale antiphone de laudibus cum psalmis domini- calibus. | Capitulum In diebus illis. Re. Tu exurgens. Hymnus Conditor. 7 Rorate. 7» evang. an. Beata es maria que credi- disti: perficientur in te que dicta sunt tibi a domino. alleluia. ps. Magnificat. Oratio. Excita domine corda. cum memoria de domina. ut supra.

@ Feria ij. Lectio 7. V e qui condunt leges iniquas et scribentes injusticiam

! Benedictus : W. * vera: W, 3 *est? add: E.G. W.

ADVENTUS.

84

scripserunt: ut opprimerent in judicio pauperes : et vim facerent cause humilium populi mei: ut essent vidue preda eorum: et pupillos diriperent. Quid facietis in die visitationis et calamitatis de longe venientis: et ubi dere- linquetis gloriam vestram. Lec. 27. V e assur virga? furoris mei et baculus ipse* in manu eorum‘ indignatio mea. Ad gen- tem fallacem mittam eum: et contra populum furoris mei man- dabo ei ut auferat spolia et diripiat predam. Et ponat illum in conculcationem quasi lutum platearum. Lectio tt}. / pseautem non sicParbitrabitur: et cor ejus non ita estimabit : sed cor ejus erit ad conterendum et ad interitionem® gentium non paucarum. Dicit enim. Nun- quid non ut carcanius sic calamo et ut Arphat sic emath. Nun- quid non utdamascus sic samaria. J Emitte agnum. Z4» laudibus av. Miserere. 5$. Ipsum Capi- tulum. Ecce dies veniunt. Hym. Vox clara. Y Vox clamantis in deserto. Jn evang. av. De celo veniet dominator dominus et in manu ejus honor et imperium. ps. Benedictus. Oratio ut supra. Ad horas ut supra in hebdo- mada precendentt cum oratione Excita domine corda.

Ad wesperas antiphone et psalmi feriales. In evangelto ai. Ecce rex veniet dominus terre: et ipse auferet jugum captivitatis

nostre. 55. Magnificat. Oratio ut Supra. X Fera it. Lectto 7.

! pro * eorum! ejus : E.G. W. * pro *sic' sit: G. * internitionem : E.G.W.

D

DOMINICA

38

On invenit manus mea regna idoli' et simulachra eorum de hierusalem et de sa- maria. Nunquid non sicut feci samarie et idolis ejus: sic faciam hierusalem et simulachris ejus. Hec dicit dominus. Lectio 17. E erit cum impleverit do- minus omnia opera ejus in monte syon et in hierusalem: visitabo super fructum magni- fici cordis regis assur: et super gloriam altitudinis oculorum ejus. Lectio 11j. Dr enim: In fortitudine manus mee ego feci: et in sapientia mea intellexi. Abstuli inquit assur terminos populorum: et principes gentium depredatus sum. /n evange. as. Super te hierusalem orietur dominus : et gloria ejus in te videbitur. Ps. Benedictus. Ad vesperas. In evange. an. Vox clamantis in deserto parate viam domini. rectas facite semitas dei nostri. ps. Magnificat. € Feria 1117. Lectio 7. E: detraxi quasi potens in su- blime residentes: et invenit quasi nidum manus mea fortitu- dinem populorum. Lectio 27. ropterea hec dicit dominus: Nunquid gloriabitur securis contra eum qui secat in ea: aut exaltabitur serra contra eum a quo trahitur? Quomodo eleva- bitur virga contra elevantem se: vel baculus qui utique lignum est. vA deo mittet? dominus [Lecz. 27. in ejus pinguibus tenuitatem : et subtus eum gloria ejus succensa

! *sic! add: E.G. W.

? Dicit: E.

* mittit : G. :

* pro ‘vi obs.’ in nube stetur: E.G.W,

36

ardebit quasi combustio ignis. In evan. aii. Ecce mitto angelum meum qui preparabit viam tuam ante faciem tuam. fs. Benedic- tus.

Ad vesperas tn evan. aii, Syon renovaberis et videbis justum tuum qui venturus est in te. 5. Magnificat.

@ Feria v. Lectio 7. A dhuc paululum modicum- que: et consummabitur in- dignatio et furor meus super scelus eorum. Et suscitabo super eum dicit dominus exercituum flagellum juxta plagam madian in petra oreb: et virgam super mare: et levabit eam in via egypti. L ectto 1j. terit In die illa auferetur onus ejus de humero tuo : et jugum ejus de collotuo: et com- putrescet jugum a facie olei. Habitatores jabyn confortamini adhuc dies est ut vi obstetur*: agitabit manum super montem filie syon et collem hierusalem. cce dominus con- [Lectzo 127. fringet legunculam® in ter- rore: et excelsi statura succiden- tur: et sublimes humiliabun- tur. Et subvertentur condensa saltus ferro: et libanus cum ex- celsis cadet. 7» evangelio an. Tu es qui venturus es domine quem expectamus ut salvum facias populum tuum. s. Bene- dictus.

Ad vesperas in evangelio an. Qui post me’ venit ante me? fac- tus est: cujus non sum dignus calciamenta solvere. ps5. Magn't.

5 Jagunculam : E. lagu : G.

6 succidetur: E.G. 7 * me! om.: W.

TERTIA ADVENTUS.

37

@ Feria v. Lectio J. Fegredictur virga de radicc

jesse: et flos de radice ejus ascendet: Et requiescet super eum spiritus domini: spiritus sapientie et intellectus: spiri- tus consilji et fortitudinis: spi- ritus sciencie et pietatis: et replebit eum spiritus timoris do- mini. Lectto 3j. IV on secundum visionem ocu-

lorum judicabit: neque se- cundum auditum aurium arguet : sed judicabit in justicia pauperes: et arguet in equitate pro man- suetis terre. Et percutiet terram virga oris sui : et spiritu labiorum ejus interficiet impium. Lectzo izj. Et erit justicia cingulum lum-

borum ejus: et fides cincto- rium renum ejus. Habitabit lupus cum agno : et pardus cum hedo accubabit. "Vitulus et leo et ovis simul morabuntur: et puer parvulus minabit eos. s evang. ah. Dicite pusillanimes confortamini : ecce dominus deus noster veniet. ps. Benedictus. Ad vesperas memoria! de ad- ventu. af. Cantate domino can- ticum novum: laus ejus ab extremis terre. @ Sabbato ad matutinas. memo- via de adventu. an. Levabit dominus signum in nationibus: et congregabit dispersos israel. ( Dominica ti. ad vesperas ai.

Benedictus. 2i. Ipsum. Cafi- tulum. In diebus illis. Re. Qui venturus est. —ZZymnus.

! pro ‘mem.’ antiphona: E.G.W. ! exegerit: E.G. * Lectío 7 apud E.G.W. Ev dominus ascendet super nubem levem et ingredietur egyptum et mo- vebuntur simulachra egipti a facie ejus et

88

Conditor alme. ¥ Rorate celi. In evange. aw. Non auferetur sceptrum de juda et dux de femore ejus donec veniat qui mittendus est: et ipse erit ex- pectatio gentium. £5. Magni- ficat vel a£. Q sapientia. sz tempus exigerit? Oratio. A urem tuam quesumus do-

mine precibus nostris ac- commoda: et mentis nostre tenebras gratia tue visitationis illustra. Qui vivis. E£ sciendum est quod antiphona O sapientia semper incipienda est xvii. kalen- des Fanuarit.

Ad matu. invita. Rex noster adveniet Christus Quem johan- nes predicavit agnum esse venturum. f$. Venite. Aymnus. Verbum supernum prodiens. /z J. nocturno av. Non auferetur. ps. Beatus vir. ¥ Ex syon.

n anno quo mortuus [3Zec. 7.

est rex achaz : factum est onus istud: Ne laeteris philistea omnis tu: quoniam comminuta est virga percussoris tui. De radice enim colubri egredietur regulus: et semen ejus absorb- ens volucrém. Ke. Ecce appa- rebitdominussuper nubem candi- dam: et cum eo sanctorum milia : et habens in vestimento et in femore suo scriptum: Rex re- gum et dominus dominatium. Y Apparebit in finem et non mentietur si moram fecerit ex- pecta eum : quia veniens veniet. Rex. Lectio ij.

cor egipti tabescet in medio ejus et con- currere. faciam egiptios adversum egip- tios : et pugnabit vir contra fratrem suum et vir contra amicum suum civitas adver- sum civitatem : regnum adversus regnum. Hec dicit dominus.

DOMINICA

89

: 7t! pascentur primogeniti pau- 'perum: et pauperes fiduci- aliter requiescent: et interire faciam in fame radicem tuam: et reliquias tuas interficiam. Ulula porta : clama civitas pros- trata est philistea omnis. Ve. Bethleem civitas dei summi: ex te exiet dominator israel: et egressus ejus sicut a princi- pio dierum eternitatis : et mag- nificabitur in medio universe terre. Et pax erit in terra nos- tra dum venerit. y Loquetur pacem gentibus: et potestas ejus a mari usque ad mare. Et pax. Lectio iij. A b aquilone enim fumus ve- niet: et non est qui effugi- at agmen ejus. Et quid respon- debitur nunciis gentis? Quia dominus syon fundavit: et in ipso sperabunt pauperes populi ejus. In die illa visitabit do- minus in gladio suo duro et grandi et forti super leviathan et serpentem tortuosum : et occidet cetum qui in mari est. — Ke. Qui venturus est veniet et non tardabit : jam non erit timor in finibus nostris. Quoniam ipse est salvator noster. y Deponet omnes iniquitates nostras: et projiciet omnia peccata nostra

Quoniam, Gloria. Quoniam. In ij nocturno. an. Bethleem. $$ Conserva. y Egredietur virga. Sermo beatt augustini episcopi. Lectio tiij.

! Zectio tj. apud E.G.W. E dirumpetur spiritas egipti in visceri- bus ejus; et consilium ejus precipi- tabo et interrogabunt simulachra sua: et divinos suos et phitones et ariolos : et tra- dam egiptum in manu dominorum crude- lium : et rex fortis dominabitur eorum : ait

40

Lssimus sanctum moysen po- pulo dei precepta dantem

ubi dixit: Audi israel dominus deus tuus deus unus est: non potest esse major: non potest esse minor: non potest numerari dicente propheta david : Magnus dominus noster et magna virtus ejus: et sapiencie ejus non est numerus. Ae. Suscipe verbum virgo maria quod tibi a domino per angelum transmissum est concipies per aurem deum paries et hominem. Ut benedicta di- caris inter omnes mulieres. y Paries quidem filium sed virgini- tatis non patieris detrimentum efficieris gravida: et eris mater semper intacta. Ut. Lect. v.

ptime nostis fratres charis-

simi: qui corde fortiter tenetis catholicam veritatem. Audite tamen breviter quod ad- juvante domino proposui explan- andum. Deus unus est pater deus unus est filius deus unus est spiritussanctus : non tres dii sed unus deus: tres in vocabulis unus in deitate sub- stantie, Sed dicit mihi hereti- cus; ergo si unum sunt omnes sunt incarnati? Non: nam ad Christum solum pertinet caro. Ke. Egypte noli flere: quia dominator tuus veniet tibi ante cujus conspectum movebun- tur abyssi. Liberare populum tuum de manu potentie. ¥ Ecce veniet dominus exercituum

dominus exercituum. — Hec dicit domi-

nus. 2 Lectio ij. apud E.G.W. t arescet aqua de mari et fluvius deso- labitur, atque siccabitur; et deficient flumina attenuabuntur et siccabuntur rivi aggerum. Hec dicit dominus deus.

TERTIA ADVENTUS.

41

deus tuus in potestate magna. Liberare. Lectto qj. IM empe aliud est anima : aliud

est ratio : et tamen in anima est ratio: et una est anima : sed aliud anima agit: aliud ratio: anima vivit: ratio! sapit. Et tamen nec anima sine ratione: necratio sine anima. Ecce aliud: In sole calor et splendor in uno radio sunt. Sed calor exiccat: splendor illuminat. Aliud sus- cipit calor: aliud splendor. Et licet calor et splendor abinvicem non queant separari: suscipit splendor illuminationem non fervorem : suscipit calor fervorem non illuminationem. Sic et filius suscepit carnem et non deseruit patrem: nec divisit se a patre. Suscepit carnem in proprietate : et tamen pater et spiritussanc- tus non defuit majestate. Fe. Prope est ut veniat tempus ejus et dies ejus non elongabuntur. Miserebitur dominus jacob et israel salvabitur. Y Qui ven- turus est vefiet et non tardabit : jam non erit timor in finibus

nostris. Miserebitur. Gloria. Miserebitur. In 11j nocturno an. Nox pre-

cessit. ^5. Celi enarrant. y Eg- redietur dominus. n illo [Secundum mattheum. tempore: Cum audisset johan- nes in vinculis opera Christi : mittens duos de discipulis suis. ait illi: Tu es qui venturus es an alium expectamus? Et rel. Omelia beati gregorii pape. 41 jordanis enim [Lectio vij. positus fluenta johannes: quia *redemptor mundi esset

! pro ‘ratio’ non: W.

2 «dominus! add: E.G. W.

42

asseruit : missus vero in carcerem an ipse veniat requirit. Non quia ipsum esse redemptorem mundi dubitat: sed querit ut sciat : si is qui per se in mundum venerat: per se etiam ad inferni

claustra descendat. Ae. Descen-

det dominus sicut pluvia in vellus. Orietur in diebus ejus justicia et habundantia pacis. y Et adorabunt eum omnes reges : omnes gentes servient ei. Orietur. Lectto viij. A it ergo: Tu es qui venturus

es: an alium expectamus. Ac si aperte dicat. Sicut pro hominibus nasci dignatus es : an etiam pro hominibus ad inferos descendere digneris insinua : ut qui nativitatis tue precursor ex- titi in terris. descensionis etiam ad inferos precursor fiam: et venturum inferno te nunciem : quem jam venisse mundo enun- ciavi. Re. Veni domine et noli tardare: relaxa facinora plebi tue. Et revoca dispersos in terram suam. Y Excita domine potentiam tuam et veni ut salvos facias nos. Etrevoca. Lectto tx. Se dimissis johannis disci-

pulis: quid? de eodem jo- hanne dicat audiamus. Quid existis videre in deserto? Ha- rundinem vento agitatam? Quod videlicet non asserendo: sed negando intulit. Harundo enim vento agitata johannes non erat quia hunc nec blandum gratia : nec cujuslibet detractio in ira asperum faciebat: nec prospera hunc erigere: nec adversa nove- rant inclinare. Re. Montes israel ramos vestros expandite: et

? qui: W.

DOMINICA

43

florete et fructum facite. Prope est ut veniat dies domini. P Rorate celi desuper et nubes pluant justum: aperiatur terra et germinet salvatorem. Prope. Gloria patri Prope. Aezmeiatur Resp. Montes. Festina ne tardaveris domine. Et libera populum tuum. PF Veni domine et noli tardare: relaxa facinora plebi tue. Et libera.! In laudibus an. ; [/ 5t dominus et non tard-

abit ut illuminet abscondita tenebrarum : et manifestabit se ad omnes gentes. alleluia. s. Dominus regnavit. 47. Hierusa- lem gaude gaudio magno: quia veniet tibi salvator. alleluia. 5. Jubilate. a£. Dabo in syon salutem: et in hierusalem glo- riam meam. alleluia. ps. Deus deus meus. aZ. Montes et omnes colles humiliabuntur: et erunt prava in directa et aspera in vias planas: veni domine et noli tardare. alleluia. 5. Be- nedicite. af. Juste et pie vivamus expectantes beatam spem et adventum domini. 8. Laudate. Capztulum Hora est jam nos. Hymnus, Vox clara. Y Vox clamantis Jn evangelio 4ntzbkona. Johannes autem cum audisset in vinculis opera

! «Y Emitte agnum domine? add: E.G.W.

3 Set’ om, : G.

* exercituum. vade et ingredere ad eum qui habitat in tabernaculo ad sobriam pre- positum templi et dices ei. Quid tu hic aut quasi quis hic quit excidisti tibi hic sepulchrum. Excidisti in excelso memo- riam diligenter et in petra tabernaculum tibi. Hec dicit dominus deus. Latto #7.

cce dominus asportari te faciet sicut as- portatur gallus gallinacius : et quasi amictum sic sublimabit te. Coronabit te

Resp. feriae

45

Christi: mittens duos de disci- pulis suis ait illi: tu es qui ven- turus es an alium expectamus. ps. Benedictus Oratio. Aurem tuam. Memoria de domina ut supra. Ad horas antiphone de laudibus cetera ut in prima dominica cum oratione Aurem tuam.

Ad vesperas antiphone de laudibus cum psalmis dominica- libus. | Capitulum. In diebus illis. Re. Tu exurgens. Hymnus. Conditor alme. Y Rorate celi. In evangelio an. Ite dicite jo- hanni ceci vident et? surdi audi- unt: claudi curantur: leprosi mundantur. ps. Magnificat. vel antiphona. O. Oratio. Aurem

tuam. Memoria de domina ut supra. q Feria y. Lectio 7.

ec dicit dominus deus? Si revertimini et quiescatissalvi eritis. In silentio et in spe erit fortitudo vestra: et noluistis et dixistis: Nequaquam: sed ad equos fugiemus. Ideo fugietis et super veloces ascendetis. Hec dicit. Lectio 1j. / deo velociores erunt qui per- sequentur vos. Mille homines

a facie terroris unius: et a facie terroris quinque fugietis donec relinquimini quasi malus navis

tribulatione quasi pillam (pilam, G.) mit- tet te in terram latam et spaciosam : ibi moreris (morieris, G. W.) et ibi erit currus glorie tue [‘et’ add, G.] ignominia domus domini tui: et expellam te de sta- tione tua et de ministerio tuo deponam te. Hec dicit. Lectio iij. E! erit in die illa vocabo servum meum

helyachim filium helchie: et induam illum tunicam tuam et cingulo tuo confor- tabo eum : et potestatem tuam dabo in manu ejus. Hec dicit. Emitte, etc. : E.G.W.

TERTIA ADVENTUS.

4B

in vertice montis: et quasi sig- num super collem. Hec dicit. ropterea expectat [Lectio 12). dominus ut misereatur ves- tri: et ideo exaltabitur parcens vobis: quia deus judicii domi- nus: Beati omnes qui expectant eum. Populus enim syon habi- tabit in hierusalem plorans: nequaqum plorabis: miserans miserabitur tui. y Emitte ag- num. In laudibus antiphona. cce veniet dominus princeps regum terre: beati qui parati sunt occurrere illi. — 25. Miserere. A#. Dum venerit filius hominis putas inveniet fidem super terram. £5. Verba mea. ai, Ecce jam venit plenitudo temporis; in quo misit deus filium suum in terris. ps5. Deus deus meus. a£. Haurietis aquas in gaudio de fontibus salvatoris. ps. Confitebor. (227). a#. Egre- dietur dominus de loco sancto suo: veniet ut salvet populum suum. ps. Laudate. Capitulum. Ecce dies veniunt. Hymnus Vox clara. y Vox clamantis. 7» evan- gelio as. Egredietur virga de radice jesse: et replebitur omnis terra gloria domini: et videbit omnis caro salutare dei 5. Benedictus. Kyrieleyson. Ov. Aurem tuam. Memoria ut supra. Ad primam ai. Paratus. 55. Deus in nomine. e£ cetera omnia ad alias horas: ut in tj. feria prime

| ‘et’ add: E.G. 2 F/t erit quasi pater habitantibus hie- rusalem et domui juda et dabo clavem domus david super humerum ejus : aperiet et non erit qui claudat et claudet et non erit qui aperiat Hec dicit. - Zectzo 77. Ft figam illum paxillum in loco fideli et erit in solium glorie domus patris tui (sui: G.) et suspendent super eum omnem

46

hebdomade cum oratione Aurem tuam. Ad vesperas antiphone et psalmi feriales. | Capitulum. Re- sponsorium hymnus! versiculus ut supra. In evangelio aii. Veniet vel. O. ps. Magnificat Ax- tiphona ista Veniet e£ alie anti- phone necessarie super psalmum

Magnificat. antequam O sapi-

entia zncipiatur vel post quartam

dominicam adventus: ad psal- mum. Benedictus post Azstorsam

Canite tuba reguiranmtur. Non

dicetur de domina in ista hebdo-

mada ut patet in rubrica comme- morationes ejus.

@ Feria i. Lectio 7. d? vocem clamoris tui statim ut audierit respondebit tibi

et dabit tibi dominus panem

artum et aquam brevem: et non faciet avolare a te ultra decorem tuum. Et erit in diebus illis dicit dominus oculi tui videntes preceptorem tuum et aures tue audientes verbum : post tergum moventis. Hec dicit. Lectzo 1j.

ec est via ambulate in ea

neque ad dextram neque ad sinistram declinetis. Et. conta- minabis laminas sculptilium ar- genti tui: et vestimentum con- flatilis auri tui : disperges ea sicut immundiciam menstruate. Et dixit dominus ad me: Egredere et dicesei. Dabitur pluvia semini tug ubicunque seminaveris in

terra. Lectto 217.

gloriam domus patris ejus vasorum diversa genera omne vas parvulum a vasis crate- rarum usque ad omne vas musicorum. Hec dicit. Lectio iij. / n die illa dicit dominus exercituum aufe-

retur paxills qui fixus fuerat in loco fideli : et frangetur et cadet et peribit quod pependerat in eo: quia dominus locutus est. Hecdicit: E.G. W.

DOMINICA

47

E: panis frugum terre erit uberrimus et pinguis. Pas- centur in possessione tua in die illa agni spaciose: et tauri tui et pulli asinorum qui operan- tur terram comedent nigma commixtum sicut in area: ut ventilatam est. y Emitte ag- num. In landibus antiphona. DY Pans celi desuper et nubes pluant justum: aperiatur terra et germinet salvatorem. f. Miserere. a4. Emitte agnum domine dominatorem terre de petra deserti ad montem filie syon. $$ Judica me. af. Ut cognoscamus domine in terra viam tuam: in omnibus gentibus salutare tuum. fs. Deus deus meus. ait. Da mercedem domine sustinentibus te: ut prophete tui fideles inveniantur. 2. Ego dixi af, Lex per moysen data est: gratia et veritas per Jesum Christum facta est. ps. Laudate. Capitulum. Ecce dies veniunt. Hymnus. Vox clara. y Vox clamantis. Jn evangelto at. Tu bethleem terra juda non eris minima in principibus juda: ex te enim exiet dux qui regat po- pulum meum israel. ps5. Bene- dictus. Ovatto. Aurem tuam. Ad vesperas in evang. afi. Jo- seph fili. vel O. p§. Magnificat quere post Canite tuba. ] @ Ferta quarta. — Secundum lucam. / n ilo tempore: missus est angelus gabriel a deo in civi- tatem galilee: cui nomen naza- reth ad virginem desponsatam viro cui nomen erat joseph de

! *partu'

48

domo david: et nomen virginis maria: Et reliqua. Ontelia. venerabilis bede pres- byteri. Lectio 7. xordium nostre redemtionis fratres charissimi hodierna nobis sancti lectio evangelii com- mendat: que angelum de celis a deo missum narrat ad virgi- nem: ut novam in carne nativi- tatem filii dei predicaret: per quam nos abjecta vetustate noxia renovari: atque inter filios dei computari possimus. Ke. Clama in fortitudine qui annuncius pacem in hierusalem : dic civita- tibus jude et habitatoribus syon Eccc deus noster quem-expecta- bamus adveniet. y Super mon- tem excelsum ascende tu qui evangelizas syon : exalta in for- titudine vocem tuam. Ecce. M issus est inquit [Lectio 17. angelus gabriel. Aptum profecto humane restaurationis fuit principium : ut angelus a deo mitteretur ad virginem partui! divino consecrandam : quia prima perditionis humane fuit causa: cum serpens a diabolo mittebatur ad mulie- rem spiritu superbie decipien- dam. Xe. Orietur stella ex ja- cob: et exurget homo de israel et confringet omnes duces alieni- genarum. Et erit omnis terra possessio ejus. y De jacob erit qui dominabitur et perdet reli- quias civitatum. Et. Lectio 227. uia ergo mors intravit per feminam: apte redit et vita per feminam. Illa a diabolo seducta per serpentem: viro gustum necis obtulit. — Hec

: E.G. W.

TERTIA ADVENTUS.

49

edocta a deo per angelum mundo auctorem salutis edidit. Ke. Modo veniet dominator dominus. Et nomen ejus emanuel voca- bitur. y Orietur in diebus ejus justicia et habundantia pacis. Et nomen. Gloria. Et nomen. y Emitte agnum domine. In laudibus antiphona. J'sphete predicaverunt nas- ci salvatorem de virgine ma- ria. ps. Miserere. a. Spiritus domini super me: evangelizare pauperibus misit me. s. Te decet. af. Propter syon non tacebo | donec egrediatur ut splendor justus ejus. fs. Deus deus. a£. Ecce veniet dominus ut sedeat cum principibus et solium glorie tenet. ps. Exul- tate. a£. Annunciate populis et dicite ecce deus salvator noster veniet £5. Laudate. Capztulum. Ecce dies. Mymnus Vox clara. y Vox clamantis. /n evange. an. Missus est gabriel angelus ad mariam virginem despon- satam joseph. Ps. Benedictus. Non dicetur kyrieleyson. nec preces - quottens enim ad matu- &nas expositio pronunctatur. kyriel. et preces tacentur. Oratio. resta quesumus omnipo- tens deus: ut redemtionis nostre ventura solennitas: et

1 U lulate naves maris: quia vastata est domus unde venire consueverant

de terra cethim revelatum est eis. Tacete qui habitatis in insula negociatio sydonis. Hec dicit. Letio ij. ransfretantes mare repleverunt te in aquis multis semenili [semen nili : G.] messis fluminis fruges ejus et facta est nego- ciatio gentium, Erubesce sydon : ait enim mare fortitudo maris dicens. Non partu- rivi et non peperi : et non enutrivi juvenes nec ad incrementum perduxi virgines.

BO presentis nobis vite subsidia

conferat: et eterne beatitu- dinis premia largiatur. Per dominum. Memorte dicantur.

Ad horas ut supra cum orattone. Aurem tuam.

@ Notandum quod hoc jejunium quattuor temporum hyemale sem- per in plena hebdomada ante vigiliam natalis domini cele- bratur. Ad vesperas in evang.

a#. Dicit dominus vel O. ps. Magnificat. Ovatzo. Aurem tuam.

€ Ferra v. Lectio 7.

Es nomen domini venit de longinquo ardens furor ejus: et gravis ad portandum : Labia ejus repleta sunt indignatione: et lingua ejus quasi ignis devorans. Spiritus ejus velut torrens inun- dans usque ad medium colli : ad perdendas gentes in nihilum: et frenum erroris quod erat in maxillis populorum. Lecézo ij. ( "eeum erit vobis : sicut vox

sanctificate solennitatis et le-

'ticia cordis: sicut qui pergit

cum tibia: ut intret in montem domini ad fortem israel: et au- ditam faciet dominus gloriam vocis sue: et terrorem brachii sui ostendet in comminatione furoris: et flamma ignis allidet in turbine et in lapide grandinis.

Hec dixit. Lectio iij.

um auditum fuerit in egypto dolebunt :

cum audierint de tyro. Transite ma- ria ululate qui habitatis in insula. Nun- quid non hec vestra est que gloriabatur a diebus pristinis in antiquitate sua et ducent eam pedes sui longe ad peregri- nandum. Quis cogitavit hec super tyrum quondam coronatam ? Cujus negociatores principes. institores ejus incliti terre. Hec dicit : E.G. W.

E

DOMINICA

B1

A voce enim domi- [Lectzo 217. ni pavebit assur virga per- cussus. Et erit transitus virge fundatus: quam requiescere fa- ciet dominus super eum. In cytharis et tympanis et in bellis precipuis expugnabit eos. Emitte agnum. Z7nz laudibus. an. L* syon veniet dominus om- nipotens ut salvum faciat populum suum. £5. Miserere. av. Convertere domine aliquan- tulum et ne tardes venire ad servos tuos. fi. Domine refu- gium. a£. De syon veniet qui regnaturus est dominus emanuel magnum nomen ejus. P5. Deus deus meus. af. Ecce dominus! meus et honorabo* eum: deus

patris mei et exaltabo eum. 3.

Cantemus. a4. Dominus legifer

noster dominus rex noster ipse

veniet et salvabit nos. ss. Lau- date. Capitulum. Ecce dies. hymnus. Vox clara. y Vox clamantis. Jn evangelto an. Vigi- late animo in proximo est domi- nus deus noster. £5. Benedictus. kyrieleyson. Ovatio. Aurem tuam. Memoria ut supra. Ad horas ut supra cum oratione.

Aurem tuam. Ad vesperas in

evange. an. Consurge. vel Q.

ps. Magnificat. Ovatzo. Aurem

tuam.

@ Feria vj Secundum lucam. n illo tempore: Exurgens maria abiit in montana cum

festinatione in civitatem juda:

et intravit in domum zacharie et salutavit elizabeth. Et re-

liqua. Omelia venerabilis bede presbyteri. Lectio 7. ! deus: E.G. W.

3 * et! om,: E.G.W

poe quam audivimus sancti evangelii: et? redemptionis nostre nobis semper veneranda primordia predicat: et salutaria semper humilitatis imitande remedia commendat. fe. Egre- dietur dominus et preliabitur contra gentes, Et stabunt pedes ejus supra montes olivarum ad orientem. — Responsorium. Et elevabitur super omnes colles et fluent ad eum omnes gen- tes. Et. Lectio 1j. fr ergo nobis beata dei

genitrix ad sublimitatem patrie celestis iter ostendit hu- militatis: non minus religionis quam castitatis exemplo vene- rabilis Attamen ipsa memor divine scripture precipientis : quanto magnus es humilia te in omnibus mox ut angelus qui loquebatur ei ad celestia rediit : surgit ac montana conscendit : gestansque in utero deum: ser- vorum dei habitacula petit ac requirit alloquia. Re. Precur- sor pro nobis ingreditur agnus sine macula secundum ordinem melchisedech. Pontifex factus est in eternum et in seculum seculi. y Ipse est rex justicie cujus generatio non habet finem. Pontifex. Lectto 11j. E! apte post visionem angeli

in montana subiit, que gus- tata suavitate supernorum ci- vium: humilitatis se gressibus ad virtutum alta transtulit. Intrat ergo domum zacharie: atque elizabeth quam servum ac pre- cursorem domini parituram no- verat salutat: non quasi dubia de oraculo quod acceperat: sed

* honorificabo : E.G. W. * orientam : W.

TERTIA ADVENTUS. V

83

ut congratulatura de dono quod conservam accepisse didicerat. Re. Videbünt gentes justum tu- um: et cuncti reges inclytum tu- um. Et vocabitur tibi nomen novum quod os domini nomina- vit. y Eteris corona glorie in manu domini : et diadema regni in manu dei tui. Et vocabitur. Gloria. Et vocabitur. y Emitte. In laudibus antiphona. (cos estote videbitis auxilium domini super vos. 27. Miserere. Av. Ad te domi- ne levavi animam meam veni et eripe me domine ad te confugi. 5s. Domine exaudi, (5y.) a£. Veni domine et noli tardare relaxa facinora plebi tue israel. gs. Deus deus meus. A#. Deus a libano veniet et splendor ejus sicut lumen erit. $;. Domine audivi. an. Ego autem ad dominum aspiciam et expectabo deum salvatorem me- um. P$. Laudate. Capitulum. Ecce dies veniunt: Aymanus. Vox clara. y Vox clamantis. In evan. ai. Ex quo facta est vox salutationis tue in auribus meis exultavit in gaudio infans in utero meo. Alleluia. P5. Benedictus. Oratto. Ese domine quesumus po- tentiam tuam et veni ut hi qui! tua pietate confidunt ab omni citius adversitate liberen- tur. Qui vivis. Memorie di- cantur Ad horas ut supra cum oratione dominical. Ad vesperas in evangelio an.

B4

@ Sabbato. Secundum lucam. A nno quintodecimo imperii tyberii cesaris procurante pontio pilato judeam : tetrarcha autem galilee herode. Factum est verbum domini super johan- nem zacharie filium in deserto. Et reliqua. Lertto 7.

Omelia beati gregorit pape.

Jo ceemptons precursor quo tempore verbum predi- cationis acceperit: memorato romane reipublice principe et judee regibus designatur cum dicitur: Anno quintodecimo imperii tyberii cesaris etc. Fac- tum est verbum domini super johannem zacharie filium in deserto. Xe. Emitte agnum domine dominatorem terre de petra deserti. Ad montem filie syon. y Ostende nobis domine . misericordiam tuam : et salu- tare tuum da nobis. Ad mon- tem. Lectto 17. Ow enim illud? predicare veniebat qui ex judea quos- dam et multos ex gentibus re- dempturus erat. Per regem gentium et principes judeorum predicationis ejus tempora de- signantur. Responsorium. Ger- minaverunt campi heremi ger- men odoris israel quia ecce deus noster cum virtute veniet. Et splendor ejus cum eo. y Ex syon species decoris ejus: deus noster manifeste veniet. Et splendor. Lectto 11}. cqui sicut scriptum est -7 in libro sermonum ysaie?

O sine kyrieleyson. — Oratio. prophete: Vox clamantis in

Aurem tuam, ecc. Nulla sequa- deserto: parate viam domini:

tur memoria. rectas facite semitas ejus. Om- ! * in! add: E.G. W. ? illum: E.G.W. * Esaie: G.

DOMINICA

nis qui fidem rectam et opera bona predicat: quid aliud quam venienti domino ad corda audi- entium viam parat. Ke. Paratus esto israel in occursum domini quoniam venit. Firmans montes et creans spiritus. Et annun- cians in hominibus Christum esse venturum. y Ecce domi- nator dominus cum virtute ve-

niet. Firmans. Gloria. Et annuncians. y Emitte agnum. In laudibus antiphona.

eniet iterum angelus tuus et docebit nos vias tuas domine.

ps. Miserere. a£. Intuemini quantus sit gloriosus iste qui in- greditur ad salvandas gentes. ps. Bonum est confiteri. af. Ecce deus noster cum virtute veniet: et ipse auferet jugum captivitatis nostre. ps5. Deus deus meus. a#. Expectetur si- cut pluvia eloquium domini: et descendet sicut ros super nos deus noster. f$. Audite celi. an. Expectabo dominum sal- vatorem meum: et prestolabor eum dum prope est. Alleluia. ps. Laudate. Capitulum. Ecce dies veniunt. Hymnus. Vox clara. y Vox clamantis. /n evan. an. Omnis vallis imple- bitur et omnis mons et collis humiliabitur et videbit omnis caro salutare dei. $$. Bene- dictus. Kyrieleyson non dicitur. Ds qui conspicis [Oratio. quia ex nostra pravitate affligimur concede propitius: ut ex tua visitatione consolemur. Qui vivis. — Memorie dicantur de domina : et de omnibus sanctis. Ad horas ut supra cum ora-

66

tione. Aurem tuam. efc. Sz vero festum 11) lectionum contin- gat in quatuor. temporibus nt- hilominus totum servitium fiat de quatuor. temporibus ferialiter cum nocturnis et memoria de festis ti7 lectionum. Oratio st- quidem specialis! tantum dicetur ad missam. Oratio vero domi- nicalis ad matutinas et horas ex- cepto in adventu domini quando eadem oratio dicetur ad matutt- nas que ad missam. Quando vero inm i15 lemporibus festum duplex vel 1x lectionum. evenerit frat sicut. subscribitur de festo sancti (home excepta. memoria de domina quae non fit alias de debito sicut tunc. Festum vero sancti thome apostoli quocunque die evenerit : totum agitur. de apostolo cum memoria de ad- ventu et de domina. Sed de domina tantum ad matutinas et ad missam : quia in vesperis post memoriam de adventu | factam cum antiphona O nulla sequitur memoria ut patet supra. St vero in jejunio i00 temporum festum wstud evenerit servitium fiat de Sancto cum memoria de adventu et de domina ad mututinas. De adventu cum antiphona que su- peresset psalmum | Benedictus st de quatuor temporibus dicere- tur, Et similiter cum oratione de quattuor temporibus.

@ Septimo decimo kal. Yanuarit octavo sctlicet die ante vigiliam nativitatis dominti incipiatur O sapientia. ad vesperas super psalmum Magnificat. Prima seilicet die antiphona O sapientia percantetur —| ante — inceptionem

! *guattuor ten:porum' add: E.G. W.

TERTIA ADVENTUS.

67

psalmi Magnificat e£ ultima die O virgo virginum szz»iiter per- cantetur ante inceptionem psalmi Magnificat Nulla his septem diebus erit de sancta maria vel de secundo! adventu? memoria tn ves- peris nec in diebus profestis dice- tur ad vesperas Kyrieleyson. vel? fiet prostratio in choro nist ad completorium sicut semper fit* quando cantatur de ferta extra tempus paschale. An. O Sapientia que ex ore altissi-

mi prodisti attingens a fine:

usque ad finem fortiter suaviter* disponensque omnia: veni ad docendum nos viam prudentie. ps. Magnificat. an. O Adonay® et dux domus is-

rael qui moysi in igne flam- me rubi apparuisti: et ei in syna legem dedisti: veni ad redimendum nos in brachio ex- tento. ps. Magnificat. An. O Radix jesse qui stas in sig-

num populorum super quem continebunt reges os suum quem

gentes deprecabuntur: veni ad

liberandum nos jam noli tardare. £5. Magnificat. AN. O Clavis david et sceptrum

domus israel qui aperis et nemo claudit: claudis et nemo aperit: veni et educ vinctum de domo carceris sedentem in tene- bris et umbra mortis. 2s. Mag- nificat. . an. O Oriens splendor lucis eterne

et sol justicie veni et illu- mina sedentem in tenebris et

! 6 secundo’ om.: G.

2 wel deomnibus sanctis! add: E.G. W. o ‘ued’ nec:

* fat: E. G. W.

5 suaviterque disponens: E.G.

* Adonai: G.

B8

umbra mortis. ps5. Magnificat. a5. OQ Rex gentium et desideratus earum : lapisque angularis qui facis utraque unum: veni salva hominem quem de limo formasti. ps. Magnificat Af. OQ Emanuel rex et legifer nos- ter expectatio gentium et salvator earum : veni ad salvan- dum nos domine deus noster. ps. Magnificat. An. OQ Virgovirginum quomodo fiet istud : quia nec primam simi- lem visa es nec habere sequen- tem: fiie hierusalem quid me admiramini divinum est myste- rium hoc quod cernitis. ps. Magn. @ Dominica ij. Sabbato ad vesperas. an. Benedictus. fs. Ipsum. Capitulum. In diebus ilis. Re. Non auferetur. Hym- nus Conditor alme. y Rorate celi. Jn evangelto ag. O. ps. Magnificat. Oratio. Lue domine potentiam tu- am et veni: et magna nobis virtute succurre ut auxilium gratie tue quod nostra peccata prepediunt: indulgentia tue pro- piciationis acceleret. Qui vivis. Ad matu. invita. — Dicite filie syon ecce salvator tuus venit. Venite adoremus. fi. Venite. Hymnus Verbum su- pernum. /n primo nocturno an. Non auferetur. 5. Beatus vir. ps. Quare fremuerunt. etc. y Ex syon species. Lectio 7. H ec* dicit dominus deus creans celos et extendens

cce ego mittam in fundamentis syon

lapidem probatum angularem. Preci- osum in fundamento fundatum. Qui cre- diderit in eum non festinet. Festinet [om. : G.] et ponat [ponam: G.] judicium in pondere et justitiam in mensuram [mensura: G.) Et subvertet grando spem mendacii

DOMINICA

89

eos firmans terram et que germinant ex ea: dans flatum populo qui est super terram : et spiritum calcantibus eam. Ego dominus vocavi te in justicia : et apprehendi manum tuam et servavi te. Re, Canite tuba in syon vocate gentes annunciate populis et dicite Ecce deus sal- vator noster adveniet. y An- nunciate in finibus terre: et in insulis que procul sunt dicite. Ecce. Lectio 1j. Et dedi te in fedus populi : et

in lucem gentium : ut aperi- res oculos cecorum: et educeres de conclusione vinctum de domo carceris sedentem in tenebris et umbra mortis. Ego domi- nus. Hoc est nomen meum et gloriam meam non dabo alteri : nec laudem meam sculptilibus. Ke. Octavadecima die decimi mensis jejunabitis dicit dominus. Et mittam vobis salvatorem et propugnatorem pro vobis qui vos precedat et introducat in terram quam juravi patribus vestris. y Ego enim sum domi- nus deus vester qui eduxi vos de terra egypti. Et mittam. Lec- Ox: prima fuerunt: [720 #27.

ecce venerunt: nova quoque annuntio antequam oriantur audita vobis faciam. ^ Canite domino canticum novum laus

et protectionem aque inundabunt et dele- bitur fedus vestrum cum morte. Et pac- tum vestrum cum inferno non stabit. Hec dicit. E. G.W. ! Z7 lagellum inundans cum transieriteritis ei in conculcationem : quandocunque pertransierit tollet vos quoniam mane diluculo pertransibit in die et in nocte et tantummodo sola vexatio intellectum dabit auditui. Coangustatum est enim stratum ita ut alter de idat: et pallium breve utrumque operire non potest. Hec dicit.

60

ejus ab extremis terre. Et nunc hec dicit dominus creans te jacob : et formans te israel. Noli timere: quia redemi te: et vo- cavi te nomine tuo servus meus es tu. Ke. Non auferetur scep- trum de juda et dux de femore ejus : donec veniat qui mittendus est. Et ipse erit expectatio gentium. y Pulchriores sunt oculi ejus vino: et dentes ejus lacte candidiores. . Et ipse. Gloria. Et ipse. In ij nocturno ast. Bethleem. ps. Conserva. Y Egredietur virga de. Sermo beati Augus- tint eptscopt. Lectio 117. lr os inquam convenio o judei: qui usque in hodiernum diem negastis filium dei. Prevari- catores legis intendite legem. Testimonium queritis de Christo in lege vestra scriptum est: quod duorum hominum testimo- nium verum sit. Procedant ex lege non tantum duo, sed etiam plures testes Christi: et convin- cant auditores legis nec fac- tores. Responsorium. Me opor- tet minui illum autem crescere. Qui post me venit ante me fac- tus est: cujus non sum dignus corrigiam calceamenti ejus sol- vere. y Hoc est testimonium quod perhibuit johannes. Qui post. Lectio v.

E.G.W. ?Cicut enim in monte divisionum stabit dominus sicut [sic G.] in valle que est in gabaon. nascetur ut faciat opus suum : alienum opus ejus ut operetur opus suum peregrinum est opus ejus ab eo. Et nunc nolite illudere: ne forte constringantur vincula vestra: consummationem enim et abbreviationem audivi a domino deo ex- ercituum super universam terram. Hec dicit E.G.W.

QUARTA ADVENTUS.

61

ic ysaia! testimonium de

Christo. Ecce inquit virgo concipiet in utero et pariet filium : et vocabitur nomen ejus emanuel quod est interpretatum nobiscum deus. Accedat et alius testis: Dic et tu hieremia testimonium? Christo. Hic est inquit deus, noster : et non esti- mabitur alius absque illo. Ecce duo testes idonei ex lege vestra. Sed alii atque alii ex lege Christi testes introducantur : ut frontes durissime* inimicorum conte- rantur. Ke. Virgo israel revertere in civitates tuas usquequo do- lens averteris. Generabis domi- num salvatorem oblationem no- vam in terra ambulabunt homi- nes in salvationem. y In chari- tate perpetua dilexi te ideo attraxi te miserans. Generabis. VAs sancte daniel [Lectio vj.

de Christo quod nosti. Cum venerit inquit sanctus sancto- rum: cessabit unctio. Dic et tu moyses legis dator* dux po- puli israel testimonium Christo. Prophetam vobis excitabit domi- nus inquit de fratribus vestris, Dic sancte david: dic testimo- nium nativitatis Christi. <A summo celo inquit egressio ejus. Dic adhuc: In sole posuit ta- bernaculum suum. Dic adhuc de Christo. Adorabunt inquit eum omnes reges terre: omnes gentes servient ei. Re. Juravi dicit dominus ut ultra jam non irascar super terram : montes enim et colles suscipient justi- ciam meam. Et testamentum

! esaia: G. 3 * de! add: E.G. W. 3 durissimi: W.

62

pacis erit in hierusalem. Y Jux- ta est salus mea ut veniat: et justicia mea ut reveletur. Et. Gloria. Et.

In 12j nocturno at. Nox prae-

cessit. f$. Celi enarrant. Y Egredietur dominus. Veniet. Secundum Johannem.

/ n illo tempore: Miserunt ju- dei ab hierosolymis sacerdotes et levitas ad johannem : ut in- terrogarent eum. Tu quis es? Et reliqua. |

Omelia beati gregorit pape.

x hujus nobis [Lectio vij.

lectionis verbis fratres cha- rissimi : johannis humilitas com- mendatur. Qui cum tante vir- tutis esset ut Christus credi po- tuisset: elegit solide subsistere in se: ne humana opinione ra- peretur inaniter super se. Nam confessus est et non negavit. Confessus est: quia non sum Christus. Re. Non discedi- mus a te vivificabis nos domine: et nomen tuum invocabimus. Ostende nobis faciem tuam et salvi erimus. Y Domine deus virtutum converte nos. Ostende nobis. Lectio viij. Sed quia dixit: non sum: ne-

gavit plane quod non erat: sed non negavit quod erat: ut veritatem loquens: ejus mem- brum fieret cujus nomen sibi fallaciter non usurparet. Alio quippe in loco inquisitus a disci- pulis dominus de adventu helye. Respondit : Helyas jam venit et non cognoverunt eum. Et si vultis scire johannes ipse est

* * vestra! add: E.G. * legislator: E.G. W. * ‘de’ add: E.G.W.

DOMINICA

63

helyas. Re. Intuemini quantus sit iste qui ingreditur ad salvan- das gentes ipse est rex Justicie. Cujus generatio non habet fi- nem. Y Precursor pro nobis ingreditur secundum ordinem melchisedech : pontifex factus est in eternum. — Cujus gene- ratio. Lectio tx.

equisitus autem johannes

dicit : non sum helyas. Quid est hoc fratres charissimi: quia quod veritas affirmat: hoc pro- pheta veritatis negat. Valde namque inter se diversa sunt: ipse est et non sum. Johannes igitur in spiritu helyas erat: in persona helyas non erat. Quod ergo dominus fatetur de spiritu : hoc johannes denegat de per- sona. Et johannes eisdem tur- bis carnalibus non de suo spiritu sed de corpore responderet ! Re. Nascetur nobis parvulus et vocabitur deus fortis : ipse sede- bit super thronum david patris sui: etimperabit. Cujus potes- tas super humerum ejus. 7 In ipso benedicentur omnes tribus terre: omnes gentes servient ei. Cujus. Gloria. Cujus. vetnce- piatur Responsorium. Nasce- tur. Responsorium feriale. Ro- rate celi desuper et nubes pluant justum : aperiatur terra. Et germinet salvatorem. 7 Emitte agnum domini domina- torem terre de petra? deserti

ad montem filie syon. Et. Emitte. In laudibus. antiphona.

(oue tuba in syon quia prope est dies domini ecce veniet

ad salvandum nos. alleluia

! respondebat: E.G.W.

64

alleluia. $5. Dominus regna- vit. Af. Ecce veniet deside- ratus cunctis gentibus : et reple- bitur gloria domus domini. alle- luia. $$. Jubilate. a£. Erunt prava in directa et aspera in vias planas: veni domine et noli tardare alleluia. #5. Deus deus meus. az. Dominus veniet oc- currite illi dicentes: magnum principium et regni ejus non erit finis : deus fortis dominator prin- ceps pacis. alleluia. alleluia. fs. Benedicite. a5. Ecce deus nos- ter expectavimus eum: et sal- vabit nos. alleluia. gs. Lau- date. Cagztulum. Horaest jam. Hymnus. Vox clara. Y Vox clamantis. 72 evangelto an. Mi- serunt judei ab hierosolymis sacerdotes et levitas ad johan- nem ut interrogarent eum: tu quis es: quibus ait: ego vox clamantis in deserto: dirigite viam domini sicut dixit ysaias propheta. 55. Benedictus. Ova- tio. Excita domine. Memoria de domina. Ad horas antiphone de laudibus cetera ut in prima dominica cum oratione Excita domine.

Ad vesperas antiphone de lau- dibus cum psalmis dominicalibus. In evangelio antiphona. O. ps. Magnificat. Ovatzo. — Excita domine. e£c.

Diebus vero residuis ab hac dominica quarta usque ad vigt- liam nativitatis domint cum de adventu agitur dicatnr. invitato- rium. Regem venturum. uf supra cum antiphonis et psalmis ferta- libus tam in laudibus quam in nocturnis et versiculus Ex syon

? perra: W.

QUARTA ADVENTUS.

65

species e£ legetur de ysata cum lectionibus que sequuntur : et Responsoriis de historia Canite tuba ec. @ Lectiones feriales post quartam dominicam adventus) ^ Lectio 7.

t? nunc dominus hec dicit

Creans te jacob et formans te israel. Noli timere : quia re- demi te: et vocavi te nomine tuo: meus estu, Cum pertrans- ieris per aquas tecum ero: et flumina non operient te. Cum

! Feria ij add: E.G.W.

3 E dixit dominus. Eo quod appropin- quat populus iste ore suo et labiis suis glorificat me: cor autem ejus longe est a me : et contimuerunt [timuerunt: W.] me mandato hominum et doctrinis: ideo ecce ego addam ut admirationi [admirationem : G.] faciam populo huic miraculo grandi et stupendo. Hec dicit. Lectio 1j. peribit omnis sapientia a sapientibus ejus

et intellectus prudentium ejus abscon- detur. Ve qui profundi estis corde ut a domino abscondatis consilium quorum sunt in tenebris opera et dicunt. Quis videt nos et quis novit nos: perversa est hec vestra cogitatio quasi si lutum contra figu- lum cogitet et dicat opus factori suo non fecisti me et figmentum dicat fictori suo non intelligis. Hec dicit. o ijj.

onne adhuc in modico et in brevi:

Convertetur libanus in chermel et chermel in saltum reputabitur? Et audient in die illa surdi verba libri et de tenebris et caligine oculi cecorum videbunt. Et ad- dent mites in domino leticiam et pauperes bomines in sancto israel exultabunt. Hec dicit. Feria iiij. Lectio j. (oonum defecit qui prevalebat: con-

summatus est illusor: et succisi [succisis: W.] omnes qui vigilabant super iniquitatem quia [qui : &] peccare faciebant homines in verbo: et arguentem in porta supplan- tabant: et declinaverunt frustra a justo. Hec dicit. Lectio 3j. Propter hoc hec dicit dominus ad do-

mum jacob: qui redemit abraham: non modo confundetur jacob nec modo vultus ejus erubescet: sed cum viderit filios suos opera manuum mearum in medio sui sanctihcantes nomen meum et sanctifica- bunt sanctum jacob: et domui israel pre- dicabunt et scient errantes spiritu [spiri- tum : E. W.] intellectum: et musitatores

66

ambulaveris in igne non combu- reris: et flamma non ardebit te: quia ego dominus deus tuus: sanctus israel salvator tuus. Dans propiciationem tuam eg- yptum ethyopiam et saba pro te. Ex quo honorabilis factus es in oculis meis et gloriosus. Ego dilexi te et dabo homines pro te: et populos pro anima tua. Noli timere: quoniam tecum ego sum. Ab oriente adducam semen tuum: et ab occidente

[inusitatores : W.] discent legem. Tec dicit. Lectio iij. V e filii desertores dicit dominus ut fa- ceretis [faceritis: W.] consilium: et non ex me. Et ordiremini telam et non [‘ per’ add: G.] spiritum meum ut adde- retis peccatum super peccatum: qui am- bulatis: ut descendatis in egyptum. kt os meum non interrogastis sperantes auxi- lium in fortitudine pharaonis et habentes fiduciam in umbra egypti: et erit vobis fortitudo pharaonis in confusionem: et fiducia umbre egypti in ignominiam. Ie- rant enim in thanis principes tui : et nuncii tui usque ad thanes pervenerunt. — Hec dicit. Feria vj. Lectio j. es confusi sunt super populo qui eis prodesse non potuit: non fuerunt in auxilium et in aliquam utilitatem: sed in confusionem et in opprobrium. In terra tri- bulationis et angustie leena et leo: ex eis vipera et regulus volans portantes super humeros invictorum [jumentorum: G.] di- vitias suas et super gibbum camelorum thesauros suos ad populum qui eis prodesse non poterit. Hec dicit. cf10 37. gyptus enim frustra et vane auxilia- bitur ideo clamavi super hoc. Super- bia autem [tantum: G.] est: quiesce. Nunc ingresse scribe eis super buxum et in libro diligenter exara illud. Eterit in die novis- simo testimonium usque ad [in : G.] eter- num. Hec dicit. Lectio dij. Populus enim ad iracundiam provocatus est sed filii mendaces: filii nolentes [vo- lentes: W.] audire legem dei. Qui dicunt videntibus nolite videre: et aspicientibus nolite aspicere nobis ea que recta sunt. Loquimini nobis placentia videte nobis errores, Auferte a me viam declinate a me semitam: cesset a facie nostra sanctus israel. Hec dicit. He antiphone, &c,

F

DOMINICA QUARTA ADVENTUS.

67

congregabo te. Et tu israel serve meus jacob quem elegi semen abraham amici mei in quo apprehendi te ab extremis terre: et a longinquis ejus vo- cavi te: et dixi tibi. Serve meus elegi te: et non abjeci te. Ne timeas quia tecum sum ego. Ne declines: quia ego deus tuus. Confortavi te et auxilia- tus sum tui: et suscepi te de terra justi mei. Ecce confun- dentur et erubescent omnes qui pugnant adversum me. Erunt quasi non sint: et peribunt viri qui contradicent tibi Queres eos et non invenies viros rebelles tuos. Erunt quasi non sint: et veluti consumptio hominis bellantis adversum te : quia ego deus tuus apprehendens manum tuam. dicensque tibi : Ne timeas ego adjuvi te noli timere vermis jacob qui mortui estis ex israel. Ego auxiliatus sum tui dicit dominus: redemptor tuus sanc- tus israel. Ego posui te quasi plaustrum triturantis novum ha- bens rostra serrantia : triturabis montes et comminues : et colles quasi pulverem pones et venti- labis eos: et vento colles et turbo dispergent eos. Et tu ex- ultabis in domino: in sancto israel letaberis. Egeni et pau- peres querunt aquas: et non sunt: lingua eorum siti aruit. .Ego dominus exaudiam eos: deus israel non derelinquam eos. Aperiam in supernis collibus flumina : et in medio canporum fontes. Ponam desertum in stag- na aquarum et terram inviam in Tiyos aquarum. Dabo in solitu- dine cedrum : et spinam et myr-

! feriatim : E.

68

tum et lignum olive. Ponam in desertum olivam abietem UI- mum et buxum simul: ut vide- ant et sciant et cogitent et intel- ligent pariter: quia manus do- mini fecit hec et sanctus israel creavit illud. Prope facite judi- cium vestrum dicit dominus afferte si quid habetis forte dicit rex jacob. Accedant et nuntient nobis quecunque ven- tura sunt. Priora que fuerunt nunciate: et ponemus cor nos- trum et sciemus. Novissima eorum et que ventura sunt in- dicate nobis: annunciate que ventura sunt et futurum et scie- mus quia dii estis vos. Bene quoque aut male non potestis facere: et loquamur et videamus simul. Ecce vos estis ex nihilo: et opus vestrum ex eo quod non est abhominatio : est qui elegit vos. Suscitavi ab aquilone: et veniet ab ortu solis: vocabit nomen meum et adducet ma- gistratus quasi lutum. . Hec dicit.

He antiphone que sequuntur seriatim! dicende sunt ad psal- mum Magnificat. quando de ad- ventu agitur. vel ad memoriam quando agitur de sancto a tertia dominica adventus wsque ad in- ceptionem O et ad psalmum Benedictus. ?guaría domsnica «sque ad vigiham nativitatis domini: preterquam | in festo sancti thome apostoli prout wht notatur. Antiphona. VY eniet dominus in potestate

magna et videbit omnis caro salutare dei. a£. Joseph fili david noli timere accipere mariam conjugem tuam: quod

? *a? add: E.G.W.

IN VIGILIA NATIVITATIS DOMINI. .

69

enim in ea natum est: de spiritu sancto est. alleluia. a5 Dicit dominus penitentiam — agite: appropinquabit enim regnum celorum. alleluia. 45. Consur- ge consurge induere fortitudi- nem brachium domini. a; Ele- vare elevare consurge hierusalem solve vincula! colli tui captiva filia syon. a4. Ponam in syon salutem: et inhierusalem gloriam meam. alleluia. 25. Consolamini consolamini popule meus dicit deus vester. as. Letamini cum hierusalem et exultate in ea om- nes qui diligitis eam in eternum. @ in vigilia nativitatis domi- ni: ad matutinas tinvitatorium. Prestolantes redemptorem le- vate capita vestra. Quoniam prope est redemptio vestra. fF. Venite. Hymnus Verbum su- pernum. Antiphone — feriales cum nocturnis, y Hodie scietis: quia veniet dominus. Xe. Et mane videbitis gloriam ejus. alleluia. Secundum mattheum. / n illo tempore: Cum esset desponsata mater Jesu maria joseph. Antequam convenirent inventa est in utero habens de spiritu sancto. Et reliqua. Omelia origenis doctoris. Lectio j. C= esset desponsata mater esu maria Joseph Que fuit necessitas ut desponsata esset maria joseph? nisi prop- terea quatenus hoc sacramentum diabolo celaretur : et ille malig- nus fraudis commenta adversus desponsatam virginem nulla peni- tus inveniret. Ae. Sanctificamini hodie et estote parati: quia die crastina videbitis Majestatem dei in vobis. y Hodie scietis

! vincla: E.G. W.

2 ‘et’ add: E.G.

70

quia veniet dominus: et mane videbitis. Majestatem. Lectzo 27. V el ideo fuerat desponsata joseph : ut nato infanti vel

ipsi marie curam videretur gerere joseph: sive in egyptum iens vel inde denuo rediens. Mater inquit ejus mater imma- culata : mater incorrupta : mater intacta. Mater ejus. Cujus ejus? Mater dei unigeniti: do- mini et regis omnium : plasma- toris cunctorum. Ae. Constantes estote videbitis auxilium domini super vos: judea et hierusalem nolite timere. Cras egrediemini et dominus erit vobiscum. Vos qui in pulvere estis ex- pergiscimini et clamate: ecce dominus veniet cum salute. Cras. Lectio i17. Mf effecta est: sed virgi- nitatem non amisit. Genuit infantem : ut dictum est? virgo permansit. Virgo ergo genuit : et virgo permansit. Mater filii facta est: et castitatis sigillum non perdidit. Quare? Quia non homo iste tantum qui vide- batur : sed? unigenitus erat deus qui in carne advenerat. Nec subito carnaliter genitus: sed perfecta deitas in corpore venit. Re. Sanctificamini filii israel dicit dominus in die enim crastina descendet dominus. Et auferet a vobis omnem languorem. Crastina die delebitur iniquitas terre et regnabit super nos sal- vator mundi. Etauferet. Gloria. Et auferet. y Crastina erit vo- bis salus. Dicit dominus exer- cituum. In laudibus a. / udea et hierusalem nolite timere: cras egrediemini et

* *et' add : G.

IN VIGILIA

71

dominus erit vobiscum. alleluia, cum psalmis ad feriam pertinen- Abus. St dominia sit ps. Do- minus regnavit. et ceteri psalmt. an. Hodie scietis quia veniet dominus: et mane videbitis gloriam ejus. a3. Crastina die de- lebitur iniquitas terre : et regna- bit super nos salvator mundi. a£. Crastina erit vobis salus dicit deus exercituum. | a£. Rex pacificus magnificatus est: cujusvultum de- siderat universa terra. Capitulum. pes servus Jesu Christi vo-

catus apostolus segregatus in evangelium dei quod ante pro- miserat per prophetas suos in scripturis sanctis de filio suo qui factus est ei ex semine david secundum carnem. Hymnus Vox clara. y Crastina die dele- bitur iniquitas terre. Et reg- nabit super nos salvator mundi. In evang. asi. Cum esset despon- sata mater Jesu maria joseph antequam convenirent inventa est in utero habens quod enim in ea natum est de spiritu sancto est. alleluia, ps5. Benedictus Oo. JJ qui nos redemptionis

nostre annua expectatione letificas: presta ut unigenitum tuum quem redemptorem leti suscipimus venientem quoque judicem securi videamus. Do- minum nostrum Jesum Chris- tum filium tuum. Qui tecum. Memoria nondicatur. Ad primam an. Judea. ps. Deus in nomine. pS. Beati immaculati non mutetur antiphona ad psalmum. Quicun- que vult. Ae. Jesu Christe. cum alleluia. y Qui sedes Prostratio nulla fiat: sicut nec! alitis horis.

! Pro * nec! in: E.G. 2 *vero! on. : E.G. W.

72

@ Notandum quod quandocunque per annum Responsoria dicun- tur ad horas cus alleluia Respon- sortum Jesu Christe debet bre - cedere cum alla et conversim: exceptis festis duplicibus infra nalivilatem domini ubi ad pri- mam daicttur Jesu Christe. szme alleluia. cum versiculo Tu patris verbigena. £¢ ad alias horas dicuntur Responsoria cum alle- luia. Semper vero quando dicttur alleluia ad Responsoria horaka: dicitur alla. a choro in ultima parte | ultimorum | versiculorum tam in festis sanctorum. extra tempus paschale quam imfra. Et non dicitur a puero tn parte prima versiculi. Ad versiculum quidem Exurge domine nunquam sequt- tur alleluia nec ad versiculum de completorio scilicet Custodi nos. nec ad versiculum Benedictus qui venit. Jn tempore vero? pasckalt ad versiculum. In resurrectione tua Christe. et ad verszculum As- cendit deus in jubilo. e ad versiculum Spiritus sanctus do- minus? fins terminatur. a choro cum alleluia.

Ad tertiam an. Hodie scietis ps. Legem pone. . Capitulum. Pore syon non tacebo: et

propter hierusalem non qui- escam : donec egrediatur ut splendor justus ejus et salvator ejus ut lampas accendatur. Ke. Crastina die delebitur iniquitas terre. Allelua. Alla. y Et regnabit super vos salvator mun- di. Alleluia — All'à. Gloria. Crastina. — y Hodie scietis. Oratto. Deus qui nos redemp- tionis.

* pro ‘dominus,’ docebit vos: E.G. W.

NATIVITATIS DOMINI.

78

Ad sextam an. Crastina. f$.

Defecit. Capitulum.

cce dominus in fortitudine

veniet: et brachium ejus dominabitur: ecce merces ejus cum eo: et opus illius coram illo. Re. Hodie scietis quia veniet dominus. Alla Ala y Et mane videbitis gloriam ejus. Alla. Gloria. Hodie. y Cras- tina erit. Oratio Deus qui nos.

Ad nonam afi. Rex pacificus. ps. Mirabilia. Capitulum. V idebunt gentes justum tu-

um: et cuncti reges inclytum tuum : et vocabitur tibi nomen novum quod os domini nomina- vit. Xe. Crastina erit vobis salus. Alla Alla. y Dicit dominus deus exercituum. All'a All'a. Gloria. Crastina. y Magnifi- catus est rex pacificus. Super omnes reges universe terre. all'a. Oratio Deus qui nos re- demptionis.

Si vigilia nativitatis domini in dominia evenerit: invitato- vium Prestolantes dicetur a duobus cantoribus chori. pi. Venite e£ cefera omnia que su- perius in dominica quarta ordi- nata sunt usque ad versiculum ante expositionem qui erit Hodie scietis. |. Expositto vero et cetera omnia que sequumtur de vigilia erunt: nec aliqua de dominica deinceps ad matutinas vel ad lau- des vel ad horas fiet mentio : preter psalmum)! ad primam Expositio Cum esset desponsata. vz7 Re. Sanctificamini. vzz7 Ke. Constan- tes estote. zz Re. Sanctificami- ni fili Cetera deinceps cum psalmis ad diem pertinentibus

! Deus deus meus respice add : E.W.G.

5 Alvus: E.G. W.

74

sicut in vigilia preordinata sunt. Oratio. Deus qui nos. Memoria non diatur.

Ad primam ain. Judea. f:. Deus deus meus respice 5. Quicunque vult. sub eadem. a. Capitulum | Domine miserere, Re. Jesu Christe cum alleluia e£ cetera ut supra.

@ In vigilia nativitatis domini ad vesperas antiphona.

citote quia prope est regnum dei: amen dico vobis quia non tardabit. ps. Laudate pueri. an. Levate capita vestra: ecce appropinquabit redemptio ves- tra. f. Laudate dominum omnes gentes. az. Magnificatus est rex pacificus super omnes reges universeterre. 75. Lauda anima mea. a. Completi sunt dies marie ut pareret filium suum primogenitum. P$. Laudate do- minum quoniam. a£. Ecce com- pleta sunt omnia que dicta sunt per angelum de virgine maria. PS. Lauda hierusalem. Capztulum. opulus gentium qui ambula-

bat in tenebris vidit lucem magnam habitantibus in regione umbre mortis lux orta est eis. Ke. Judea et hierusalem nolite timere. Cras egrediemini et do- minus erit vobiscum. y Con- stantes estote videbitis auxilium domini super vos. Cras. Gloria. Cras. Hymnus. eni redemptor gentium os- tende partum virginis mire-

tur omne seculum talis decet partus deum. Mon ex virili semine sed mystico spiramine verbum dei factum est? caro fructusque ventris floruit. Ulvus®

2 fest’ om, : E.G.W.

IN VIGILIA

78

tumescit virginis claustra pudoris permanent vexilla virtutum mi- cant versatur in templo deus. Procedens e thalamo suo pudoris aula regia gemine gigas sub- stantie alacris ut currat viam. Egressus ejus a patre regressus ejus ad patrem excursus usque ad inferos recursus ad sedem dei. £qualis eterno patri carnis stropheo! accingere infirma no- stri corporis virtute firmans per- peti Presepe jam fulget tuum lumenque nox spirat novum quod nulla nox interpolet fide- que jugi luceat. Gloria tibi do- mine qui natus es. y Tanquam sponsus Dominus procedens de thalamo suo. alleluia. J evan- geélto at. Dum ortus fuerit sol de celo videbitis regem regum procedentem a patre tanquam sponsus? de thalamo suo. P5. Magnificat. Zola antiphona ante psalmum sine pneuma percan- tetur: et tterum post psalmum cum pneuma: sic tn omni festo duplici semper fiat excepta hebdo- mada pasche: et die animarum tn quibus pneuma non dicitur. Oratio. Deus qui nos. ut supra ad matutinas. Ad completorium.? y *Verbum caro factum est. alla. et habitavit in nobis. alla. gs. Cum invocarem. P5. In te domine. 25. Qui habitat. ps. Ecce nunc. Capit. Tu in nobis. Hymnus. ( s natus ex parentis ante

mundi exordium alpha et o

1 , strophio: E.G.

* sponsum:

3! ut habelur in nd pos psalte- rium [ folio lxxtj.: E.) add:

* afi.: E.G. W.

* nominatus: G.

* perstrepent: E. W.

* agyosque: E.G.

76

cognominatus* ipse fons et clau- sula omnium que sunt fuerunt queque post futura sunt secu- lorum seculis Ecce quem va- tes vetustis concinebant seculis quem prophetarum fideles pa- gine spoponderant emicat pro- missus olim cuncta collaudent deum seculorum seculis O beatus ortus ille virgo cum puer- pera edidit nostram salutem feta sancto spiritu et puer re- demptor orbis os sacratum pro- tulit seculorum seculis. PsaNat altitudo celi psallant omnes angeli quicquid est virtutis us- quam psallat in laudem dei nulla linguarum silescat vox et om- nis consonet seculorum seculis. Te senes et te juventus parvu- lorum te chorus turba matrum virginumque simplices puellule voce concordes pudicis perstre- pant* concentibus seculorum seculis. Zibi Christe sit cum patre agyoque' spiritu * hymnus melos laus perhennis gratiarum actio honor: virtus et? victoria regnum eternaliter seculorum seculis. y Benedictus qui venit in nomine. Ke Deus dominus et illuxit nobis. A#. Glorifi- camus te dei genitrix quia ex te natus est Christus salva omnes qui te glosificant. ys. Nunc di- mittis. kyrieleyson e£c. uf supra. Isto modo dicatur. completorium ab hoc die continue usque ad octavas epiphanie completas. ?

Ad matutinas invitatorium.

. eee ? spiritum? G.

® set’ : G.

= etiani in in festo purificationts beate ma- vie. St infra Septuagesimam evenerit. di- catur sine alleluia. £¢ sub isto secundo

completorio continentur (ertium quartum. et quinium completorium. add: E.G.

IN FESTO NATIVITATIS CHRISTI.

T7

Christus natus est nobis, Ve- nite adoremus. $5. Venite. Hym-

NUS.

(ae redemptor omnium ex patre patris unice solus ante principium matus ineffabiliter. T'u lumen tu splendor patris tu spes perhennis omnium intende quas fundunt preces tui per or- bem famuli. Memento salutis auctor quod nostri quondam cor- poris ex illibata virgine nascendo formam sumpseris. Hic presens testatur dies currens per anni circulum quod solus a sede patris mundi salus adveneris. unc celum terra hunc mare hunc omne quod in eis est auctorem adventus tui laudat exultans cantico. Vos quoque qui sancto tuo redempti sumus sanguine ob diem natalis tui hymnum novum concinimus, Gloria tibi

domine. In j nocturno Antiphona. minus dixit ad me filius meus es tu ego hodie genui te. 5f. Quare fremuerunt. 4. Tanquam sponsus dominus pro- cedens de thalamo suo. £5. Celi enarrant. af. Diffusa est gratia in labiis tuis propterea benedixit te deus in eternum. £5. Eruc- tavit y Tanquam sponsus. Be- nedictiones communes super lec- &ones dicantur. Similiter fiat per totum annum exceptis festis beate marie et commemorattone ejus et festo omnium sanctorum. Ives prime lectiones sint de pro- phetia ysaie.! Lectto jJ. poe tempore alleviata est terra zabulon et terra nepta- lim : et novissimo aggravata est

! Ksate: G. . 2 ¢dominus’ om.: E.G. W.

78

via maris trans jordanem galilee gentium. Populus qui ambulabat in tenebris vidit lucem magnam.

: Habitantibus in regione umbre

mortis: lux orta est eis. Par- vulus enim natus est nobis: et filius datus est nobis. Hec dicit dominus deus qui hodierna die de virgine nasci dignatus est: convertimini ad me et salvi eri- tis. Responsorium. Hodie nobis celorum rex de virgine nasci dignatus est ut hominem perdi- tum ad regna celestia revocaret. Gaudet exercitus angelorum : quia salus eterna humano ge- neri apparuit. y Gloria in excelsis deo et in terra pax ho- minibus bone voluntatis. Gau- det. Lectio 1j. ( rom consolamini po-

pule meus dicit dominus? deus vester. Loquimini ad cor hierusalem et advocate eam: quoniam completa est malicia ejus dimissa est iniquitas illius. Suscepit de manu? duplicia : pro omnibus peccatis suis. Vox cla- mantis in deserto: parate viam domini: rectas facite‘ semitas dei nostri. Omnis vallis imple- bitur: et omnis mons et collis humiliabitur et erunt prava in directa et aspera in vias planas. Et revelabitur gloria domini: et videbit omnis caro pariter quod os domini locutum est. Hec di- cit. Responsorium. | Hodie no-

bis de celo pax vera descendit.

Hodie per totum mundum melli- flui facti sunt celi. y Hodie illuxit dies redemptionis nove reparationis antique felicitatis eterne. Hodie. Lectto i1j.

3 * domini! add: E.G. W. * ‘in solitudine’ add: E.G. W.

IN FESTO

79

nsurge consurge: induere

fortitudine tua syon. Induere vestimentis glorie tue hieru- salem civitas sancta: quia non adjiciet ultra ut pertranseat per te incircunsisus et immundus. Excutere de pulvere consurge : sede hierusalem. Solve vincula! colli tui captiva filia syon: quia hec dicit dominus Gratis venun- dati estis: et sine argento redi- memini : quia hec dicit dominus deus: In egyptum descendit populus meus in principio: ut colonus esset ibi: et assur abs- que ulla causa calumniatus est eum. Hec dicit Ke Verbum caro factum est et habitavit in nobis: et vidimus gloriam ejus gloriam quasi unigeniti a patre. Plenum gratie et veritatis. y In principio erat verbum: et verbum erat apud deum: et deus erat verbum. Plenum. Gloria. Ple- num. Prosa.

uem ethera et terra atque

mare non prevalent totum capere. y Asini presepe infans implens: celos regens ubera sugens.? y Factor matris natus hodie est de matre. y Creans diem hodie: creatus est in die. y Nascitur mundo. y Oriens gabriel quem vocavit emanuel nobiscum deus.

In i; nocturno av. Suscepimus deus misericordiam tuam in me- dio templi tui. ss. Magnus do- minus. A#. Orietur in diebus domini habundantia pacis et dominabitur. ps. Deus judicium an. Veritas de terra orta est: et justicia de celo prospexit. Ps. Benedixisti domine. Y Verbufh

! vincla : W.

80

caro factum est. Et habitavit in nobis. All'a. Sermo beati leonis pape. Lec. ttt). lvator noster dilectissimi hodie natus est: gaudea- mus. Neque enim locum fas est esse tristicie: ubi natalis est vite. Que consumpto mor- talitatis timore : ingerit nobis de promissa eternitate leticiam. Exultet ergo sanctus : quia ap- propinquat ad palmam. Gau- deat peccator quia invitatur ad veniam. — Animetur gentilis : quia vocatur ad vitam. Tu au- tem. Re Quem vidistis pas- tores dicite annunciate nobis in terris quis apparuit Natum vidimus in choro angelorum sal- vatorem dominum. f Secun- dum quod dictum est nobis ab angelo de puero isto: inveni- mus infantem pannis involutum et positum in presepio in me- dio duum animalium. Natum. Iste versus dicatur isto die et dze circunsistonis Als vero diebus dicetur versus. Dicite quidnam vidistis : et annunciate Christi nativitatem. Natum vidimus. Sermo beati leonis pape. Lectio v. Itemus in domino dilec- tissimi : et spiritali jocun- ditate letemur : quia illuxit nobis dies redemptionis nove: re- parationis antique: felicitatis eterne. Reparatur enim nobis salutis nostre annua revolutione sacramentum : ab initio pro- missum : in fine redditum sine fine mansurum? Re. O mag- num mysterium et admirabile sacramentum : ut animalia vide- rent dominum natum Jacentem

* suggens : W.

* «Tu autem domine miserere ' add: E.G. W,

NATIVITATIS CHRISTI.

81

in: presepio beata virgo cujus viscera meruerunt portare domi- num Christum. Y Domine au- divi auditum tuum et timui: consideravi opera tua et expavi in medio duum animalium. Ja- centem in presepio.

Sermo beati Augustini epis- copt. Lectio vj. (opens aliquid dilectissimi

de hujus diei solennitate! narrare: simulque considerantes illud unum verbum de quo di- cere volumus: nulla inveni- "mus verba: quibus sufficienter aliquid dicere valeamus. Est enim hoc verbum: non quod desinit prolatum : sed quod per- manet natum. Non transito- rium: sed eternum. Non fac- tum a deo patre :: sed genitum. Nec solum genitum : sed? uni- genitum. Unum quippe verbum deus pater genuit de seipso: per quem omnia creavit ex nihilo Re. Beata es maria que dominum portasti creato- rem mundi. Genuisti qui te fecit : et in eternum permanes virgo. Prosa. Bo es virgo et gloriosa.

$ Inter omnes mulieres et benedicta. Y Gabriel hec dicens attulit affata. Y Pariens filium virgo intacta. Y¥ Jesus erit no- men ejus cuncta per secula. ¥ Que dicta sunt de te jam jam sunt peracta. Y Hodie ex te Christus natus est in terra. Y De te mater casta processit maria. JY Ave speciosa in celis regina. Y Etbenedicta in eter- num sancta. Genuisti* 7 Glo-

! nativitate: E.G. 3 * et' add: G. 3 *'Tu autem domine miserere nostri! :

829

ria et honor deo patri summo laus quoque majestas et potestas deitas sit ejus unigenito et spiri- tui sancto. Genuisti. Jsta pro- sa dicatur loco versus isto die et die circuncisionis im matutinis. Ads vero diebus dicetur versus Ave maria gratia plena dominus tecum. Genuisti.

In i15 nocturno aw. Ipse in- vocavit me. alleluia: pater meus es tu all'a. ps5. Misericordias domini az. Letentur celi et exultet terra ante faciem domini quoniam venit. 5. Cantate. (7) an. Notum fecit dominus alle- luia: salutare suum. all'a. ps. Cantate. (7.) Y Ipse invocavit me. Pater meus es tu all’a.

Secundum lucam. vA nillo tempore: Exiit edictum

a cesare augusto : ut describe- retur universus orbis. Hec de- scriptio prima facta est a preside syrie cyrino. Et reliqua. Omeliabeatt gregorit pape. L.viy. Q uia largiente domino mis-

sarum solennia ter hodie celebraturi sumus: loqui diu de evangelica lectione non pos- sumus. Sed nos aliquid vel breviter dicere redemptoris nos- tri nativitas ipsa compellit. Quid est quod nascituro domino mun- dus describitur: nisi hoc quod aperte monstratur? Quia ille veniebat in carne qui electos suos ascriberet in eternitate. Cui* contra de reprobis per pro- phetam dicitur : Deleantur de libro viventium : et cum justis non scribantur. Je. Beata dei genitrix maria cujus viscera in-

add: E.G.W. * ‘qui te fecit: add: E.G.W. * Quo: E. Quod: G. G

IN FESTO

83

tacta permanent. Hodie genuit salvatorem seculi. y Beata que credidit quoniam perfecta sunt omnia que dicta sunt ei a domi- no. Hodie genuit. Secundum lucam. / n illo tempore: Pastores lo- quebantur adinvicem : Trans- eamus usque bethleem et vide- amus hoc verbum quod factum est: quod fecit dominus et os- tendit nobis. Et reliqua. Omelia venerabilis bede pres- bytert. Lectio viij. ato in bethleem domino salvatore : sicut sacra evan- gelii testatur historia. Pastori- bus qui in regione eadem erant vigilantes! vigilias noctis super gregem suum: angelus domini magna cum luce apparuit: Ex- ortumque mundo solem justicie : non solum celestis voce sermo- nis: verumetiam claritate divi- ne lucis astruxit. Qui bene etiam in bethleem nascitur. Bethleem quippe domus panis interpretatur. Ipse namque est qui ait: Ego sum panis vivus qui de celo descendi. Re. Sancta et immaculata virginitas quibus te laudibus efferam nes- cio. Quia quem celi capere non poterant tuo gremio contulisti. Prosa. O vere beata sublimis sponsa domina angelorum simul- que omnium sanctorum: quam magnam laudem dignitas tua meretur forma dei digna. O quam beata es maria creatorem tuum digne suscipiens: et? de- disti in tempore ubera quem habebas ante secula regem et

! * et custodientes *: add: G. 2 ei: E.G. i 3 mathei: G.W.

84

conditorem et deum. Quia. Ista prosa dicetur loco versus isto die: et die circuncisionts tantum. Alss vero diebus dicetur ste versus. Benedicta tu in mulie- ribus et benedictus fructus ven- tris tui. Quia. Initium sancti evangelit. cundum johannem. / n principio erat verbum: et verbum erat apud deum: et deus erat verbum. Hoc erat in principio apud deum. Et reliqua. Omelia venerabilis bede presby- tert. Lectto ix. uia temporalem mediatoris dei et hominum : hominis Jesu Christi nativitatem que hodierna die facta est: sancto- rum verbis evangelistarum mat- thei* videlicet et luce manifes- tatam * agnovimus: libet etiam de verbi id est divinitatis ejus eternitate beati johannis evan- geliste dicta scutari5 Alii vero* evangeliste Christum ex tem- pore natum describunt: johan- nes eundem in principio fuisse testatur dicens: In principio erat verbum. Alii inter homines eum subito apparuisse comme- morant: ille ipsum apud deum semper fuisse declarat dicens: Et verbum erat apud deum. Alii eum verum hominem: ille verum confirmat esse deum di- cens. Et deus erat verbum. Alii hominem apud homines temporaliter conversatum : ille deum apud deum in principio manentem ostendit dicens : Hoc erat in principio apud deum. Alii magnalia que in homine

Se-

4 manifestatem: W. 5 scrutati: E. * pro ‘vero’ enim: G.

NATIVITATIS CHRISTI.

88

gessit perhibent: ille quod om- nem creaturam visibilem et invi- sibilem per ipsum deus pater fecerit docet dicens : Omnia per ipsum facta sunt: et sine ipso factum est nihil. Responsorzum. Descendit de celis missus ab arce patris introivit per aurem virginis in regionem nostram indutus stola purpurea. Et exivit per auream portam lux et decus universe fabrice mundi. Y Tanquam sponsus dominus procedens de thalamo suo. Et exivit. Gloria. Et exivit. e£c. usque Fabrice. Sequitur Prosa a toto choro alternatim dicen- da. Prosa. ture dominans potestate

atque principans. y Vir- tute non adjectiva : sed nativa et substantiva. y Condolens nam- que diva bonitas. y Hominem quem creaverat ad vitam. y Fraude hostis. y Incurrisse. y Mortis discrimina. y Dictavit consilium admirabile atque ne- cessarium. y Fabricae. mundi. Paratus iterum presbyter sive di- aconus! dalmaticatus statim post rosam incpiat evangelium in sinistra parte altaris. Dominus vobiscum. Et cum spiritu tuo. Initium | sancti. evangelii secun- dum mattheum. Gloria tibi do- mine.

iber generationis Jesu Christi

fili david filii abraham. Abraham autem? genuit ysaac ysaac autem genuit jacob. Jacob autem genuit judam et fratres ejus. Judas autem genuit phares et saram? de thamar. Phares

| presbyiter daconus : G. 2 ‘autem’ om.: E.G. W. * zaram : E.G.

86

autem genuit esrom. Esrom autem genuit aram. Aram au- tem genuit aminadab. Ami- nadab autem genuit naason. naason autem genuit salmon. Salmon autem genuit booz de raab. Booz autem genuit obeth ex ruth. Obeth autem genuit jesse. Jesse autem genuit david regem. David autem rex genuit salomonem ex ea que fuit urie. Salomon autem genuit roboam. Roboas* autem genuit abiam. Abias autem genuit asa. Asa autem genuit josaphat. Josaphat autem genuit joram. Joram autem genuit oziam, Ozias ' autem genuit joathan. Joathas* autem genuit achaz. Achaz au- tem genuit ezechiam. Ezechias autem genuit manassem. Ma- nasses autem genuit amon. Amon autem genuit josiam. Josias autem genuit jechoniamet fratres ejus in transmigrationem * babylonis. Et post transmigra- tionem babylonis jechonias ge- nuit salathiel. Salathiel autem genuit zorobabel ^ Zorobabel autem genuit abiud. Abiud autem genuit eliachim. — Elia- chim autem genuit asor. Asor autem genuit sadoch. Sadoch autem genuit achim. Achim autem genuit eliud. Eliud au- tem genuit eleazar. Eleazar autem genuit mathan. Mathan autem genuit jacob. Jacob autem genuit joseph virum marie. De qua natus est Jesus qui vocatur Christus. Quo finito incipiat presbyter qui officium. facit. psal- mum Te Deum laudamus. ££

* Roboam: E.G. 5 Joathan: E. * transmigratione: G.

IN FESTO

87

sciendum. est quod ille psalmus Te Deum laudamus ezz*a ad- ventum. lxx. xl. et exceptis. die animarum et commemorationibus animarum : dicendus est in omni servitio ix lectionum et etiam trium lectionum. quando chorus vegutur. <Alits autem diebus quando chorus non vegitur non dicetur)! Cantato ipso psalmo Statim a succentore vicariorum encipiatur® missa in galltcantu se- cundum officium. Dominus dixit ad me. efc. statim post missam dicat sacerdos qui officitum facit versiculum. Verbum caro fac- tum est. Deus in adjutorium. chorus prosequatur. que ad lau- des pertinent. In laudtbus antiphona. (S vidistis pastores dicite : annunciate nobis in terris quis apparuit: natum vidimus in choro angelorum salvatorem dominum. alleluia all'a. i. Dominus regnavit. a£. Genuit puerpera regem cui nomen eter- num : et gaudium matris habens cum virginitatis honore: nec pri- mam similem visa est nec habere sequentem. alleluia. Ps. Jubi- late. a£. Angelus ad pastores ait: annuncio vobis gaudium magnum quia natus est hodie salvator mundi alleluia. ps5. De- us deus meus. a. Facta est cum angelo multitudo celestis exercitus laudantium et dicen- tium: gloria in excelsis deo et in terra pax hominibus bone voluntatis tue? alleluia. ps. Benedicite. | 25. Parvulus filius hodie natus est nobis: et voca- bitur deus fortis alleluia all'a.

! diuur: G.

2 incipitur: E.

88

ps. Laudate. Capitulum. Mfttipharie multisque modis

olim deus loquens patribus in prophetis : novissime diebus istis locutus est nobis in filio: quem constituit heredem uni- versorum per quem fecit et secula. Hymnus. A solis ortus cardine et usque

terre limitem Christum canamus principem : natum maria virgine. Seatus auctor seculi servile corpus induit: ut carne carnem liberet: ne per- deret quos condidit. Caste parentis viscera celestis intrat gratia: venter puelle bajulat: se- creta que non noverat. Domus pudici pectoris templum repente fit dei: intacta nesciens virum : concepit verbo filium. nixa es puerpera quem gabriel predixe- rat: quem matris alvo gestiens clausus Johannes senserat. Zeno jacere pertulit presepe non ab- horruit: parvoque lacte pastus est: per quem nec ales esurit. Gau- det chorus celestium : et angeli canunt deo: palamque fit pasto- ribus: pastor creator omnium. Gloria tibi domine. y Benedic- tus qui venit in nomine domini. Deus dominus et illuxit nobis. alleluia. Jn evange. an. Gloria in excelsis deo: et in terra pax hominibus bone voluntatis alle- luia all'a. ps. Benedictus. Zofa dicatur antiphona ante inceptto- nem psaími sine pneuma: et post psalmum cum pneuma: sicut in omnibus festis duplicibus fret: preter ad vesperas in vigtha pasche. Oratto.

! ‘tue’ om.: E.G. W.

NATIVITATIS CHRISTI.

89

(, otesce quesumus omnipo- tens deus ut nos unigeniti tui nova per carnem nativitas liberet: quos sub peccati jugo vetusta servitus tenet. Qui te- cum vivit et. Statim que pul- sato ter uno de majoribus signts : vector chori incipiat officium scilt- cet Lux fulgebit. Ad primam. Hymnus. Are omne seculum : ve- nisse vite premium: post hostis asperi jugum apparuit redemptio. /sayas! que precinit completa sunt in virgine an- nunciavit angelussanctus replevit spiritus. Gloria tibi domine. /7zc versus dicatur in fime ommium hymnorum quorum metro convenit usque ad epiphaniam. As. Quem vidistis. ?*. Deus in nomine. fs. Beati immaculati. ys. Retribue. Non mutatur antiphona 1n aliqua die ad psalmum Quicunque vult cum de nativitate agitur. Capitu-

lum Domine miserere. Ae. Jesu.

Christe fili dei vivi miserere nobis. Qui sedes ad dextram patris. Chorus idem repetat. y Tu pa- tris verbigena factus caro deum nobis homo placa deus et da veniam. Jesu Christe? Gloria patri et filio et spiritui sancto Sicut erat in principio. Jesu Christe? y Exurge domine. Isto modo dicatur istud. Respon- soriun diebus nativitatis domini: sanctorum stephant: johannis: innocentium: tome: circunstonis: et in festo purtficattonzs beate Ma- rte si infralxx.evenerit. Alits vero diebus dicatur Responsorium Jesu Christe fili deivivi miserere nobis. Alleluia all'a. y Qui de virgine.

! Esaias: G.

2 * fili dei vivi miserere nobis? add: E.G. 4 pro * bajulat’ capit: G.

90

etc. quotidte usque ad epiphaniam. Ad tertiam. Hymnus. MY aria ventre concepit? verbi fideli semine quem totus orbis non bajulat* portant puelle viscera. Radix jesse jam floruit: et virga fructum edidit : fecunda partum protulit et virgo mater permanet. Gloria tibi domine. afi. Genuit. ps. Legem pone. Caf. pparuit gratia dei salvatoris nostri omnibus hominibus erudiens nos: ut abnegantes im- pietatem et secularia desideria : sobrie et juste et pie vivamus in hoc seculo. Ae. Puer natus est nobis. Alleluia all'a. y Et filius datus est nobis. Alleluia. Gloria. Puer natus. y Verbum caro. Oratio. Concede quesumus om-

nipotens deus. Ad sextam. Hymnus. esepe poni pertulit qui lu- cis auctor extitit: cum patre celos condidit sub matre pannos induit. Zegem dedit qui seculo cujus decem precepta sunt dig- nando factus est homo sub legis esse vinculo. Gloria tibi domine. an. Angelus ad pastores. Ps. Defecit. Capitulum. A pparuit benignitas et huma- nitas salvatoris nostri dei: non ex operibus justicie que fecimus nos: sed secundum suam misericordiam salvos nos fecit. Re. Verbum caro factum est. Alleluia all'a. y Et habitabit in nobis. All'a. Gloria. Verbum. y Ipse invocavit. Oratzo. Concede. Ad nonam. Hymnns. py vetus quod polluit: adam novus hoc abluit : tu- mens quod ille dejecit®: humili-

7 concipit: G. 5 dejicit: G.

IN FESTO NATIVITATIS DOMINI.

91

mus hicerigit. Jam nataluxest et salus : fugata nox et victa mors venite gentes credite deum maria protulit. Gloria tibi domine. Av. Parvulus. s. Mirabilia. Cap. Multipharie. Ae. Ipse in- vocavit me. Alleluia all'a. y Pater meus es tu. All'a all'a. Gloria Ipse. y Notum fecit dominus. Salutare suum all'a. Oratio. Concede. Ht hymai' Agnoscat. et ceteri sequentes di- cantur ad horas quotidie : usque post octavas epiphanie. Dicentur* etiam ad horas in festo purifica- tonis beate marie virginis. Ad vesperas antiphona. 7m principium in die vir- tutis tue: in splendoribus sanctorum ex utero ante lucife- rum genui te. 5s. Dixit domi- nus. @%. Redemptionem misit dominus populo suo: mandavit in eternum testamentum suum. ps. Confitebor. a£. Exortum est in tenebrislumen rectis corde: misericors et miserator et justus dominus. fs. Beatus vir. ai. Apud dominum misericordia : et copiosa apud eum redemptio. ps. De profundis. a5. De fructu ventris tui ponam super sedem tuam. 5. Memento domine. He antiphone dicentur ad ves- peras usque ad diem epiphante : excepto die circuncisionzs. psalmi non mutantur usque ad completas octavas epipkhanie | Capitulum Multipharie. Ae. Verbum caro. y In principio cum Gloria patri et prosa Quem ethera ef Hymnus. A solis ortus: y Tan- quam sponsus. 4Z- evange. ai.

| Hi hymnus: E.G. 'cappis: E.G. * ubera: E.G. W.

3 Dicantur: G.

92

Hodie intacta virgo deum nobis genuit teneris indutum membris quem lactare meruit: omnes ip- sum adoremus qui venit salvare nos. $i. Magnificat Post quem- libet versum psalmi repetatur? a pluribus vicartis in capis* sericis im medio chori stantibus Omnes ipsum adoremus qui venit salvare nos. post versum Sicut erat mox tota antiphona repetatur subjuncto pneumate. | Oratio Concede que- sumus omnipotens deus. Me- soria de nativitate fiat quo- tidie per octavas ad matutinas et ad vesperas ubi non fit processio cum his antiphonis sequentibus secundum ordinem iteratis domt- nica infra® excepta. An. V irgo verbo concepit virgo

permansit: virgo peperit regem omnium regum. 4a. Nes- ciens mater virgo virum : peperit sine dolore salvatorem seclo- rum: ipsum regem angelorum sola virgo lactabat ubero® de celo pleno. af. Virgo hodie fidelis etsi verbum genuit incarnatum : virgo mansit et post partum: quam laudantes omnes dicimus : benedicta tu in mulieribus. 5. Nato domino angelorum chori canebant dicentes: salus deo nostro sedenti super thronum et agno. aX. Natus est nobis hodie salvator qui est Christus domi- nus in civitate david. Memorza de sancto stephano. an. intuens in celum beatus stephanus vidit gloriam dei et ait: ecce video celos apertos: et filium hominis stantem a dextris dei. y Gloria et honore. Oratio.

3 refetantur : E.W. 5 *ocfavas! add: G. 7 plena: E.G.

IN FESTO SANCTI STEPHANI PROTHOMARTYRIS.

93

PD nobis quesumus domine imitari quod colimus ut dis- camus et inimicos diligere : quia ejus natalicia celebramus: qui novit etiam pro! persecutoribus exorare : dominum nostrum Je- sum Christum filium tuum. Qui tecum vivit et regnat. @ in die sancti stephani. ad matutinas invitatorium Christum natum qui beatum hodie coro- navit stephanum. Venite adore- mus. f$. Venite. Hymnus. Deus tuorum — Z5 primo nocturno an. gu stephanus jugi legis dei meditatione roboratus tan- quam lignum fructiferum secus salutarium aquarum plantatum decursus: fructum martyrii in tempore suo dedit primus. 5. Beatus vir. aX. Constitutus a deo predicator preceptorum ejus in timore sancto illi servire stu- duit : officioque fideliter peracto in monte sancto ejus ascendere dignus fuit. ys. Quare fremue- runt. axi. In tribulatione lapidum se prementium positus milia po- puli se circundantis non timuit quia susceptorem suum Jesum ut eum? salvum faceret exurgere in celo vidit. ps. Domine quid. y Gloria et honore. Sermo beati augustini episcopi. Lectio 7. ues charissimi Celebravi- mus hesterna die natalem: quo eximius martyrum natus est in mundo: hodie celebramus natalem : quo primicerius mar- tyrum migravit ex mundo. Oportebat autem ut primum immortalis susciperet carnem pro mortalibus: et ideo natus est dominus in mundo : ut moreretur

! ‘suis’ add: G.

? ¢eym’ om. : E. W, pro ‘eum’ se:

94

pro servo: ne servus timeret mori pro domino. Re. Stephanus autem plenus gratia et fortitu- dine. Faciebat prodigia et signa magna in populo. y Et non poterant resistere sapiencie et spiritui quo loquebatur. Facie- bat. Lectio 17. IM atus est Christus in terris :

ut stephanus nasceretur in celis. Ingressus est dominus mundum : ut stephanus ingrede- retur celum. Altus ad humilia . descendit: ut humilis ad alta ascenderet. Filius dei factus est filius hominis ut filius hominis fieret filius dei. Re. Videbant omnes stephanum qui erant in concilio Et intuebantur vultum ejus. tanquam vultum angeli stantis inter illos. y Stephanus autem plenus gratia et fortitu- dine faciebat prodigia et signa magna in populo. Et intue- bantur. Lectio 11). E» sancte stephane dic ali-

quid judeis ut incipias lapi- dari: et possis etiam coronari. Dic aliquid de eo cujus nomen nolunt audire. Dic eis quod nihil est quod fecerunt: vivit quem occiderunt. Dic eis : quia vidisti ad dexteram patris stan- tem: quem irriserunt in cruce pendentem. Et ille inquit: Ecce video celos apertos : et fili- um hominis stantem a dextris dei. Ae. Lapidabant stephanum invocantem et dicentem. Do- mine Jesu Christe accipe spiri- tum meum et ne statuas illis hoc peccatum. Zsze versus dicetur in die tantum. y Inter hec frendet populus in stephanum

5 consilio: E.G. W.

G. * Eja: G

IN FESTO

9B

judaicus ejus membra lapidibus perurgens totis viribus et levita dignissimusflexis procumbens ge- nibus pro suis lapidatoribus orat devotis precibus. Domine. A lius! versus 1n octava die tantum si do- minica fuerit dicendus. y Positis autem genibus beatus stephanus orabat dicens. Domine. Gloria et? laus patri summo potestas honor et virtus ejus quoque? uni- genito : laus flamini sanctissimo - trino deo et simplici. Domine. In ij. nocturno an. Lumine vultus tui* insignitus prothomar- tyr stephanus sacrificium justicie seipsum tibi sacrificavit : ideo- que in leticia cordis in pace ob- dormiens requiescit. ps. Cum invocarem. af. Benedictionis tue domine munere justificatus et scuto tue protectionis in pas- sione munitus nominis sui coro- nam stephanus a te percipere meruit. £5. Verba mea. a5. O quam admirabile est nomen tu- um domine deus noster pro quo beatus stephanus passus : gloria et honore a te est coronatus : et super celos dono tue magnifi- centie exaltatus. 25. Domine dominus noster. y Posuisti. Lec- J frequenter auri- [#20 2227. bus® insignia miraculorum sancti stephani prothomartyris fratres charissimi recensemus: confidimus quod plurima ex eis- dem* fuerint commendata. Mir- acula ergo ista beatus augustinus hyipponensis' episcopus: in libris quos de civitate dei construxit

* Alius? iste: E. 3 *et' om.: 3 pro *ejus quoque usque: G. 4 ' domine ' add: E. 5 * vestris! add: E.G. WC

96

inseruit dicens Hypponensem quandam virginem scio: que cum se oleo domini stephani perunxisset : mox a demonio fuisse sanatam. Scio etiam episcopum semel pro adolescente quem non vidit orasse: atque illico* demone caruisse. fe. Intuens in celum beatus stepha- nus vidit gloriam dei et ait : Ecce video celos apertos: et filium hominis stantem a dextrisvirtutis dei. y Cumque aspiceret beatus stephanus in celum: vidit gloriam dei et ait. Ecce. Lectto v. A? aquas tabilitanas ? epis-

Copo asserente prejecto ad predicti martyris memoriam veniebat magna multitudo con- cursu et occursu. ibi ceca mulier ut ad episcopum duceretur ora- vit" : moxque oculos recepit. Stupentibus qui ibi aderant pre- ibat exultans viam carpens: et vie ducem ulterius non requi- rens. Ae. Hesterna die dominus natus est in terris. ut stephanus nasceretur in celis: ingressus est dominus mundum. Ut stephanus ingrederetur in celum. y Heri enim rex noster trabea carnis in- dutus de aula uteri virginalis eg- rediens visitare dignatus est mun- dum. Utstephanus. Lectio vy. iieharius presbyter ex his-

pania: veteri morbo calculi laborabat: sed per memoriam sancti martyris stephani salvus factus est. Idem ipse postea morbo alio revalescente mortuus sic jacebat : ut ei etiam pollices

* ! vestre memorie! add. E.G. W.

T hyponensis: E.G. hypponensis: W. ® * eum? add: E.G.W.

* tibilitanas: E. G. 9 oravi: W.

tibilatanas: W.

SANCTI STEPHANI PROTHOMARTYRIS.

97

ligarentur : Sed memorati mar- tyris opitulatione cum tunica ejus super jacentis corpus esset missa: suscitatus est. Ae. Impe- tum fecerunt unanimiter in eum et ejecerunt eum extra civita- tem. Invocantem et dicentem. Domine accipe spiritum meum. Iste versus dicetur in die tantum. y Stephanus dei gratia plenus erat: in plebe multa signa facie- bat: celos apertos aspiciebat Jesum stantem videbat a dextris dei et dicebat : Domine. Gloria deo! per inmensa patri summo ejusque proli sibi digne nato ac? utriusque flamini sacro sicut erat primo et nunc et semper et in se- cula. amen. Domine. Afus ver- sus in octava dte tantum dicendus st dominica fuerit. y Et testes deposuerunt vestimenta sua se- cus pedes adolescentis qui voca- batur saulus et lapidabant ste- phanum. Invocantem. Gloria patri Domine accipe. Jn 227 nocturno ax. In domino deo suo confisus fortis athleta ste- phanus lapidum fortiter sustinuit ictus et idcirco ad montem vir- tutum transmigravit victoriosus, ps. In domino confido. Am. Sine macula beatüs stephanus ingressus est domine in taber- nacula tua et quia operatus est justiciam requiescit in monte sancto tuo. s. Domine quis habitabit. 45. Domine virtus et leticia rectorum quoniam tu prevenisti dilectum tibi stepha- num dono gratuite benedictio- nis te primus secutus est morte gloriose passionis unde cum

! deo’ om.: E.G.W. 2 fac’ om.: E.G. W.

* synagogis : E.G.

98

corona martyrii dedisti ei vitam in seculum seculi. fs. Domine in virtute. y Magna est. See. Matheum. / n illo tempore: Dicebat Jesus turbis judeorum et principibus sacerdotum. Ecce ego mitto ad vos prophetas et sapientes et scribas et ex illis occidetis et crucifigetis : et ex eis flagella- bitis in sinagogis? vestris. Et Re Sermo ex commentario beati Aieronymi presbyteri de eadem lectione. Lectio vij. ‘foc quod ante dixerat: vos implete mensuram pa- trum vestrorum : ad personam domini pertinere videtur eo quod occidendus esset ab eis. Potest et ad discipulos ejus referri: de quibus nunc dicitur. Ecce ego mitto ad vos prophetas et sapientes et scribas etc. ut impleatis mensuram patrum ves- trorum. Ae. Stephanus servus dei quem lapidabant judei vidit celos apertos : vidit et introivit. Beatus homo cui celi patebant.* y Intuens in? celum beatus stephanus vidit gloriam dei. Beatus homo. Lectto viij. S imulque observa juxta apos- tolum scribentem ad co- rinthios varia dona esse discipu- lorumChristi. Alios prophetas qui ventura predicant : alios sapientes qui noverunt quando debeant proferre sermonem : alios scribas in lege doctissimos : ex quibus lapidatus est stephanus : paulus occisus : crucifixus petrus : fla- gellati in actibus apostolorum discipuli : et persecuti sunt eos

* pro ‘Re.’ reliqua : E.G.W. *» patebunt: E.G. * ‘in’ om.: W.

H

IN FESTO

99

de. civitate in civitatem : expel- lentes de judea: ut ad gentium populum transmigrarent. Le. Impii super justum jacturam fecerunt ut eum morti traderent. At ille gaudens suscepitlapidem! ut mereretur accipere coronam glorie. Zste versus dicetur in die tantum. y Hebreorum gens perfida morte Christi sanguinea in stephanum malivola perfece- runt consilia quem occiderunt nequiter lapidando crudeliter. At ille. Altus versus in octava st dominica fuerit : dicendus. y Continuerunt aures suas et im- petum fecerunt unanimiter in eum et ejicientes eum extra civitatem lapidabant. At ille. t veniat super [Lectto is.

vos inquit dominus: om-

nis sanguis justus qui effusus est super terram: a sanguine abel justi usque ad sanguinem zacharie filii barachie qui oc- cisus est inter templum et altare. De abel nulla est ambiguitas : quin'is sit quem cayn? frater occiderit. Queramus quis iste zacharias sit?: filius barachie: quia multos legimus zacharias. Alii zachariam filium barachie dicunt: quiin duodecim prophetis undecimus est. Sed ubi occisus est‘ inter templum et altare : scriptura non loquitur. Alii zachariam patrem johannis in- telligunt : quod propterea occi- sus sit quia salvatoris predicavit adventum. Alii volunt esse zachariam qui occisus est a joas rege judee inter templum et altare: sicut regum narrat his- toria Sed observandum est

! lapides: E.G. * ‘an’ add: E.G.

2 cain: G. + joiade: E.G.

100

quod ille zacharias non sit filius barachie sed filius joyade® sa- cerdotis. Cum ergo zacharias multos legimus: quare dicitur filius barachie et non joyade. Barachias in lingua nostra bene- dictus domini dicitur : et® sacer- dotis joyade justicia: hebreo nomine demonstratur. In evan- gelio quo utuntur nazarei: pro filio barachie filium joyade scrip- tum reperimus. e. Lapides torrentes illi dulces fuerunt. Ip- sum sequuntur omnes anime juste. Jste versus dicetur tan- tum in die. y Mortem enim quam salvator dignatus est pro omnibus pati: hanc ille primus reddidit salvatori. Ipsum. A/zus versus im octava di. y Lapi- daverunt stephanum et ipse in- vocabat dominum dicens: ne statuas illis hoc peccatum. Ip- sum. Gloria. Ipsum. ps Te Deum. y Posuisti. /n /audzbus J[apicaverune stephanum [a#.

et ipse invocabat dominum dicens: ne statuas illis hoc pec- catum. ps. Dominus regnavit. An. Lapides torrentes illi dulces fuerunt : ipsum sequuntur om- nes anime juste. 5. Jubilate. An. Adhesit anima mea post te: quia caro mea lapidata est pro te deus meus. f$. Deus deus meus. 4. Stephanus vidit celos apertos vidit et introivit : beatus homo cui celi patebunt. ps. Benedicite. 445. Ecce video celos apertos: et Jesum stantem adextris dei. ^s. Laudate. Cap. AS ECpuanus plenus gratia et

fortitudine faciebat prodigia etsigna magna in populo. AHym.

3 sit iste zacharias: E.G. * *et' om.: E.G.

SANCTI STEPHANI PROTHOMARE ERIS. 2's ets os

101

-Ganete dei preciose protho- martyr stephane qui virtute charitatis circumfultus undique dominum pro inimico exorasti populo. unde preces pro de- voto tibi nunc collegio: ut tuo propiciatus interventu domi- nus nos purgatos a peccatis jungat celi civibus. £t corone qua nitescis almus sacri nomi- nis nos qui tibi famulamur! fac consortes fieri: et expertes dire mortis in die judicii. Gloria et honor deo usquequo altissimo una patri filioque inclyto para- clito cui laus est et potestas per eterna secula. Amen. y Justus ut palma. 771 evange. az. Impii super justum jacturam fecerunt: ut eum morti traderent : at ille gaudens suscepit lapides ut mereretur accipere coronam glo- rie. all'a. ps. Benedictus. Ova- 4. Da nobis quesumus. Me- morta de nativitate an. Virgo verbo concepit. y Benedictus qui venit. Ovatzo. Concede que- sumus omnipotens deus. Adprimam. hymnus. Agnoscat. An. Lapidaverunt. ps. Deus in nomine. af, Gratias. £5. Qui- cunque vult. Ad 4£ertiam hym- nus. Maria ventre. af. La- pides. ps. Legem pone. Capi- tulum Stephanus. Ke. Gloria et honore cum alleluia. y Posuisti. Oratio. Da nobis quesumus. Ad sextam hymnus Presepe. aZ. Ad- hesit. gs. Defecit. Capitulum. (os autem esset stephanus plenus spiritu sancto vidit gloriam dei et ait: ecce video celos apertos et Jesum stantem a dextris virtutis dei. Xe. Po-

! famulemur : E. W. 2 solennitate : W.

PX ULISfg2" °° oe oe “ese suisti. cumalleluia. y Magna est. Oratto. Da nobis quesumus. 44 nonam hymnus. Adam vetus. antiphona. Ecce video. $5. Mira-

bilia. Capitulum. Pos autem genibus beatus stephanus clamavit voce

magna dicens: domine ne sta- tuas illis hoc peccatum et cum hoc dixisset obdormivit in do- mino. Ae. Magna est cum alle- luia. y Justus ut palma. Oraz:o. Da nobis.

Ad vesperas an. Tecum prin- cipium. 5$. Dixit dominus erc. Cap. Stephanus plenus. Re. Sanctissimi martyris stephaniso- lennitatem?recolentes te Christe

deprecamur. Ut nos semper intercessione illius conservare digneris. y Tibi junctus igitur

cum triumpho mitem te nobis pius ostendat. Ut Gloria. Ut? cum prosa. (oes super hanc familiam. y Proquibus rex regum dedit cantica. y Voce jocunda. y Quem* cherubin collaudant. $ Atque ovantes. y Quem seraphin exul- tant. y Ubi paxsempiterna. y Charitas eterna. y Tu es omnibus sanctis per secula. ¢ Cum quibus splendet lucida. y Prothomar- tyr corona. y Stephanus levita. y Ubi nos quandoque sua in-

clyta. y Voce conservare dig- neris. ZZymnus. Sancte dei preciose. y Gloria et honore.

In evange. an. Patefacte sunt janue celi Christi martyri beato stephano qui in numero mar- tyrum inventus est primus: et ideo triumphat in celis coronatus. all'a. p§. Magnificat. Ovo. Da

3 *Ut' om.: E.G.W. * Que : W.

168 77 nobis quesumus. Memoria de sancto jokanne. an. Ecce ego johannes vidi ostium apertum in celo: et ecce sedes posita erat in eo: et in medio sedis et in circuitu ejus quattuor ani- malia plena oculis ante et retro: et dabant gloriam et honorem et benedictionem sedenti super thronum viventi in secula secu-

lorum. y Valde honorandus cum all'a. Oratio. cclesiam tuam | quesumus

domine benignus illustra: ut beati johannis apostoli tui et evangelistae illuminata doctrinis: ad dona perveniat sempiterna. Per Christum. Memoria de na- tivitate. an. Nesciens mater. y lanquam sponsus. Oratio. Concede quesumus. @ Jn dz sancti johannzs apostolt et evangeliste ad matutinas. in- vilatorium. | Adoremus regem apostolorum. Qui privilegio amoris johannem dilexit aposto- lum. 75. Venite. Hymnus Eterna Christi munera. — 7» 7 nocturno af. Johannes apostolus et evangelista virgo est electus a domino atque inter ceteros magis dilectus. fs. Celi enarrant. a. Super! pectus domini Jesu re- cumbens: evangelii fluenta de ipso sacro dominici pectoris fonte potavit. 25. Benedictus. az. Quasi unus de paradisi flumini- bus evangelista johannes verbi dei gratiam in toto terrarum orbe diffudit. 2s. Eructavit. 7 In omnem. Lectto 7. / ohannes apostolus et evange- lista filius zebedei frater jacobi virgo est electus a domino: at-

! supra: E.G. W. 2 sacto: G.

7° SIM FESTO

104

que inter ceteros magis dilectus. Qui etiam supra pectus domini et magistri in cena recumbens evangelii sui fluenta de ipso sacri? dominici pectoris fonte po- tavit: et quasi unus de paradisi fluminibus : verbi dei gratiam in toto terrarum orbe diffudit. Fe. Valde honorandus est beatus johannes qui supra pectus do- mini in cena recubuit Cui Christus in cruce matrem virgi- nem virgini commendavit. ¥ Mulier ecce filius tuus ad disci- pulum autem ecce mater tua Cui. Lectio ij. Boi in loco Christi: Chris-

to jubente successit: dum suscipiens matrem magistri dis- cipulus: par post Christum al- ter quodammodo derelictus est filius. Hic dum in asia evan- gelium Christi predicaret: a do- miciano cesare in pathmos insula metallo relegatur: ubi etiam positus | apocalypsim scripsit. Re. In illa die suscipiam te ser- vum meum: et ponam te sicut signaculum in conspectu meo. Quoniam ego elegi te dicit do- minus. P In tribulacione invo- casti me : et exaudivi te et libe- ravi te. Quoniam. Lectzo 11j. J Jomicianus autem — eodem

anno quo jussit sanctum johannem exiliari?: a senatu romano interfectus est. Et quo- niam deo cura fuit de apostolo suo: ex totius senatus consultu hoc diffinitum est, ut quicquid domicianus fieri voluit cassare- tur. Hinc factum est ut sanctus johannes cum honore ad ephe- sum remearet. Ae. Similitudo

3 exulari: E. Exulare: G.

SANCTI YOHANNIS EVANGELISTE.

105

vultus! ut in communi? y Due penne? Jn ij nocturno an. In ferventis olei dolium missus jo- hannes apostolus divina se pro- tegente gratia illesus exivit. pgs. Omnes gentes. a5. Propter in- superabilem evangelizandi con- stantiam exilio relegatus divine visionis et allocutionis meruit crebra consolatione relevari. 53. Exaudi deus deprecationem. a7. Occurrit beato johanni ab exilio revertenti omnis populus viro- rum ac mulierum clamantium et dicentium: benedictusqui venitin nomine domini. #5. Exaudi deus orationem. ¥ Constitues. Zec.2::7. ( autem sanctus johannes

ingrederetur civitatem ephe- siorum: drusiana que eum sem- per secuta fuerat: efferebatur‘ mortua. "Tunc sanctus johannes jussit deponi feretrum dicens: In nomine domini nostri Jesu Christi surge drusiana et pre- para mihi convivium in domo tua. Ad hanc vocem surrexit :

et cepit ire solicita ad jussum :

apostoli: ita ut videretur: quia non de morte sed de somno ex- citasset eam. Re. Qui vicerit faciam illum columnam in tem- plo meo dicit dominus Et scribam super eum nomen me- um: et nomen civitatis nove hierusalem. Y Vincenti dabo edere de ligno vite quod est in medio paradisi dei vivi. Zec. v.

! gnimalium facies hominis [homines: W.] et facies leonis a dextris ipsorum qua- tuor: facies vero vituli atque aquile a sinistris ipsorum quatuor. Et facies et penne extente desuper erant. add: E.G.W.

2 Sst zn com.’ om.: E.G. W.

* * singulorum jungebantur: et due tege- bant eorum corpora.’ add: E.G.W.

* efferabatur: W.

106

A ltera vero die crathon® philo- sophus® in foro proposuerat de contemtu? hujus mundi spec- taculum : ita ut duos juvenes fratres — ditissimos — produceret quos fecerat distracto patrimo- nio gemmas emere singulas quas in conspectu populi frangerent pueri. Quod cum fecerant con- tigit transitum habere aposto- lum et convocans ad se crato- nem philosophum ait: Stultus est iste mundi contemtus? qui hominum ore laudatur: sed con- demnatur divino judicio. Fe. Iste est johannes: Cui Christus in cruce matrem virginem vir- gini commendavit. y Virgo est electus a domino atque inter ceteros magis dilectus. Cui. cu craton? dixit: [Lectto vj. Si deus est magister tuus et vult hoc fieri ut pauperibus ero- getur census precii harum gem- marum : fac reintegrari gemmas. Ut quod ego feci ad famam hominum: tu facias ad gloriam ejus. Tunc sanctus johannes ita" temperavit! fragmenta gem- marum : ut nec signum aliquod de eo videretur: quod ille gemme unquam fuerant fracte. Cum autem esset sanctus johan- nes annorum |xxx.!? et novem: apparuit ei Jesus Christus cum discipulis suis et ait: Veni ad me!^: quia tempus est ut epu- leris in convivio meo cum fratri-

* craton: G.

* ‘qui’ add: E.

* contemptu: G. W.

* contemptus: G.W.

? Qui: E. crathon: E.

! pro ‘temp.’ recuperavit: E.G. W. 12 Ixxxx.: E. W.

9 pro ‘ad me! mecum: E.G.

IN FESTO

107

bus tuis. Post hec jussit beatus johannes sibi foveam fieri juxta altare: et terram foras ecclesiam provehi : et descendit in eam expandens manus suas et di- cens: Invitatus ad convivium tuum venio gratias agens. Et cum omnis populus respondisset amen: lux tanta apparuit super! apostolum fere una hora: ut nullius? sufferret aspectus. Pos- tea inventa est illa fovea plena: nihil aliud in se habens nisi manna, Die vero resurrectio- nis dominice migravit ex hoc mundo: ad eum qui vivit et regnat in secula seculorum amen. Xe. Quattuor animalia? y Erat. ut in communi In 117 nocturno an. Apparuit ca- ro* suo johanni dominus Jesus Christus cum discipulis suis et ait illi: veni dilecte meus ad me: quia tempus est ut epuleris in convivio meo cum fratribus tuis. £5. Confitebimur. az. Ex- pandens manus suas ad deum dixit: invitatus ad convivium tuum venio gratias agens quia me dignatus es domine Jesu Christe ad tuas epulas invitare sciens quod ex toto corde meo desiderabam te. gs. Dominus regnavit exultet. az. Domine suscipe me ut cum fratribus meis sim cum quibus veniens invitasti me: aperi mihi januam vite: et perduc me in5 convivium epu- larum tuarum : tu es enim Chris- tus filius dei vivi qui precepto

! supra: E.G.W.

3 nullus: E.G. W.

5 *jbantetrevertebanturin similitudinem fulguris choruscantis : et erat in medio splendor ignis et de igne fulgur egrediens. y Erat autem quasi visio discurrens in medio quattuor animalium. Et de. Gloria.

108

patris mundum salvasti: tibi gratias referimus per infinita seculorum secula. ss. Dominus regnavit irascantur. y Nimis honoratisunt. Secundum johan- nent. / n illo tempore: Dixit johan- nes® petro: Sequere me. Conversus petrus vidit illum discipulum quem diligebat Jesus sequentem qui et? recubuit in cena super pectus ejus et dixit: Domine quis est qui tradet te. Et reliqua.

Omelia venerabilis bede pres- byters. Lectto vij. Ps namque fratres : quia

cum dominus dixisset petro Sequereme id est? crucem patien- do imitare surrexit de loco con- vivii: et abire jam cepit. Secutus est autem eum? petrus etiam in- cessu pedum: cupiens implere quod audivit: Sequere me. Re. Sic eum volo manere donec veniam. Quid ad te tu me se- quere. Zsze versus dicetur in die lantum. y Conversus pe- trus vidit illum discipulum quem diligebat Jesus de quo interro- gabat eum dicens: domine hic autem quid: cui Jesus respon- dit. Quid. Altus versus in octava die tantum si dominica fuertt. y Hunc ergo cum vi- disset petrus dixit Jesu domine hic autem quid. Quid. Lect. vi#7. i hes est et!? ille discipulus

quem diligebat Jesus johannes videlicet cujus hodie festa cele-

Et de. add: E.G.W. ‘ charo: E.G. 5 pro ‘in’ ad: E.G. W. 5 Jesus: E.G. W.

7 Cet’ om.: W.

* pro ‘id est’ idem: W. * *eum?! om.: E.G.

V *et? om.: E.G.W.

SANCTI FOHANNIS EVANGELISTE.

109

bramus: qui hoc scripsit evan- gelium. Diligebat autem eum Jesus: non exceptis ceteris sin- gulariter solum: sed pre cete- ris quos diligebat familiarius unum: quem specialis preroga- tiva castitatis ampliori dilectione fecerat dignum. Ae. Iste est johannes qui super! pectus do- mini in cena recubuit. Beatus apostolus cui revelata sunt secreta celestia. Jste versus dicetur in die tantum. y Johan- nes hic theologus quem debriavit spiritus aquila volans celitus pa- lam fecit mortalibus Christus marie filius quod sit verbum dei deus. Beatus. ./fws versus in octava die tantum st dominica fuerit. y Iste est johannes cui Christus in cruce matrem virgi- nem virgini commendavit. Bea- tus. Lectto 1x.

uod autem supra pectus ma- Qi recubuit: figurabatur in hoc jam tunc evangelium quod idem discipulus erat scrip- turus: uberius atque altius ce- teris sacre scripture paginis archa- na divinae majestatis esse com- prehensurum. Sequitur. Hunc ergo cum vidisset petrus dixit Jesu. Domine hic autem quid ? Dicit ei Jesus. Nolo eum per passionem martyrii consumari?: sed absque violentia percus- soris diem expectare novissi- mum. JAespornsorium. In medio ecclesie aperuit os ejus? Et implevit eum dominus spiritu sapientie et intellectus. y Jocunditatem et exultationem thesaurizavit super eum. Et. Gloria et. psalmus. Te deum.

! supra: E.G. W.

2 consummari: E.G. W.

110

y Valde honorandus, dibus

In lau- antiphona. ic est discipulus ille qui testimonium perhibuit et scimus quia verum est testimoni- um ejus. f. Dominus regnavit. an. Hic est discipulus meus sic eum volo manere donec veniam. ps. Jubilate. a£. Ecce puer meus electus quem elegi posui super eum spiritum meum. 5. Deus deus meus, af. Sunt de hic stantibus qui non gustabunt mortem donec videant filium hominis in regno suo. 2$. Bene- dicite. antiphona. Sic eum volo manere donec veniam tu me sequere. 53. Laudate dominum de. Capitulum. ui timet deum faciet bona et qui continens est justicie ap- prehendet illam : et obviabit illi quasi mater honorificata. Hym- nus. Exultet celum laudibus. y Dedisti hereditatem. /z evange. an. Iste est Johannes qui supra pectus domini in cena recubuit : beatus apostolus cui revelata sunt secreta celestia. s§. Bene- dictus. Oratio. Ecclesiam tuam. Memoria de nativitate. an. Vir- go hodie y Benedictus qui venit. Oratio. Concede. quesu- mus. Memoria de sancto ste- phano. an. Lapidaverunt y Justus ut palma. Oratzo. Da nobis quesumus.

Ad primam an. Hic est dis- cipulus. Ps. Deus in nomine. afi. Gratias. ps. Quicunque vult, etc, ut supra. Ad tertiam an. Hic est discipulus meus. 55. Legem pone. Capitulum. Qui timet. Az In omnem terram.

* pro ‘ejus’ suum: E.G. W.

IN FESTO

111

cum alleluia. y Constitues. Ora- tto Ecclesiam tuam.

Ad sextam an. Ecce puer. $5. Defecit. Capitulum.

n medio ecclesie aperuit os

ejus: et implevit eum domi- nus spiritu sapientie et intellec- tus: stola glorie induit eum. Re. Constitues eos. cum alleluia. y Nimis honorati. Ovatio ut su- pra.

Ad nonam af. Siceum. ps. Mirabilia. Capitulum.

ocunditatem et exultationem

thesaurizabit! super eum et nomine eterno hereditabit illum dominus deus noster. Ke. Nimis honorati cum alleluia. y Dedisti. Oratto ut supra.

Ad vesperas aw. Tecum prin- cipium. ps. Dixit dominus etc. Capitulum. Qui timet. — Ae Quattvor animalia. Hymnus. Exultet celum. y Valde hono- randus. 47 evange. an. In me- dio ecclesie aperuit os ejus : et implevit eum dominus spiritu sapientie et intellectus : stola- que glorie induit eum. Alleluia: all'a: alla 9s. Magnificat. Oratto. Ecclesiam tuam. Me- moria de innocentibus. an. Inno- centes pro Christo infantes oc- cisi sunt ab iniquo rege lactentes? interfecti sunt ipsum laudantes agnum sine macula: et dicunt semper gloria tibi domine. y Mirabilis deus in sanctis suis.‘ Et gloriosus in majestate sua alleluia. Oratio. Zr cujus hodierna die pre-

conium innocentes mar- tyres non loquendo sed mori- endo confessi sunt: omnia in

! thesaurizavit: E.G. 3 ah. om.: FK.

112

nobis vitiorum mala mortifica : ut fidem tuam quam lingua nos- tra loquitur etiam moribus vita fateatur. Per Christum domi- num. Memoria de nativitate. ak. Nato domino. y Tanquam sponsus, Ovatzo. Concede que- sumus. Memoria de sancto ste- phano. an. Lapides torrentes. y Gloriaet honore. Oratio. Da nobis quesumus domine. @ Jn die sanctorum innocentium. Ad matutinas invitatorium. Mirabilem deum in sanctis suis. Venite adoremus collaudantes. ps. Venite. Hymnus Eterna Christi munera et martyrum cum versu Gloria tibi domine. In 7 nocturno a8. Herodes vi- dens quia illusus esset a magis misit in bethleem et occidit om- nes pueros qui erant in ea et in omnibus finibus ejus. s. Bea- tus vir. a7. Christus infans non despexit suos coetaneos milites : sed provexit quibus dedit ante triumphare quam vivere. Ps. Quare fremuerunt. a. Arri- debat parvulus occisori: gladio adjocabatur infantulus: nutricis loco attendebat lactens percus- soris horrorem. ps. Cum invo- carem. y Exultent justi. JVo- tandum quod omnes wverstcult isto die usque ad processtonem in vesperis dicentur sine alleluia: nist dominica fuerit. Lectio 2. H odie fratres charissimi na- talem ilorum infantium colimus quos