భారతీ నిరుర్త

(వేదస్వరూప దర్శనము) ఎర

4 coMo:2 260.

రచయితలు :

హరి సోదరులు ప్రకాశకులు ఎస్‌.ఏ.ఎస్‌. పబ్లికేషన్స్‌ శోధన్‌ గృహము

బందరు రోడ్‌, విజయవాడ - 10

BHARATI NIRUKTI

by Hari Brothers

Edition : May 1998

© (ప్రకాశకులు

ప్రతులకు :

శ్రీ సాయిరాఘువేంద్ర బుకహౌస్‌ బృందావన్‌ హోటల్‌ ఎదురుగా ఏలూరు రోడ్‌, విజయవాడ-2

ఎస్‌.వి.ఎస్‌. పబ్లికేషన్స్‌ శోధన్‌ గృహము బందరు రోడ్‌ విజయవాడ-10

వెల : రూ. 250-00

ముద్రణ : క్రాంతి పస్‌, మద్రాసు-600 001.

ల

నరాతి

రసం ను.

ఓవ్‌ం

©

షితమెన

హరి సోదరులచే (పతి 0 (తీ వూ:

కాంచీ కామకోటి పీఠాధీశ్వరులచే (పసాడింపబడి

శీ జగద్దురు

శ్రీ

న్స్‌ గా

వవ

నవరావం వేద

(

ఈష రు హరిహారాజ కే(తములో

భారతి నిరు Ey ద్వితియ ము దణము

ఉఊపోదాతము ఇం |

సుమారు ముస్పది సంవత్సరములు మేము (శ్రమించి చేసిన వై దిక వాజ్మయ పరిశోధన ఫలముగా తొలిసాగిగా “భారతీ నిరు కి” వెలుగులోనికి 4 వచ్చి నది, (శ్రీ జగద్దురువుల ఆశీశప్రభావము వలనను ఆ సీక సహృదయులు చూపిన ఆదరాధిమానముల వలనను తొలిముద్రణము రెండువేల (పతులు అయిపోయినవి, వేవమాతయెడ ఆం(ధ్రపాఠక లోకము చూపిన ఆదరాభిచూనములకు మేమెంతయు కృతజ్రాలము. తిరిగి జగదురువుల (పేరణము వలనను (పజల కోరిక ననుసరించి ద్వితీనుముదణ రూపముగా ఈ భారతీ నిరు కి _గంథమును లోకమున క్రందిందు చున్నాము, ఇది యెప్పుడో జరుగవలసినపని, “శేయాంసి బహు విఘ్నాని”ఎన్నో విఘ్నములు, ఈశ్వరానుగహముచే ఎట్లో వ్యయప్రయాసలకోర్చి ఈ (గ్రంథము నిస్పటి కె నను వెలుగులోనికి. తీసుకురాగలిగికిమి, ఇది వేదమాత ఆశీర్వాద ఫల మే.

తొలిసారిగా భారతీ నిరు క్రిని ప్రచురించిన తరువాత వేదముల విషయమై ఇతరులు చేసిన విపరీత వాదములు మా దృష్టిలోనికి వచ్చినవి. ఆ వాదములను గూడ పరిశీలించవలయు ననెడి జగదరువుల ఆదేశము ననుసరించి ముందుగా అవతరణికలోను తరువాత (గంథములోను మరికొన్ని విషయముల చేర్చుట జరిగినది. ఆ విధముగానే ఈ భారతీ నిరు క్తి హిందీభాషలో రూపు దాల్చినది, సుప్రసిద్ద పండితులు ఢీ జనస్వామి స్కుబహ్మణ్య శాస్త్రిగారి హిందీ అనువాదము ఉత్తర భారతమున గూడ (ప్రశంసల నందుకొన్నది. ఇవి యెంశయు (ప్రశంసనీయ విషయ

ములు,

(పథమ ముదణము మీదవశెనే ఈ ద్వితీయ ముద్రణ ముమీద గూడ ఆ నిక మహాశయులెల్లరు ఆదరాభిమానములను చూపగలరని ఆశించుచున్నాము, గంథమున

గల ముద్రణ “స్థాలిత్యము లేవియేని యున్న వానిని సహృదయులు మన్నింతురు గార

శుక్ష శావజ' పూర్తి మ,

ఇట్లు, శేదీ, 280.

(హరి సోదరులు)

న.

Rens As

1 ogee OI ne

§ mS

ఖై

i Sani) Bain

న. మ. స 0 SU

Ts

a) ఆ అ నస య 1. హరి వెంకట కృష్ణమూర్తి (ఆ )

2, చలా సత్యనారాయణశొస్త్రి ( లలితాంబ ) శర్మ (దుర్గ) 7+ హరి లక్మీనరసింహశర్మ (ఆన్నపూర్ణ్‌

ఛా

re లా ఎనీ

గ్‌ te

గ ర్ల

ల గ్‌!

న ce)

h శ

భా ఆద న్‌

bh ఏ

శ్‌ %

చలి

ని 2

అవు 2 యు § కో. లో

జి చ్‌ జే మ చ |? న్న 3 6p *

ం అ

6 సి 0

fa ae ha

9 ఇ అ

bh ౧

జపే

ర

విషయాను క్రమ ణి క

కోటిపీ పీఠాధీశ్వుర (శ్రీ రం ్రేల రేం

సరస్వరి న స్వా సుబ రు 22. వేదమంతత్రార్హ వివరణకు (ప్రమాణము లేవి యగును? Xl చెదనాదుములు _ వెదన్య రూప దర్శ సము ___ XV ఎదనబములుం అ వినియ సంప డు య్‌ యాల చాయము XV

నిరు రిలకిణముందా ట్యకాస్తుము; యాస్కనిరు క్రమ. [111 నిగమ నిఠు క్ర అకిణములు; స్వాథభాషికార్థి భోధకత్వము__ 1 వేదము నిగమము; “వేదపదములు

వేగ మములు___ అం...

ని (సమ్‌ అజ్‌ ) జహాస్‌-నమా హతా భవ ని XXXVI ని (నమ్‌ ఆజ్‌) హృ-సమా హతా

భవ ని XXXvi! ఆలంకారికులు= నిరు క్రి XXXX వేదములు అన్యభాషా సంపర్కము. చారిత్రక పాదము... 'వేధన్వలూన దర్శనము. నిరు క్ర

మూలము... XXXXIV-

XXXX

“దః (1-80):

'వేదశ బము -_నిర్వచనము లు. ౨ 4 2

ఒక ఎఅఎదశబమున కెన్ని . నిర్వచనము

॥ ' చ

ఆల? + 8

పెద (సనకారా సము ;-సనము(త్రత్యం

ధనమ్‌ ' “0. a .

నావు కౌ మసక == 12 ధర్మః __ 14

స _ ee జ్‌ (శుతులు వ అవయవ గొదిములు 15

డ్‌ an

ఆగు 8 బద జిపవునతం జన్మ సిద్ద

we నామములు 1? ఇ | — ws ల , యు శి తన్న! FO: బుద గర్భకి చేదగర్భా 21 'వేవపదములు = డేపపవములు ఎ వీవాక్‌ 22 నానా

నిధానం ఇదః (శాశ్వతమగు చు వరి ళు

వేదము పౌ చి రు షయ మశగునా? 24

వేదములలో వౌర్యావన్యము, విజాన (ce

ఓమ వికాసము గలనా 28

ఆంశ రర్శనము. 28 (౧

యత్‌ ఇవ ఇద మస్మిన విజానామి $8 ని జ్యాకి సంనద్ధోమనసా చరామి 81. యదా బుతన్య (పధమజాః మాగన్స్‌ ఆదితీ అస్యాః వాచః భాగం ఆశ్ను వే 81

బుగ్వేదము, నానాదేవతలు- ఎక బుషిక బ్రము = చార్మితికులు 93 చేవ rr: రచయతృత్వము _ బుషిత్వము. శక్‌ య సన్న చేదకి దుదా కరి ష్యతి లేశ మంత్రము ౬ బుషి = చ్చందో= య ఇ తద్విదు స ఇమేసమాసకే గి4 దేవళా పరిజ్ఞానము 100 ఉపనిషత్‌ 3 (బ్రహ్మ (109-114) ఉపనిషత్తుంచార్మితిరదృష 40 దహ్మ శబ్దము_చార్మిత్రీకులు 109 నిర్వచన స్వతూపమ్‌ 9 దిహ్మయన 'వెదము- శ్రుతి స్మృతి (బ్రహ్మవిద్య-కర్మోపాసనా ప్రసిద్ది... 112 సాధనావశ్యకత 64 (బహ్మశద్రిము = నిర్వచనము 118 బుషి! (60-108) పరమాత్మ - (బహ్మాత్వము 114 ముషిః- (శుక స్మృతి కోశ ప్రసిప్పి గ్ర] వేదము _ (బహ్మత్వము రి బుషి శబ్రము -. నిర్వచనము 63 (ది హ్మ్‌ రః 125 పరమేశ్వరుడు - ముషిత్రము 68 (దిహ్మ. అన న్మాణస్వ్పతి, బృహస్పతిం వేదము - బుషిత్వము 65 చార్మీతికుల యూహాలు IAL _ ముషిః నారాయణః వేదః __ Zl బృహస్పతి; (బహ్మాణస్పతి_ మంత బురత్రద్రష్షలు - బుషితకము 7! విభాగము: | వశీ తపోజాః- స్వయమ్బు- చె వివాక్‌ 72 అంగిరసః 187 మరి త్రకృత్‌ -యిషిక్ళత్‌ 73 బృహస్పతిః 138 దేవతలు ౬ బుషిత్యయి 79 దిహ్మణస్సతిః 18 అగ్నిః దుషిః.. 79 సాను 180 ఇం్యప్రః బుషి! 79 అగ్నియే అంగీరసుడు, బృహస్పతి, ఆదిళ్యః ముషిః నోము బు 80 దిహ్మణస్పతి 142 సెళయులు - ఆ క్టయిషులు “8 'దేవతానా మముళలు - విశేషణ (పథ మజాః ఓ వాచకములు_ " 18 ఆరేయం ధనమ్‌ 90 అహ్మంధ్రిహ్మకర్మ. సాం . [| 140 బుషి రర్మనాత్‌-. + శః రమ్మన | _అ్రహ్మఅదిహ్మా ' | | / 151

మెటిది? 82 శ బి (ది హ్మ IR

(బహ్మ-్యబ హ్మాపుర ము,

153

దఅ్రహ్మకో శ 156 (దిహ్మచారీ-నిధి రక్షకః 104 (బహ్మ-షవాహ్మణమ్‌ 158 (బహ్మా యజ్ఞః బిహ్మంా (దాహ్మణమ్‌ 16: బహ్మ- ప్రతిష్టా 164 (బహ్మా--(భ్రీః 169 (బహ్మాంజలిః 172 దహ్మ్యవరః 172 (దిహ్మ స్యూతమ్‌ 173

బహ్మాస్త స్త లి 173

ఆమ్నాయః.శుతిక (1 21 (శుతిః _ఆమ్నాయః 17 (శు తా 16 అను (శ వః ]'711 (నత ర్రిఃకుత్కార్షః 177 పూర రం (బహ్మా 178 పిత్యా-సన జా=-పూర్వ్య్యా 179 నవ-నవ్య-న వీయసి 182 ారిరయోజనేశి [వగ నపంపణవ।! 102 సః స్రయంకృతాగాధాగానము - (సుతులు గ అనుశాసనమ్‌ Esty వాచః-అనువాకః-అనూచానః అనూ క్రమ్‌__ ల తల అనువాకః = దాకః 200

అనూచానః = నిధిః 20 ఆమ్నాయాంబుధి మథనమీ. అ షృత పానమ్‌ి== 205 సమాహ్నాయః 208 విద్య-ఆమ్నాయ యోగము 209 వేదవ తిః 214 స్వా వా న్టియక (2 10-200) అధ్యాయః _ వేదః 215 స్వాధ్యాయః వేద? 218 స్వాధ్యాయశబ్దార దు... ప్రూర్యవక్షనులు 217 స్మృతులు - కృత్స్న == వేదాధ్యయనము... _. ౫8 సాంధాకయ మస కృత్స్నా : వేదాధ్యయన మే___ 22

కోశములు-స్వాధాశ్రాయపడము 225 శ్రుతులు. వేదాధ్యయన సంవ

వాయము___ 225 నిఖిల శాభాధ్యయనము ఏక

నా వాధ్యయనము___ 227 పెద శాభాధ్యయనము = సంపదాయము 227

స్వాధ్యాయము యొక్క. స్వాధ్యాయత్వ్యము 285 స్వాధ్యాయ మే (బహ్మ 'యజ్ఞము-289 (ప్రణవజసము-స్వాధ్యాయము 240 స్వాధ్యాయము మోత కాస్తా భధ్యయనముయిు . ల వటి

స్వాఢాక్టయ (ప్రశంసా లారి ప్రియే స్వాధ్యాయ (పవచనే - భవతథ౯___ 26 యు కమనా భవతి 247 అపరాధీనో = హధోసా రర్రోన్‌

నాధయ$ి___ 247 సుఖం స్వపికి 247

సరమ చికిత్సక ఆత్మనో భవతి

ఇంద్రియ సంయమశ్చ; ఎకాశరామతో

భవతి? (ప్రజా వృదిః: యళో లోక క్‌ క. థి ॥

ప క్తి 0 24% స్వాధ్యాయము_చరి త్ర కారులు 29 ఫ్యార్యాయుక _ తపః జ్‌ స్వాధ్యాయము _ wt ww” ర. పవ మోత్క్బృష్ట కమ 2G

స్వా హో (2602933

స్వాహా శబ్దము వేదవాచకమగునా? 260

స్వాహా న్వఢా_వై శప్యము 262

స్వా హుత్రి నో 264 ఆహుతులు, అగ్నిం యజమాన చేవయో నిత్యము___ 265

ఆహుత్రి_అహొాతి; దేవతల పరోక్ష ప్రియక్వమువ భో కృ భోగ్య

స్వమూపము___ 4 ఇన్ని; = అ AB ఫర్యదళఇంధు-థో క్ర వో 7 స్వరూపము క 24 (సాణము స్వప్న సతూపు 27)

ఆహుతి దేవతోహ్వాన స్వరూపము 212 ఆహుతులు స్వా హాకృతములు 278. స్వాహకాంము-(శ్రుతియాచేశము. 275 వేదవాక్‌-స్వా హకారయజ- cy

అవినాభావ సందింధము___ వో స్వాహా శబము-సోరక్రత్ర వ్ర ద డౌ స్వాహుతం హవిరుహో త్రి_ [oe (సు-ఆ.జా హో తి) 278

స్వా వాక్‌ ఆహా-స్వాహా వేదవాక్‌ 279 స్వయం తే సరస్వతీ ఆహం స్వాహా ఏరిఫి

సు_-ఆహ-స్వాహా 286

స్వం.ఆహా_స్యాప 28

స్వాహా. వేద శరీరిణీ.పరా'దేవతా

(పరమాత్మా 287

స్వాహా శద్దిము-వ్యుత్సత్తుల

(కమగ్‌ త్రి వగ స్వఢా (95 $1)

స్యధా-భోగ్య వస్తు జాతరూష (పకృతి పారమేళ్వరశో? | క్రి(భోగ్యభో?. ౩ ల్‌

స్‌ స్వతూపము) 20 స్వధా-భోక లేక పరమేశ్వరుడు 208 స్వధాల్యత్ర యా విద్యు 800

mA వాయు స్వరూపులు. (వను-రుద-ఆడొళ్యులు) పిళ్లరులు; సఫా స్వళూప్పలు...... 40}

స్వధా-జీవుని భోగము;

భొగాయతన ముగు శరీరము... $04 జీవేశ్వరులు_స్యధా శకి: 800 వసు రు. దాదిత్యులు-పితృ పితామహా

(సపితా మహాలు ? 808 విషు స్వఠాపులు ధా 815 గయాశీర్ష_వట(ఆధి భ్‌ భెకిక_ఆధి డై విక-ఆధ్యాక్మికార్తములు.___ 818 స్వధా పితృభ్యః (అస్తుస్వధా) 923 శా ద్ద వృ తీ 326 స్వధా పాణధారణశ కి ఎ 9828 స్వాహః_న్వ ధః_వషణొ 831 వషట్‌ (832334)

హవిన్యాగ (ప్రకారము.వషణ్‌ కార ప్రాశ స స్యము __ 982 వషట్‌ కారము ఆదిత్య తూనము. దేవ పాత్రము. 336 చాక్‌ (పాణా పానములు. వషట్కారము._ 338 వషట్‌కారము_సరాదేవత (వరమేశ్వరుడు 341 చౌ (ఆదిత్యః) షట్‌ (బుత వళ్శ వౌషట్‌ $48 వాక్‌, షట్‌ (బుతవః వషట్‌ (అషాగా. 844 వాక్‌ -షడంగనులు_.పషట్‌ 947 స్వాహాంస్వధా-వషట్‌ -హ న

859

కారములు_వాగ్లేను

సగములు వాతో

౮ -

స్వాహా ఎస్వధా- వషట్‌ శబ్రములు. -

చర్మిత కారులు తగ్‌? (త్రయీ (350-444)

అథర్వ వేదము అర్వాచీనము=

ఆకేపషము._ ట్ర్‌

వెదత్రయోత్స తి 56

ముగ జః సామలకే యశ్ఞా౦

గ త్వ ము 356

స్మృతులు కోశములు.

(త యీ వ్యవహారము. 97

అథర్వ వేదము ((బహ్మ వేదము

ఆవళ్యకత___ 358

ఆథర్వ వేదమునకు గల

నోమములు __ 560

అథర్వ వేద పాశ స్ట్యము

(బహ్మత్వ సంప్రదాయము. fl

(వాహ్మణారి ణ్యకములు చతుర్వేద సంప్రదాయము. 806 ఉపనిషతులు.చతు ర్వేద పశంస 967 బుగ్వేడాది (శ్రుతులు. వేదత్రయ.

చేద చతుషయ (పసావన__ $ (0 చార్మిత్రికుల వాడము-అసా మంజస్యము.__ 875 చత్వారి శృంగా_ఇత్యాది బుక్కో.లు. అర్థమీ మాంస... 38 మజియొక యాశేపము 389 వేదత్వముంయజ సంబంధము

yy

989

చత్తుర్వేదములు (త్రయీ విద్యా.

తూసములు___ 894 మంత్ర తై 9 విధ్యము 894 త్రయో విద్య-యోగత్రయము 4060 స్మకి వచనములు, చార్మితికుల

కల్బన__. . 402 “ఇతి వెదా ప్రయ ప్రయో 405 అథర్వ వేదము--రెండు సంప దాయములు___ ... 409 త్రయీ -- (కుతి స్నప్రడాయము 410 (తయీోళ్ల బ్రము--ముక్యూర్థ్‌ ము. 414

త్రయీ-- -పరాదేవత dle అధర్యోవే వము--భిన్ననా మములు... బొచిత్యము___ 417

భె భె షజ్య వే వము--అంగిరో వేదము 418

దస హ్మచదము- వ్ర వేదము 2]

వసిషుడు అభరు 124

అథివ్వ వేదము--అథర్యాంగిర సః. 432 భి గ్వంగిర సః

పసిబాదియిషు లు, అధర వగా ను

ఇయులు 488 అథర్వ వేద ఏ8 ప్రాథమ్యము 439 అఖ్రర్వాంగిరోసులు - నామసాషా'

చర్యము, చార్నితికుల యాహ —_ 441 (తయాళబ్దము-- సంప్రదాయము 45 ఉపసరిహారము__'

కవిః _ కావ్యమ్‌ ( 116-585) oe

గ యార్య పటు సుహృత్యా0తా

సంమితము శీ4( వేదః సచివిత్‌ (సఖివిక్‌).

పురాణమ్‌ శ్రీశ్రీ" వేదము... కాంశా సంమితత్వ ము... 448 సూనృ తా___ శీత విరప్మీ__ 40 గోమతీ__ శ సక్యా శాఖా న దాశుషే dbl

(కిస్మృతులు-వేదవాక్స ౪ లూ నముకీర్‌! పంతము లన్నియు కాంతా సంమ్రిత ములా? ___ Ag భారతము. వేదమువలెనే (ప్రభు_ సుహృత్‌ కాంతా సంమితము 459 వెదమునకుగల కాష్యత

మౌపచారికమా? ' 461 ఆలంకారికంలు-కాప్య లక్ష ణము 462 ఆతపము_ సమాధానము 480 తావ్యపథము - 467 వాగగవిద్య భగవతీ శ్రీః 47 (బాహ్మణ ముఖేకావ్యమ్‌ || వేదగత విలక్షణక్రావ్యత్వమ్సు 474 'జేదములు .. కవులు_ ey వేదకావ్యముం ఖు 9 ప్రసిద్ది, 478 'చేదకా కావ [ము-శాశ్వతకవి : a సంబంధిత్వముఇ_ “ ' 478 పరమేశ్వరుడు కవి _ కావ్య '. .. లక్షణము. -; = a AR

వేదకావ్యల కణము-ఆలంకారికులు 485 నియతికృత నియమరటాతా '

అనన్యపరతం।(త్రా 486 హాదెకమయీ__ 487 నవరనరుచిరా- 9 వేదకావ్యలక్షణము — మహాకవులు... 490 ఆత్మనః కలా___ 48 . వేదకావ్య-లౌకీ కకావ్యములు- సామాజికులు__ 494

కావ్యజీ వితము. ఆలంకారికులు 497 అభినవగు ప్పుడు —_ రసస్వరఠూసము లక్ష్యుము___ 498 ఆలంకారికులు-రసస్వరూప నిర్వచ నఘు--లక్యము 501 అలంకారశా సము __ లక్ష్యము 51] అధికారి భేదము ననుసరించి "వేదమునకు [పభు - సుహృత్‌ కాంతా సంమితత్వము__ 512 కనిః కా వ్యేన పరిపాహిరాజన్‌ _ 514 సఖే సభాయ మజరో జరిన [4 అగ్నే మరాగ్‌ంఅమ ర్త స్వాంనః | 515 దుహితా. వసూనాం 5H చేదవిదుడు అగ్ని వాయ్యాదిత్య రూపుడగుట యెట్లు? శ 518 మాళా రుదాణామ్‌- 518

అమృత స్య నాధి అహం

అదికి8= 7 ఆంవిక (ద్రిహ్మ విద్యాకూ పిజి స్వస 6528 చారి(త్రికుల దృష్టి-- 681 భారతీ (888-625) త్రిస్రో దేవ్యః 586 ఆక్షేపషములు-. 588 దుస్యంతప్పతుడు భరతుడు | భారతీ పజ... -. రతి! . ముషభప్పుతుడు భరతుడు భారత వర్గము 68 మనువు “భరతుడు... భారత వర్షము భారతీ పజ . h39 లోకమే భారతము... $40

చార్మితికుల కల్పన- అనామం |

జస్థము 4 బుక్వీ జాలు-భరతులు 542. ద్రావీణోదాః- 5A బుషీకకాం పుత్రః 3 . 645 సహనస్సు శ్రీః వ 48 అగ్ని-వాయు-= ఆదిత్యులు oe సాహచర్యము ల్‌! అగ్నిః టం శర వాయుః _ వాతః 502 ఆదిత్యః సూర్యః. .. రఫ్‌

'దేవానా మనీకం చిత్ర ముదగాళ్ళ్‌; కఫ

మిత్రన్య వరుణస్య అగ్నేః చతుః; ఆ|పాడ్యావా పృథివీ అంతరిక్షమ్‌ 550 ఆప్రా ద్యావా పృధివీ అంతరిక్షమ్‌; సూర్య ఆక్మా జగత స్తస్టుషశ్చ- 557 [తిస్టావ దెవతలు-.ఏకాత్మకత్వము 56) యజ్ఞము వసురు, దాద్యాత్మకము;

విబున్వతూపము 565 ఇడా సరన్వతీ భారతీ సాహ

చర్యము 566 ఇడా శాసవీ; యశానూకాశివీ; దేవహూః; యజనీః 512 నరవ్వతీ * 55 పావకా ధియావసుః ల్‌ ౯7 పావమాసీ_ వేదమాకా ల్‌

పష్మితం వేదమంత్ర = దేవతా 580 చోదయ్యి త్రీ సూనృతానాం;

చేత న్స్‌ సుమతీనామ్‌ 583 ఖ్‌ షక్‌ 686 రపాత్మికా 66 భారతీ 58

ఆడిత్యుడు భరతుడు, తట్టీ పి లేక వాక్కు, లేక వత్ని ॥ భారతి 589

ఆగ్ని భరతుడు 590 వాయువు (మధ్యమస్థానాగ్న్రి.... భరతుడు 591 వారత్‌ _ (దిహ్మవాదివీ.

వాహ్మీ 593

హొగము = యోగ్‌శ క 596

భందస్సులు._కో శ(పసిద్ది

(పజాపతి భరతుడు ; వసురు ద్రాదిత్యులు (పజ 598 విశ్వవిత్‌ __ ఆవిశ్వ మిన్నా 609 (కౌ న్తదర్శనము = కవి స్మృతులు 605 (తిపథగామనీ 608 మహానటుడు _ భరతుడు; శిల్పములు. ఆత్మ సంస్కృతి 610 మహాభారతము : అగ్ని (భరత) వంశము 616 అపాంగర్భః 619 కోశ _ పౌరాణికవచనములు.. భారతీ పజ _ భారతీ సంస్కృతి 620 ఛ౦ దః Mage ఛందస్సులు-_ నాగేశభట్ద వోవము 627 (బొహ్మణములకు వేదనం (శ్రీ దయానందుల మాక్షేషము.. (1) (క్రీదయానందుల యాక్షేసమునకు

సమాధానము _ 636

కోళ (ప్రసిద్ది 686

పూర్వమీమాంసా దర్శనము-_

(వసిది 687 (a)

వ్యోకరణ దర్శనము--వనస్థ_ 6838

న్యాయదగ్శ్శినము.__ (ప్రసిద్ధి G40

వై శేషిక దర్శనము టసరి 642 ఉ తర మీమాంసా దర్శనము...

2 | సిద్ధి 'f44 ఆవేపము 640

ససాభానము 647 విరు కము - ప్రసిద్ది 6535 నిరు క్రమున కొత్సవాదము.._ చౌఠి(త్రికుల యాక్షేపము-_

సమాధానము 60 ఓపహూ (దిహ్మణ+-- (కుతిమతిబుద్ది లక్షక్తూ విత్యా 661 గొతగృహ్య సూత్రములు

స్మృతులు ._ (ప్రసిద్ధి 608

(ఈఆక్కపనడ్ది. (చాహ్మణాచ్చంసీ 671

(శావ్మాణము.అనుబాహ్మణము [0/0 మంత్ర బాహ్మణాత్మక వేదము... 679 ధధ్య మూలను

యాజ్ఞవల్క్యు (దొహ్మణములు..

(వ్రాహ్మణశట్ద నిర్వచనము- ఆకేప సమాధానములు. G8! మంత్రము_ బుషిచ్చందో డేవతా

పరిజానము &Rb (శుతులు-ఛందఃపదనిర్వదనముల్లు §92 ఛాదనాత్‌ ఛందాంఫసీ 892 ఛందస్సులు శర్మ హేతువులు... కృష్ణాథివ శిల్పము (చర్మ-శర్మ 484

ఛదయ నీతి ఛందాంసి 700 ఛందయతి ఆహ్తాదయతి . 0 గాయ(త్యాది ఛందస్సులు ఛందడ_స్ప్వము ml గరుడ వాహనః - వృషభ వాహనః 2 (03

ఛందస్సులు నిర్వచన క్రమము 706

ఆక్షేఫ సమాధానములు 678 ఛందస్నులు-గ్యోవజముల్లు 711 అల అల పదిన్న్శి షె ము

ఉదాహృత |గంథములు = వాని సంకేతవంంల3

వేదమాతృ స్తవః హరిసోదరక్చతః బుగ్వేచ సంహాతో a కైత్రరీయ ” "తై. సం వాజసనేయ తక (మాధ్యందిన) వ్యా సం,

1

సామవేద

అథర్వ వేద న

కొరక క

కౌణ్వ కం

మెశ్రాయణీ 39

ఐతరేయ (వాహ్మాణమ్‌

కొషీత కీ ఖ్‌ గోపథ 49 పూర్వభాగ గోవధ 9 ఊఉ త్తరభాగ తాండ్య ళ్‌ సంచవింశ,బాహ్మాణమ్‌ షడ్వింశ " జైవపినీయ ”* తలవకార

సంకొతోపనిషద్‌ |బ్రాహ్మణమ్‌. శాబ్యాయన (బాహ్మణమీ శతపథ (బాహ్మణమ్‌ (మాధ్యందిన) . శతపథ 1౯ (కాజ్వళాఫీయ్యా తె తిలీయ ”

ఐతరేయ, ఆరణ్య “మ్‌,

తై త్తిరీను — ఆరణ్యక మ్‌

తె శ్రిరీయ నారాయణీయమ్‌

కాషితకీ (బాహ్మణ ఉపనిషత్‌

ఐతరేయ ఉపనిషత్‌

ఛాందోగ్య- ' — జైమినీయ ఉపనిషద్‌ (బాహ్మణస్‌ (తలవకార " బృహదారణ్యక ”

+

శకి కావా స్య చె కిరీయ "

a yy . 8 fg ల లే (2 గ్‌ ౯.

2 2 ఇ లో

11

అథర్వ వేదీయ మహానారాయణ కఠ ఊపనిషక్‌

కృష్ట - ఉపనిషత్‌

"క్రీ న ' 99

నె వల్య 1.

గోపాల పూర్యతానీపయ ఉపనిషత్‌ ప శ x?

శ్వేతాథ ప్రతర > మైత్రాయణీయ న్‌

ముండక 99

(పాణాగ్ని వ

అమృత బిందు ”

అథర్వ కర ౮”

ధ్యాన విందు లా

నృసింహ పూర్యతాపనీయ ఉపనిషత్‌ సదాన౦ద 99 అశ్వలాయన ఆస స౦ది

సత్యాషాఢ కౌ

(శాతసూూతమి

లొ ట్యాయన 53 ఆపస్తంబ పరిభాషా 99 అథర్వ కెళిక 99

చందవోగపది;

కాశాయన సర్వామ్మక్రమ సూత్రమ్‌ అశ్వలాయన గృహ్యూస్నూతమ్‌

ఆప స౦బ

గో ఫి.ల క్‌ హి.ర ణ్యు కేశి *

wm

ష అ

మహోానా, ఊ,. కఠ, ఊ, కృష్ణం డం కేన ఊఉ. శై వల్యం ఊం గోోపో డు (పళ్న, ఊఉ శ్వేత ఊం మైత్రా, ఉ' ముండక, ఊ ప్రాణాగ్ని, ఊం అమృత, - అథ, క్కి ధ్యా, విం, ఊ నృ. పూల “సదా, ఊం ఆశ్వ (శౌ స్కూ ఆప, (శౌ సూ. సత్యా, (శౌ, సూ, లా (శౌంసూం ఆస్త, పరి, సూ.

ఆధ కౌ స్కూ.

" కొ సర్వాం. సూ

ల గ్బ..సూ, ఆప్క గృ సూ... గో గృ..సూ, హిం, గృ,సూ,

—

ఆప సంది ధర్మసూ (తమ్‌

బోధాయన ” గౌతమ " పింగల . వందఃనూత్రమ్‌ ఐహ్మ. ” వైమినీళు * పాత్తంజల్ల: యోగ” గ్‌ళ్లమ న్యాయ ” కాక్టాద వై వె నక సూ(త్రమ్‌ పాజివ్షి

య్ల్ల్జవల్య్య స్మృతి య్మాగిభూక్ఞవల్య్యు ”

మ.ను న పర్గాళ్ళర, " బ్నహత్మృర్రాకర i వాన్నష్ట క్ట విను . కాక డా శ స్మృతీచంక్రికా

చేలుర్వర్థ చింతామణి ( హేమా(ద్రి విర్ణయ ఫింధుః

అగ్నిహో శ్రచం ద్రికా

శుక్ర సీత్రిః

శ్రీ వడ్రామాయణమ్‌ మహెభాశతమ్‌

హారివేంళమ్‌ '

భగవదీతా'

శ్రీ మద్భాగవతమ్‌

12

చి వీభాగనతమ్‌ విషమధర్మో తర పురాణమ్‌ ‘E89 pan

చి షు 9 [3

నూత సరహితో మాధవీయ తాత్సర్యదీపికా యాస్కనిరు చ్‌ మ్‌ బ్బ హా దే వ తా సాయణభాష్యమ్‌ వేంకట మాధవభాష్యమ్‌ 4 దీ థ.. 93 ౬ స్కందస్వామి 49 ము ద ల | »

గ ఉవట క

ఖా o 8 Eo ల్ల ల

గ్‌, ర్‌ ట్రై త్రాత్రోలై లో

జ gE

బీ © రత తలతో ఈతి కో ఈ

2

మహీధర "= మహీ, భా భట్టభాన్మర 7” భట్ల. ధా. దుర్గాచార్య ” దూ, భా ఏష్తుసూరి ” విష్ణు, భా, మహ్కండి. | మస, భా, దేవ క్రాత గ దేవతా. భా కత్కాబార్య - .” కొర్కాం ఖా శంకర శం, భా పరిచపాడికా వివరణము హరిస్వామీ, వాసుదేవ బహ్మ భాష్యమ్‌. శ (దాం భాం శ్రీ భాస్యమ్‌ " ్రీం భాం శబర ” శా భా, వ్యోస, భాష్య వ్యాం భాం వోత్వాయన భాష్యమ్‌ . వాత్సార్థి భా స్మాయీసూ త్ర వృ చీః న్యా. స్కూ వృ పాతరజల మహాభా ష్యమ్‌ మహ్‌ భ్లా సట్దాస్తో కౌముదీ (ప్త్‌సద్యాక్యానమ్‌, (వి యటల్య ఉద్ద్యోత. ల + . ట్రాగేశట వీరికంఠ వ్యాక్యా (సుప ప+భారత_ హరివంశ దేనిభాగ్రవత్స హత (వాచస్వుతీ మశ్ర శేవోర్కోమబీదీపికా (అన్వయ) దీక్షిత తొర్మత్రహే.శ్రీకమ్‌ ౨. (ునారిఆకజ్ర) కల్లూతభేట్ట వ్యాఖ్యా (మనాన్మక్యో పెళ్టానేగ్షరీయక్‌ | (కరం న్య నారాయణవృ త్తి తిక (ఆశ ge శ్రొాంస

చె వెజయ ని పీ వ్యాఖ్యా (సత్యా శ సూ

సుదర్శనా చార్య వ్యాఖ్యా హరద త్త” రసాయన >

శ్రుత పకాశికా "

నిరు ర్త 19 న్యాయుభా * న్యాయమంజరీ న్యాయకుసుమాంజలిః భాట్టచింతా మణి

ఖద్యోత వ్యాకఖ్యా వఠాశరభట నిర్వచన క 99

నీట్‌ శీ ల సౌభాగ్య భాన్కరరాయ వ్యాఖ్యా వే దికనిఘంటు వ్యాఖ్యా చతుశ్వేదభావ్య భూమికా బుగ్వే దాది భాష్యభూమికా శివానరదలహారీ ఆత్మక్‌ధః..

కతక్టొకీ

గంగా లహరీ శేనమహిమ్నుసో(త్రమ్‌ బుగ్యేదాన్యక్రమణికా. కాంఢాన్ముకమణికా | స్లర్మానూక్రమణికా వృ త్రిభూమికౌ వాచస్సత్యమ్‌

వ ద్ద కల్ప(దుమః

[5

(కుండలా) (కంత్రవార్తిక వ్యోక్యా) (్రభన్తశట్ట) గ్రదయన బరు, (వాంగేశ్వరయజ్య) ల ఢా, థొ (విష్ణు నవ్యాసనామా ( వ్‌ రా | (ల) (లలికా సహా హా(న్రనోమ) ఆ at ఆకలి

(శ క్‌ కరాచార్‌ 8)

( . క ) (జగన్నాథః) (మధుసూధన సరస్వతీ వాటాల

(రూ ధేవీయ్స

—_

న్యాయకోశః | అమర కోళః అమళఠసుద్ధాటీకొ మేదినీక్రోళః

వైజయ చీ కోశ

వై దికకోళః

అభిదాన చింకామణిః నానార్హ రత్నమాలా ఆంధ సంగహా విజ్ఞాన సర్వస్వము భరతనాట్య శాస్ర్రమ్‌ అభినవ భారతీ రసగంగాధరః

కావ్య పకాశః కావ్యమేమాంసా కావ్యాలంకార సూత్రము రఘువంశమ్‌ కుమారసంభవమ్‌ కిరాతారునీయమ్‌

శీకు పాలవధమ్‌ ఉ_త్తరరామ చరితమ్‌ భావతల స్పర్శినీవ్యాఖ్యో వై షధమ్‌

భట్టికావ్యమ్‌ -

సళ్వార్‌ పకాళ

వత శేమాలోరనమ్‌

హాంసరాజ వె దికకోళ__ . చ్‌

జై-మినీయోపనిష్న ద్రాహ్మణ భూమికో=

ib

(మూర్యకా న్త

(అభినవగు ప్రకృత _నోట్యళా ప్రవ్యాఖ్యా (జగన్నాథః)

(ముమ్మదః

(రాజశేఖర?)

(వోమనఖ

రఘు

కుమ్మా సం

కీరొ

శిశు

ఉ. రో చ

(వీరరోఘపాబౌర్య ఘనశ్యామటీకా నష

భట్ట, కా

(దయానంద)

(నత్య(వ్రతసామ శ మ్రీ

౨ భగవద్దత దా

=) (a

పండితా భిిపాయముంలు

ఇది యొక అపూర్వ (గ్రంథము, దీని పేరు భాంరినప డి. ఇందు వేదముల గూర్చియీ మధ్యకాలమున నచ్చటచ్చట చెలరేగిన బుషి(పవరాశయ, ఏిరోధ్యాశయ విశేషముల సామంజస్యాభావము సరనముగ, సృవమాణముగ్క సోన పత్తికముగ నిరూపింపబడినది, వేదము యొక్క. స్వరూవ స్వభావాదుల దెలిసి కొనవఅయు. నన్న వేదమునకు గల పర్యాయపదముల నిళ్యచనముల గు ర్రించుట ముఖ్య మవ యీ (ంథకే రలు నిశ్చయించుకొని, యీ (గంథమున నా నిర్వదన (ప కియా విశేషముల |పధానముగ (ప్రదగ్శించి యుండిరి. ఇది చాల (పళంసనీ; మైన వదతి,

భారతి యనగా _వేదవాస్క, తత్స్వరూప త త్తత్తావబోధముల కొట కె వివిధ నిర్వచనాది విశేషము లిందు [బిదర్శింపబడుటచే నీ గంథమున క్రీ సమాఖ్య యుపవన్నమై యున్నది,

ఈ (గంథమున (ప్రతి |ప్రకరణమునను వేనబోధక పదనిర్వచనాదుల ద్వారా వేదస్వరూపస్వ భావాదులు అర్వాచీనకల్పితాక్షేప సరిహారస్తూర్యకముగ విశదిక రి సబడినవి. ఫసంగవశిమున నతీగ.భీకమగు చేనతాతత్తృమును గూర్చియు, దేవ పితృకర్మలు త్యదహస్యార్హము౨ గూర్చియు నెన్నియో విశేషాంశము తిందు సోవప్పట్టికముగ (బతిపాదింపబడినవి.

సుంకియు నిందలి సండెం ౪ (పకరణముఠిలో నిర్వచింపటడి వివరింప బడిన వేద_.బుషి -(బహ్మాదీ చేదనామదేయములలో '” నొక్కొ_క్కదానియేం దొకొ గ్రాక్కా విశిష్టత యు, వానిని (గ్రహించి వివరించుటలో నొక (క్రమగతియు గన్సట్టును, -

వీరు “భారతీనిరు క్రి” గంథము నెన్నడో ముప్పది యేండ్రక పూర్వమే యుష్మక్రమించి యుండిరి,

సర్వత _స్పుందరముగ నీ (గంథమును రూపొందించుటకై స్వదేశ పర దేశస్ట- అ'పెక్షీత (గంథజాతము నెల్లి ,(ప్రోగుచేసిరి (శ్రమించి పరిశోధీంచిరిం కన్నులవత్తుల వేసికొని యా యా (గంథముబయం దేయే మూల నేయే రహస్య ములు దాగి యున్నచో, ఏయే రత్నము లొదిగియన్నవో వెదకి వెదకి జూచిరి, సువర్ణఖనులగు ఆర్ష గంథములసుండి యనర్హ రహ స్యరత్న ములను వెలికిదిసి పోగు పోసిరి. ఆ రత్నములపోగే యీ భారతీనిరు క్తి. వేదపర్యాయ పదనిర్వచన వ్యాజమున శంకావంకముననుండి యుద్ధరించి, శుద్దబహ్మ (వేద) స్వరూవమును సాకొత్కరింపజేసిరి, ఇందలిరచనము సహృదయహృదయా హ్లోదకారి.. వతి పాదన ప్రక్రియ సునునన్సం మోదకారి.

మచిలీపట్నం, కుప్పా లక్షా శ్రైవధాని

10.71... (సౌంగ స్వాధ్యాయ, భాస్కర అ జ ఖు అ 8

రః (గంథమునందు "వేద, బుషి, బ్రహ్మః ఆమ్నాయ. (శ్రుతి, స్వాధ్యాయ, స్వాహా, స్వధా, వషట్‌, [తయీ, కవి = కావ్య _ భారతీ ఛందః శబ్ద ములు వాని స్వరూపములు వాని రహస్యములు బహు గంథపర్యాలోచనచేసి నిరూ పింపబడినవి, ఈ (గ్రంథమునకు “భారతీనిరు క్రి యని పేరు పెట్టబడీనది, వీరర్ణ నిర్ణయము చేయటకు చేసిన మహా ప్రయత్నములో భారతీశబ్రము కూడ నున్నది. పీరికి భారతీశద్దాగ్ధ నిర్ణయమునందు ఎక్కువ యభిమాన మేమో? అయినను హరి శబ్దమును వారు. వదలి పెట్టలేదు. వారి యింటిపేరు “ హరి” నోరు. అందలును పండితులు, ఇన్నియేండ్లు అందజును తలాకోంచెము గ్రమయు. పడి యీ మహో కార్యమును చేసిరి ఈ (గ్రంథము పండ్రెండు భాగములని చెప్పవచ్చును. ప్రతి

భాగము మొదట వారే రచియించిన వేదమాతృ స్పవ శ్లోకములు కలవు, (పతిదాని లోను హరిశబ్దము గుంభితమై యుండును. ఆ శ్లోకములు మిక్కిలి రమణీయము, లుగా నుండును, మజీయు త త్రద్భాగములకు సూచకములుగా(గూడ నుండును, అందుచేత 'హరినిరు క్తి, యన్న ప్రే?

ఇంత (ప్రయాసపడి చేసిగన్సుడు ఎన్ని[గంథములు చూచియుండనల యును. ఇందుదహరింపబడిన (గంథముల సంఖ్యయే రెండువందలకు దాట యున్న దీ, అన్నియు వేదములు, ఉపనిషత్తులు, (దాహ్మణములు, ఆర ణ్యకములు, సూముల్కు పురాణములు, వృత్తులు, భాష్యములు, వార్తికములు కోశములు,

ఇంక వారి పొండిత్యమును గూర్చి యేమి చెప్పవలయను? ఇందులో నింకొక్క- రహ స్యమున్నది. వేదనో బుషియో స్వాధ్యాయమో ఛందస్సో తయో శబ్దమో యేదో యొక శబ్దమును తీసికొని దానిని గూర్చి నర్వంకషముగా (వ్రాయ వలయు నన్న (పయక్నమును సంఃల్చించినచో ఆ (గ్రంథములను చదివెడి లక ణము వేణు, ఆ శబమును గూర్చి యెక్కుడ నేమి (వ్రాయబడినది? ఎటు (వాయ య భ్‌ య : బడినది? ఈ పరామర్శబుర్ధికి సర్వంకషముగా భాసింపనిచో నీ పనిచేయుట, సాధ్యము గాదు. ఇన్ని (గంథములలో తాము (వాయుచున్న యొక శబ్దము యొక్క యర్ధమును నిరూపించుటకు ఎచ్చట నేది యున్నది? అన్న మతిబాహుళ్య్ణను డ్రాపక వ త్రై శ క్రియొక్క పరమార్ధము, రెండును జతకూడవలయును,

ఈ (గ్రంథము పేరు 'నిరుక్తి. నిరుక్తము వేదాంగములలో నొకటి. యాస్వ్కాచార్యులవారు. వ్రాసిరి... పండితులకు. తెలినిన విషయమే! దుర్షా చార్యుడు దానికి భాష్యమును (వ్రాసెను, అది నిరుక్తము, ఇది నిరు క్తి, అది కాంత ము ఇది “కిన్‌” (పత్యయాం౦ంతము, కాంతము సామాన్యముగా భూతకాల మును గూర్చి చెప్పినను దానికి మూడు కాలములయంబు (ప్రయోగింపబడదగిన శక్తి

యున్నది. "అందుచేత నిరుక్తమ - అన్నది వేదముయొక్క త) కాలికాజాధ్యార్థ వోధకత్వము సూచించును. ' ఈ (గ్రంథము వేదాంగము కౌదు. ఆందుచేత నిరు క్రి,

ఈ [గంథక రలయొక్క యౌచిత్యము ఇంగ విస్సషమెన వె దికముగా నున్నది అనో D౬ కై "వేదమారను కొలిచెడివారి బుద్ది యింకొకరీతిగా నుండునా?

. ఈ హరి సోదరుఐ మేము బుషితుల్యల మని యనలేదు. ఆనేక మహా(గంథములు చూచి బుషులును బుషితుల్యులును నిరూపించిన మహార్డముల నొకచోట సేకరించిరి, తరువాతి తరువాతి కొస పవ క్షలు మంద బుద్దుల నన్న్ముగ్ర హించుటకు కదా (పవచనము చేసిరి వీరా పనిని చేసిరి,

ఇది యిట్లుండగా నేను ఒకసారి (శ్రీ హరివారి యింటికి వెళ్ళి యిది కొంత భాగము విని _ యిట్టి (గంథము వీరు (వాయచున్నా రని విని కదా వెళ్ళితిని__ విన్నదానికి తత్పూర్వము విననందుకు మనసులో కష్టపడి, నా వయసుచేత నా యారోగ్యముయొక్క_ లోపముచెత తక్కినది వినలేక పోయితి నని చింకిల్లుచుండగా “వారీ దయతో మేమేమీ యింటికి వారముడినములు వచ్చి వినుపింతు మఃరి. నాకౌశ్చర్యము వేసినది, ఆనందము కలిగినది, వారన్నట్టు వరుసగా పదునాలుగు దినము ల సాయంకాలములయందు మా యింటికి వచ్చి. (వారి యిల్లు బందరురోడ్డు మీద; మా యిల్లు ఏలూరురోడుమీద, _ జారి మొగలిపూవాసనలు వేయవలసి యుండును. ఇప్పు డా వాననలు లేవు, నటండ్లే మిగిలినవి నాకు వినిపింప నారంభించిరి.

నేను రెండానందములలో మునిగియుంటిని, మొదటిది యింతటి మహా (గ్రంథము వారు వచ్చి నాకు వినిపించుచుండుట; రెండవది యిది యింతటిది నేటి కాలమునకు మిక్కిలి యవనః మైన (గ్రంథమగుట, ఈ రెండుభావములయొక్క బర వుచేత నాకూహాళ క్తి పోయినది, ఒకనాడు నేనంటిని కదా? “నేను దీని పీఠిక |వాయవలయును ___ అని, వారు దయతో నంగీకరించిరి. ఈ మాట యనకముందు నేనొక్కటి యూసా చేయవలసియుండెను. ఇన్నాళ్ళుగా వీరీ (గం థము రచించుచుండగా నెంతమంది పండితులు దీనిని వినియలిడపలయును? వారు! దీనికి పీఠిక (వ్రాయుటకు నే ' మహాపురుమలను ఏ మ హావండితుల నెన్నుకొనిరో.

యన్న విషయ మూహ చేయలేకపోపుట. మందబుద్ధుల కూహ తక్కువ కదా!

తీరావిచారింపగా శ్రీజగద్గురువులు శ్రీ శ్రీ కంచికామకోటిపీఠలాథివతులును, అస్మద్గురువు లైన వేదాంత భాస్కర (శ్రీ కుప్పా లక్క్మెవధానులు గారును ౩ ఫ్రార్వమే దీనికి 'పరికా కర్తలుగా నిర్ణయింపబడి రని తెలిసినది. నా గుండె జారిపోయినది, తరువాత వారికో మనవి చేసితిని “అయ్యా? వారు (వాయగా నేను (వాయుట యేమి? పొరపాటున నన్నాను. కమించవలయు" నస్కి శ్రీ హరివారు కాదని పట్టుబట్టిరి.

ఏమి చేయవలయును శి “అయినచో, వారు (వాసిన పీఠికలు చూచిన తరువాత ఏదో. లౌకికమాగా నేను (వాసెదను లెండి యని యంగీకరించితిని, (గ్రంథక _ర్థలు

పీరి“లను _ తీసికొని వచ్చి నాకు చూపించిరి. భయము విచిత్రమైన గుణము,

దానియొక్క తొలుతటి చిక్క దనము క్రమముగా తగ్గిపోవును, ఈ కడచిన రెండు నెలలుగా నాకు తీరిక కాలెదు. ఇప్పుడై నను. తీరికచే? కొని = వ్రాయరున్నాను, ఏదో (వాయుటకుకూడ తీరికయె కావలయును.

మటీయొక విషయము; నేను ప్రధానముగా ననుకొన్నది యిది యిట్టే గ్రంథము ఒక మహారాష్ట్ర దేశమున. గాన్‌ కలకత్తాలో గాని వ్రాయబడినచో దానికి రెండు విశిష్టముల్దై న లక్షణము లండేడివి. (బౌ సెడివారు యమ్‌. ఎలు లు గాని డాక్టర్‌లు గానీ ఒక విశ్వవిద్యాలయము తోనో గొప్పకళాశాలలోనో సంస్క తోపాధ్యాయులుగా. నుండి, హారిగురువులా _ మహామహోసాధ్యాయుల్దై యులడ్వె పేరకులు ఆ విశ్వవిద్యాలయాధ్యకులై న యొక యూరోపుదేశీయుడై న సంస్కృత పండితుడో, సంస్కతాభిమ నియో యైనవాడై యుండెడివాడు. ఈ (గంథము ఇంగ్రీషుభాషల్‌ రోనే (వ్రాయబడి యుండెడిది. రెండవది యేమనగా సులభముగా ముది

తమై యుండెడిది,

శ్రీ హరివారికి యీ శండుబాధజను లేవు. వారు. ఇంగ్లీషులో వాయరు. ఈ (గంథము నచ్చాాా తించుటకు వారి కెవ్వరి సహాయము నక్క-అలేదు. ఆందుచేత నీ (గంథమునకు వాఠ్నిగంథమునకు వచ్చెడి (ప్రచారము తొలగిపోయిన ది, కాని యట్టి వారెవ్వరో దీనికి గంథక ర్త మైనచో సీ (గంథమింత నిష్కల్మషముగా

6

నుండెడిడి కాదు, ఈ [గంథము వాళ్చాత్యు చరి[త కారుల యొక్క యు, సొళ్చాత్ర్య పండిత లయొక్కయ, వారి యనుయాయులయొక్క_యు నం(వదామేతరభావము లను ఖిండించుట'ే నిర్తేంపబడినది. అచ్చముగా సం[పదాయమును పోషించుటక్రు (వాయబడినది. సంప్రదాయ మనగా చక్కగా అధికముగా నిచ్చునది__ యని

యర్థము. ఈ (గంథ మటు చేయుచున్నది. థె ల ఇ.

ఈ మహా(గంథమంతయు సర్వ(త్ర యిస్తే బహుశబ్దములను |ప్రోవృచ్చేసి వాని సంయోజనమును వివరించుచున్న ద, సూలముగా జూచినచ్రో భిన్న శబ్దిముల యొక్క యరమును నిరయించునటు కన్చించును. “ఏకేన విజ్రాతేన సర్గం విజాత్రం

మ (a ల షా & భవళి*. అన్న ఉపని షద్వాక్యముయొక్క_ యర్హ మిదియే,

ఈ (గ్రంథము సం(పదాయబుద్ధులకు, వేదమ తులకు, ళబ్ది యథార్థార జీ జాసువులకు కరత లామలకముగ్గా నున్న దని చెప్పవలయును,. ఆ దృషితో b= వ్‌ (గంధము చిన్నది. విచారింపబడిన న తేన సర్వమ్‌ విజ్రాతం భవతి,

దిముల సంఖ్య కొది కాని “ఏకేనెవ విజా (అ (ణు బు

శో గ0ళకర్తలకు నమస్కారములు,

Cro వివ నాథ నత్యనారాయణ

.. భారతీనిరు క్రి _ ఇయ్యది ఎ తుర్వేదముతయందలి వాక్యములను, త్ర త్త ద్భాష్యములను ర్వాచిత ముగ స్మృతి వాక్యాదులను తబచి యాస్క్మా చార్య నిరు క్ర మునకు ఛాయగా విరచించిన యమూల్య మైన వై దిక్కగంథము. దిని రచనకు (గంథకర్తలు చేసిన పరిశ్రమ చాల నర్షనీయము,

యవాడ్‌, '

10. en వాళ ఖాళి వెంకటా స్త్రి

నిస్పక్షపాత బుద్దితో నీ గంథరాజమును పఠించి తెలిసికొనిన (ప్రతి మాన వునకు సర్వసందేవాములు నివృళ్తములై (పాచీన సంప్రదాయములు శిరోధార్యము

కొకీ నాడ

01218, 1. (సం) ఉప్పులూరి గ అపతిశా స్త్ర

(27-9-58) దినే౭_స్మిన్‌ నిరు క్షభారతి= సంస్కృత వాజ్మయ్‌ పరికోధ సాలయం దృ ష్ట్వైషా సంద స్యానండస్య భాజ) మఖవమష్‌! ఆత [కీియమాణ స రో భన వ్యాపొధ స్పర్వ్యాడాపి ప్రశంసాస్నదః ।

వీరలవికలా ఖల్వేతాద్భ శాః సంకోవనాలయాః। స(శ్రర్ధం సోత్సాహం కమ త్యేన హరి రాతృభిః (కియమాణోఒయం సంశోధనపకొారో యళత్పత్య న్యేషా మాదర్శో భవిష్యతీతి 1

చె అ ను

C : Vij శ ట్‌ి (Sd.) T. A. Venkateswara Dikshitar.

రో రు హ్హ్‌ రో

ఈ దె వవాణే స్వాభావ్యమును గురించీ వేదప ర్యాయ కద యుల నిరు కిని సబహు(వ్రమాణముగా సనిర్హుయుక్తికమగ నిరూపించుచు జాఎత్రిముల స్వోహో కల్పిత వేదపొరుషేయతా ద్యపసిద్దాన్తముల సయు క్రికముగ సృప్రమాణముగ ఖిండిం చుచు, నదాన నిటీవల జారితీక దురూహా కల్పిళ యు క్యాభాసమూలాప సిదాంతాొ

౧ జాతో ఢా భానలచే జనించీన యాధునికా స్టికజన మనోవ్యాకులతాది కాలుష్యమల సమూల ముగ నిర్మూలించుట యిందు సత్యావశ్యకవిశే షము.

మచిలీప టణము, 29] 971.

(సం) కుప్పా శ్రీ ఆంజనేయా స్త్రి

(గంథక రలు బహ్ముశమపూర్వుకముగ దాము జెప్పు (ప్రతివిషయమునకు [(బమాజముల జాపిందుచు 'వెదస్యరూ పము సీ [గంధమునందు జక్కుగ విశదీకి రించి యున్నారు,

ఏరి రచనలో వై దికసంప్రదాయమునకు గాని, ళాస్త్రసదానమునకు గాని జ ఇ —7

విరుద్దమైన విమర్శ వెదకినను కన్పించదు, కౌతా స్వా రాజ్యవిహార్‌ ఇటు

సికింద్రాబాదు 28 _ (సం) వీరేశ్వర కృష్ణ ణోంగరే నాస్తి

13.1015. (సం) సన్నిధానం ల క్ల్మీనారాయణ సూ ర్తి న న్‌ హ్హ్‌ న్‌ నే

హరిసోడరు లీ భారతీనిరుక్తిలో వివిధ పాళ్చాత్యపండితవాదముల నన్నింటిని పరా స్మృము చేసి వేదారవిషయమున ఆవిచ్చిన్నపారంపర్య మున్నదని నిరూపించిరి, లు

వై దికివాజ్మియ గవేషజ పరాయణుల కీ (గ్రంథము కరదీపికగా నుండ గలదు.

కాకినాడ,

జ. . (సం)జటావల్లభుల పురుపో త్తము

హ్రీ ఫ్ర హు 6 The more important work that is being conducted by tha institution 1s research in Vedic interpretation. 1 had a good opportunity to go through the papers prepared 50 far and am highly delighted by the standard of performance

contained there in. The work is useful and detailed SUpa

plinent to Yaska’®s Niruktha and ltis not an 9౫౯26 [1=

tion to say that it even excels the latter.........

Vijayawada, | | 26-10-1956, (Sd,) Ct, Markandeya Sastry.

అ జ జ క అ

The Hari brothers bave boldly under taken this gigan-

tic task of vindicating the ancient vedic etymologies and ex- positions with a conviction and they richly deserve the honour

and glory of being the authours of such a work as this,

Waltair 13-11 71 (Sd.) V. Subba Rao,

పు (38 వ్ర య్‌

శ్రీ హారిసోదరు లించు వేదము అందలి శబ్రములకు సాం్యపదాయిక్ష ములు, సమ(గ్రముల్కు _సర్వాంగీకార్మములు నగు గర్భము లొసంగుటకై యత్నించి కృతార్జులెరి

"వావరావొదు, సన్‌

Heim ౨ ౨ (సం) దివాకర్ల వెంకటావధాని

”( ఫి bi

10 , ' 'భ్రీరొమ.' శ్రీ హరిసోదరులచే సూచించబడే యున్న భారతీనిరు క్రీ క్ర (శే

స్వరూపదర్శనము)' - అను గ్రరథము విద్వ దాదరణీయమై 'యప్పుచున్న ది. వేద వాజ్మయములో గల నిగూఢవిషయము లెన్నియో బహు(పమాణములతో నిరూపింప | న. స | . re

సల ల లం . క. we 3 +

ఆధునికవాదములను బట్టి సందిగ్లస్టితిలో నుండువారికిని వేదసారస్వతో

రాధకుళికును రః గం i

| Wey ,

మహోసకాలేకను. శ సము

ఈ (గ్రంళరచ్చనల్నో వీపు జేసిన కహి. .యస్తాఢారణము, దీనీ నభినం

న.

దింగుచున్నాము,.

'పీరావురం,

| Pp వ్‌ pr జ my ra ' ( స 26 1 రి gy ట్‌ తత ల త స జరీ! ms my శ

Ca

ఆసీకులకు ఆ సికత్వ్వమయును బేంపోందింయకొనుట నను, హా స్తీ స్తీకలకునా. స్తే కొకషమును బరిహరిచుకొనుటకును. వేదార్థనిర్ణేత ల కర్ణని ర యము జేసికొనుటకును;

మ్బాహిత్యుపీషోస గులు వోర్డఆకు.! .ప్యుత్వ:త్తీవి కేషముల + న్నాశోయుచి ,ప్రొహిత్యమును సేనుభుకు న ౩ అధీకారి భేదము: "నమస్తరించీ సెష్కపరమము గునుక గపడెడీ యిట్టి యో (గ్రంథ మపూర్వ మైనదనియు, అనన్యసాధారణ మై న్లన

జెప్పుట యతీశయో క్తి గానేరదు,

on న

1l

Ei వెద ధర్మ సంప్రదాయ రక్షణాయ (ప్రవ్నత్హ్‌ఒయం గ్రస్ట్‌ః ఆన్వర్థ నామ సీరికలన ముఖేన వేదస్వర్లూనం దర్శుయన్‌ చకా స్తే! ప్రాక్యపాళ్చాక్య విజ్ఞాన 'భలభూతోజ_యం" నీబిన్దః' విద్యాస్టోనేష చేదస్య [పాముఖ మావిష్కిక్వనో త కడ జాసూసా 'ముపకారాయ' కల్పతే!

Ee |. శ

a యితని వేదయితా

కెనాల్మీ._

క... సం) సూరి రాన;కోటి. గా స్త్ర

నురీకొధేవు = = ఎ

లీ హరిసోదేరులు 'వేదములను' శేదభావ్యమలసే 'వేదాంగేమలను' 'రోకిక

® , టో 4 | MD MS IS

సంస్కృత వాజి ముమును బాగుగ పరిశీలించి “భారతీన్నిరు క్త యను చక్కని (గం

ప డట Wr TCM | య. న : షు ల్‌ pe |

ఛమను. నిర్మించిరి_ EN గ్రంళము ఈనాటి "ప్రజలలో కలిగెడి. క్షలవరేమునకు దని. సమాధాన మీయగలద్దు ఇరీని మూలమున వేద వేదాంగ ములంధు ఆ. స్టేకు

HA ఛా

నకునిన్ససాకిక యును కబగున్ను

ఓ 1 టి

ఈ గంధమును 'సమ|గముగ “సరశిలించినదో భార తీయని హానమున హారి

సోదరులకు గల శాస్త్రవైదుష్య మెంతయో విదితము కాగలదు.

గౌతమీవిద్యాపీళము,

ఓరియంటల్‌ కాలేజి యిట్లు,

మ 2 న వ భలే బు స టా

రాజముద్ర; పరి సూర్యనారాయణ శ్నాస్తే pa జ CE Me) న్స్‌

gir i$

12

అపూర్వములు ఉత్తమములు ఐన (గంథములు పఠించుట అఫహ్ల్హాదకరము,

అటివానిని సమీక్షించుట మహాభాగ్యము. ఈ |గంథపఠన సమీకులలో అహ్హో అట్టి రలు

గీమా మహాభాగ్యమూ మాకు (ప్రాప్తించినవిం వేడముఅనాది నిత్యము, అపౌరు

షేయము, న్వతఃప్రమాణము అని అనాదిగా చేదవౌదుల నిర్జారణము, కాని అది

పెౌరుషేయమే కొక బుద్దిపానులు కల్పించిన మూర్దజల్సికమని జైనులు, బొద్దుబు,

చార్వాకులు మొదలగు మతాంతరులు దానిని నిరసించుచు రాగా, ఎప్పటి కప్పుడు

వెదవాదులు (ప్రతిసకీవాదములను ఖిండించుచు వేదరాశి అపౌరుయత్వాదులను సమ సి 2 రించి _్రకిష్టించుచు వచ్చినారు.

వాద(పతిజాదము కొకవంక ఈవిధముగా జరుగుచుండగా నే యాస్కాా

చార్యులవంటి బుషులు__ లిపిబద్దము కాని రోజులలోనే కృత్స్న్న వేదమును

జిహ్వా(గముఅందు వాచోవిధేయముగా ధారణ మొనర్చి ప థను వైదిక నిఘంటు వన

వేదన నిరుక్తము మొదలగు వేదాంగములను రచించి వేదస్వరూపమును యథార్థముగా

"ద్రదర్శించినారు. చేదరాశికి పదము (మము నిబంధించి కిక్షాదులచేత ఉచ్చారణ

'స్టేరీకరించి గురుశిష్యపరంపరగా- ఆధ గయ నాధ్యాపనములు సాగించి Pf సెన్నిధిని

' యథామూలముగా కాపాడిరి, డమిన్యాచార్యులు ధర్మేనూ(త్రములను, బాదరాయణులు '

(బహ్మసూత్రమలను రచించి వేదార్హీమును యథాకథముగా [పొమాణికముగా నిలుచు నట్లు ఇ ఇచసినారు. _ బోధాయనాప _స్తంవాదులు సూత్ర గంథనమువేసి 'వేదమం[త్రము

"లకు శొతస్మార్ర కర్మలలో వినియోగ(క్రమమును నిగ్దేశించినారు,

'వేదవ్యాసులు తన కౌలమునకే కృత్స్వ వేదము అధ్యయనము చేయగల “శక్తి సామాన్యులలో తోవించినదని (గ్రహించి, శాఖావిభజనముచే సీ నివరి శాఖ బదిఘు నను వారు ఆధ్యయనము చేయునట్లు నియమించినారు.

18

ఇన్ని జాగ తలు పడినను రాను రాను 'వెవవాదులలో (శద్దాశక్వులు లోపించుచు వచ్చినందున ఎన్నో వేదశాఖలు లు సములై నవి, 'వేదభాష్యముతెన్నో పుటిసను అవియు ఉక్పన్నము కాసాగినవి, ల

ఇటి దుఃస్టితిలో శ్రీవిద్యానగర స్ట్రాపనాచార్యులై న (శ్రీ విద్యారణ్య పూజ్య పొదులు ఆనాటికి లభ్యములైన [గంథజాతమును సేకరించి, భరత ఖిండము లో మూలమూలలోనున్న వేదవిదులను (శ్రీ విద్యానగరమునక పిలిపించి, అప్పటికి ఉపలభ్యమైన వేదరాశికి తమ పర్యవేక్షణమున భాష్యము (వ్రాయించి (పతిష్పించి నారు, తదాదిగా నది సాయనభాష్యమనియ విద్యారణ్యగునియు పేర్లు వహించి (ప్రామాణిక భాష్యముగా (వసిద్ధి వహించినది. అది స్మా మ్రాజ్యస్థాఫకుడగు బుక్క రాయల కంకిత మైనది, రాయసోదరులు స్థాపించిన విజయనగర సా|మాజ్యము 20 సం.లు (1888-1585 వైదిక ధర్మమునకు పట్టుకొమ్మగా నిలిచి నెమ్మడి నెమ్మదిగా కీణించి నశించినది. కొని బుక్కరాయల 'పేరప్పట్టిన విద్యారణ్యము నేటికిని మొక్కవోని (ప్రతిభతో నిలిచి వేదరాశి అపొరుషేయత్వమును ఉద్ధషించు చున్నది,

వారి తర్వాతకూడ మరికొన్ని వేడళాఖలు విసృత్మ[పాయములై:నవి ఈ స్టితిలో పాశ్చాత్యులు భరతభామిలో ఆడుగుపెట్టి కై9 స్పవమత (ప్రవారమానకు పూనుకొనిరి. వారిని ముందు సంస్కృృృతభాష ఆకర్షించినది, తర్వాత వారి దృష్టి వేదరాశివంకకు మరలినది. ముందు దానిని పఠించుతుకు కారణము తమ నుత ప్రచారమే యైనను, తర్వాత దాని స్వరూప పఠనమునకు ఉప(కమించిరి. ఐనను (ప్రత్యక్షముగా గాకున్నను అంతర్గతముగా నైనను వారికి స్వమతాభిమానమూ పోలేదు, వారికి భారతీయ (పభుత్వము చేజిక్కినందునను, అపారమైన అర్హబలము అంగ బలము వారికీ. చేకూరినవి. వారు మరల (ప్రాచీన కాలమున వేదాంగ నిర్మాతలు చేసినంత కృషి దగ్గర దగ్గరగా, చేసిరి. వారు తయారుచేసిన Vedi Indexలే దానికి తార్మాంణము.,

న్‌

_చాపపేయ మను స్టిర నిశ్చయ ముతోనే.( జవ్యకమించిరి.. అందుకు. అనుకూలము

న.

గానే వారు చేదార్డము నిర్ణయించి మహా(గ్రంథములు. రచించి. (ప్రచారముచేస్తి -- ఇతర

(పంచము నకా క్త భారతీయ పండితులనుగూడ (భాంతిలో పడవేయసా గిరి వారు శనగే దము 1500 B; 6 నుండి”: రచింపబిడినదని. చెప్పగా = భారతీయ పండితులు 2; 0 BC, ఇత్యాడిగా ఎక్కువ పుఠాతనత నము -1 4పతిపాదించుటకే పూనుకొన శవారంభించిరికాని దాని అవారు' పషేయతగ్లమును నిత్యుత్వమును (ప్రతిష్టించు. (ప్రయత్న మునకే పూనుకొనరై రి, -. పాళ్చాత్యులు- మొదట" బుగ్వేదము [500 బి సి,దని, నిర్ణ దత్‌ టకు ఎవభధానకా రణము బై బిల్తుజెనిసి స్‌ల్‌ కని. నృ ష్ట్యాదికా అమన. మీంచకుండు

రపని గు. -్తింపలేని వష సీత స్తితికి" భార తీయ పండితులు" _దీగజారిరి,

Me

గ్‌

bye 'పాళ్చామ్యలను పాళ్ళాక్యభాన. పభావితులును వేదరాశనిగూర్చి తేల్చిన

“సషయములు స్టూలముగా నీట్లున్నది॥ వ " అట్టివారినే - ఈ గ్రంథము! తరచుగా _చారిట్రి డన 1 నిర్రేక నషా ఖండించుచున్నదొ ”. వ. క.

వ men df wh

es మే .. పదము అపర? సాయమ్లుత్షాదు వివిధ్మప్రాంాతముల్ల లో ఆర్యుల నే

త్స Ah టు అ న rhe en? సంత టి ag: . / నేం, య... " Rr nn oes a mie or tare i : ప్ర న. వ wt im ఖీ కా అణ తో వ.

జాకి వారు రచిం ంచిన గం ంథకాత్తమిద్ని బుగ్వే దము ముదు రచితముం . దాని. రచనా న గూడ. నూతన మంధ్రరత్తన. స్తాగుచుండె. 'ననుబకు. 5 నష్టమైన

చ తధార, వకసనములు.వేవస్హుననే కలవు _పూర్వకవులయ నూతన కవులయ్య రద

చయం మాయా మంటపం

వ

నల (పశ్చంసలు కలవు, డ్‌

, /. /| మ" ॥| me Me ( fa" జ చ En స. =. న ళు a Ti epee me mat we వన! శ్‌ అలాల”

|. హా గా rs . a Wr wm ay TT య... . (| om fe 1. య లా . గ శ Ce “7 wt mn ' లో ము ఉమ ఖా | pian href a

giles a | ( గ ల న. ఆ అట అలం అతత ఆటీ స గ. హెలీనా టి స " wm nT at వార నట అభ Pr mw ee hy 6 Wow a ఆనీ న. వ. య. #

బక భు (ప్రకృతిలో. శన శ్రనకడుతున్న"ఉగ్నివరయ్యు మేఘము పరము వతుగు నము అన్‌ శ తె ఏ [డమువంట్‌ గృషచండక క్రులవె దేవతలను గంఫావించి: స్రుతిచేసినారు..2 గ్ర కరక ఇపచరడ

శకుల బాహ్య దర్శనమే కాని ఈశ్వరదర్శనము కాని ఆత్యదర్శనముకానో'లేణు,

1 పస్పరోహి తుల" (ప్రాబల్యమచేత జ్రాహ్మాణములు పుట్టి _యజ్ఞకర్మ వి స్పృత మైన అస ణ్యకములు ఉపనిషత్తు లు “పుట్‌ననాటి కిక్తి ట్రహ్మభావము, ఆత్మ భావన," జ దేవతలందరు ఒక్కడి. న పరమేశ్వరుని విఘాతులను భాదపరిణతీ ' 'త్రమప్రొవ

ర.

య wd

మైనది. సృష్టికర్త, ర్తను గూర్చిన జిజ్ఞాస అనంతరకారికము.. న

॥ +. గ గ జు చె on స wei Ss am me as em పోల స్యా టే యు. wy ల ట్య వ ne ఇ నో సు మ. జ క. ॥ win am Rd mg wr a నక. ం య ల త! ' ఓ జ్‌ pe : ల " | [|

we | సగ స po స _ . RB ॥ wren 4 | 3 గ ॥ ' rt a | స్క న. | స Nes a he fm ww Te aa శ Ww on మ . క sR Mr en WW ge కసత వ శర ౫. శ hn న. Wi

అల. “ds విచ్యార। ౬ పభ్రాసాా గదులలో డో నిరా చిందిన వేదాద ములు [వ్రాయ ఎర ట్ర . ND లే. ఉనే థి న ములు కావు: తతొ. సద్‌ టి హ్మ =: .ఇత్యాది చేంవదము లకు. . ఉపనిష త్తూరందు ని

భాష్యాదులందును జై ప్పెడి త్‌ శ్వర ముల్లు జుగ్వేడమ్వన్వ కానరావు... we? mw , సి

ern

ల్ఫోవును. _ _ పాళ్చాత$ వేద వండితులు, సర్వ ర్వజ్ఞత్వాహంకారముక్కో, దర్శించు

న్న పేధార్హములచే_ ప్రభావతుతై భారతీ మ పండితులు. సూడ హనినీ గహించుట్టి

Ea శ వావమళనే లే 'వివమవారి ప్రాలనమందే 8 కాక. శంక

ఓ బళ ( on

వ్రకంనర్ధుడ. ' అవవ న చు స

గ ట్‌ ae నీకి Wg ర లో . /. ఒ, టా i “hy aan tt ఫై బన Wee ల ము Ls sy oa Seay Sar Oe CI amie apy YR జే కం i | lat WR ae గ. ha Vhs || క రం Wf bor hase అ | | , a Pt స "a MSE WR hat లు గ్‌ టు జనో పగ న. న 5] | ‘ be ఉం య. Wn ait యువో. Toner గా, వ ఇ జ శ 1 ఆ కాన hey eee a Pl Than, os ont | శ w 3 we, i hos an వం టి Pre తస నంత నటల ad వ మనో వ nas ni వ a his ఓ as గ్ల ల ల వల TE ళ్‌ స న. w hag “నే mu: గ్గ we toma end A పు ఉట శ య ఈం a hr , స్‌ లో టే IE i Tis కట్టు! ప బక May

ఈ దుంవనను గమనించి బా చపప హ్లారిసోద్దర్సు 5b, ్మగంర్షరబన కప్వక.

మించినారు. ఇట్టి పూర్వవకముఎ వచి నప్పుడు. పూర్వ్యాచార్యులు యుక్ష్తులగు

౪౮ డ్డ చ తో కా. మయా

పతియుక్తులతో బండింగ్లుచు వచ్చినారు, వేదరాశ్‌ని సుష్టుగా పఠించి విస్తారకృషి

Doty sw he wT స ళా టి

స్త పకల బశర్యసఈ' 'పోహ్వోవక్షమాలను ggg ల కల క పటైస్రో ల. క్టండింపబూని స తా మ నా ః నా ఇ గ aie ప

శు టో ఈ న పససోద పటు ఈ సుతో హార్లకవ పొంకం నాది

హోర్చ వేదశాస్ర్రీుః చప జెడ 12 ౪బమతను" “రేపో చేసాడ య్‌లవి నము

జల తనీశయక్‌

7 nn ” a ” ape స్టైలు ay పొత్రంచయనట్‌ ఇడి అడక అక ERIC

స్వయం అవి ఇని; ఎ వ్‌ న్‌ ij సో న్న Wei oe ae 5 pei . , oy Me ల్‌ మో జీ మ ళ ph ie లీస Wes సం అద్ర అదలా ్యడ సగట Mods) wid ఆ SRE COE

16

1. వేదః, ?. బుషి 0, దహ్ము 4, ఆమ్నాయః ((వఠిః), 5, స్వాధ్యాయః, క స్వాహా, 7. స్వధా, శీ. వషట్‌, 9. తయో 10 కవిక్ళి కాన్యమ్స్‌ 11. భారతి 18. ఛందః.

ఈ పదములనుగూర్చి వేదములేమి చెప్పుచున్న వి? వేదాంగములు స్మృతుల శాస్త్రములు పురాణములు ఏమనుచున్నవి? తుదకు [పొమాణికులగు కవుల కావ్యము లేమనుచున్నవి? వానిలో (క్రమపరిజతి గాని పరస్పర వై రుధ్యముగాని కలదా? అ శద్దములకు పాశ్చాత్య పండితులిచ్చిన యర్తములు సందర్భమునకు సరివడునా?- యణ (వ ఇట్లి వళ్నలు వేసికొని ఆరవిరణకు ఉన(ఉమించినారు, డూ డ్‌

12 శబ్దముల ఆర్థవీవరణకు (96 "పేజీల (గంథమా అని నూ వీద్వన్మి(త్రు లొకరు అన్నే, స్టూఅదృష్టికి ముందు గోచరించును. ఆ మ్యితుడు వేదార్థ పరి గ్రమకూడ చేసినవాడై నందున మేముకూడ అట్టి విరుద్దభావముతోడనే గంథపఠన

మారంభించితిమి, కాని లోతుగాపోయి శ్రద్దగా (గంథవథనము సొగించినకొలది మొదటి దురభీ పాయము పటాపంచలు కొసాగినడి, ఇందులో వేదవేదాంగ శాస్త్ర

పురాణ కావ్యవిజ్రానము ఆపారముగా హేతుబద్దముగా నిక్షీప్త్రమైన దని గోచరించినది, జో ష్‌

రః శబ్దముల వరునకూడ (మ్మప్రా స్పమెనది కానీ యాదృచ్చికముగాఎన్నుకొన్నటి

కాదని తేలినది. ఈ 12 శబ్దముల విచారణలో సందర్శవశముగా అనేక _ శబ్దముల

విచారణ, దాని యర్ధ వివరణము జరీగినడి,

దిహ్మధావన ఆవంతర పరిణామ మనియు బుగ్వేదము మొదట పుట్టిన దనియు గదా దారి(త్రికుల నిర్ణయము! శబ్దార విచారణలో ఇందులో సర సాధారణ ముగా ముందు బుగ్వేదము లోని వాక్యములే (గ్రహింపబడుచు వచ్చినవి, ఈ విచా రణవలన (బ్రహ్మభావన బుగ్వేదము సహా ఆన్ని చేదములందును కలదని బుజువు చేయబడినది, ఆ యర్ణమే (క్రుళులును వేదాంగముణనుు స్కృతులున్ను శాస్త్రము

(1

లును, ఇతిహాసములునుు పృరాణములును, (పొచూణికుల కాన్యములును ఏకకంఠ ముగా ఉద్దోషించుచున్నడి బుగ్వేదకాలమున అగ్ని మొదలగు (పేకృతిశ కుల అరాధనము మాత్రమే కలదను చార్మితికులమాట పరా స్తసుగు చున్నది. శచ్దార్రము

చెప్పుటకు ఏ శబ్దము ఏధాతువు నుండి నిష్పన్న మైనదో కూడ తరచుగా విచారణ చేయబడినది,

వేదరచనలో పౌర్వాపర్య మున్నదని చారిత్రికులు (ప్రదర్శించు రెండు మూడు సందర్భములు ఉదాహరించి వానికి సంప్రదాయార్లముషాగ్రమే ఎట్టు కుదు రునో, చార్మిత్రికులది ఏల కుదురదో కొంచెము హరిసోవరుల ననుసరించి చూపె దము,

“అగ్నిః పూర్వే ఖిః బుషి భిరీ ఢ్యో మాతనై రుత' బుగ్వేదము 1.12, చె మంత మాధారముగా Macdonell! ఇట్లనుచున్నారు,

‘In the Rigveda reference is ofter made to previous

singers and to contemporary poets.’

ఈ యర్హము ఆపాత మధురముగానే ఉన్నది. కాని మూలములో పూర్వ ఖుషులు నూతన బుషులు పేర్కొనబడినారే కాని 5109615 కాని 90615 కాని రు.

ఇక్క డి అగ్ని శబమునక జగత్కారణుడై న పరమేశ్వరుడని వేదశబ

ణు మ ఈం

విచారణలో నిరూపించీనారు. అట్టి ఆగ్ని తపస్సంసన్ను తై. న పూర్వ బుషులకు నూతన బుషులకు ఆరాధ్యు డయ్యెను ఆని ఈ మం్మతమునకు తర్హమ ముర్పడుచున్నడి, అనగా సర్వకాలము లందును అగ్ని ఆరాధ్యుడని కీ _రింపబడుచున్నాడు, కావుననే

బుగ్వే దమున అగ్నిని “యుగే యుగే విదథ్యమ్‌' బు. 8-85 అని కీ చ్రీంచినది అనగా సర్వకాలము లందును అగ్నియజ్ఞాదులచె ఆరాధనీయురు అగుచున్నది. బుషి

18

పదమునకు ఆతీం(ది నూర్ణదక్శనము కవారని నే గాని P06 అని కాని 51%%615 అసి కాస్స్‌ మం్యతరచ లుతలని కొని అర్హము కొదు. (పుటలు 84-85 తాత్చ్సర్యార్థమ్యి, ఈ యదాహరణమునలన పాళ్ళాత్య వేదపండితులు ఎట్టి విపరీతా్థములు చెప్పిో టోధపడగలదు,

అట్లిదే మదియొకటి,

'నవంసు సోమ మగ్నయే దివః క్యేనాయ జీ జపమ్‌' బి. 1-15-4. 'ఓ ఆగ్ని, నీకు నవమైన సోమమును జనింన జేయుచున్నాను' అని మంకార్థము.

అటి యూమే, ల (అ “శు చిం నుస్తోమ ఏ౦ నవజాత మద్యేందాగ్ని నృశ్రహణా జా "షేధ్ధామ్‌ ము, 7.98.1 అను మంత్రమునకు గలదు.

ఇక్కడ (ప్రసావింవబ డీన స్రోమములు (కొత్తగా సృష్టింపబడిన వే నిస్పం శయముగా। అపే 'శస్ర్రము? అనునవియు [కొ తగా నృషింపదిడునవే, ఇట్టివాని ణా ద లిబి ది (ప్రసావనకూడ (భ్రాంతి కలిగించునట్టిదే, కాని స్తోమములు గాని శస్రముఆ గాని (కొ త్తమంశనులు కొవు, అవి సిద్దమం[త్రముల కొత్త కూర్చులుం సే 16: ఇట్టి సూత్మములు తెలిపినచో మొదట కలిగిన (భాంతి నివృత్తి యవును,

ఇటే మరి యెన్నో (భొంతీ కలిగించు వేదసందర్వములు దోసక ఏవరించి వేదము పౌర షేయమవి భావించువారి (భాంతీ తొలగునట్లు ఈ [గ్రంథరచన చేసినా,

వేద్నప్రామాణ్యము ఆంగీకరింతురు గాక, అంగీకరింప కుందురు గాక! ఏమైనను వేదము తోను పురుషో క్ర క్రమైనట్లు చెప్పలేదని, ఆందుతో క్రమసరిణతి

19

హరిసోదరులు అ యా సందర్భములలో హేతుబగ్గముగా సృప్రమాణముగా

ఈ విధముగా వేదస్వరూప (పదర్శనమునకు (గంథము (ప్రవృ త్ర మైనను సందర్భవశముగా పేదవాక్యముల అతీంద్రియ జ్ఞానము, వేదోక్త కర్మల అతిశయము వేదాంగముల స్మృతుల దినముల విశిష్టత (ప్రదర్శింను ఆర్ష విజ్ఞానమును (గంథ మందంత ట హరిసోదరులు వెదజల్లి వేద వాదులకు మహోపకృతి కావించినారు,

మరియొక విశేషము కూడ ఈ (గఠధములో అక్కడక్కడ గోచరిం చును. మమ్మటభట్టు వంటి ఆలంకారికులు, భవభూతివంటి మహాకవులు చెప్పిన శోక ములకు సర్వసాధారణముగా వ్యాఖ్యాతలు చూపవి విశేషారములు వేథవిజ్ఞానసరమెనని 0 భా రాల (పదర్శించినారు, అట్టి మహారచయితఅ భావములు పూర్తిగా అవగాహాన మొనర్ను కొనుటకు సామాన్యముగా భాషాశాస్త్ర విజ్ఞానము చాలదని వెదవిజ్ఞాన మవనరమని చెప్పకుండ సూచించినారు. రెండు ఉదాహరణము లితుము,

మమ్మటభట్టు శన కావ్య (ప్రకాశారంభముతో కవి భారతి నిట్లు (పళతి సించినాడు.

“నియతికృత నియమ రహితామ్‌ హాదెక మయీ మనన్మ పరతఠ(తామ్‌ నవరస రుచిరాం నిర్మితి

మాదధతీ భారతీ 5 వెర్ణయతి.!

ఈ శ్లోకమును (బ్రహ్మ సృష్టికంశె కవి సృష్టి విశిష్టమై నదని వ్యాఖ్యాతలు వివరించినారు. కవులంటే లౌకిక కవులే. ఈ మంగళ శ్లోకము కవియగు పర మేళ్వరుని నుండి యావిర్శవించిన .భారతియగు వేదవాణికి సర్వవిధముల నన్వ

2U

యించునని పు. 459.462 లలో చేసిన వివరణము అపూర్వమై ఎంతో ఆనందము కలిగించి నది,

అ భవభూతి ఉత్తర రామ చరిత ములో ని

“ఇదం కవిభ్యః . పూర్వేశో నమెఃవాకం [పళాస్మ హే నందే మహి చ తాం వాణీ మ మృతా మాత్యనః కలామ్‌॥

అను మంగళళ్లోకములో (ప్రసావించబిడిన పూర్వ కవులు వేదమం్యత్రముచే యని ఇందలి ఇదం శబ్దము మ వెదసదప్ర దాయాను గుణ మనియు ఇందలి వాణి వేద వాణియే

యనియు పు, ASA 407 లలో చేసిన వివవణము ఎంతో హృదయంగమముగా నున్నది.

మజెయొక విశేషము! కావ్యన్వరూప లక్షణవేత్తలు తరచుగా వేదము

(వభు సమ్మితముగాను, పరాజములు స సషపా సృత్వ్పమ్ముకముగాను, కావ్యములు కాంతా కాని హరిసోద సుహృత్సమ్మిత ము మా(త్రమేకాక కాంతానమ్మి తమ గా కూడ ఉపదేశించు మహాకావ్యమనుచు “కవిః- కౌవ్యమి అను సదార్గవివరణ లో పు 410-508 లలో చెసిన (ప్రతిపాదన ₹ంతయేని ఆహ్హ్లాదకరములై బుద్దిమంతులు మననము చేయదగినవిగా నున్నవి.

సమ్మిత ముగాను ఉపదేశించు ననుట సర్వసాధారణ విషయము, రులు అధికాలిభేదిమును బట్టి వేదము (సభుసమ్మిత ముగాను,

ఇది (గ్రహించి

నచో భారతీయ ఏక్టానమంతటిక్‌ వేటదే మూలసని ? రారిక ప్రై భారతీయ సంస్కృతి

విశిష్టత గోచిరింపగలదు.

ఈ విధముగా (గంథస్హ . విషయములు (ప్రామాణికములుగా నుండి వేద నిక్యత్వమును, . అపౌరుషేయత్యమును విరూపించునవిగా నున్నవి. దీనికి హిందీ భాషలో అనువాదము జధుగుచు న్నట్లు తెలియవచ్చినడ్ని తక్కిన భారతీయ భాషలలోనికే

వ]

లన్నింటి లోనికిని సంగహముగాగై నను అనువాదము చేయదగిన

=

భాష ఉతమ శతక టిలో చేరినదీ (గంధము! బున

(గ్రంధవిషయ _ గౌెరవమునకు తోడు అచ్చు, బైండు, జాకెట్టు, బుకు మార్కు అగ్నీ) రమణీయములుగా ఉండి వన్నె తెచ్చుచున్నవి, మూల్యముగూడ

అతి స్వల్పముగా నిర్ణయింపబడినది.

దీనికి సాంగస్వాధ్యాయ భాస్క_రులు కుప్పాలత్మెివధానిగారు (వాసీన విపుల పీఠికయ్కు శ్రీవిశ్వనాధ సత్యనారాయణగారి పరిచయమును, (శ కంచికామ కోటి పీఠాధీశ్వరుల “వేదములు” అను వ్యాసమును, ఇతర పండితుల యభ్శిపా ములున్కు మధ్యమధ్య ఉదాహరింపబడిన హరిసోదఠుల వేదము తృ స్తవ భాగము

లును (గంథగౌరవమును బహుగుణముగా వృద్ధిచేయుచున్న వి,

ఈ ఉత్సమ(గంథ రచయితలై న హరిసోదరులను, (పకాశకులై న 'తెనాతి సాధన (గ్రంధ మండలి వారిని సర్వాత్మనా _పశంసించుచున్నాము. 'వేదవాజ్మయ 'సుండు ఏ మతము అభిమానమున్న వారైనా ఈ (గంధము అవశ్యము పఠింప వలనియున్న ది,

జయది

వెదములు

జగద్గురువులు శ్రీశ్రీశ్రీ కొంచీ కానుకోటి పీఠాధీక్ష్యరు లు శ్రీ చంద వెల్లుడే _ [దస రస్వతి స్వావివారు

శ | శ సః రో మ _ న్‌ ఖే కి ధర్మో విశ్వస్య జగతః ప్రతిషా వేదో2ఒఖిలో ధర్మమూలమ్‌

వేదములు పరమేశ్వరుని నిఃశ్యానరూపము అని యోనాదిసిద్ధ థారశీయ సం|సదాయము, హన (ప్రాచీనులగు మహర్షులే గాక తరువాత (క్రమముగ వెలసిన (శ్రీ శంకరభగ వత్సాదాది మహాపురుసులును, 'కొళిదాసాది మహాకవులు, తులసీవాసు, ఆళ్వారులు, నాయన్మారులు తా గగరా జూ మున్నగు మహాభక్తులు, నెందటో వేదములు

పరమేశ్వరుని నిఃశ్వాసరూ పము అసి దృథఢముగ నమ్మి సహతుకముగ నిరూపించి యున్నారు.

పరమేశ్వరు డీ జగత్తును సృష్టించి రక్షించి లయ మొందింతు చున్నాడు, (ప్రళయమునం దీ జగత్తు అదృశ్య మగుచుండును. సృష్టింపబడిన తరువాత నీ జగ తెంత కాలముండునో ప్రశయకాలము గూడ నంతియే. సృష్టిలయములు రెండును నొకదాని వెనుక నొకటి నిరంతరము నియత గతిని చక్రము వోలె తిరుగుచుండును, సృజింపబడిన తరువాత సీ విశ్వమంళయు పదునాలుగు భువనములతో నొప్పుచు, నొకానొక సార్యభ్‌ ముని యాజ్జచే బరి గాలింవ ఐడుదున్నట్లు నియమ బద్దమై (ప్రవ రిల్లు-చున్సుది, తో సార భౌముడే SE సం జ” సావ* జంగమాళ్మకము లగు ప్రాణులే యామన పరి సౌఅనకు లోజుగ్‌ (సవ రక్డుచుందెడి (పజలు, అందుబే నాయకు (ప్రజాపతి యని పేరు. ఆ చవ రియ, ఆయనచే బాలింపబడు జీవులు నంచణు ననాది స్వరూపులు. కాని, సృష్టి జరిగినప్ప డెల్ల (పాణులు మ్యాక్రము భీన్నభిన్న శరీరములతో దిరిగి యవతరించుచుందురు. ఈ (ప్రాణులను (పరిపాలిత (ప్రజలను) ఉద్ధరించి పోషించుట కొక చట్ట మవసరము. ఆ చట్టమే వేదము. (పజలును సార్వభౌముడును అనాది స్వరూపులగుచో సీ చట్టము గూడ ననాదియే

లి

కౌాలయును. సృష్టి యుండునంతదాక పరమేశ్యరుడున్తు ప్రజలును వేదమును (చట్టమును) శాశ్వత ములు, (ప్రళయకాలమున సి వేదములు సంమెళ్వరుని యందు సిలీనములై యుండును,

వేదములు మం(తాత్మకములు గాన నవి శబ్దరూపమున నాకాశమున నెపు డను వ్యాపిందియుండును, (పలయానంతర మీ వేదములు బుషులచే డర్మ్శింప బడుచున్నవి. పిదప గుఠువులనుండి శిష్యులకు నం[కమించుచు '(కుతులు” అను ఆన్వర్థ నామమున బరోగుచు నంరంక్షింప ఐడుచున్నవి. అట్టి గురుశిష్యులు (కమశిక్షణతో గూడిన నియమ బద్ద జీవితమును గడుపవలసి యుండును. అట్ట జీవితమును గడు పుచు వేద సంరత్షణమును జేయువారు దివ్యశక్తి సంపన్ను లగుదురు. అంళియ గాదు, నిరంతర మం (తో చ్చాశణ సేయుచు నా మం[క్రాక్షరాది 'దేవతాస్వరూప

ధ్యానముచే దామును తరించుచు లోకళా న్తి కళ్యాణములకుగూడ దోహద మొనర్చు చున్నారు,

తమిళమున వేదములకు “ఎజ్జాదాకిళని” (Unwritten Words) అనియు, మర (గుహ్యమైన, ఓతు (గానము లేక ఉచ్చారణ)” అనియు వ్యవహారము. ఇవి పొళతుషేయనులు (పురుష ప్రణీతముల్ఫు గావు. ఇతర (గ్రంధముల. వలి వేదములు స్వయముగ చదువుకొన దగినవి కావు. అధ్యయనము ద్వార్యామా (త్రమే గురువునుంతీ శిమ్యనకు సం[క్రమించునవీ. _వేదాజముఅలో మొదటిది యగు శిక్ష వేదములను స్వయముగ చదువృకొనుట నిషేధించినది.

“నీ త్రి క్రీమీ $6రఃకంపీ తథా లిఖీతపాఠకః | అనర్లజో౭-ల్బకంఠ శ్చ షడేతే పాఠకాధమాః 1౧" __పా,+శ.820, Cy

పింగళము, చూదామణీ మున్నగు త మిళకోకములు గూడ పరమేశ్వరుశు వేదక ర్త (వేద ముదల్యన్‌ = Veda Mudalvan) అని సేరొ-నుచున్నవి,

24

సృష్ట్యారంభములం దెపుడును చవ రి యగు పరయుళ్వరుదు దివ్య యోగళక్తులచే బాహ్యాభ్య నర (ప్రపంచముల సామరస్యమును సాధింపజాలిన యాధి కారిక పురుషులను నియోగించుచుచుండిను. అట్టి మగానీయులు తమ దివ్యసహ్తో(త్ర ములను (వేదములను) సొకెక్కరింపజేసికొందురు, అనగా త - దివ్య్యశవణ శక్తిచే విశ్వమునందు వ్యాపించియున్న యనాడి వేదశబ్ద తరంగములను దర్శింతురు. దైహ్మకుకూడ పరమేశ్వరాను[గహముచేత వేదములు స్వయముగ భాసించును, అట్టి యాధికారిక పురుషులే లేక మం కద్రష్టలే మొట్టమొదట పదములను పల పరచిన జీవ్యమూ దులు,

*ఆనాదీన్‌ధనా నిత్యా వా గుత్చపా సస్వాయంభునా | రా ఆరో వేద మయీ దివ్యా యత స్పర్వాః (పవృ త్తయః ॥” ఎ నును,

యుగాంతేం2-కర్ప తాన్‌ వెదాన్‌ సేతిహోసాన్‌ నుహర్షయః, లేభిర తపసా పూర్వ మనుజ్ఞాతాః స్వయంభువా ॥” __వ్యాసః

“శనే బ్రహ్మ హృదా య ఆదికవచ” భాగవతమ్‌.

వేదాదాధ్యయన మన మం|త్రయోగము, వేద మ౦(త్రాకరము నుచ్చ రించినపుడెల్ల తదను గుణముగ దేహము నందలి నాడీయందు (నాడీ కేం[దమునందు) ఒక విధమగు సంచలనము కలుగును, సామాన్యముగ నాడిసందలనము యొక. (వభావము మనస్సుపై దడి యడ కామ క్రోధ శోక్రాది రూపమున ముఖిభం గి మల ద్యారా యభివ్య క్ర ముగుదుండును. ముఖము మనోభావ దర్భుణము (Face is the index of the mindy ఆసు నానుడి యొక్క తాత్య మిదియే, మంపూూకంములను నియమబద్దముగ నుచ్చరించి తగువినముగ నాడీసంచలనము కలి గించినచో నుత్త ఏభావములే యుధయించునబ్లు చేసీకొనవచ్చును. (పాణ యామముడే నాడీనియమనము గౌవించుట హఠయోగము. సామాన్యముగ నే శ్షబ్దము నుచ్చరించినను నా యుచ్చారణము జిహ్వ, పెదపులు, దౌడల్సు వక్షస్థలము = వీని

వ్‌

యందంకట వ్యాపిఎచి యుండెడి నిఃశ్వాసరూప గు ప్రాణవాయువుచే ననుగత నుగు చుండున , మంత్రోచ్చారణ సమయమున (ప్రాణవాయువును దేహ మందలి యేది యేని నాడీశేం_దషున నిలిపి యున్నవ్వుడే యొకవిధమగు (పేరణ కలిగి యందుండి దికరంగముల _ప భావము (ప్రపంచమున గలుగు సుఖ దుఃఖాదులకు గారణమగు చుండను. ఇహలోకము నందెగాక పరలోకమునందు గూడ శా నిసౌభాగ్యముల గలిగింప జాలెడి శబ్రతరం గముల నుదయింవజేయు శక్తి వెదమం(తాశరములకు గలమ. అట్టి వేదముల నంరకించుకొనుచు లోకళా న్లికె 'వేదమం త పురళ్నర ణము గావించుచుండుట (బాహ్మణుని విధ్యుక్తధర్మము, “బాహ్మణన నిష్కారణ।ః షడజ్‌ో వెదో౬ ధ్యేతవ్యో బేయ క్స్‌,

తమిళ దిళస్టుడు మహాభక్తుడు నగు తిరమూలర్‌ మహాశయుడు “ఆకౌ రాది కీకారా న్హ హపములగు వే బడి వర్గములతో (మాతృకలతో) ఏలసీల్లెడి వేదము అనంత ములు, అగాథములు” నని కీ ర్రించెను, యజుర్వేదము నందలి కాఠకము. లిన (ప్రశ్నయం-డు వేదముల యనంతత్వము నిరూసించెడి భరద్వాజుని గూర్చిన గాథ యొకటి గలదు,

భరద్వాజమ హర్షి (బ్రిహ్మదారియై వేదాధ్యయనము. చేయుచు. జీవితము నంతయు గడ పెను, _ జీవితాంతమున (నూజు వత్సరముల తరువాత) మజియొక పూర్ణాయురాయము (నూజు సం॥)ను ఇం(దుని యను[గ్రహముచే బొందెను తరు వాత వేదాధ్యయనమునశై మజియొక పూర్ణాయుర్ణాయమును గూడ నిమ్మని గోర ఇం(దు డనుగహించెను. అప్పటి కాతని భౌతికళరీరము మిక్కిలి జీర్తమయ్యెను, ఆయిన నింకను వేదాధ్యయనము జేయగోరి యింకొక పూర్ణాయర్దాయ మిమ్మని కోరను, ఇచ్చినచో నీవేమి సేతు వని యిం(ద్రు డడిగెను. వేదాధ్య యనమును బూర్తి జేతు నని భరద్వాజు డనెను, ఇం(దుడు వెంటనే భరద్వాజుని యెదుట మూడుపర్వతముల జూసించి యా మూడింటినుండి మూడు గుప్పిళ్శ్‌ దుమ్ము తీసి

26

యాత నికి జూపి “మూడువందల చేండ జ్‌వితకొాలములో సీవ (గహించిన వేదధాగ మింతియే. ఇంకను (గ్రహంపవఐసిన దింత గలదని యా పర్వతముల జూ పెను.

వ్యాసభగవానుడు ఆయిదు వేల వశ్చవములకు బూర్యు మొక గాక "నున్న, పేదమును బుక్‌, యజాస్‌, నామ, ఆథర్వరూసమున నాల్లుభాగ ములుగ విభజించెను, అపుడు మొ తము 11:1 వేదశాఖలు గలవు. అందు బుగే్యేదమునకు 21, యజు ర్వేదమునకు 101, సొమ పేదమునకు 1100, అథ+ వేదమునకు 9 _శాఖలు గలపే, అట్ట యా శాఖలు బుషి పరంపరగా నధ్యయనము చేయబడి చు వచ్చినవి, కాని కాలక్రమమున వేదాధ్యయనము కంచె నన్యపిద్మల నభ్యసి చిననే ఐహిక జీవితము సుఖముగ గడచిపోవు నను భావములు (ప్రబలి, గురుశిష్యపర పరానూపమున (కమ ,పా_ప్తమైన వేదాధ్యయనము నం దనాదర మేర్చితుజచే వే శాఖలన్నియు నిప్పు డుప లభ్యము లగుటలేదు. (వస్తుము బుగ్వేదమునకు శాకల _ లేకి ఐతరేను లేక పొరియమ్‌ (P ouzhiom) జని వేజే వ్రు నామములతో బిలవఒడెడి కాఖి యొకటియే గలదని తెలియచున్నది. అన్షే యజుర్వేదమునకు తె తీయ, మైశ్రా యణీయ, కాణ్వ, మాధ్యందిన శాఖలు నాలుగు అభ్యము లగుచున్నవి. సామ వేదమునకు ఛందోగ లేక కౌథుమ శాఖియ్కు తలవకార లేక జై మినిశాఖయ్సు రాణా యసనీయ శాఖయు మా్యతమే లభ్యము లగుచున్నవి. _ అథర్వ వేదమునకు శౌనక్క పిప్పలాద శాఖలు రెం ఒమా(త్రమే గన్చట్టుచున్న వి,

అథర్వ వేదాధ్యయనము జేసినవారు నేడు (వేళ్ళమీద మా్యతమే లెక్కింప దగి యున్నారు... ఆథర్వవేదీయ శౌసకళావాధ్యయనము జేసినవారొకరు మా(త్రమే నేడున్నట్లు తెలియుచున్నది... పిప్పలాద శాఖ నేటికిని తాళపష్యత్రములందే. నిలిచి యున్నది. _ తమిళదేశమునకు జెందిన. మ హోభక్షులగ్గు ఆక్వారల యొక్కయు, నాయన్మారులయొక్క యు భక్తి రసపూర్ణగేయములలో . తలవకారసామ శాఖను గూర్చిన (ప్రశంసలు గలవు, ఆ మహోాభక్తులలో నొకరగు సోమాసిమారనాయ

న్మారు తలవకార సామళాఖకు ₹0దినవారు. ఆయన చోళరాజుల కాలమున నివసించినట్లు తెలియుచున్నది. ఉరి

మన పవిశ్ర భారతభూమి యందలి [పజలయొక్క దై నందిన జీవితము నందు వేవములయొకశ (ప్రభావమెంచతేని గలదను విషయము భారతీయ వివిధ భాషా గత వర్గపదోచ్చారణను బరిశీలించిన దెలి వుగలదు. ఆ యా (పొంతీయభాషలు ఆ యా వేదశాఖలయొక్క- (పాతిశాఖ్ఞభయందలి నిబంధనల ననుసరించి యుచ్చరింప బకుచున్నట్లు తెలియగలదు. బుగ్వేదమున నుచ్చరింపబడు “క” యను నక్షరము యజుర్వేదము నందును, కౌథుమ సామశాఖియందును 'ది యనియు, జైమినీయ సామశాఖియందు “జా (2%) యనియు నుచ్చరింపబడును, “జి యను నక్షరము ' తమిళభాషయందే గాన నగును. ఆ యక్షరము వేదళాభిలటో నొకటియగు జైమి సీయ సామకాఖయందు గన్సట్టుచుండును. సంస్కృ తవ్యాకరణము జిస్వోమూలీ యము (౩క) ఉపధ్మానీయము ($స) అను రెలడక్తరముఅ స్వరూసమును నిర్దెశించి నడి. _బిహ్వాయొక్క మూలమున నుదృవించుటచే దానికి జిహ్వామూలీయమని “పేద, తమిళభాషతో దీనిని ఐథమ్‌ ( Aithamy ఆని వ్యవహరింతురు. వేదాంగములగు శిక్క వ్యాకరణ, శాస్త్ర సం పదాయముల ననుసరించి విసర్గపూర్వక కకారతథూసమున (కః) నీ జిహ్వామూలీయము వ్యవహరింపబడుచున్నది. ఐరోపా అరబ్పిభాషల యందు గన్పట్లు «Ff? (యఫ్‌) అను నక్షరము వ్యాకరణశా స్ర్ర మున ఉపధ్యానీయ నును నామముకో వసర్గపూర్వక పకారరూవమున (కవ తెలియ నగుచున్నది. తొల్‌కాప్పియమ్‌ ఆని పిలువబడు తమిశభాషా వ్యాకరణమున కు గూడ మూబము ఐం(ద్రవ్యాకరణము, శికె వ్యాకరణము లన్ని వేదశాఖలకును సమాన ములు, ఇవి కొక యొక్కొాక్క వేదశాఖకు సంబంధించి (పత్యేకముగ వ్యాకరణ ములు గలవు. వానికి (సాతిశాఖ్యము లని పేరు, ఉత్తరభారతము నందలి రాష్ట్ర ములలో విశేషించి మధ్య్యవదేశ్‌, ఉ తర వడేళ్‌, రాజస్థాన్‌ రాష్ట్రములలో (ప్రచా రములో నున్న వ- జ- క్ష- యను నకరములు దాక్షిణాత్య రాష్ట్రములలో (గమ ముగ బి- య-_ క- యని యుచ్చరింస బడుచుండును, 4ఉ _త్తరభారతమున శె త్రి

వరి

రీయ కాజ్యళాఖలు (పచారములో లేక మాధ్యందినళాఖ వి స్తరించుటరయ యీ వరో చ్చారణభేదమునకు గారణముగా నూపాంపవచ్చును ఏలయన మాధ్యండిన శె త్తి రీయళాఖలకు సంబంధించిన |పొతిశాఖ్యలందీ వర్తెచ్చారణ భేదమును గూర్చిన నిబంధనలు గలవు. కై) సవ మతవ్యాపి గాంచిన దేశములందును “యి కొరము నకు బదులు “జి కారము వ్యవహారములో గన్పట్టుచున్నది.

Jews జ్యూస్‌ _ యూదర్‌ (తమిళము) __ యూదులు (తెలుగు, Joseph జో సెఫ్‌__యూసఫ్‌

ఇట్టి వక్లోచ్చారణ భేదము ననుసరించి యా దేశములలో మాధ్యందినశాఖ న్యా పమె యుండి యుండునని యూహింపనగును.

ఆం(ధ(ప్రదేశమున నూటికి తొంబవి మంది యజు'ర్వె వశాఖకు జెందినవారు సంభాష అలయందును ఆ యా (పదిశముల నావముల యందును 'డికారము నెకు,వగ నునయోగించుట య 6(ధ్ర దేశమున శై త్తిరీయ శాఖియొక్క విశాలవ్యాప్తిని సూచిం చును, తె తీరీయశాఖ యందలి “తి కారము సొమళాఖయందలి జ్ఞ (28) కారమున కును బుగ్వేదము నందలి 'ళి కారమునకు సమానము. మహారామ్ష్రలలో నూటికి ఎనుబదిమఠిడి, బుగ్వేదీయశాఖిలకు జెందినవారు, తమిళరేశమున జ (zh) కార మును, ఆం[ధ దేశమున *డికారము నుపయోగించు పబ్దులయందు మహోరామ్హ9లు తను దైనందిన సంభాషణాది వ్యవహారములందు గూడ శి కారమునుపయోగిం కురు. బుగ్వేదీయ ప్రాతిశాఖ్యయం దట్టి తావులందు “శ” కార ముపయోగింపదిడ నం ననెడి నిబంధన లుండుజయే యీ వ్యవహారమునకు గారణము గావచ్చును,

అందుచేతనే యజుర్వేదము నందలి 'డి కారము బుగ్వేదమున శి కారముగ నుచ్చరింపబడుచున్నది. యజుర్వేవళాఖలయందు గన్పట్టు “డికారము బుగ్వేదమున నరుదు. ఛందోగ సామళాఖి యందలి డి కారము జై మినీయసామ శాఖయందు “జ్ఞ (26) కారముగ నుచ్చరింపబడు చుండును. వేదళాఖలయందలి

28

యిట్టి వర్ణో చ్చారణ భేదమె వ్యావహారిక భాషలయందును తలజూపిన దని చెప్ప వచ్చును. మృగకీరా నక్ష[క్రయు క్త పూర్ణినుకు “మార్లశీర్ల యని శాస్త్రమున వ్యవ హారము గలదు. మృగశీర్షా నక్షత్రము తమిళమున “మార్షశీర్ణ్ష యని వ్యవహరింవ బడును. మార్గకిర మాసమును తమిళదేశమున మహాభక్తురాలగు ఆండాన్న “మార్గజ్లి తింగక్‌ (Margazhi Thingah)eని పేర్కొనినది. నియమబద్రముగ జేయ బడు వేవముంతాక్షరోచ్చారణము లోకకశా్యణ [పదము గాన మంత ములు పుష్టి సూతువు అగుచు సొష్టి కములు’ అని చెప్పబడుచున్నవి. సంస్కృతము నందలి “పౌష్టిక వను పదము తమిశమున *“పొడికమ్‌ి అనియు, మళయాళమున 'పొజ్లియమ్‌” \ Powzhiam ) అనియు నుచరింవబడును. తెలుగులోని డి కారము తమిళమునందు “జ్ఞి కారముగను కన్నడమున “క” కారముగ నుచ్చరింసబడుననుటకు గొన్ని యుదాహరజములు ;

తెలుగు శ్రమిళము కన్నడము పొగడుట Puhazhlthal పుహజ్ఞుదల్‌ Hokaluvathu పహోగణనదు

య

పగడాల Pavazhlam పవజమ్‌ Havalu పాడు Pazh Halu హోరలు కూడు Koozh కూజా Koolu కూలు

ఆ యా భాషలలో నిట్టి వర్ణోచ్చారణ భేదమునకు నా యా (ప్రాంతము (పచారములొ నున్న ప్రాతికాఖ్యములే కారణము. (ప్రతి వేదశాఖయందును కర్మ కొండ యనియు జ్రానకాండ యనియు రెండు భాగములు గలవు, సదాచారానుష్టాన ములతో యజ్ఞయాగాదులను గూర్చి కర్మకాండ వివరించుచున్నది. కర్మఫలమును సర్వమును పరమెశ్వరార్చణ జేయుచు లోకళా న్ని కొజ3ై! పరమేశ్వరుని (సార్టిం చుట వలన చిత్తశుద్ది కలుగును, ఇట్లు నిష్కామ కర్మానుస్టానము చేతను భగవ

ధ్యానము చేతను గలిగిన చి త్తళుద్ది పర షేళ్వర స్వరూపానుసంధానమునక గారణను థి ఇ ౦ కాగలదని జ్ఞానకాండ యుపగేశించుచున్నది,

ఈ (ప్రపంచము సృష్టింపబిడిస తదవాత నొకానొక సమయమున నీ . వపంచమంతయు. వై దికమతవ్యా పమై యున్నట్లు (శ్రీ మద్భాగివతాది [గ్రంథముల చలన డెలియుచున్నది. ,పావీనకాలమున ఉ త్రర్మధువము నుండి దక్షీణ (ధ్రువము వరకు ని భూగోళము స స్పక్వీపము=తోన్సు ఆ ద్వీపషములమధ్య స

స పసము[వములి

పస తోను వ్యాప్తమై యవి ఉత్తరము నుండి దక్షిణము వరకు సీ భూగోళ మును ఉంగరములవలె చుట్టుకొనియున్నట్లు చెలియుచున్నది. అందు (ప్రతి ద్వీపము

నందును, వెగిక కర్మాన షానము, వేదమారానుగత మొన, యర్బనాదికము గలవు, కా లు (ల (pn

భూమి రొజున కొకసారి తనచుట్టును, సంవత్సరమున కొకసారి సూర్యుని చుట్టును తిరిగి వచ్చునప్పడేర్చడు కక్ష్యలు లేక [కాంతవృ త్తములు(07bi5) రెండును ఒకే సమతలమున (Rolip tic Plane) నుండును, భూమ్యక మీ సమతలమునకు కే డి గీలకోణమున వ ర్రిల్లుచు నిరంతరము (ధ్రువతారవై కృ జూాచుచుండును, జ్యోతిశ్ళాప్త్రము ననుసరించి యిట్లు భూమి సూర్యుని చుట్టి సరిభ్రమించునపుడు సంవ త్పరమునకు రెండుసార్లు అనగా మేషమాసమునందు తులామాసమునందును విషుప ములు (Vernal and Atumnal Equinoxes) యేర్చ్పడును. మెషమా సమున మొదటి దినము చేషపిషువము. తులామానమున మొదటి దినము తులా విషువము ఏషువము =నములయందు ర్యాతిందివనృ సమావది దైర్గf్యము గలిగియుండును. అమర కోళమునందును వ్యాకరణ మున దును 'విషమి పదమున కిశే యర్థము వివరింప "డి యున్నది,

“నమరా(తిందివే కాలే విఘవ ద్విమనం చ తగ్‌”

కాలక్రమమున సీ భాభమణ (051 కత్యయంద విమనము లేర్పడు స్నానములు ( Equinoctial Points ) వెనుకకు జరుగుచుండును, ఆందుచేతనే

91

3 దెలిపిన మేష్క తులా, విషువత్పుణ్యకాలము లందలి రా(త్రింబవళ్ళయొక్క- కాలపరిమితి గూడ నమాననుగ నుండక మాటి జొచ్చినది (ప్రస్తుత మేష తులా సంక్రాంతి పుణ్యకాలములకు 22 దినము౨కు బూర్వమే సమ రా(తీం దివకాలము వచ్చుచున్నది ఖగోః భూగోళ శాస్త్రములు భూూభమణ కక్ష[ 00105] లందు సంభ వించెడి యిట్తమార్చు (9766653100) వలననే ద్వీపనులయొక్కయు సముద్రముల యొక్క_ ఉనికియ,ఏ గూడ పెక్కు. మార్పులు సంభవించుచుండునని చెప్పుచున్నవి. యుగభేదము నను రించి ద్వీపముల యొక్కయు స్టితి గతులు మాటీనవని చెవ్బ వచ్చును. కృతయుగమునందును, (తేతాయుగమునందును ఉచ్చస్థితిలో నునది వైదిక కర్మానుమైనము క్రమముగ. ద్వాపర యుగములో గొలదిగ మార్చుజెర్న కలియుగములో గొన్ని యెడల మా(త్రమే బీజ ప్రాయముగ నిలిచియున్నది.

క్రీ. పూ. $500 నం॥ నాటి ఈజిప్టు శాసనములలో రామెసెస్‌ 11 [| Ramesses | అను తెగకు జెందిన (ప్రభువు హి ఖైట్సు ఆను తెగయొక్క-

(ప్రభువుతో సంధి జేసికొని యందుకు సాక్షులుగ నా సంధీషత్రమున మీ(త్రావరుణ దేవతల నుదహరించినట్లు H R. Hall (వ్రాసిన Ancient History of the Near East ఆను (గంథమున (364 పుటలో గలదు. [కీ పూ పూ. 500006 సం॥ నాటి మజియొక ఈజిప్టు శాసనమున నక్తే వైదిక “మిత్ర దేవత సాక్షీగా

(గహింపబడినట్లును గలదు. ఇంతేకాక హిశ్తైట్సు (ప్రభువు ఉత్తర మెసపిటోమియా

లోని మిటాస దేశ పభువుతో సంధిజేసికొని (వ్రాసికొనిన సంధిష్యతములందు మిత్ర _వరు .ఇంర్ర-నొసత్య దేవతలు సాతులుగ (గహింషబడినట్టును [Vedic Chro-

nolo: and Vedanga lyotisha. B. G. Tilak పటం, 29) గలదు వేదముల-౧౦౫ మి(త దేవతను పర్షియా యందలి ఇరేనియనులు గూడ నదే నామ ముతో కొలుతురు, లిడియా, రోమ్‌ దేశీయులకు గూడ మి(త్ర దేవత సుపరిచితము, ఈజిప్టు శాసనములందు గన్చట్టు ఒకతెగకు నామమైని Ramesses అను. పవము

నకు విఘంటువునం దిట్లు అర్హము గలదు, ‘Ramesses (3Syl) The title

నలి

of an ancient Egypti.n Dynasty; it means offspring of ths Sun’. Dictiorary of : h;ase and Fable By E. Coobham Brewer, L.L.D. కౌన పై 'తెగవాది సూర్యవంశ పు రాజులై యుందురు,

=

అవినాశ్‌ చం(దడాణ అను సుప్రసిద్ద చారి [తక వరిళోధకుడు 12762 dic India అను (గంథమున (4 వ పుటలో విట్లు చెప్పినాడా, “'వేవకాలప్ప ఆర్యులు గొలిచెడి మిత్రదేవకయు, ఇరేనియనులు ఆరాధించెడి మిత్ర దేవతయు లిడియనులు పూజించెడి మెడ్యూస్‌ (Medues ) దేవత యు, సమానమే, రోమన్‌ సామాజ్యమున నాల్లవ శతాద్దిపర్య నముమి త చేవతారాధన కొనసాగినది. జొరాస్టి యావ్లిజమ్‌ [పభావము వలననే పశ్చిమ ఐరోపా ఇండమున మిత్ర (సూర్య )దెవకౌ రాథనము వర్టిల్లెను.. ఇది శీస్తుకు బూప్వము మొడటి శకాబ్రముననే రమ్‌ నగర మున ప్రారంభమై (క్రీశ మొ3టి శతాబ్ది ప్పూర్తియగుసరికి సైనికులు బానిసలు వర్తకులు మున్నగు వారిద్వారా రోమ్‌ సామాజ్యమునండంత టను విరిఏగ వి_స్థరిం చెను. (క్ర క మూడవ గతాద్దీ నాటికి అంత ర్లాతీయ సు ముగ విలసిల్లెను, 4న శతాబ్ద (పారంభమున రోమన్‌ (కవర్తులు చాలమంది మిత్ర దేవతారాధకులే. కాసిం క్రీశ, 826లో రో మన్‌సామ జ్యమును జయించి స్వాధీన మొనర్చుకొనీన కొన్‌స్టాం టిన్‌ అను (ప్రభువు కై 9 సవ మతమును అధికొరమతముగ జేయుటవలన మిత్ర దేవతా రాధనము (క్రీ శ, 4వ శతాప్దాంతమున సన్నగిల్లి క్రమముగ రోమునగరమునం దద్భృ శ్యమయ్యెను,"”

స్పేన్‌ సరీ, గీ ల్రియన్‌, మాక్కిలన్‌ అనువారు 10:.8లో _కటించిన “The Naturs of Tribes of Central Asia’* అను (గంధమున (21 పుటలో CIF_128, 129 చితములలో చూవబడీన ఆస్ట్రేలియా యందలి జొవనద శివతాండవ దృక్యభంగిమలలో శివునకు తృతీయన్నేత్రము గలదు. నేటికిని భారత దేశమునకు రెండువేల మైళ్ళ దూరమున బాలీ డ్ర్వీవములో మన దేశమునందు వలెనే

8

యచట నున్న శివాలయములందు 'వేదమం[తములతో సె _పూజాదికము నిర్వర్తింప బడుచున్నది, అన్య మతస్తులు గూశ తమ తమ మతములకు గెప్పతనము నమ కూరుటక్త తమ (గంథములను “వేదములు” _ అని పేరొనుట వేదముల యొక్కయు పైదిక సంప్రదాయము యొక్కయు, (ప్రాచీనతక్క, పవ్యిత్రళకు దొర్కాణము, వేద వేద్యుడై న పరమేశ్వరుడు (శ్రీరాముడుగ నవతరించినపుడు వేదము రామా య4 రూపమున నవతరించెనని చెప్పబడుచున్నది,

వేద వేద్యే కర పుంసి జాతే దశ రథాత్మజే |

వేదః (పాతేతసా దాసీ తాట దామాయణాత్మనా [1

మహాభారతము పంచమవేదముగా గీ ర్రింపబడినది, _విష్ణుభక్తు డగు నమ్మాళ్వారు 'వేదములను “(దావిడ (ప్రబింథ” రూపమున ననువదించునట్లు చెప్పు దురు. 'తిరువణచువ మాల” యను [గంథమున (బహ్మయే వళ్ళువార్‌ రూప మున నవతరించి వేడతాత్సర్యమును “తిరుక్కురళ్‌ అను (గంథమున సంగ పొంచి చెప్పెనవి వరిం బడినది. మపహావడీయులును కై 9 సవులను తమ తను మత (గ్రంథములను (ఖురాన్‌-బైవిల్రు వేవములు ఆను పేరుతో కీర్తించు కొనుచుందురు. భై విలులోని “జ్రానవృకీము [ Tree of Knowledge | నిషిద్ధ ఫలము (Forbidden 1941) స్తీ సృష్టి” పీనిన గూర్చిన (వసా వన ఐతరేయ బృ హా దాంణ్యకోపనిషత్తుల యందలి శాప్రియ దృశ్పథమును వోలి యున్నవి.

పాళ్చాత్యవిద్వాంగులా కొందణు దేహవళ్షముసుబట్టి జాతివిభాగమును

జేయవచ్చు నను నిద్దానమును నమ్మినవారై యా సిద్ధానమును బువస్కరించుక "ని Qి— (on

(పపంచములోని (ప్రజలను కాకేషియనులు లేక ఆర్యులు సెమిటిక్కు.ల, మంగో

లియనులు, సీగోలు, రెడ్‌ ఇండియనుల్కు అని విభజించిరి, మ టియు ఆందు వేదములు

84

ఆర్యులకు సంబంధించినవి, వారు ఒక (పాంతమునుండి మరియొక (పాంతమునకు వలస పోవుచు తమ వేదములను గూడ వెంటగొనిపోయి వివిధప్రాంతములందు వానిని వ్యాపింపజే సిరి,” అసయు చెప్పుచున్నారు. స్వామి వివేకానందులు వారి వావము సీట్లు ఖండించిరి, “ఆర్యులను వారు ఎచటినుండియో విదేశముల నుండి యకస్మాత్తుగ నిటకు వచ్చి మీదపడి యిచటి యాదిను నివాసులను తరిమివేసి నిబ్యూలించి వారి భూముల. నా(కమించుకొని భారితచేశమున స్థిరపడిగి.యని చెప్పెడి మీ ఐరోపా విద్వాంసుల వాదము నిరాధారము; కేవల మసత్యము; అవివేకి (పలావము, నున భారతీయవిద్వాంసులు గూడ వారివాడములకే జోహారు అర్చించుచు నిజ యభూత కల్పనలతో నిండిన ఈ పచ్చి యబద్దములనే మన బాలుంకు గూడ బోధించుట విచి తము,”

(పపంచమంకయు వై డికసంస్కృతి లేక వై దికనాగరికతచే వ్యా పమెనట్లు

్ట య ర జావేరి రి భారతీయుల విశ్వాసము మతీయు చె సీయులు, (డొవిడుల్సు తొ రారులు, పారశీకులు -అందణునుక్షత్రియు . యని ధగ్మళాస్త్రము చెప్పుచున్నది

శన కై స్తు [క్రియాల వొ ధిమాః క్‌తియ జొతయః। వృషలత్వం గతా లోకే (బాహ్మణావర్శ'"న dl పొండ రొ శా(ఢ (దవిడాః కాంభోజా యవఏనా శకః

పొరదా పల్లివా శ్చీనాః కిరాతా దరదాః ఖళాః॥

ఎ4=మను, 10.48, 44

చరిిత్రకారులగు పాశ్చాత్య భారతీయ విద్వాంసులు వేజు వేలు. సీద్రాంత ముల నాధారముగ గొని వేదములక కాలము నిర్ణయంస బూనుకొనిరి, ఎవరి. సిద్దాన్తము వారిది, ఒకరి నిర్ణయముకో మజియొకరి నిర్ణయము పొసగుటి లేదు,

15

కాని “వేదములు అతిపాచీనములు; వాని కాలమును ఇదమిత్త మని నిర్ణయించుట శక్యము కాదు... అని మాత్ర మందజు నంగీకరించిన విషయము,

హరప్పా మహెంజోదారో నగరముల యందలి నాగరికత వైదిక సంస్కృతికి జెందినది గాదని కొందజీ యభి(పాయమ్ము కానీ యది సరిగాదు హరప్పా యందలి యొక శీల్పములో ఛేడింపదిడిన ఆశ్వక్తవృక్ష్‌ళా ఇ యొకటి, మేకను పట్టుకొనియున్న పురుసుడు, శాఖ్యపక్క న నొక స్తీ వరుసగ నిలబడిన కొందబు ప్పరుషులు గలరు, వేదశాలమును మొదట స్టూలముగ నిర్ణయించుకొన్ని దానికి ముందుగనే ఈ హరప్పొశీల్ప ముండి యుండవలె నని తలచుటచే చరిత్ర కౌరులకీ శిల్పమును గూర్చిన సమన్వయము కుదురలేదు. ఈ శిల్పచిహ్నృమును యాగసంబంధిగా దెలిసికొనక [గ్రామ దేవతకు బలియిచ్చునట్లు భావించి యున్నందున అశ్వత్తవృతశా గూర్చిన వివరము గూడ వారికి లభించుట లేదు- అని Directoy general of Arehaeology యొక్క యభ్మి పాయము,

“యజ్ఞము కొకు మాత్రమె యశ్వత్త వృక్షమును ఛేదింస నగును; ఇతర సమయములందు ఛేదించుట పానము” _ఆని యనాదిసిద్ద భారతీయ సం్యసదాయమ్ము ఈ శిల్పము యాగయజమానుడు, అతని ధర్మపత్ని, బుత్విగ్గణము, యాగపళువ్వు అశ్వత్త శాఖలతో గూడిన నొక యాగళాల యని తెలియ? గును, ఇట్లు శిల్పముఆ నన్నిటిని సూక్మముగ బిరిశీలించిన వేదములు _ వైదికసంస్కృృతి యొక్క యతి పానీనతయు వై దికసంస్కృతియొక్క. వ్యా ప్తియ స్పష్టముగ గాంచనగును,

జై నులుగూడ తమ (గంథములలో గొన్నిటియందు "వేదములు సీత్యము లని చెప్పిరి, (చూ. (తిపస్టి స్టలక పురుషచరి(త్ర. 11244 948, 256), బాఆ గంగాధర తిలక్‌, డాక్టరు జాకోటీ మహాశయు లిరువురు ఖగోళ ౬ భూగర్భశళాస్త్ర

88

పరిశోధన ఫలితచుల నాధారముగ గైకొని వేదముల కాలము (క్రీ, పూ. 6000 సం॥

Co ఎ లి ఆట లా తా (| ఇ - అని నీర్హయింప బూనిరి (చూ. The Orion end Arctic Home in the Vedas ) ఆవినాశగం( దడాస్‌ ధీరేంద్ర నాథ్‌ మహాశయు లిధువురు భూగర్భ

వన్నె

నైసర్షిక పరిణాను సితీ తీగతుల ననుసరించి కాలనిర్హయమునకు గడంగిరి, మాకు

ములరు ఇంటర్‌ సి 3 (Wi: nternitz) మొదలగు పాళ్ళాత్య ఏద్యాంసులు ఐరోపా

ng యందలి భాషలు కాలగతి ననుసరించి పొందియున్న వివిధ వరలోవ వ్యత్యయాది | లి వరిణా డుముల బరిశీలించి భాషాశాస్త్ర సిద్ధానముల గొన్నిటిని రూపొందించి, తదను

గుణయుగ వేదకాలమును స్టూలముగ నిక్రయింప బాటువడిరి, వేదక రలగు

అలాన్‌ బుషులు ఒకచోట స్తిర వివాసము లేక యొక (పాంతము నుండి మతియొక (ప్రాంతమునకు వలస పోవుచు వేదముల (వాసియుందుకని యా విద్వారినులభి (ప్రాయపడిరి. వారి వాదము ననుసరించి యార్యులకు స్టిరనివానమే లేనిచో

ల్‌

నా కాలమున స్టిరనివాస యోగ్యములగు (గామనగరాదులు గాని, నుసిరనుగు ఆర్థిక. సాంఘిక వ్యవస్థగా "సి యున్నవని చెస్సుటకు వలనుపడదు. కౌని యా విద్వాంసులు సింధునది € గోయ. (వ పొంతమును, హరప్పొ మ హంజోదారోలలోని శిల్పములను, పురాతన శిల్పవస్తు శాస్త్ర సిద్దాంత ములరీత్యా పిశీలించి వేదరచనాకాలమునకు 60)

సం॥ పూరళ్షిమే మ హానగరము దర యన్నట్తాం దానికి తార్కాణము : హారప్పా మ హెంజోదారో నగరము లసియు జప్పుచున్నారు, హరప్పాయందలి శిల్పములు వై దిక సంస్కృతి (పతిరూవములుగా గాంచనగానని పూర్వము జెప్పితిమి. కాన వేద కర్తలగు బుషులు నిలువ సీడ ఒక తెగలు తెగలుగా వలన పోవుచు జీవించుచుండెడి వారనిచెప్పెడి వారి వావము నిరాధాము. ఇట్లుగాక యొక వేళ వేదరచనాకాలమునకు బూర్వమే యా మహాోనగరము లుండియుండు ననెడి వారివాదము నంగీకరించినను అట్లు మహానగరములా కాలముననే విలసి ల్లియుండ వేదక ర్రలైన బుషులు అట్టి నగ

రములను వీడి నిలువనీడలేక వలస పోవుటలో గారణము గన్నట్టదు, కాన “ఆర్యులు.

17

వేదక రలు; వారు తేగలు తెగలగ (Nomads) వలస బోవుచు వేదముల రచించి యుందురని చెప్పెడి వారి వాదములు నిరాధారములు.

ఇక భావౌశాష్ర్ర (21316103y) సిద్దాంతముల దృష్టా వివిధ, భాషా పరిణజామముల బరిశీలించి చేయబడిన వేదకాల నిర్ణయమును యుక్తము గాదు, ఎట్టన ; ఇది దై_నందినమింటియం దుపయోగింపబిడెడి పాత్రల యొక్కయు, అప్పుడప్పు డరుదుగ నేదేని యొక నిమిత్తమునకై యుసయోగింబడు పాాళయొ క్యయు మన్నికను దృష్టాంతముగ గెకొని పరిశీవింప దగినది, ఐరోపాభాషలు నిరంతరము దె వందిసవ్యవహారములలో కోల్లకొలది (పజలచే భాషింపబడుచు, (వాయ బడుచు, (ప్రచారము గావింసబిడుచు ఆనే కులచే ననే కవిధముల నుపయోగింపబడుచు వచ్చినవి. వేదమం([తము అట్లుగావు. ఇవి యే కొంత మందిచేకనో కంఠ స్తములు జేయబడుచు, గురువుచే శిమ్మ్యన కను గహింపబిడుచ్చు యజ్ఞాది పవిత కర్మాచర ణము నందు మాకమే నియమపూర్వకముగ వినియోగింప బడుచుండును. విద్యార్తి. ఉపనయనమైన తరువాత వేదముల (గ్రహించుటకు (క్రవకిత్షణతోపాటు_ తగిన యోగ్యత సంపాదించి సండెండు వక్సరములు గురుకు ళూష జేయుచు నధ్యయ నము జేయవలసి యున్నాడు... ఆ వేదమం|త్రో బ్చారణము గూడ శిత వ్యాకరణము? ఛందస్సు - అనెడి మూడు శాస్త్రములచె నియమితమైనది, ఆడుపులి తన శివవను కోజలతో బట్టుకుని యొక (ప్రదేశమునుండి వ జియొక (ప్రదేశమునకు దుముకచు బోవునపుడు తన శిశువున కెట్టి హానియు గలుగ కుండుటకై యెంతటి జాగరూకత వహించునో వేదమం(త్రో చ్చారణమునందు గూడ నంతటి జాగ మాకత యావళ్యకమని నికాది (గంథములు హెచ్చరించుచున్న వి.

‘8 3

“యథా వ్యాఘ్‌ హరే త్పు(తాన్‌ దంష్హా 9భిః న చ పీడయేక్‌ | ఫీతా పతన ఛే దాభ్యాం తద్వ ద్వర్డా 'న్పయోజయితి 11. ఏవం వర్గాః ప్రయో క్తవ్యా నావ్యకా న చ పీడితాః |”

నారదీయకశికె 2 (పపాళక; 80.1,

సృష్టికాలమునుండి [పళయకాలము వరకు నొకే విధముగ నెటిమార్వులు యు

లేకుండ నుండవలె ననెడి యభ్యిపాయముతో నే యిన్ని నియమములతో వేదమంత

ములు రకింపబడుచు వచ్చుచున్నవి, ఇట్లు వేదమం(త్రో చ్చారణ సంరకీణమున కై

యేర్చడిన వే సద= కము. జటా ఘనాది వికృతులు,

వేదమం(తముల వఏీర్యత్వము, శక్తిమత్త్వ్వము గూడ లకణ(గంథము అందు (బతిపాడింప బడిన వర్ష్మక్రమ మనెడి యొక విశిష్ట సం వదాయముచే సురక్షిత ముగ జేయబడినది. ఆ సంప్రదాయము ననుసరించి వేదమునందలి (ప్రతియకర మును గూడ ధ్వని = న్టొన - కరణ (ప్రయత్న = మంత = స్వర _ దేవతా. జాతు లనెడి యెనిమిది లకణముల మనస్సునం దుంచుకొని యెంతయో మెలకువతో

నుచ్చరింప వలఆసియున్న ది.

ధని స్థానం చ కరణం (పయత్నః కౌలతా సరః |

దేవళా జాతి రేతె శ్చ వరో జేయో విచక్షణ ;1” నా అం దః వా

89

వేదమందలి (ప్రతి యక్షరముయొక్క మాతల సంఖ్యయు, వర్ణోత్న త్తి స్థానము, అందలి ముఖ్యాముఖ్య విభాగములు, వర్డోత్చత్తికై చేయు వివిధయత్న ములు, వివిధస్వరములుు ఆ స్వరముల నుచ్చరించునపుడు ఉచ్చ్వాస నిఃశ్వాసముల నియమి చు విధానము, వేదరఘుల యందిలి సస్తస్వరములకును సంగీతళాస్త్రము సంగిలి స్వప్పస్వరములకును గల పరస్సర సందింధము, వేదముల యందలి స్వరము లకును మయూర = వృషభ = గాంధార (కందహారుకు జెందిన గొజె)- (కొంచం -కోకిల_ అశ్వ. గజాది వశుక్యెదుల సహజ ధ్వనులతో గల సామ్యమ్ము ఏకత్వము ' - వీనీనన్నిటిని ఈ లక్షణ (గ్రంథములు చక్కగ వివరించియున్నవి, ఆంతియే కాదు, మంతము స్వరహీనమై చక్కగ నుచ్చరింపబడకపోయినను, వర్త వ్యత్య యము గలిగినను కలుగవలసిన ఫలము కలుగక పోగా తద్విపరీత (అనిష్ట్ర ఫలము

సంపా పించును,

“మంటతో హీనః స్వరతో నరతో వా మిథ్యానయుక్షో న త మర్చి మాహ । స వా గ్వజో యజమానం హిన సీ

యేం(ద్రశ (తుః స్వరతో ఇ.నరాధా క” ॥

కనుక వేదమంత్రములుగూడ వ్యావహారిక భాషలవలెనే (సృష్ట్యాది

' | జు నుండీ (పళయము వరకును కొన్ని పరిణామముల జెందియుండ నగునని నిశ్చ యుంచి భాషాశాత్ర (Phylology) సిద్ధాస్తముల ననుసరించి వేదకొలమును నిర్ణ యింస బూనుట యు క్రిసహముగాద. పైగా సీ వాదములు అనవస్టకును అవ్యన

స్టకును గారణము లై నిలునకపోవుచున్నవి.

40

బాలశాప్రి హరదాసపండితుడను తన" ( 1986 of the Vedic Nati n’ ఆను _ం౦థమున అన్య భాషల వలె వేదమం(తములు వ్యావహారిక భాషాకల్సిత ములు గావు, ఆసగా ఆర్యులనడి వాచ నాడు తొము వ్యవ హరించు కొనుచుండెడి భాషలొన వేదమం(త్రముల రచించిరి = అని చెప్పుట యు క్తిస ము గాదని స్యృ్వపమాణముగ నిమాపించెను. మటియు తన వాదమున కుపస్టెంభముగ

సంస్కృత వ్యాకరణ క ర్తలలో (అధానుడగు పాణిని తన సూతముల ద్వారా యీ

The Vedic Lan,vage wascailed by him ‘“Chhanda’ and the Cconimon Sanskri Languages as “ hasha” (P.P. 164)

పాణినిమపార్షి వేదములను “ఛందః అనియు సాధారణభాషను-

ోజాషి యనియు వ్యవహరించి నాడు (చూ. “బహుళం ఛందసి" ఇత్యాది) పె విషయములబట్టి ఈ స్పేష్పబ్పుల్రు వ్యావహారిక భాషలకం'బె విలకేణ మైనవి; లౌకిక వ్యవహారభాషారూపములు గా వని స్పృషముగ బెర్కొానుటతెలియ (తై జు నగును,

హాంజొడారొయంద లభించిన పృరాశః శీ *మలలే నొ వృతముమీద రెండు పకులుండి యందొకటి పిస్పలఫలమును డిసుచుండ రెండవది యుదాసీనముగ జూచు రే ఇ సన | అసస అల్లో శూ రో డ్‌ జ ర ఫట చున్నటు (చూ. 1800 సం॥లో (పకటింపబడిన కళ్యాణ్‌ పతిక సంవత్సరాది సంచిక, 187వ పుటి గలదు. . కొందజు పురావస్తు శిల్చశా స్రముల ననుసగించి ఈ పకులజంట బుగ్వేదము (116420 నందు సిరూపింపబడిన బీవాత్మ పర

|

మాత్మలు, జై బిలు పాతనిబంధన Old Testament )లో సృ ష్ట్యైరంభము నరు నిమిత్తమును విచరించుచు నిట్లు చెప్పబడినది, మొదట 'అదమ్‌ి అను పురు ఘడ్కు “ఈవ్‌ ఆను ప్రీయ సృజింపబడిరి, వారిరువురు నొక చెట్టు (కిందనుం

బస్స

డిర్క కాని యా చెట్టు యొక్క ఫలమును తినుట మాత్రము నిషేధింప బడెను. ఇట పేర్కొనబడిన చెట్లు జ్ఞానవృతము లేక బోధివృకముగా దెలియనగును. వారిలో ఈవ్‌ (స్త్ర) నిషేధము నుల్లంఘించి యా ఫలమును దినుటకై మనసు పడెను ఉపనిషతులు “వృక్షమున నున్న యా రెండు పక్షులలో నొకటి ఆత్మ; న. రెండవది జీవుడు జీవుడు కర్మఫలభో క; అత్మ స్వయంజ్యోతీరూవుడ్కు క ర్హృత్వ ఖో కృృత్వాది రహితుడు, ఉదాసీనుడు “(సాక్షి అని వివరించినది, బై విలులో బద దం అ అకిరా దయగా ద గాం ర్‌ పేర్కొనబడిన ఆదమ్‌ శబ్దము యొక్కయు. ఉపనిషత్తులలో పెరి గ్రానబడిన ఆత్మ ఇ బ్రము యొక్కయు, రూపనిష్పృ తికి మూలమైన ధాతువుయుక్క అర్హము సమానము కావున, ఉపని ష్యత్ప్చతిపాదితాంశములే "సెక్కు. వై కల్యముల నొంది Old Testa- ment లో వర్షింపబడిన వని చెప్పవచ్చును. ధాత్వెర్హము ననుసరించి “ఈవ్‌

od

పగమునకు “జీవించుటి యని యర్గము. పిస్పలమనగా బోధీదుమము,

a

బోధ్మిధుము శృలదలః పివ్పలః కుంజరాశనః*__ అమరకోశ, అదియే జ్ఞానవృక్షము, ఈ బో(ద్రుమము (క్రిందనే శౌశ్యముని యగు సిద్ధార్ధుడు, శ అ ఆ అ జ్ఞానము నొంది బుద్ధుడయ్యొను, ధర్మశాస్త్ర మలు బోధి దుమముయొక. ఫలకక్షణ

మును నిషేధించినప,

“తథా వట స్లకాశ్వత్త దథిత్త నీప మౌతులుంగ ఫలాని వరయేళ్‌* __వె ద్యనాథదీకిత, స్మృతిముకోవలము - ఆహ్నోకకా౦డ జ pa జాతి

తిలక్‌ మహాశయుడు ‘The Arctic Home in the Vedas? అను (గ్రంథమున వేదకాలము (క్రీస్తుపూర్వము 6000 సం॥ అని నిర్భబుంచెనును. ఆ విషయమున జూపడిన కొరణములివి! “వసంతబూతు (ప్రారంభముననుు శఠదృతు

'ఫారంభమనను రెండవ సంవత్సరమునకు రెండు మారులు విషవములు 16104] and Autumual équinoxes స వచ్చుచుండును, ఆ సమయములందు ర్యాతింబవళ్ళ దైర్యము సమముగ నుండుటచే విఘవములు అని వానికి సార్దక నామము, కాని ఈ ఏషువములు సంభవించుటిలో (కొన్తి వృత్త తము (Ecliptic}) నందు విమవస్టా నములు కాల కెమమున కొలదిగ వెనుకకు జరుగుచుండును. సూర్యు

డొకపుడు కృతి “తికల యందును, మరియొకప్పడు మృగశరయందును, ఇంకొ కప్పుడు పృనర్వసు సక్మక్రమునందును ఉన్నప్పుడు విషువత్పుణ్యకొ అలములు ( Vernal Bequinoxes ) (పా ప్తించినట్లు పదములందు సూచనలు కలవు, విషవత్సుణ్య కాలము ఒక నక (త్రము నుండి ఇంకొక నక్షత్రముసకు వెనుకకు జరుగుచు తిరిగి మొదిటి నక్షత్రమునకు వచ్చుసరికి. 2586 సంవత్సరములా సట్టును ఆనగా ఒక నక్షత్రము మండి మలియొకనక్ష క మునకు జరుగుటకు 968 పం॥ కాలము పట్టును కావున విషుత్చుణ్యకాలము పునర్వను నక్మత్రమునందు ప్రాప్తే ప్రేంచినట్లుగా సూచించెడి

యా వేదముత $ ౫ $008= 5718 లేక సుమారు 6000 పశ్చంమురికు పూర్యము తచింపదిడి యుండ పలెను,

. పె వాచమువలన వేదములు కచింవవిడినట్లును, మజీయు నందానాటి ఖగోళ సంఘటనే విషువము వంటిది యొకటి చేద రతయితణ తమ రచనల లో న = వెలియుచున్నది ఇది యుక్తము కాదు. కాలము అనంతము _ దృశ్శమగు వీ జగకు మన శాస్త్రముల ననుసరించి 185%,81000 వత్సరములకు

పూర్వ ముత్పన్న మెదది. అంతటి దీర్చ కాలములో "పెన పేర్కొన బడినట్లి విష నము లెన్మియో షష ప్రీ పించియుండును, " ఆందువే వేదములందు సూఛింవబిడీనట్లుగా

జెప్పబరుచున్న విమవములసే బురస్క రించుకొనుచు 'వేదకాలనిర్హయమునకు బూను

4 శ న 3

పాళ్చాక్యచరిత్రకారులు (ప్రపంచము వృద్జే 8800 శప శపెనకవి చాన్సు దురు. - కాన్సి భూగర్భశా శ్రీత్తులా ళౌతికళా శ్రజ్ఞలు. భూగోళము చల్లారుట యను ౧

48

పృశ్షముె నాధారపడి కొలని ర్ణయము గావించిరి. ఈ శాస్త్రష్టాల నిర్ణయము మన శాప్రములో జెస్సబడిన కాలమునకు స్టూలముగ సరిపో పుచున్న ది, తిలక్‌ మహః శయుడు చ్‌నములయందలి సూర్యోదయ సూర్యా స్తమయములి వర్త నము, ఉషస్సు __అరుజోదయముల వర్షనము, ఉత్తర్యధువ ప్రాంతమందలి స్టితిగతుఠను సూచించుచున్న వనియు, ఆయు త్తర్మధువపాంతము, భూగోళశా ప్రముల అంచనాల (ప్రకారము సుమారు $000 స సం 11 ధ్రాంతమునుండి మానవనివాసయోగ్యము గాక పోయినదనియు, వేదక ర్రలగు బునులు నా ప్రాంతములం దపుడు వసించుచు నా వర్లనములి చేసియందు రనియు, అదియే వేవకాల మనియు నిర్ణయించెను.

వంగ చేశీయులగు ధరేం|దనాథ ఉపాధ్యాయ, అవినాశచం[ద్రదాను అను

పండిత రిరువురు వేదములందలి హిమవత్పర్వత(ప్రాంత వర్ణనల నాధారముగ జేసి

కాన్‌ భూగోళళాస్త్ర సిద్ధాంత సాహాయ్యముత్‌ చేవకాలము 25 వేత సం॥లకు పూర్వ

ముసి సిర్హయంచిరి. ఏలయన్క “పూర్ణము వముదములేగ జర్తింవబడిన [పాం

తము లిపుడు సర్వత మయములుగను, నాటి యడవు బిపుడు సమీ ద్రములుగను పరి

ఇమించి యున్నవి. కాన, భూగోళళాస్త్ర సిద్దాంత ముల ననుసరించి 'వేదకాలమ 25000 సం॥ పూర్వమే యయి యుండవలెను.”

పె వాదముల సరి కావు. భూమి సమ ద్రముగను, సము(దము భూమి గను, పరిణమించుటగాని శీతో ప్షస్టికిలో మార్పులు సంభవించుట గాని (పకృతి యందలి నై సర్లిక స్థితుల పె నాధారపడి చుండును _ గాన భూగోళకశాస్ర్రము నాధా రము జేసికొని కల్పితములై. న యీ వాదము లందు బలము లేదు.

శ సేదములు శబ్దత ర౦గ రూపములు, పరమేశ్వలుని ఉచ్చ్వాస నిఃశ్వాస రూపములు, ధ్వని యెంత ప్రాచీనమో శబ్రతరంగరూపమగు నీ చేదరాశియు నంత ప్రావీనము,” __అనెడి సం్యప్రదాయానుగత మైన మన శాస్త్రీయ దృక్పథమే మిక్కి-లి యుచిత ముగ గన్పప్టుచున్నది.

Ad

పూర్వసంపదాయాఖిరతులై న పండితులు వేశములు శబ్దకరంగమ్ములె మనచుట్టు నెల్లపుడు నాకాశములో నుండియే యున్నవని చెప్పుదురు. “ళబ్దిత రంగము లొకప పుట్టుచో నవి యంతటితో న.తమొందక యితర ఛబ్దితరంగములలో లీనము గాక యట్టులే యుండు నను విషయము నేడు మన

మ కనుభవసిద్దమే. త్రీవ్ర త్రపశ్చర్యాదులచే నిం_[యములు పే్‌్య్య వత్తర ముల దైవీ సంపత్సముల్ల సికము లగుచో నాకాశమునందు విలీనముల్లై యుండెడి యా యతిసూక్ష్కములై న శబ్దిములను గూడ స్ఫుబముగ వినుట శక్యశుగును ”.

Vide P.E.N. Books, Indian Literature. No. 12. Sanskrit

Literature by Sri K. Chandrasekharam, V.H. Subrahmanya Sastry. PP 19.)

(పాచీనులులును మం(త్యదస్టలును నగు మబార్షులు కొందు నిరతిశయ తపళ్చర్యాదులచే నట్టి దై ఏీశ క్తిని పెంపొందించుకొనినవారై తమ దివ్యతపస్పమా ధిలో సి వేదమంత్రరాశిని దర్శించిరి. అట్లు దర్శించి శబస్వరూ ఫవిషయకమైన

3 శబ్ద

తమ యనుభూకిని ( The Theory of ths Origin of కంతలో కాను గ్రహ బుద్దికో తొలుదొలుత శాస్త్రీయముగ ల లోకమున వెలయి వ జేసిరి. కనుక

“వేదములు నిక్యములు; సృష్టి యేంత ప్రాచీన మో శేషము లంత పాచీనములు” అనెడి సం్యప్రదాయానుగతమైన యీ వాదమును కాదనుట కేనూ(తమును వీలులేదు.

—(eo)-(o)—

వ ed

WE

Yas sori a

i

భౌ రతీ నిరుక్త (వేద స్వరూపదర్శన ము)

గురు దెవతాసుతిః ద —0-0-0— ' ఇదంపుర నివాసం శ వేణుగోపాల వి(గహమ్‌ పితృ పై తాముహధనం నమామ జగతాం గురుమ్‌ ॥ చిద్దనాయ (ప్రసన్నాయ (కుత్యాకాశ విహారిణే ; అదె ్వతామ్మత వర్ణాయ శంకరాయ నమోనమః ॥ కామకోటి మహాపీఠ వాసినీం కొమతార్హదామ్‌ 1 వనే మహి చ తాం దేవీం చం[దశేఖర సుందరీమ్‌ ॥ (త యీ విద్యాత్మికాం దేవీం కాంచీపుర మహాద్యుతిమ్‌ | నమామ కామకోటిం తాం జయేంటద వినుతాం (ప్రభామ్‌ ॥ సోమయాజి గురుం వందే దుర్గాంబాం మాతరఠి శుభామ్‌ | యౌ సర్వగుణ సంపన్నా శివావిప శివాయ నః ॥ వేణుగోపాల దేపస్య మందిరం గోపురాదికమ్‌ 1 నిర్మాయ సుకృతాత్మానౌ పితరౌ తా వుపాస్మ హే it పితృవ్యం రామశర్మాణం అ్మగ్రజస్యానుగామినమ్‌ । పురాణోపనిషచ్చాస్త్ర వనచైకరతం పదా ॥ రామనామామ్మతాస్వాద నిరతం ధర్మ ౩కత్చరమ్‌ । మార్గదర్శిన మస్మాకం నమామ శిరసా గురుమ్‌ ॥ హనుమచ్చాన్త్రిణం వందే వై యాకరణ భూషణమ్‌ | కరుణాలుం కులపతిం సంస్కృతం యన్య జీవితమ్‌ ॥ కవితార్కిక సింహం శ్రీ గోవిందాచార్య మేవచ | రజరామాను జాచార్యం వన్దే స్తక జీవితమ్‌ శా ॥1 పిత్తూన్‌ దేవాన్‌ బుషీన్‌ దివ్యాన్‌ గురూన్‌ శాస్తా కోవి దాన్‌ నమామ నిదుషో యేషా మాశిషేయం కృతిస్తతా ॥

కృతి సనురాణమి అకా

నమస్తే వేణుగోపాల ! హరివంశ (ప్రదీపక ।

కృతి చేషా తతా౭ఒస్మాభి రర్చికా త్వత్పదాంబుజే ॥

త్రివిక్రమ హరే తే యక్‌ పరమం పద మస్నితన్‌ |

య దం, ఈ

నిర్చృవప్న్‌ యథాన్యాయం కృతి స్వామను సుువత ॥

(ప్రత్యసాఖిల భేదే తే వ్యత్యస్త పద పంకజే |

భక్స్యా నచుర్ప్యమాణేయ మలంకృతి రియం కృతిః ॥

య తే పదం (తిలోకాత్మన్‌' బుగ్యజుస్సామ సంజితమ్‌ |

అనె - చ్‌

పరిమార్షః కృత స్తస్మిన్‌ త్వత్సదానుగ మై ర్ముదా ॥

(త్రయీ శ్రికొండరూపా సా (తిపదా త్వత్పదానుగా !

కర్మోపాస్తి జాన యోగ సంస్కార్మకమ సాధనా ॥

నహ ఈ

గోప తే వాక్చతేః పాదపూజాయె నిరకా శుచిః |

శుతినిర్వచనా భారతీ నిరుకి, రియం కృతి; 11

క్షేతే హరిహరాజాఖ్యే ఇదంపురవ'రే స్తత మ్‌ i

వరం కామయకే "హ్యాషా వేణుగోపాల సుందరమ్‌ ॥.

సర్వజిద్వర్ష వై శాఖ పూర్ణిమా సోమ వాసరే ।

కల్యాణ మూర్తయే తుభ్యం దత్తాం స్నేహేన పాలయ ॥ నమామ వేదవి(గ్రహ మ్‌;

అవతారిక

—0-0-0—

అజముఖాంబుజ నిఃసృత వాహినీ హరి హృదద్ది తరంగ విహారిణీ 1 హరశరీర మహాచల వాసినీ (తిపథగా (తిపదా నను భారతీ ॥ అంబ |; భారతి ! నిరుకి రంజిలే సూన్ఫతే మధురసూ క్తిళోభితే 1 భావనాంబర విహార విశుశే పాహి పావని! హరి(పియే! శివే 1 ___ వేదమాతృ స్తవ

చేదప్రతిపాద్యయు, వేదిమాతయు, వాగ్దేవతయు నగు భారతి యొక్క స్వరూపదర్శనమే భారతీనిరుకి,.

పరాదేవత యగు నా భారతి యొక్క స్వరూపము (లేక పరమాత్మ స్వరూపము) నుద్భోధించుటకై యవతరించిన చేదవాణి భారతి. సరాదేవత యగు భారతియొక్క స్వరూపమును డెలియవలె నన్నచో వేదవాణి యగు భారతియొక్క స్వరూపము చదెలియవలసి యున్నది, అల్టీ భారతి (వేదము) యొక్క స్వరూప నిర్వచన మే భారతీనిరు క్తి,

వరాచేవతయగు భారతిని, తత్రదిపాడిక యగు వేదభారతిని పెక్కు తెజగుల నారాధించెడి (ప్రజలకును “భారతీ” యని పేరు, భారతీప్రజయొక్కయు, భారతీసంస్కృృతి యొక్కయు స్వరూప వివరణ మే భారతీనిరు కీ.

భారతి యొక్క యీ (తివిధస్వరూపనును (కుతి స్మృతి పురాణేతిహాసాది తాత్సర్యానుగుణముగ వివరించుట యీ భారతీనిరుక్తి యొక్క లత్యము.

ఈ భారతీస్వరూపమును శ్రుతులే నిర్వచించినవి: మహర్షు లెందటో దర్శించి (ప్రబోధించిరి; భాష్యకర్శలు మున్నగువా రెందతో వివరించిరి; అట్ట యెడ మరల నీ (గంథమేల? ఇందు (గ్రొత్వగ టతిపాదింపబడెడిదేడి? యన

VI

వచ్చును. (అతులు జక్కగ (బితిపాదించీనను వేదముల నిరసించుచు కేవల బుద్ది 'పమాణముతో చెక్కు. దర్శనములు బియలుదేరినపి. వానిని ఖండించి సమన్వయ పఅచుటకై పెక్కు. శాస్త్రము అవతీరించినవి. న్యాయ వై శేషికొది శాస్త్రము లట్టవి, ఎంత వాజ్మయ మున్నను, సిద్దాంత మెంత స్ఫుటముగ నిరూపింపబడినను చేటే వలు కాలములలో పేజ్వేజు పితిపక్షవాదములు చిగురించుచునే యుండును, ఆ వాదముల ఖండించుట కై యెప్పటికప్పుడు (కొంగొత (గ్రంథము లవతరించుచునే యుండును, ఆనాదిసిదమెన సిదాంతమునె నూత్ననూత్న (ప్రతిపకీవాదముల ననుసరించి క్రొంగొతి రీతుల మ అల మటిలి నిరూపించి (పబోధింసవలసియుండును,

ఇటీవల నించుమించుగ నొకటి రెండు శతాబ్దుల నుండి పాళ్చాత్య చరిత్ర కారులును, తదనుయాయులును గేవలము చర్మిత్ర కల్పనాలక్యుముతో వేదవాజ్మయ మును జరిశీలించిరి తమ తమ భాషలలోని కనువదించు కొనిరి. ఆ భాషాంతరీకరణ ములను, (ప్రపంచములోని వివిధ భాషల యందుగల కొన్ని పదములతో సంస్కృత భాషా పదములకు గల సామ్యమను, ఏీజ్ఞానక్రమ వికాసము (Theory of evolution) అనెడి న్యాయమును, ఖగోళ, భూగర్భాది శాస్త్రములను నాధారముగ జేనికొని పెక్కు చరిత్ర కల్పనల గావించిరి. యుగయుగములుగ భారతీయుల

దృష్టిలో “నపొౌరు షేయములు, స్వత ప్రమాణములు నయి విలసిళుచు వచ్చిన

వేదములు చరిత్రకొరుల ననుసరించి *ఆర్యు లనెడి "పెక్కు తెగలి యొక్క రచనలు; అవి భాషాసామ్యాది నూత్నమార్గముల ద్వాతా తెలియదగినవి- యని చెప్పబడినవి. కర్మ-భ క్‌ యోగముల ద్వారా పరత తము నుద్బోధించుట కై కాండ(శ్రయాత్మ కముగ నవతరించినదని చెప్పబడు వేదము వుం|త్రరాశి చార్మిత్రికుల ననుసరించి యాదిమ వివాసులలోని పలు తెగలియొక్క_ యంతర్వుద్దవర్హనలుగను,

వారు (పక్ళితి దృశికిముల జూచి డేవక లని 1భమించి న. (భ మౌళశ్చువ్య పరవశులై

చేసిన స్లో త్రములుగమ చి క్రింవబడినవి! వరమేక్ష్వరుని నుండి నిఃశ్వాసముల వలే

న పయత్నముగ వెలువడి బుషులచే మహాతపఃసపూరిలో దర్శింపదిడినట్లు చెప్ప దిడెడి వేదమర్మతములు వేజే పు కాలములలో, వేతే వ్రకు తెగల రచనలుగా చకిత్రకారు లూహించిరి. సం గహముగ వారి చరి[కాంశము లివి ;

“మానవజాతి యొక్క నాగరికత శేశవావన్ల యందున్న. కాలములో నారు లనడివారి తొలి రచన బుగ్వేదము ; ఇందు పది మండలములు గలవు ; వీనిలో

il. Maxmaulier 243 India caa teach usP.P, 10640 113

స

దశమ మండల నుత్య న నము ; ఏలయన, పూర్వమ 9డలమ లలో గన్నట్టు భ క్తిపవణము లయిన సోత్రములు (క్రమముగ తలీగి సృష్టిరహస్యాదుల గూర్చిన యూహాగానములు కొలదిగ నిట పొడసూపసాగినవి ; బుగ్వేద రచన యయిన కొంతకాలమునకు సామవేదము, తర్వాత యజుర్వేదము రచింపబడినవి ; 'వేదకాల మున తొలుదొలుత యజ్ఞనిర్వహణమున కెట్ట నిబంధనలు రేను ; ఎవరికి వారు తమ తమ భ క్రికొలడి యా యా దేవతల నుద్దేశించి నిరాడంబరముగ స్తోత్రము జేయుచు నగ్నియందు హవిస్సుల నొసగాడివారు ; కొలకమమున నిబంధనలు పెరిగినవి ; ఆ నిబంధనలే యజున్సులు ; తరువాత యజ్ఞ క్రియాకలాపమును బెంచుచు [బాహ్మణములు బయలుదేరిన వి ఏ చాలకాలము వరకు అథర్వ వేదమునకు వేదత్వమే లేకుండెను ; మతియు సూర్య చంద్ర విద్యు దగ్ని నకీ(త్రాది జ్యోతిస్యులే (Bright Bodies or Luminous 304169) యార్యుల దృష్టిలో మొదట దేవతలు శః జ్యోతిస్సులే జగ ద్యా(త్రానిర్వహణ మునకు గారణ భూతము లని వారు నమ్మిరి | తరువాత భూన్యూకాశములుు, మేఘములు, వాయువులు, నదీ నద పర్వతాదులు లతావృక్షొదులు తుదకు సళుసక్షొడులు సైతము దేవతాగణములో జేర్చఒడినవి ; చనిపోయినవారు సైతము దేవత లగుదు రని భావించి వారికీ శ్రాద్దాదులు జేయబడి నని, (కమముగ దేవతలకు గరచరణాద్యంగములు గల్పింపబడినవి; దేవతాకల్పనము బుగ్వేదమునందే యెక్కువగా గలదు. మనుజుని మనస్సు అనె “ఫ్యాక్టరీ? యందు రకరకములై న దేవతల నుత్పత్తి జేయు ప్రణాళిక బుగ్వేదమునందువలె మటి యే యితరగేశ వాజ్మియము నందును లేదు ; ఇట్లు దేవతల సంఖ్య మితిమీటి 'పెరుగుచుండగా _ ఈ భూమ్యాకాశాదుల నిజముగ సృజించిన దెవరు ?- అనెడి (ప్రశ్న యార్యులలో గొందజ కుదయించెను అట్టి శ కివి గొంద అగ్నికి సమ కూర్చిరి. మతికొంద అింద్రునకు -- నికే సోమ వరుణాది దేవత లకును గల్పింప బడినది. (క్రమముగ దేవతలలో పోటీ యేర్చడెను, కొంతకాఅమునకు ౬ “దేవు డొకడే, కవులు ఒకే దేవుని యనేకనామములతో బిలుచుచున్నారు. అను భావము బయలుదేరెను. తత్‌ సక్‌, ఆత్మా, (దిహ్మ, అదితి, అక్షరమ్‌ _ ఇత్యాది పదములు కొన్ని బుగ్వేదమున గూడ గన్పట్టుచున్నవి ; తరువాత బయలువెడలిన యుపనిషదాది (గ్రంథములలో జెప్పబడెడి తత్త్వ జిజ్ఞాసకు అంకురములు బుగ్వేద మున గలవని యంగీకరింవక తప్పదు. మొత్తము మీద వేధములందు బాహ్య దర్శ నమే గాని యంతర్దర్శనము లేదు,

7111

మొదట వే ములలో నీరాడంబరముగ సాగి, పిదప (బ్రాహ్మణముల కాల ములో బహుళముగ బెజీగిన యజ్జ్ఞ,కియాకలాపము పై | విసుగు జనించిన ఏ, అంతర్హ రృనము సాగినది. ఉపఎషద్వాజ్మ యము బయలు వెడలినది అనాదిగ తపసు పూర్వుల గౌరవించు స్వభావము భారతీయులకు గలదు అందుచే నుపనిష త్తులు యజ్ఞములను బూ ర్తిగ నిషేధింపక వానివి (ట్రోక్సహించుచునే యుపాపనలను త తం జిజ్ఞాసను బెంచినవి. శః జిజ్ఞాస బౌద్ద జైనాదుల కాలముసను, కాలమునను మతీంత పెతిగినడి సోమపానము జేసెడి

పిదప శంకరాదుళ దేవతలను గొల్బెడి వేద కాలము నాటికిని శంకరుని య ద్వైత బహ్మ దర్శనము నాటి కాలమునకును ఏక్టా న వికాస పిషయమున నెంతేని వ్యత్యాసము గలదు ఇక్ష్లై దేవతాస్వహప దర్శన ఏషయముసను [(గమవికొసము గలదు”. అని చారిత్రికల యూహ.!

వేదమును గూర్చిన యిట్టి చరిత్రాంశములు |వస్తుత మన్ని విశ్వ విద్యాలయ ములయందును, పాఠశాలలయందును కాత్య్థాంశములుగ నిర్తీతములయి, టోధింప దిశుచున్నవి. 1కమముగ వానిని (దధానముగ నభ్యసించెడి భారతీ చు విద్యారు ౨కును వేదములకును నధ్య నీ చాక్మిత్రిక కల్పన లడ్డుగా నిలిచి. “వేదములు తమ విజ్ఞాన సర్వస్వము'లను ఏళ్వానమును సడలించుచున్నవి, దానితో మనకు కాణాచియైన యార్షసంస్కృృతియు దూర మగుచున్నది. ఆందుచే చారి తికకల్సినలు వేదవాక్యార్ల విర్ణయ విషయమై (ప్రమాణము లగునా ? కాదా ?-

యను నంశము (ప్రధానముగ దిరిశీలింప వలపియున్నది.

వేదరచయిత లవబడెడి యార్యుల నివానస్టానము, వారి కాలము మున్నగు నంశముల ప్రై చార్మితికల మధ్య పెక్కు వివాదములు గలవు. ఏ భాషా సొమ్యు వాదమును, భూగర్భ ఖగోళాది శాస్త్రములను పాశ్చాత్య చరిత్రకారులు పురస్క రించుకొనిరో వావి నాధారము చేసికొనియే. “ఆర్యుల నెడి వేదరచయితలు ఈ దేశ స్టులే, ఇటనుండియే వారిలో గొన్ని శాఖలు దియలుదేరి ఆసియా ఐరోపాలలోని వివిధ (పౌాంతమలకు వలన పోయియుందురు, పాళ్చాత్యు లూహింఇెడి కాలము కంబ నింకను (ప్రాలీన కాలములకు కెందినవారు”. ఆని చెప్పెడి చరిత్రకారులును

1. 1 ర Raihakrishnan-Indian Philosophy, Vol, L

2. AA. Macdoneil-History of Sanskrit Literature. i. Maxmuller.History of Vedic Literature,

IX

గలరు. ఈ వాదము అన్నియు పరస్పర విరుద్దము లగుటచే నొకరి వాద మొకరికి (బ్రమాణ మగుటలేదు. ఇవి కేవల మూహాకల్నితము (Speculations) అగుటచే నె వరియాహ సరియైనది ? ఎవరిది కాదు ?- అను ప్రశ్న లపై నిలిచిపోవుము, అందుచే చరిత కల్పన సువ్యవస్టితము కాదు. (పమౌణ భూతమును గాజాలదు, “చరిత్రకల్పనణ (ప్రమాణములు కానందున- వేదదకాలమునాటి త త్వదర్శనమునకును ఈనాటి త త్వదర్శనమునకును విజ్ఞాన వికాస విషయమున నెంతేని వ్యత్యాసము క్రమవికాసము గలదు; మొత్తము మీద వేదములలో బాహ్యదర్శనమే గాని యంతర్షర్శనము లేదు- ఇత్యాది చారిత్రికవాదము గూడ దుర్బల మగుచున్నది.

సృష్వ్యాదినుండియు భౌతికశాస్త్ర పరిశోధనలు పెంపొందుచు, పెంపొందు కొలది భౌతిక విజ్ఞానము [కమ ఏకాసము నొందవచ్చును. ఆ విజ్ఞానము నాధారము జేసికొని బాహ్యవస్తునంవద, సాధనసామ[గి, తదనుగుణముగ నాచారవ్యవ హార ములు , వీనిన్వ వాపము [కమపరిణతి జదవచ్చును. ఇదియే నాగరికతగా గూడ సిద్ధి జెందవచ్చును. ఇట్టి (క్రమ పరిణామము జగద్యాత్ర సాగినంత వరకి నుండు నదే, నూత్న పరిశోధనలు సాగి యంతకు బూర్వపు పరిశోధనల యవాస్తవికతను వెల్లడిజేయుచు, మజల మణల నూత్న పరిళోధనలకు దారితీయుచుండును కాని వేవములు (ప్రబోధించెడి యాధ్యాత్మికొన్నత్య మిందుకు భిన్నమైనది, ఆ యాన్నత్య మును బొందుటకు సధికారిభేదము ననుసరించిన [క్రమమును జూపెడివి కర్మోపాసనా జ్రానకాండలు, ఉపనిష్మత్పతిపాద్యమగు (బ్రహ్మను సరమలక్ష్యముగా' నిర్లెశించుచునే కర్మోపాసనాకాండలును (బవ రిలీ నవ, అంతియేగాని బుషిదర్శనములగు వేదము లలో కాలభేదము ననుసరించి విజ్ఞాన(క్రమవికానము గల దనెడి వాదము (కుతి తాత్సర్యాను గుణను కాదు, శ్రీ శంకరభగవత్సాదులు గాని భగవ ద్రామానుజ -_- మధ్వాచార్యాదులు గాని (పతిపాదించిన సిద్దాన్తములు తదుసజ్ఞములు గావు. తమతమ దర్శవములు (శుత్మిప్రబు ణానుగృహీతము అనియే వారు చెప్పికొనిరి గాని యవి స్వబుద్దిప్రతిభో న్నీతములని భావింపలేదు; చాటుకొనలేదు, ఉపని షద్దర్శనముకంశె తాను దర్శించిన యద్రైతదర్శనఃము భిన్న మే యగుచో (శ్రీ శంకరుడు ఇకర బౌద్ధ జై నాది దర్శనము౪కో పాటు ఉపనిషర్దర్శనమును గూడ ఖండించి యుండెడివాడు.

అట్లు ఖండింపక పోగా ___

2)

X

“తస్మా ద్య త్రేనో క్తం తత్సద్ధై వ (ప్రతిపత్శ్తవ్య మాత్మనః శ్రేయ ఇ చృద్చిః జ్ఞానం వౌ కర్మ వేతి” — శం.భా,బ్బ,ఊ, 2 410 “తస్మా 'ద్వెద(ప్రామాణ్యస్య అవ్యఫిచారాత్‌ తా ఏర సతి వాక్యస్య తథాత్వం స్యాత్‌ న తు పురుషమతికౌశలమ్‌” శం, భా. 1-3-1

ఆని యనినాడు. _శయస్కాములగువారు వేదోవదిష్టమగు ధర్మము గాని జ్ఞానము గాని యథాకథముగనే (గహింపవలెను. _వేదప్రామాణ్యా మవ్యభిచరితము (సువ్యవ స్టతమ్ఫు. పుఠుషమతికౌశళలముచే నిర్జారికమగు నర్హము వ్యభిచరితము (అవ్యవ స్థికమ్ఫు గావచ్చును గాని ఉపష్యకమోపనంహారాది షడ్విధలింగములచే నిర్ధారిత మైన వేదశాత్సర్ణము వ్యభిచరితము గాదు, అందుచే తత్పితిపాదక 'వేదవా్యాము యథార్థబోధక మే యగును. అట్టి వెద వాక్యతాక్సర్యమును పృరుషమతికౌశలముచే నన్యధా౭రిలప శక్యముగాదు అనుచు సీరీతిగ (శ్రీశంకరుడు కర్మ _ (బహ్మావబోధక కృత్స్న వేదరాశి యొక్క (పామాణ్యము నుద్దోషించెనే గాని వేదోపదిష్టము గానట్ల నూక్నదర్శినమును (బబోధించు చున్నట్లు చెప్పికొనలేదు, ్రీరామానుజాదులు విపే యనిరి. అందుచే “శ్రుతి దర్శినము చేజు;శంకరాదుల దర్శనము చేటు" _ అనుట యుక,ము గాదు. కనున ఆధ్యాత్మికిన్నత్య విషయమున వేదకొలము కంచె నుపనిషక్కాలములలోను, నంతకంజె శీ శంకరాదుల కాలములోను నొక

(క బపరిణామము గలదనెడి నాదము శుతితాత్సర్యానుగుణము గాదని నిరూపించుటయే యీ (గంథము యొక్క అష్యేము.

చర్మితకల్పనలను 1(పదిలములగు యుక్తుఅ జూపి చక్కగ విమర్శించి ఇండించిన మహసీయు లెంవటోగలరు,

_ అందుచే నా యుకి వాదముల నిట ॥ - నాబ్‌ బునరుక ములు చేయుబకేదు.

తమ యవతరణముమ గూర్చియు, తము స్వరూప మును గూర్చియు వేదములే. యేమి చెప్పికొనిన వియను నంశమే ప్రధానముగ నీ [గంథమున బరిశీలింపదిడినది. ఈ యంశమును బరిశీలించుచో. చర్మితాంశముల యందలి పామంజన్యము తేటవడగలదు.

వెదమంతా ర్రవివరణకు |బమాణము లేసి యగును?

—O0O-0-0-0-=-0౮=0౮0-.-౮— ఈ (పశ్న యుదయించుట సహజము, “స తిణాం స్మృతఫలదః పవ్మితం సరమాత్మవాన్‌ | లోకస(త్రధరో హ్యేష మంతై 9 ర్మం(త్ర ఇవోచ్యతే ॥ ఎ హరివంశ, 40-24 ఆత్మవాన్‌ నషతం (తః, సుంత్తై ర్మంత్ర ౯ ఇవ నోచ్యత ఇతి యథా వాచో మాధుర్యం వాచై వ వర్తనీయం ఏవం విప? స్వరూపం విమనై వాగ్చనియ మిత్యర్తః॥ _ నీలకంఠ : వ్‌

వేదమంత్రార్హ వివరణకు వేదమంథత్రములే [పమాణము లనెడి సంప్రదాయము పై శోకము వలన చెలియును. 'వేదమ౦[,తముల తరువాత తత్పం(ప్రదాయోద్దివకము లగుటచే షడంగములు, స్మృతులు, పురాణేతిహాసాదులు ప్రమాణములు. వీనిని (పమాజణముగ గొనిన భాస్యములును (ప్రమాణములు కాని చరిత్ర కల్పనయే లత

ముగా గలి స్వఃపోల కల్పితములై వెడలెడి చరిత్రలు ప్రమాణములు కాజా లవు,

దర్శినకారులు వసు జ్ఞానసిద్దికి (పత ౪కేము, అనుమానము, శబ్బము, ఎన్‌ (2 ఉపమానము, ఆరాప తి, ఆను పలలబ్రి యని యాజ (పమాణములు (గహంచిరి యణ ఎవి వీనిలో గొన్నిటిన ఓగిలిన (పమాణములలో నంతర్భావము గల్పించుకొనినవారును, లేక వీని నన్నిటిని (గహించినవారును గలరు. చరితను (బమాణకోటి లో జేర్చినవా రెవ్వరును కేరు కొని చరిత కల్పనయే లత్యుముగా గల చరిత్రకారు లట్లు గాక ౧

అన్యభాషా సామ్యము, నాగరికతా =విజ్ఞాన్యకమ వికాసము మొదలగువాని నాధారముగా గొని, చరితను గల్పించి వేవవాక్యార్హ కల్పనల జేసి తదనుగుణముగ భాషాంతరీ కరణములు కోశములు (Lexiconsy, నామవి షయాను కమణీికలు (Vedic Index of names and subjects) మున్నగు వానిని రూపొందించిరి వీని వలన సంపదాయానుగత మైన (తితిసిద్దమైన్స) యర్హము మజుగు పడినది సంప్ర దాయ మనగా వేద మని యర్హము, చూ. ఆమ్నాయ శబ్దము) (శ్రుత్యనుగుణముగ (బవ ర్తీల్లి పరంపరాగతమై వచ్చిన యాచారమునకును శం'ప్రదాయ మని పేరు, ఆస్తే శ్రుతిసిధమె పరంపరాగత మై వచ్చిన యరమే సంపదాయారము. అటి యక య = (an ఇ యు బట (42) మును దర్శింపజేయుటకు చారిత్రికులు అన్యభాషాసామ్యాడ్డులచే నూహించిన భాషా

XII శాస్త్రము గాని చరిత్రగాని ప్రమాణములు కాజాలవు. ఏలయన .... (గ్రీసు పారశీకాది దేశములలో గూడ (పాచీన వాజ్మయములు గలవు, వానికినీ వైదిక సంస్కృతమున కును గొంత భాషాసామ్య మున్ను చరి|త్రకొరు లిటీనల దర్శించిరి. ఈ (పొచిన భాష లన్నియు (పాచీనార్యుల యొక్క. వివిధ శాఖలచే వ్యవహరింపబడియుండు ననియ్క వారు వివిధ శాఖలుగా చీలక పూర్వమే భాషంన్నిటికిని పూర్వరూపమైన మతీయొక భాషను మాటలాడి యుందురనియు నూహించి యా భాషకు “ఇండో యూరోపియన్‌ లాంగ్వేజ్‌” ఆని పేరు బెట్టిర. దానిని మాతృభాష యనిరి. ఆ భామోపదము లిట్లుండి యుండవచ్చు నని యూహ చేసి కొన్ని పదముల సృష్టించిరి. ఆ మాతృభాష నుండియే భారతీయుల వేదములు, పారశీకుల జెంద వెస్తా, గీకు, లాటిన్‌ - ఇత్యాది ప్రాచీన వాజ్మియము లన్నియు నేటేక్షిజు దేశములలో వేణే § యగ (క్రమ(క్రమాభివృద్ది నొందియుండు నని తలచిరి. ఈ యూహయసమంజన మని [తోసివేయ వీలు లేనట్లు గన్చట్లును సమాన లక్షణములు గల యిరువరిని గాంచినపుకు వారిరువురు తండడికొడుకులో, సోదరులో, లేక దగ్గజ బంధువులో యని యూహించుట సహజము. అ'ప్లే పదసామ్యము, ఆర్హసామ్యము గన్పట్టుచున్న యీ (ప్రాచీన వాజ్మయములకును నేదేని సంబంధ ముండవలెను గదా 1 కొని యా

సంబంధ మెట్టిది? యను (పక్నయే వివిధ ససుస్యలతో గూడి, విభిన్న వాదములకు దారి తీసినది,

ఏలయన భాషాసామ్యువిషయమున నొక చిక్కు గలదు. ఉదా: అగ్నిః అను నది సంప్కృకపదము, అగ్గి యనునది తెలుగుపధము, ఈ రెంటికి నాకృతి సామ్యము, ఆర్షసామ్యము గలవు, ఈ సామ్యమును మాక్రమే పురస్కరించుకొని యగ్ని యను సదమునుండి అగ్గి పద ముకృన్నమైనదా లేక ఆగి పదమునుండి అగ్ని పద ముక్సన్న మెనదడా 7 అట్రుగాక యీ రెంటికిని మూలకారణమైన పద మింకొకటి యేదిమైన నుండవలె నని యూహింపవలెనా ౩ వవ _ అర్హసామ్యములను బట్టే వాజ్మయచరిత సాధింపవలెనన్న నిట్టి చిక్కులు సంభవించును ఇట్టియెడ గమ వింపవలపిన యంశ మొకటి గలదు, ఆగ్ని యను పదము ధాతూత్సన్న మై స్వతం తముగనే యనేకార్డబోధన సమరము దాని యర్హవర్ణయమునకై అగ్గి యను పద ముపై నాధారపడవఐసిన పీతి లేదు, ఆగ్గి పదవిషమమున నట్లు గాదు. అర నిర్ణయ విషయమై దానికి (దికృతిరూప మైన యగ్ని పద ముపె నాధా రవడక తప్పదు. సంస్కృత శబ్దపామర్థ్య మృట్లిది. అది న్వచ్చంవముగ నర్హమును బోధింప జాలి

XI

యున్నది. మటీయు “ఇండో యూరోపియన్‌ లాంగ్వేజి” యనెడి మాతృభాష యొకటి యున్నట్లు చర్మితాధారములుగాని భూగర్భాదిశాస్త (పమాణములు గాని లేనందున నిది యొక యభూత కల్పనమే యగును. ఆశే సువ్యవస్టితము కానందున భాషాళాస్త్రము (ఫైలాలజీ) నొక శాస్త్రముగా బరిగణింవ శక్యము గాదు, (చూ. A Critical Study of Rigveda — Dr. Dev Prakash Patanjal Sastry. PP. 28 to 80). కాన వేదశబ్లార్థ నిర్ణయము చేయపట్టున నన్య భాషా సామ్య దర్శ ముతో గాని, మాతృభాష యనెడి “ఇండో యూరోపియన్‌ లాంగ్వేజి”తో గొని, అన్యభామాసామ్యాదుల నాధారముగా గొని యూపహించఛి కల్పిం చిన చరిత్రతో గాని భాషాశాస్త్రముతో గాని పని లేదు. ఇక వేదమునకు జేయబడిన భాషా నరీకరణములు సస్మృగములు కాజాలవు _ ఆని చరి(త్రకొరులే యంగీకరించు చున్నారు

“Let it not he supposed that, because there are several translations of the Rigveda in English, French and German, therefore all that the veda can teach us has been learned. Far from it. Every one of these translations has been put for-~ ward as tentative only. I, myself, though during the last thirty years [ have given translations of a number of the more important hymas, have only ventured to ౪0115 aspecimen what I think a translation of the V:da ought to be; and that translation ——— of twelve hymaus only, fillsa whole volume. Weare still on the mere suriace of the Vedic Literature,” Maxmuller.._What India can teach us. pp. 131.

ఇటు అ వ్యవస్థితములు, అనగ గములునై న భాషాంతరీకరణములును వానిని బుకన్క_రించుకొని కల్చింపబడెడి చర్విత్రాంశములుగాని వేదార నికయ విషయమె రు లు యా

(ప్రస్తుతములు కావు ఇక చరిత (ప్రమాణకోటిలో చేర్చబడనిచో పురాణేతిహాసాదులు గూడ నె తిహ్యమును (బతిపా ..చును గదా | వెద స్వరూప నిరూపణమున నవియు నెటు మొనా ౧M

XIV

ప్రమాణము లగును ? అని యనవచ్చును. పురాజేతిహాసాదుల విషయమున నట్లు గాదు +

“ఇతిహాసపురాణా భ్యాం వేదం నముపబృంహయేన్‌” "వేడ ప్రాచేతసా దాసీ తాక [దామాయణాత్మనా” “వేదోపదృింహణా రొయ తా వ(గగాహయత (పభుఃి (9 __రామా. 1-4-0. “విమృశంకి స్మ తం దేవా దీవ్యాఖి రుసప త్తిభిః 1 నచె నం శేకు రన్వేషుం కర్మతో జన్మతో 2-పి వౌ 1| << క. . గాథాథీ న్తకపకశి ్టాలి "రె తస్య చరిత ౦ విదుః | పురాణా _స్టేం పృురాణెమ బుషయః సం(ప్రచక శే 11" __హరివంళ. 50-18-19.

ఇతిహానముణ వేదమునంచే గలవు, వేరగతములెన యుతిహానములు వేదార్డోప బృంహకములు వానికి స్వార్హమన తాశ్చర్యము లేదు, సంగహముగా నున్న నా యిశిహాసములను స్పష్టముగ (బతిపొాదించుచు నందలి నిగూశార్హముల నుద్బో ధించుటకై యవతరించినట్లు పురాజేతిహాసాదమలే చెప్పికొనుచున్నవి. కనుక వేదములందలి యితి హాసములకున్కు వీజదాపమున నున్న వీనిని వి స్తరింపజేసిన గాథలకును లక్యుము (శుశిచోదిత ధర్మంజబ్రహ్మ న్వరూవ నిరూపణమే. వేద స్వరూనమును పురాణాదుల వలనను, పురాజగాథాత త్వమును వేదవాక్యసాహో య్యమునను దెలిసికొనదగునని సంప్రదాయము, (క్రుత్యర్ణానుస.అముండుట వలనెనే పురాజేకిహాసములకును సృ్మతు అనియ వ్యవహారము అందుచేతనే యవియు సవి(త్రములై పారాయణ (గంథములై విల సిల్లుచున్న ఏ. కొవృనవే పురుషార్హ సాధనము అగు చతుర్తక ంద్యలలో షరాణములును బేర్కొ నబడినవి. “*పరాణ న్యాయ మీమాంసా ధర్మశాస్తారంగమి శ్రీశోః ' వేదాః స్టానావి విద్యానాం ధర్మస్య చ చతుర్తశ 1” యాజ. స్మ. 1-8. పురాణములు, న్యాయము, మీమాంపా, ధర్మశాస్త్రము, షడంగములు, చతుర్వేదములు నను ఫీ వదునాల్గును పురుషార్దిపాధనములగు. వివ్యా స్థానములు. (శ్రుతులయందు సంగహముగ నటనట సీ పృరాలకాది చత్చుక విద్యలు వివరింపబడినవి. బుమలు

XV

శ్రుతుల యం దీ విద్యల దర్శించి లోకాను(గ హబుద్దితో ఏనిని (బత్యేకముగ (బవ చించిరి. [శతు లిటు చతురశళ విద్యాత్మకము లఅగుటజేసి (త్రయీశబిము చతుర్దశ

౧ యి టు వ్‌ విధ్యోవలకకముగ (గ్రహింపబడుచుండును, “త్రయీ సాంఖ్యం యోగళొ- అను శివమహిమ్న సోత్రమునందలి శ్లోకమును వ్యాఖ్యానించుచు (శ్రీ మధుసూదన సరస్వతులు “త్రయీ శబ్దము పురాణన్యాయాది చతుర్షశవిద్యోప లత్షక” మని వివ రించిరి. ఇట్టి సంప్రదాయము కామందకీయమునను స్పష్టముగ _ గాననగును.

“అంగాని 'వేదాశ్చుత్వారో మీమాంసా న్యాయ విస్తరః 1 ధర్మశాస్త్రం పురాణం చ (తయీదం సర్వ ముచ్యతే ॥ 218

ఈ చతుర్షళవిన్యల ననుసరించియే కావ్యనాటకాదులు, చతుఃషస్టికళలు మున్నగునవి (ప్రవ ర్రిల్లినవి. అందుచే నవియు వేదస్వరూప దర్శనమున దోడ్బ్పడునవి యగును, ఇట్లు పురాణాది భారతీయ వాజ్మయము, తదనుగుణముగ యనూచానములై వచ్చెడి యాచార వ్యవహారములును వేద సంప్రదాయ రహస్యముల దెలియట కెంతయు నుపకరించును

కాని కొందరు భారతీయ పిద్యాంసులు. “వేదము లందలి సంహితాభాగములు మాత్రమే అపొరు షేయములు, అందలి దాహ్మణ భాగములు మాత్రము బుషి విరచితము లగుటచే పొరుషేయములు; అందుచే వేదము ఆను సంజ్ఞ సంహితా భాగమునకే గాని (బాహ్మాణ భాగమునకు గాదు; పురాబేతిహోసాదులు (పమాణములు కావు”'_ అని చెప్పుచున్నారు, మటికొందణీ దృష్టిలో అధ్యాత్మత త్వ(ప్రబోధకము లగు ఉపనిషత్తులే ప్రమాణములు, తదితర వేదభాగములు కావు. ఇట్లు వేద స్వరూస- స్వభావ. ప్రామాణ్యాది విషయమై పెక్కు_ వికల్చ్పను లిటీనల బయలు 'దేరినవి. అందుచే |శుతి తాత్చర్యానుగుణముగ వేవస్వరూపమును దర్శింప వలసి యున్నది.

వేదనామములు. వేదస్తురూప దర్శనము. :

వేదస్వరూసమును దర్శించుట కై (అతుల యందు గన్ఫ్న'టైడి పెద నామ ధేయములు కొన్ని యిట (గ్రహింపబడి యథాళ క్రీ వివరింపబడినవి. పరిశీలించి వివరింపదగిన వింకను గలవు, కాని “వేదమునకు వేదః, ఆమ్నాయః, [శ్రుతిః

XVII

నిమి త్రభేదముచే భిన్నార్థమును బోధింప సమర్గ్శము, కనుక సహ్మస్రనామములిలో విష్టా ది శబ్దములు పునరు క్తము లెనను దోషము లేదు, ణు బి ప వ్‌

“ నిష్వాది శబానాం పునరు కౌనా మపి వృ తిభేదే నారబేదాక్‌ క క్ష ఇ అ! అగ న పొనరు క్యమ్‌॥ — శం. భా. (విష్టసహసనామమ్సు,

ఈ నామములు కేవలము సంజ్ఞావాచకములు గావు, _ అవి పరమేశ్వరుని స్వరూప మును దెల్పెడి సం్యగ్రహవాక్యరూపములు లేక వ్యాఖ్యానములు. అక్ష వేదనామ ములు గూడ. సామాన్యముగ ఇకరభాషలలో నొక వస్తువును బోధించుట కొకటి రెండు లేక మూడుగాని నామములుండవచ్చును. సంస్కృతమున నట్లుగాదు. వెదిక నిఘంటువును జూచుచో __ “ఇతి ఏకవింశతి? పృథివీనామధేయాని; ఇతి సవ పంచాశగ్‌ వాజ్నామాని”_ అని యీరీతిగ పృథివ్యాదులకు వేటే కణు నామాను గ్రమణి కలు గన్పట్టును. పసృథివ్యాదినామము లన్నియు సృథివిని, వాజ్నాముము అన్నియు వాక్కును _ ఇట్లు పర్యాయనాసుము లన్నియు నాపాతముగ నొకే యర్హమును బోధింపవచ్చును, కాని యా పదముల యందలి నిగూఢములైన రహస్యములు 'దెలియవలెనన్న వానికి గల వివిధ నిర్వచనముల దర్శింపవలెను. వానిని దర్శించిననే గాని యా పదము లయొక్క_ యర్హగాంభీర్యము, తద్ద్వారా తెలియదగిన వస్తుస్వరూప స్వభావాదులు తేటపడవు అందుచే వివిధనామౌచిత్య విచారముచేసి వేద ముయొక్క. వివిధస్వరూపస్వభావముల _ దర్శించుట యుక్తము, అదియే యీ భారతీనిరుక్తి లక్యుము.

వేదశబవలులు . అరనిరయ సంప్రదాయము (లు అ ౭౫ —0-0-0-0-0=0-6-0—

పాండితీ (ప్రతిభచే పదములకు నూత్ననూత్న వ్యుక్చత్తుల గల్పించి వాని ద్వారా నూత్నార్గముల జెప్పుచో నవి సంప్రదాయానుగతము లగునా ? కాజాలవు, అందుచేతనే తామూహించిస చరిత్ర నాధారము జేసికొని వేద పదములకు తద్ద్వారా 'వేదమంత్రములకు చారితికులచే జెప్పబడెడి నూత్నార్హములు సంప్రదాయానుగళము లగుటలేదు. ఆప్రమాణము లగుచున్నవి. వేదసదముల యర్దనిర్వచనమున వై (ప్రవ

8)

XVII

నిమి తేభేదముచే భిన్నార్హమును బోధింప సమర్హ్శము, కనుక సహా(సనామములలో విష్ల్వా ది శబ్దములు పునరు కము _లెనను దోషము లేదు

“ విష్ట్వాది శద్దానాం పునరు కానా మపి వృ త్తిభేదే నార్జభేదాత్‌ న హొనరు క్యమ్‌॥ _-- శం. భా. (విషుసహ్మసనామము, అవనీ Ea

ఈ నామములు కేవలము సంజ్ఞావాచకములు గావు, అవి పరమేశ్వరుని సక్టరూప మును డెల్పెడి సం్యగ్రహవాక్యరూపములు లేక వ్యాఖ్యానములు. అక్లే వేదనామ ములు గూడ. సామాన్యముగ ఇకరభాషలలో నొక వస్తువును బోధించుట కొకటి రెండు లేక మూడుగాని నామములుండవచ్చును, సంస్కృతమున నట్లుగాదు. వైదిక నిఘంటువును జూచుచో _ “ఇతి ఏకవింశతిః పృధథివీనామధెయాని; ఇతి సప్త పంచాశన్‌ వాజ్నామాని”. అని యీరీతిగ వృధివ్యాదులకు వేజే ణు నామానుక్రమణి కలు గన్పట్టును, పృథివ్యాదినామము లన్నియు పృథివిని, వాజ్నానుము అన్నియు వాక్కును - ఇట్లు పర్యాయనానుము లన్నియు నాపాతముగ నొకే యర్హమును బోధింసవచ్చును, కొని యా పదముల యందలి నిగూఢములైన రహస్యములు దెలియవలెనన్న వానికి గల వివిధ నిర్వచనముల దర్శింపవలెను, వానిని దర్శించిననే గాని యా పదములయొక , యర్హగాంభీర్య్మము, తద్ద్వారా తెలియదగిన వస్తుస్వరూప స్వభావాదులు తేటపడవు అందుచే వివిధనామౌచిత్య విచారముచేసి వేదముయొక్క వివిధస్వ రూవస్వభావముల దర్శించుట యుక్రము, అదియే యీ భారతీనిరు క్రి లక్ష్యము.

వేదశబ్దములు _ అర్దనిర్ణయ సంప్రదాయము ' —0-0-0-0-0=0-6-0— పాండితీ ప్రతిభచే పదములకు నూత్ననూత్న వ్యుత్ప తుల గల్చించి వాని ద్వారా నూత్నార్గముల జెప్పుచో నవి సర్మపదాయానుగతము లగునా ? కాజాలవు, అందుచేతనే తామూహించిన చరిత్ర నాధారము జేసికొని చేద పదములకు తద్ద్వారా వేదమం్రములకు చార్మిత్రికులచే జెప్పబడెడి నూత్నార్హములు సంప్రదాయానుగతము లగుటలేదు. ఆప్రమాణము లగుచున్నవి. వేదసదముల యర్దనిర్వచనము న కై (వవ

8)

ఎ [11

రిల్లిన నిరుక్రళాస్త్ర మట్టిది గాదు, సం్యవదాయానుగతములు గానటి విశే షార్టములి గల్చించి చెప్పుట కై యది యారంభింపదిడలేదు. అట్లు ప్రవృత్త మగుచో నది వేదాంగముగ బరిగణింపదిడెడిది కాదు. వ్యాకరణమునకు వేదచోదితార్గ దర్శనము నకె వలయు శద్దిగత (పకృతి (ప్రత్యయ విభాగరూప సంసారమును దర్శింస జేయుట యందే దృష్టి. ఆ కబ్దసంసారము ననుసరించుచు (శుతితాత్సర్యాను గుణ ముగ నా పదమునకు గల యాపదర్హమును - ఆధ్యాత్మీక్క అధిదెవిక, ఆధిభ్‌తికొ ద్యర్గములను-సంఘటనము జేసి వేదచోదితార్హమును దర్శింపజేయుటయందే నిరుక్త శాస్త్రమునకు దృష్టి. అట్లు ఆర్థసంఘటనము జేయు కొబకై శికెద్యంగయు క్ర వివిధ మంత్ర బాహ్మణాడి (గంథసాహయ్యముతో నా యా పవములకు (శుతులయంఎదు

గల వపివిధ నిర్వచనముల (బదర్శించి వివరించుట నిరు క్తళాస్త్ర లత్యము, (చూ, ఛందః శ బము), ఇ

సిరుక లక్షూము నాట్యశాస్త్రము ; యాస్కనిర్తుక్తము —D ఆ అ — -0—0-0-0-0-0౮-0—0- ఈ నిరుక్తశాస్త్ర సం(ప్రదాయమునచే భరతనాట్య శాస్వాదులును. (బవ రి లినవి. జాతే) “ ఆల్బాభిధా నేనార్జో యః సమాసే నోచ్యతే బుధైః | స్యూతతః పా తు విజేయా కారికార్డ ప్రదర్శినీ ॥ నానా నామా్యయోత్పన్నం నిషుంటునిగ మావ్వితమ్‌ | ధాక్వర్థహేతుసంయు క్షం నానాసిద్దా స్గసాధితషమ్‌ ॥ జ, అదం స్పాపితోజరో భవే దృత్ర సమాసే వార్థహూచకః | దాత్వర్థ వచనేనేహ నిరుక్తం తక్ర్రచక్షతే ఇ” *

ఒభరతనా ట్యశా స్త్ర హ్‌

XIX

ఇట నుదాహరింపబడిన శ్ర్వొకములలో మొదటిది కారికొలతీణమును, మిగిలిన రెండు శ్లోకములు నిరుక్త లక్షణమును దెలుపునట్టివి. ఈ కోకముల వ్యాఖ్యానించుచు అభినవగు ప్పుడు తన అభినవ భారతీ వ్యాఖ్యయందు నిరు కలకణమును విపులముగ వివరించినాడు. 1 తదనుగుణముగ నిరు క్ట సంప్రదాయము దర్శింనదగియున్నది.

* “ఆర్ధ పరీక్షొత్మకం నిరు క్రం లతీయతి కోకధ్వయేన_ నానానామేతి స్థాపిత ఇతి చ. సంక్షేపేణానేకవ్య కి క్రి భిన్న స్వార్టస్య లకణీయస్య యః సూచకో౭_ర్టో లక్షణాత్మ కః స య్మతాకీప (పతిసమాధాన అషణే వస్తుని సతి స్టాపితో భవతి. నచైవం పరిభాషా. కిన్వ్వర్త మేనం నిర్భజ్య అకేప ప్రతి స సమాధానాభ్యాం లకణస్య వచన మితి. ఎత దాహ. కి న్వ్వ రృవచన మితి.

కథం తలత్షణం సొవ్యత ఇత్యాశంక్య [కియావిశే షణాభిధాన ద్వా రేణ ఎల్ల న్‌

ఆకేప(పతిసమాధాన( ప్రకారం దర్శయతి. నానేత్యాదినా | నానాపకారాణి యాని నామాని లక్షీ ఇ వాక్యే౭_గ (పతిపాదకొః సుబన్తా శృబ్లా స్తా సా నా (శ్రిక్యోక్పన్నః ఉత్పాద ఆకేషప్రతిసమాధానయో ర్యత 1 నను నావపచేమ కథ మాక్షేపషప్రతిసమాధానే * ఆహ _. నిఘంటునాఒభిధానకో శేన రూడషేమ అస్యామ (పకృతి (ప్రత్యయ విభాగ నిగమనయా అన్విత మన్వయో యశక్రోత్సాదీ। యాని చ లకేణవాక్యే తిజన్తాని పదాని తేషు (ప్రకార మాహా. ధాత్వర్హస్య (కీయాయా, సూతూనాం చ క్రియానిమి తానాం కాంకాణాం సంయోజనరి విచారో య్మత స్థాపనే । ఇయతా లక్షణవార్యే పూర్వం శబపరీకా దర్శితాా ఆయం శజః కథ మారే సరత ఇత్యాక్షేపః। ఇత మితి

ఎ య 3 అవనీ 0 చ (వతిసమాధానమ్‌। ఏతత్‌ (పదర్శితవసు ప్రణిత మేవ। అర్హపరీకాయా మపి దర్శ యతి _- నాన్నాపకారై 8 సర్వతం(త (పతితంతాదిభిః సిద్దాన్తేః (సమాణమూలై గర్ధెః సాధిత మాకేపో త్తరయోః సాధనా యత్ర స్థాసనే। ఏవం పరీక్షఒనేన దర్శితా।

రి

తం త్రాది న్యాయాస్తు | తగబ్వమ్‌” అభినవ భారళి

అనాణనాన్‌నో me

నిరు కమనగా వాగర్గ పరీక్ష. వాక్‌ అనగా అర్హ (ప్రతిపాదక శబ్దము, శబ్ది ముచే (సతిపాదింపబడెడి యర్లము అనేక వ్యక్తి కి దముచే భిన్నముగ “గన్పట్టును. ఉదా 3. గొ ఈ శబ్దమునకు గోవు ఆను నర్హము ప్రసిద్ధము ఇంతేకాదు... వాక్కు, ఆదిత్యుడు, కిరజము, బాణము విరాట్టు. ఇత్యాద్యర్తములును శ్రుతుల యుదు కన్ఫట్టును, (పకరణానుగుణముగ వీనిలో నే యర్థిమునః (గహాంసవలెను, అనున

XX

పరీక్ష (జిజ్ఞాస లేక మీమాంస. ఏ యర్హమును [గహించినను సది యనేక (గో వ్యక్తి భేదముచే భిన్నముగ గన్నట్టు చుండును. ఇట్టి శబ్దము సమాసరూపము _ అనగా సం([గ్రహవాక్యాత్మకము, ఉదా; గచ్చతీతి గౌః ల అనెడి సంగ్రహ వాక్యార్హ మును లక్షింపజేయు సమాసమాపమే గోశబ్రము, ఈ సంగహవాక్యమే వి(గహ వాక్యము, ఇదియే లక్షణ వాక్యము ఇట్టి లక్షణ వాక్యము ద్వారా అనేక వ్యక్తి భేదముచే భిన్ననుగు అర్హము దర్శింపదిడవలని మున్న ది. లకతేణము ద్యారా తెలియదగినది. గావున ఈ యర్థము లక్షణీయమ గును. ఇట్టి లక్షణియార్థమును దర్శించు సమయమున సామాన్యముగ 'గలిగెడి యాకేపములకు ' ప్రతిసమాధానాదుల జూపి, లకణాత్మక మగు అర్హము ఎచట స్టాపీత మగునో యది పఠీకొారూపమగు నిరు క్త మగును, ఇట్ట ఈనిరు క్రము పరిభాషా (సంకేత) రూపము కాదు, ఏలయన ఆక్షేప ప్రతినమాధా నాదుల ద్వారా అర్హమును నిరూపించి. లేక్క నిర్వచించి, లక్షణము జెప్పుటయే నిరుక్తము,

ఇక నిరుక్త (నిర్వచన) లక్షణమును స్రాపి-చు విధానము గమనింస దగినది. “దూరం గచ్చతీతి. గౌ; గచ్చ ని అస్యా మితి గౌ _ ఇత్యాది లక్షణ వాక్యముల యందు నామము (సు బంఠ ముల్ఫు, (క్రియలు (తిజ _స్పముల్ఫు గన్పబ్లుచుండును లక్షణ వౌక్యములలోని నా ములలో కొన్ని రూథిపదములు, నిఘంటువులు వ వానికిగల రూఢ్యర్హముల బోధించుచుండును. మిగిలిన నామములు యోగ జములు, వీనియర్గములు (ప్రకృతి (ప్రత్యయ విభాగ నిగమనము ద్వారా గోచర మగుచుండును.

ఇక లక్షణ వాక్యము నందలి (క్రియ పదములు జూతము. ధాత్వర్థి ము (కీయ, (కియాజన3ములు కారకములు. లక్‌ణ వాక్యమునందలి నామముల విషయము నను, [క్రియలవిషయమునను బెక్కు. ఆకేపములు గలుగుచుండును. లక్షణ వాక్యములలోనే యే నామపవముఃను యోజన చేయవలెను ? అట్లు యోజింప దిడడి నామపదములకు గల రూఢ్యర్త ము ్రాహ్యమా 7? లేక ఆ సడములకు యోగ శక్తిచే సిర్ధించెడి యక్గము (గ్రాహ్యమా ? అపై ధాత్వర్హముగా నే (క్రియ నిట (గ్రహింపవలెను ? అట్టి “క్రియతో నేయే కారకముంను యోజనము చేయవలెను ః ఉదా:- గచ్చ ని అస్యా మితి గౌః _ అను లక్షణ వాక్యము లోని కారక ములలో దేనిని యోజనము చేయవలెను ? ఇట్లు విచారించి తగిన యుపపత్తుల జూపుచు న్యాయ

xxi మూరికముగ జేయ పరీతయే నామ - (క్రియా విషయమై చేయు పరీక్ష, ఇది శబ్ద పరీక్ష,

ఇక అర్హ పరీక్ష, దర్శనములుగాని, లేక తం|త్రములు గాని యొకే తీలున నుండవు. ఉన్నచో వాదోపవాదములకు తావే యుండెడిది కాదు. కొని తంత్రము (లేక దర్శనము లెన్నియెనను వానియందు చాతుర్విధ్యము కాననగును, అందుచే వానినే (ప్రతిపాడింపబడు సిద్దాంతములందును చాతుర్విద్యము గోచరించుచుండును,. వానినే సర్వతం[త సిదాంతము, అధికరణ తం౦ంటత్రసిదానము, అభ్యువగమ తంత్ర నా ఢి జతి సిద్దాన్సము అని చెప్పుదురు. ఉచ వీనిని బదిశీలించి పడ్‌ పతిపక్ష వాదము ద్వారా అర్హ నిర్ణ యము చేయు టయే ఆర్థపరీ క్షెరూవ మయిన నిరు క్రము, ఇట్టి వాగర్థ పరిశీలనాత్మక పరీక్ష (మీమాంసృశే నిరుక్త మని పేరు న్యాయ మీమాంసాది శాస్త్రములు, వానిచే (పవర్తితము లయిన న్యాయములు నికు కమున క౦గములు. భరత నాట్యళాస్త్రము గాని, తద్వ్యావ్యాత యగు అభినవగుప్తడు గాని వివరించిన ఈ నిరు క్రలక్షణము, యాస్కనిరుకా నుగుణముగనే యున్నది. “అర౦త్యః సరీకేత .... .... నై కపదాని నిర్బూయాక్‌” ఇ ర్న | నిరు, 2-1 నుండి $8. ల (పొధాన్యేన అనాదృత్య స్వర నంసా్యరౌ పరీకేత | తత స్రదభి ధానం బుద్యా కేనచి దర వృ తిసామాన్యేన [కియాగుణ సామా ణు వా ఇక న్యేనే తః, కతనుస్య దాతో రర్భసామాన్య మిహో స్తీతి ॥ తత] స్తర, గ్రాయిత్వా సామాన్యం తేన నిర్ఫ్బూ9యా ౯ ] అర్తో హి (వధా నమ్‌, తద్దుణభూత శృబ్లః 1 తస్మా దర్భ సామాన్యం బలీయం శబ్దసామాన్యాన్‌ .. లంట

1. సర్వతంత్రా విరుద్దః తర్మితేచ_ థి కృతోర్త సర్వతం త్ర సిద్ధానః 2 సమాన తం త సిద్ధః పకతం(తాసిద్దః (పఠతితం(త్ర సిద్దానః రి, యత్సిద్దా వన్య(పకరణసిద్ధిః స్రో2. ధికణ ర సిద్ధాన్తః 4. అపరీకితాభ్యు పగమా / ; తద్విశేష వరీక్షణ మభ్యువగమనిర్ధాన — గొత-వ్యా-సూం 1-1=28 నుండి 81.

XXII

“నెక పదాని నిర్బూరయాత్‌ __ [పకరణోస పదరహితాని స స్తీ శేవలా స్యేవ పరేణాభి ద్రోహబుద్ధ్య్యా పృచ్భ్యమానాని న నిర్బూ యాక్‌ 1 కిం కారణమ్‌ 1 తెషాం (పకరణాత్‌ ఉపపదా ద్వా అర్భః శక్యతే అవధారయితుమ్‌। సో౭_సొ _ప్రకరణానభిజ్లోఒ న్యథైవ నిర్బూ 9యాత్‌ 1 తతశ్చ (ప్రత్యవాయేన యోగాన్‌ ఆపహాస్య శ్చ స్వాన్‌ ౨... దుర్గాచార్యభాష్య వేదసదములను (ప్రకరణమునుండి వేలు చేసి వానికి నిర్వచనము చెప్పరాదు. అట్లు చెప్పుచో కొన్నియెడల నా పరములచే అనభిమళార్థము గాని, విపరీతార్థము. గాని, టోదింపబడెడి (ప్రమాదము గలదు. అందుచే మొదట తగిన యుపపత్తుల ద్వారా న్యాయానుగుణముగను, _1పకరజానుగుణముగను, 1శుతిసంవాదాదుల చేతను పరీకించి యర్థమును బోధించుట కనుగుణముగ లక్షణాత్మక నిర్వచనమును జెప్ప వలెను. ఈ నిర్వచనాత్మక మగు లక్షణమున కనుగుణముగ వ్యాకరణ సంసార మును దర్శింపవలెను. ఆంతిమే కాని మొడటనే ఏడిమో యొక ధాతువునుండి యా పదములను నిష్పన్నము జేసి ఆ వ్యాకరణ సంస్కారము నాధారము జేసికొవి స్వకపోలకల్సిత మగు నేదియోయొక యర్భమును జెప్పరాదు అని భావము,

నిగమ నిరు క్రల క్షణవులు = స్వాభావికార్థబోధక తము ;

0-8.— 0-0-6

ణు

వేదవాక్కార్హ నిర్ణ్వయమునకై ప్రవ ర్తీల్లిన పూర్వో తర మీమాంసాదర్శ నములును వేదవదముల యర్గనిరయ విషయమున నిరు కళాస్ర్రసంప్రదాయమునే అ ణి అవీ యమసరించినవి,

“సతః పర మవిజ్ఞానమ్‌-” జై.సూ 1-28! “విద్య మానో2ఒప్యర్థః ప్రమాదాల స్యాదిభి శనోపలభ్యతే | నిగమ

నిరు క్రవ్యాకరణ వశేక్ష ధాతుతో౭ర్భః కల్పయితవ్యః” ఒశాబరభాస్య, “యత్తు పరం కారణ మవిజ్లేయత్య్వ ము క్రం'త దయు కమ్‌ | సత ఏవా ర్రన్య ప్పరుషాపరేధానా విజ్ఞానాక్‌ | త(క్ర చ ఆర (ప్రకరణ సూ క న్‌ ఠా ం —_

దేవశార్ష విగమ నిరు క వ్యాకరణ జానాన్యధిగమోపాయాః"”. .

= తం(క్రవార్షిక మ్‌,

XXII

వేదసదములకు. మం(త్రములకు _ అర్థము సిద్దమై యున్నను (ప్రమాద = ఆలస్యాది దోషముల వలన శెలియబడదు. అట్టియెడ నిగమ నిరు ర్త వ్యాకరణాదుల ద్వారా ధాత్వర్హమును కల్పించి సిద్దమై యున్న యర్గమును 'దెలియవలెను___ అని అర్ధము, ఇట నిగమ నిరుక్తాదులు సిద్ధమ్రైయిన్న యర్భమును దెలియుటకు ఉపాయములు మ్యాతమే. అని చెప్పబడినది. కొన ఈ నిగమ నిరుకాదులచే దెలియదదెడి యర్జము అపూర్వార్థము కాదు ; సిద్దమే; స్వాభావికమే. ఆని తెలియును,

ఇట నిర్చేశింవబిడిన నిగమము యొక్కయు నిరుక్తము యొక్కయు స్వరూపము పంచపాదికా వివరణ (గంధములం దిట్లు వివరింప బడినది,

“తత్ర నిగమ నిరుక్త వ్యాకరణానాం ఎవంరూవ పదార్జాను గమ హెతూనాం విద్యమానత్వాత్‌ తద్భలేన అర్హ మనుగమ్య వాక్యార్థావగతి ర్యు క్త” —_ పంచపాదికా 4 వర్ష ర “నిగమో నామ (ప్రసిదాః తదవయనొ పరిత్యజ్య శదిస్య కచెకచేశానుగ -_ 9౨ ౧ డా మేన అర్హాంతరేవృ_త్రిః ।; యథా దేహాత్మా'ది శబ్దానాం ఉపచిత వస్తు సంకతగమునవ త్పదారాదా వేకదేశానుగమేన వృ త్తీః | (ప్రనిదార తదవయవోపాదానేన ఆరాంతర అ తావో i ఇ య వృత్తే లకణాగుణవృ త్తి ప్రంగాక్‌ నిరు క్రంనామ శబ్దస్య సర్వావయవార్థానుగ మేన (వసిద్దా దర్గ్జాత్‌ అర్హాంతరే వృ_త్రిః, యథా సోమశబ్లన్య పార్వతీసహిత మహేళ్వరే వృ డి 1” . _--- పంచపొదికా వివరణమ్‌

“ప్రసిద్ధార్రకములైన పదములతోపాటు అప్రసిద్దర్థకనద మేది యైన గన్నట్టుచో నంతమా(త్రమున (ప్రధాన వాక్యార్థ త్యాగము య _క్రముకాదు, (గంథ తాత్సర్యాను గుణముగను, (పకరణానుగుణముగను వాక్యార్థమును నిర్ణయింపవలెను, దాని ననుసరించి అ(ప్రసిద్దార్థక ఫదమునకు గూడ అర్హమును దర్శింపవలెను. ఆ పదముచే అకీణీయమగు నర్భమును దర్శించుటకై. నిగమ నిరు క్తాధి సాహాయ్యముచే లకేణవాక్యమును జెప్పి తదనుగుణముగ వ్యాకరణబలముచే (ప్రకృతి (ప్రత్యయ విభాగరూప సంసారమును దర్శింపవలెను. కాన నిగమ నిరుక్త వ్యాకరణ ములు పదార్జానుగమ హేతువులు = పదార్శణ్ఞానోపాయములు, '

XXIV

నిగమ మనగా ప్రసిద్ధార్థ్ణమును తదవయవములను విడిచి పుచ్చి శబైక దెళ 1

సామాన్యమును (శబ్రగత ధాత్వర్గ క్రియా సాదృశ్యమును బురస్క-రించుకొ ని యొక శబ్దము అర్జాంత రముల టోరించుట.

ఉదా :- (1) దేహః :. ఈ పవమునకు _ వివిధవయవో శే పేశ మైన (పాజిశరీరహావ మగు అర్హము (పసిద్ధము.

“షంళాసయతి స్వం దేహ మాపాదతలమ స్తకః నారాయణీయమ్‌ “మరీచయః స్వాయంభువాః మే కరీరాజ్యకల్పయన్‌' శేతే దేరాం కల్పయన్లు"

తే, ఆ 11 2d

ఈ పదము 'దిహా ఉపచయే” - అను ధాతువునుండి నిష్పన్న మైనది. వృద్ది నొందింపబడునది యని యర్థము ఈ పదము ప్రసిద్దశరీరరూ పార్థ మున నే కాక ధాత్వర్థ (క్రియా సామాన్యమును బురస్కరిందుకొని 'మూరర్తి యూపము రేక సస్పిరూపము ఇత్యా ద్యన్యారము లందును వ రిల్లుచుండును,

| ఇ అవర)

“భాతి (ప్రసృతి దిక్కాలబాహ్యం చిద్రూవడే హకమ్‌” _మహోపనిషక్‌ 4-42 “యస్య ఛందో మయం (బ్రహ్మా దె దేహ "ఆవపనం విభో (శేయసాంతస్య గురుషు వాసో ఒత్యన న విడంబనమ్‌

"శబ్లాశాకావ్యన్యదేహళి = భాగం 10-60-40.

ఇచట చేహపవమునకు ప్రసిద్ధమ గు శరీరరూపార్హము కాని తదవయవ ము గాని (గ్రహింప వలనుపడదు. కాన వానిని పరిక్యజించి ఉపచయరూస శేవలధాత్వర్శ సామాన్యమును పురస్కరించుకొని “మూర్తి 5 రూపము లేక న్వరూపము" = అను ఆన్యార్షము అందే ఇట దేహశబ్దము వరర్తిన్లును. (కాయో చేహః క్లీబపుంసో; ప్రియాశ మూ శ్తి స్తు నాక ఆ ఆమర:ః)

(| ఆత్మా : = ఈ పదమునకు జీవుడు (కళ్ళా) _ వరమాక్మా - ఆసు సర్టముణు ప్రపిద్దములు _

1. శృద్దిష్య ఏకదేకః పూర్వో కః “అగి'ధాతుః ప్రదేశః తత్ర భవో గుణో

గతి రూఒపోర్టః = చూ. అగ్నిళ ద్దినిర్వచనమ్‌, పాభా, బు l-l-l.

'సూర్య ఆత్మా జగత _స్పస్టుష నృ బు. -115-! “ఆత్మన ఆకాశ స్నంభూకోః? = తె ఆనంపవల్లి,

ఈ పదము “అత సాతళ్యగ మనే! = అను ధాతుపునుండి నిష్పన్న మై యీ (ప్రసిద్దార్భమునంటె కాక సతతగనరూస ధాత్వర్థసామా న్యమును (శబ్లెక దేశాను గ నుమును) బురస్క-రించుకొని యత్నము, ధైర్యము, ఆంత కిరణము, స్వభావము, పాఠము _ ఇత్యాద్యన్యార్థము లయందును వర్తించును,

“ఆక్మన్వన్నలో దుహ్యే ఎ ము, 0/4

“ ఆత్మన్వళ్‌ -ఆత్మవక్‌ _ సారవన్‌ ” __సొ.ఖొ.

“సింధుషు ప్లవ మాత్మన్వంతమ్‌” _ బు. 1- 625

“ఆత్మన్వ౦కం దార్హ్థవంత ౦” = సా,భా,

“నాభి రాత్మన్వతిభి;” = బు 1116.8, గ్‌ “3

ఆత్మన్వ లీభిః ఆత్మీయాభిః యువయోః స్వభూతాభి రిత్యర్థః | యద్వా

ధృతి రాత్మా | ధారణ వతీభి రిత్యర్థ ,”' = సాధా,

“ఆత్మవాన్‌ క్రో జిక క్రోధః జః (శ్రీమ(దొమాయణ |.

ఆత్మవాన్‌ ధి రవాన్‌ “ఆత్మా జీవే ధృత దేహే స్వభా వే పరమాత్మని” ఇతకమ రః ఆ(పకంప్యధి ర్య ఇత్యర్హః = గోవిందరాబీయ (చూ, మ'హేశ్వరీయ)

” కాన్యన్యాత్మా ధ్వనికి ధకనాక్థిలోక,

ఇట్లు _పసిద్డ్రామును ఎడీచి అన్యార్హములందు న రిఖుట నిగమము, ఇది లతణావృ త్తి కాదు గౌణవృ త్రియు కాదు +

1, కావ్యస్యాత్మా ధ్వని _ ఇట 'ఆశ్యేవ ఆత్మా? అని వ్యాభ్యానించుచు చూ, బాల్మపియా ప కొంచలు వ్యాఖ్యాతలు ( బాలపియావ్యాఖ్య) ఈ అఆక్మశబ్నిపయోగ మీట జావచారిక మనిరి. అనగా ధ్వని కావ్యమునకు జీవితము వంటిది - అని యరము. ఠి. జీవితతి వ్యంగ్యవై భవమ్‌ - “ఇత్యాడ్యాలంకొరిక వచనముల ననుసరించి ఇట్లు చెప్పుట ఆలంకారితముగ యు క్రమే యని తోచుట. కాని “కావ్యమునకు సార

ఓ

r త - a fe en అ బు ఉచ ఇక నిరు క మనగా శబమువకు గల సరా-వయహవారానుగతిని బు-ణ్యా లా న

హ్‌

నకు చచ్టదుకు, సో ఎరసము = ఇత్యావ్య

Ep గ fh ఫ్‌ ర్ట ల్ని ఖం క

వార్థానుగుణముగ. పార్వతీసహితుడగు . పంషేశ్వరుడను నర్భిమును బోధించుట

నిరు క్రము అని భావము, తాన

ననగును,. కాని ఈ కొలడి బేవమును పాటింసకే వంవహారించుటయు గలదు,

౮ || వేవసదములు (పకరణానుగుణముగ ధికారి భేదము ననుసరించి వివశా ంచు సామర్యము కలవి, సాధకుడు ఒకే మంత్రము సందు యా కుడె చ శ జ

వావి 2 అన్నా చవ య్‌ జ ఎన్‌ లి అధియజ పరముగన్సు దేవకొపాసకుదె. అధిదెవపరముగను, అత్మ వేత్తలు లై —_——

అధ్యాత్మపరముగను నర్తముల దర్శించుసు (చూ = కవి - కావ్య భాంతి ఛందస్‌ శబముల్యు, ఇటు ఆత్వవిడ్‌ నేరుక (ఉపాసక్క _ యాజికులు దర్శించు వ గ వ్‌ చా ఎని sy

ఈ యర్థములు మూడును మంత్రములకు స్వాభావికములే = సిద్ధములే; కల్పితమ. లు

కావు. కాన పనియు (గ్రాహ్మ్యములే, “యాజ్ఞిక పక్షమువేణు; నైరుక్త పక్షము అవ

తు

టు, ఆధ్యాత్మిక పడ్‌ము వేణు; ఇప్‌ పరస్పరభిన్నములు, వికుద్దములు'- ఆని తలచుట యుక్తము కాదని నిరు క్షభాష్యక ర్త దుర్గాబార్యు డిట్లు తెల్చుచున్నాడు.

యాజికాః 1 నహి తే స్వ :సీషికయా భెదాధెదా (పకల్ప జః భా యని. -_- అస్తి హి కణాయయోః వ క్షృట్రకిస కృవ శేన ఆ ఎనో ఎచ వత్‌ మ —2 క

గా .... నా... నినా. దనయ నా గా నాగా. హతా

కం క కాయ్‌

భూతము ధని” ఆసు ముభ్యార్థమును |గహించినను ఈ ద్యాభ్యాతలు చెప్పిన యరము లేక స్వారన్యము అరా త్రిిద మగుచునే యునాషి. ఇయెడ సాయణుషు చ అ కా. చ బ

“సాంభూకమ్ము స్యభూతము అనెడి ముఖ్యార్తములనే (గ్రహించుట. పైన నుదా హరింపదిడినేది, ముభ్యార్దము సంభవించునప్పుడు లకణావృ తికి తా వేది శి కావుననే ఇట “ఆత్మ'పదమును “త త్య మని ఆనందవర్దనుడును “సారభూతం' ఆని అభినన గు ప్పకును ఆర్థమును వివరించుట గమనార్హము, .

వే? [1

తద్యుద్యపక్షయా అన్వయ వ్యతి రకా భ్యాం వ రీతుం శ కి;। ra , a.) on న తు స్వాభావికం ఒథిధానాధిదెయు సంబంధం ఆకృళకం ఆఅ|పచ్మవమా? వభిధాసాధిధెియూా జహీశ*ః | న హ్యుగ్నే రవభా సనం (పత్యపథాననళ ష్య అవభాన్యస్య చావభాస్య 8 వ్యవధాన ఎంత రేణ విహన్యతే 1 న బ్యాకృ్ళత కం స్వయ ఇప్యధీకం కో ఓకల్చాతే వై దికానాం నడవాక్య(పమా డానామ్‌ ! 'ఆత్మభావానుక మవ వశేన ఆత్మవిళ్‌ ఎ సరుక

- న్‌ జాని యాజి క వేదస్యావిపర్యాసిని దుపి అ ధ్యాత్మా ఢి

ఇ ల దె వాదియజ విషణునియతా మరాఖిధానళ కిం విపర్యాని గో అ నో (

t=

సీ మిన మన్యమానాః పరసృరతో- విపర్యన్య నే 1 నిరు 7,5 దుర్గాచార్య భాష్య,

అగ్నికి వివిధ పదార్థముల భాసింపజేయు శక్తి స్వాభావికము, అవే అగ్నిచే భాసింసజేయబిడెడి శ కీయ పదార్భ్శములకును స్వాభావికము. (సతిబంధమ లేని యపు'జ అగ్నికి గల పదార్జావభా సనశ క్రీయ్కు పడార్థమునకుగల భా స్యమానతా శక్తి యు సహజముగనే (ప్రస్ఫుటమ గుచుండును, అళ్లు (ప్రతిబంధము లేని యపుడు శబ్దములకు గల యర్జావభాసనళ క్తి సహ జముగనే అభివ్య క్ర మ గుచుండును. ఆర్ధ విషయమున గూడ నిమై భాస్యమానతాశ క్తియు ప్రస్ఫుట మగుచుండును,. వైదిక శబ్దము లకు అధ్యాత్మ-అధిదై.. _ఎగియ జ్ఞాది వివిధార్జావాసనశ క్రి స్వాభావికము; కల్చితమకాదు. పడవాక్యప్రమా౭ జ్ఞా లగు వేదవ్వేత్త లెవరును గూడ నీ యర్డ దుల విషయమున నెట్ట విజల్పముల జూపరు. సాధకునకు గల అత్యభావ (గ్రద్ధా- భాపనా)-అసు*య (సంసార వుల నస సరించి యూ (కివిధము లగు అర్థ ములు థొసించుచుండును. స్లూలముగ జూచుచో నీ యర్హముల యందు పరస్పర భేదము విరోధము నున్నట్లు భాసించును. సూక్మదృష్టితో-అనగా సంప్రదాయాను గత మైన స; న్యయదృష్టితో' పరిశీలించిసచో భేదము గాని విరోధము గాని ఆభాన మ్నాతమే యన (సస్ఫుటమగును. వాస్తవముగ సి యర్హములయం దెట్టి విపర్యా సము లేక పోయినను ఉన్నదని కొందటజు సండితులు తలచుచున్నారు = అవి భావము,

. అగ డ్‌ న ॥ రై ఓ "డా గ un Mm డీ దష మటు సంంనగో పసరింపబదనడ

ఈ వాక;పడియ శోవమును పృణ్యరా జిల్లు వ్యాఫ్యోవం నాటా ల ళు ఫ్రై త్రై ey ధక షె గ నాశ “అధె కడ్నన వవ (ప కీయాం చ ఎయతిెంఎక. 3 త ఇతి

డసాంకర్యేజ (ప్రతిసియకాధితయా వ్యవస్పితిం లభక ఇత్యర్థః" ఎ జా i హ్‌ లగ మ \ ప a ది దయో ఒకే మం తము ఎట్టిపిపర్య్యాసము గాని సాంగర్ణము గాని ల

జ MK em ఒక సాధకునకు ి ఎ కన్న దశవంయందచు అవయం. అది వ_అధ్యాత్యపరము

అగు సతివిధార్టముల (కౌ కాశింపజేయు స్వభావము గలది. కావుననే ఒకే మంత్రము

ఆశర్మవిషయ. మనను, జ పధ్యానాద్య చసపములయందు దేవకతాసపిషయమున న్ను కర్మాను షూనసమ యమున (క్రతువు

నందును వివియో గింప బడుచున్నది =. అని భావము అన్యా సంస్కార గాయ్యత్రీ కర్మ జ్యన్యా 'ప్రయుజ్యతే | ఆన్యా జప పదింధేసు నా క్వేకైవ (ప్రతీయతే క 2-261.

గ య్యత్రీిమంత్రము ఉపనయనాది. సంస స్కారములయం నను ఉతువు లందును జపాదులఅందును వివి

యు క మంచున్నది. ఇట్లు వినయోగ 'ఛేదమున్నను

వాన మంకము నందు ఇచము లేచు. మం లో

ల మొకటియేః © మంకత ము ఒ ధి చుజ్జమూ సైరమండ పరము, జఉపాపసకము వ

మున సూర్య వేవకాధ్యోనపరము, మన య. _బవ్మాపర మై (పక్యగాత్మద్యాన సరము, (ఏక ఏవ గామక్‌మం(త్రో మసనో తవం రూవతయా 1పత్యగాక్మనో ధ్యానపరః జపావసర౭ధిదై వతం సూర్యదేవతాధ్యాన పరఖ కరశ్చెసు కాధిభూతం సౌరమండల పరః_రఘునాధశర్మ వ్యాఖ్య)

నానంతవము ధ్యానసమయము యమున ఆ

ధొస్టానావ వసరే2_ _ధ్యాక్మం (బహ్మా

కావున పాధకుడు (శద్దా-భావనా-సంస్కారాతిశయాదుల వనుసరించీ= అనగా అధికారి భేవము నమసరించి ప్రకరణార్యను గుణ ముగ వేదపదములకు గల

KXIX

నభావికము లగు నీ త్రివిధార్థముల దర్శింపనబసియున్న ఓ. అట్లు దర్శించు నపుడు కొన్ని యెడల (పసిద్ధార్రముల విడచి ప రోక్షము లగు నీ స్వాభావికార్తముల వర్శింప కె నిగమ ల నికు క్ర ఎ ద్యాకరణము లావళ్యకము లై నవి, కల్చితార్హముల దర్శింపజేయుటకు కాదు, ఇట్లు చెప్పుచో *అన్యాయ్యం చానేకార్థ్హత్వమ్‌ = ఒక పవమునకు లేక ర్యత్రమునకు *గేకార్ణముఖ జెప్పుట న్యాయవిరుద్దము” _ అనెడి న్యాయముతో విరోధము సంభవించుట లేదా? శః (ప్రశ్న యుదయి:చుట సహజము, కర్మాసు సా నసమయమున అ ధియజ్జవరముగనే నుం త్రార్థముల దర్శింప వల సియున్నది. అ్లే యుఫెసనాసమ యమున అధివై వ సూ(తపరముగను, జా నయోగమున అధ్యాశ్మమా(త్ర పరముగను మం (తార్తము దర్శింపవలెను, యజ్ఞపర మయిన యము జెప్పదగిన సమయమున నిగమ నిరుకాదుల సాయముతో అన్యార్తికల్పిన గాని, అనే కార్డకల్చ నము గాని చేయుట న్యాయ విరుద్దము. అ యితర (పకరణము లందునా__ అంతియే కాని అధికార భేదము ననుసరించి యా వంతవబల కధీయజ-అధిదై వ_ అధ్యాత్మసరముగ (పస్ఫుటము అయెడి యన్యార్హముల దర్శించుట నా్యాయవ్గిరుద్ద మని తాత్పర్యము గాదు, అట్లుఅన్యాలముల దర్శించుట న్యాయవిరుద్దమే యగుట

గాన

తాత్పర్య _న్నచో “తంది నజమొ, ఇత్య[ దై వసు ఇక ధా త్మ మ్‌” = ఇత్యాది (శుతి వచనతాత్పర్యముతో విరొధము నంభవించును. అనగా - ఒకే వస్తువును [పకిరణాసుగుణ ముగ ఆధి యజ__అధదై వ_అధ్యాత్మరూపము:.. ద్భాంచుట (శ్రుత్య భిమతము సుజీయు (శుతిరు. స్వయముగ _ 'బుచోజఒకరే పామే వ్యో ౯ "చత్వారి శృంగా" ఇత్యాది మంత్రములను భిన్న భి (పకరణములలో భిన్నార్హక ములుగ నునాహారించుణయు సంగకము కాకర వలసివచ్చును ఇది గమనార్లము, మ జి యు... “నానాపిరై రభి పామై బుచో దృష్టా మ- ర్షిఫం | _-మాధవీయ బుగ్వేదాను[క ణిఃపే గ4, మహర్షులు బుకు్కలయందు బహ్వర్థము9 దర్శించిరి_ యనెడి సంపడాయ పచ నములును అసంగతములు కావలసి వచ్చును. మజియు గో -_ అళ్షిది పవము నొ నార్జటోధక ము అసి చెచికనిఘంటువుల వలనను నిరుకామల వలనను బ.యను

ఇవియు ససఎగత ము అగును కాన ప్ర౫ 3ఇవిరు రము న నేకార్డక బ్బనము చేయుట

XXX

న్యాయ ఇద్ద మని ఇస్పుటయే యీ న్యాయతాక్సర్యమని (గహించుట సమంజసము, వేదముల కిట్లు నిగనునిరుకాది సాహాయ్యముతో నన్యార్థముల జెప్పు యమున లక్షణావృ శి తిక గాని గ్‌ గౌణవ త్రి తికి గాని ప్రవృతి లేదని 3

పై వివరణ (గంధము వలన స్పష్ట మైనది ((ప్రసిధార తడవయచోపాదా?న అర్జాంతరప్యక్క్‌

లక్షణాగుణవ్య శ్రి ప్రసంగాక్‌)

కావుననే. (బ్రహ్మ్యశబ్దమునకు గల లోకషప్రసిద్దము లయిన చేద _ (బాబ్య్మాణు = కమలా సనాద్యోర్గ ముల దిలిత్యజించి నిగమ (నిర్వచన సపూర్వకముగ Sn బ్భ్బహిి ధాకనర్ష(క్రియానుగతిని బురస్సంరించుకొని (ప్రకిదిజా

జానుగుణ ముగ నిరతిశయ మహత్ర? షసంపన్నము,

డేశకాలా ద్యపరిళ కన్నము నగు _బహ్మ వస్తువు నరముగా నం, కదాయ జులు చెప్పినారు, శి స జ

“ధవ మేకాకర మిదం స్వాత్మ న్యేవ వ్యవస్టిత మ్‌ ] బృిహత్వా ౪ క్‌ బింహణత్వా చె చై ఏవ తదృసే హ్మా తక్ణథిధియ తే”

వాయు, పురా. 104

సూ ఆగ యుగ

శ్రీ శంకరాదులును (జహ్మ్యసూ(క్ర జిజ్ఞాసాధికరణ మున (బహ్మశబ్దము

సే నిర్వచించిరి,

మన్‌,

ఇటులే హిరణ్యగర్భ, (ప్రజాపశి శదిములకు గల (పసిదారముఅ విడిచి G at (ప్రకరణాద్యనుగుణముగమ, యోగశక్తి చేతను నవి ఇదపపములఏ పూర్వుమీ మాం సాదిర్శనముస హిరజ్యగ ర్భాధిః రణము (11 ఎ లీ = 10 సుడి 11) నీ నై యింపఐడినచి, (చూ శాస్తుడిపిక్కా _ సో చంటీవకు,

“దిహ్మ, హిరణ్యగర్భాది పదములకు చెప్పుబడెడి ఈ యర్తములు "3 " డా లాక్షణికములు పు నొాణములను కావు సిగమ సివ స్రములై సాషభావికమ అగు ౬. న ఈ యంము లవధికారుల కప సద్ధములు కానచ్చును కాసి ఓహో అ అ

బువిజ్ఞానమీ - జై సూ అన్తే వేదనామముల యమునమ చెలియ నగును. వేదమునకు గల యనేక నామములలో వేద? శ్రుతిః

Pp

వేదరూపార్టము [వ్రసద్దము,. స్వాహా, సక్టిధ్యా

వావ్‌కీ్‌ వత వదరూపార్థము కొందటికు (పసిదము _ (వా

XAXI

కాకపోవచ్చును. ఈ షదములకు గల కొన్ని యరసులే ,పసిధములె వారెకి

| ద (శ) ర

పొడగబ్లవచ్చును. ప్రసిదమెనను ఈ నామములకు గల పేదరూపార్తము స్వాథావిక మే, థి (nya @

లాక్షణికయు గొని గొణజము గాని కాదు - అని పై (గంభసందర్భము పలస స్పష్ట

మగును,

వేదవ. నిగనువు : వేదపదములు నిగవంనంంలం

On జలజ అ= -౮౨ ఏ ఎలా వేదమునకు నిగమ మనియు, వేదపచములక నిగమము అనియు (ప్రసిద్ది, వేదమునకును వేసపదములకునుగల నిగమ మనెడి (ప్రసిద్ధిని గూర్చి పరిశీలించినను సిగ ఎస్వరూపము, నిగమ నిరుకాద్యావశ్యకతయు తేటసడును, వేదపదములు నిగ మములని యాస్క. నిరు క్రమున నిట్లు చెప్పబపుచున్నపి, “సమా .బ్నషుయః సమామ్నోతః ॥ స వ్యాఖ్యాతవ్యః | త మిమం౦ సమామ్మ్నాయం నిఘంటవ ఇత్యాచడ్‌ లే । సిఘంటవః కస్మాత్‌ | గ ££ ఆల న ఒర్ల wa నిగమా ఇబు భన స్తీ | ఛందోభ్యః సమాహ్మత్య సమాజ ఎక సమాబ్నూశతాః | తే నిగంతవ ఏవ సనో నిగమనా న్నిఘంటవ ఉచ్శ న ఇత్యాపమ న్యవః” =నిరు 1-1 “సిశ్చయన అధికం వా నిష్కృష్య సిగూడార్తా ఏతే ప ౫డ్జాతా పయన్సి | త తో నిగను 3 బునా5 నిగమ యిళ్ళ శాల డు త్వాన్‌ ఉభమయే= పి నిగంతవ స్పనో నిగమనా దేకోః నిఘుటవ న్‌ న

స్సనో మం తార్గాన్‌ గఎయని చా I (అ జాబ ద చె

నంజా ఇమ భ్రపని |... ... Cy ar)

ఉచ్య స్త ఇత్యెప మన్యవః” జా దుర్గా చార్య భాష్య నిరుక్త్ర కాసా” రంభ మును జేయుచు యాస్కుడు నిఘంటువ్యా ఖ్యానావశ్య

కతను ని ప'పించుం క్త “నిఘంటు” పక నిర్వచనము నిటు (ప్రవస్ళుంచినొడి, “గవాడి చేవప త్యంత రూప మగు వేడగబ్రసమొవాయము బుమంచే నిఘ.టు (గ్రంథరూపమున |కోడీకరింపబడి యున్నది. (సమామ్నాయః సమామ్నాతః)= చీనిని వ్యాఖ్యానింప వలసిన యావశ్యకత యున్నది, ఏలయన. ఈ సమామ్నాయ మును (ఈ కోళశమున పళి౦ంపబడిన శబ్దములన్సు నిఘంటువు అందురు. ఇవి నిభం టువు లని ఏల యనబడుచున్నవి ? ఇవి నిగమములు గాన (యనబఐడుచున్నప్య, ఈ నిఘంటువులు (వేడ సదఘుబు నిగూశారముఖు, పరీక్ష చేసి వీని యందలి

పట!

నిగూఢార్హములు బాగుగ దర్శింపదికుచో నివి మం[తవ ల యొక్క నిర్తీతాకముల దెలియుజయును,. (ని _ నిశ్చయేన, గకయన్ర్తి _ జ్ఞావయ స్త్ర. ఆందుచే వీనికి సిగనుములు._ఆని యన సంజ్ఞ మణీయు పయే పదముల యర్ధనా మర్ట్యముల నుచాహరణ భూతములుగా (గహించినచో నిఖి లమ (తార్హపరిజ్షాన మ సులభసా స్వ మగునో, సామర్థ్య పేతము లయినట్టి ఈ పవముకు ఛ ధ్‌. దస్పులనుండి ( వేవముల నుండి యే జ్చి కూ జ్చి సంకలనము చేయబడినవి.

ఇట్లు వికెష గ1క సంపన్నము లగుటవేంనిగమము అగుటచే _ ఈ నిఘంటువుల వ్యాఖ్యాన వ శ్య:త యెంళేని గలదు. నిగమము అనగా నిగంతువులు _ అనగా నిగూఢ మంతా | (పకాశకములు, ఆందుబే నివి నిఘంటువు లనబిడుచున్న ఏ ”_అని బావమన్యవుని యభిప్రాయము.

అని యడము, చా

దీనివలన నిఘంటువు లనబడెడి ఘంటువు నందలి శద్రిముల

యొక గ గ్గ (ఖ్‌ న పవ రొ వ్యాఖ్యానావశ్తకతయు, తద్ద్వాకా నిరు క్ష్తశా హా9రంభావళ్యకకయా వివరింప బడుట సుస్పష్టము, కాని “నిగమా ఇమే భవన్తి'

Fn fo ళైకి PA

అనెడి పై నిరు క్ర వాక్యములక్ర్ర చేయబడిన దుర్గాచార్యుని వ్యాఖ్యానమును కెదనుచు. డాక్టరు లక్యుణస్వరూ ప పండితు డిట్టనువదిం చినాడు

“They are words quoted from tie Vedas \Ni-gamahs). As these are ths quoted words of the calied Nigkanmuvrs {(Nigaranath.”

6686, they are ou account of 16౯18 being quoted

నిగమముల నుండి_అగగా వేదములనుండి_ఉదాహరింపబడిన వగు

టడే ఈ పదములు సిగమములు. కట్లు నిగ వనము చెయబడుటనే = అనగా నిగసు ములసుండి యువాహరింపబడుటచే _ వీనికి నిఘంటువు లని పేతు _ అని యర్తము,

ఈ యా-గ్లానువాదము. సరిమైనదిగ కనుపప్టదు. -నిగమముల నుండి యుడాహకింపదిః ట (౧1046 చేయబడు చే ఈ నిఘంటువు నందలి పదములక నిగమ సంజ్ఞ గలిగినవని వీరఖ్ళిపాయపడిరి. అల్లగుచో వేదములకు నిగమము లని పరు వచ్చుటకు కారణమేమి ? ఈ విషయము వీశిచే సృృశింప బడలేదు

ఫి గమ్‌ అను ధాతుపునకు ఉదాహారించుట (to Quotey ఆను నర్గమును' వీరు

XXXIIT

(గహించిరి. అందుచే వేదవాక్యము లా యా (గంథములలో వేజ్వేలు సందర్భ ములం దుదాహరింపబడుచుండుటచేసి వేదములకు నిగమత్వము సిద్ధించిన దవి యనుకొనవలెనా ? అట్లు ఇతర |గ్రంథములం దుదాహరింసబడుటకు పూర్వము వెదములకు నిగమత్వము లేదని యనుకొనవలెనా? మజీయు సీ యర్హమును (గహించినందున యీ నిఘంటువుల (నీగమముల వ్యాఖ్యా వశ్యకత ఏమియు వ్య క్రమగుటలేదు. కాన ఈ పండితుని యనువాదము గాని, తద్వివరణము (10t65) గాని నిగమము యొక్క నిగమత్వమును స్పష్టము చేయుట లేదు, ఇంతే కాదు.

యాస్కుడు శా స్రారంభమున స వ్యాఖ్యాత వ్యః”- అనుచు నిఘంటు వ్యాక్యానా వశ్య కతను చెప్పబూని తదుపష్టంభకముగ నిఘంటుశ బ్రమునకు నిగమనౌల్‌ = అనియే కొక్క, మతి రెండు నిర్వచనముల గూడ నిట్లు చూపీనాడు,

“ఆపివా౭.౭_హననా దేవ స్యుః | సమాహతా భవన్తి । యద్వా

సమాహృతా భవ న్తి।'

ఇట ని (= సమ్‌ ఆజ్‌ పూర్వక “హన్‌?” ధాతువు నుండియు,

ని ( = సమ్‌ ఆజ్‌ ) పూర్వక 'హృ]” ధాతువు నుండియు నిఘంటుశ బి నిష్పత్తి జూప

బడినది. 1 ఈ రెండు నిర్వచనములకును గూడ లక్కుణస్వరూప్‌ పండితుడు గావించిన యనువాదమును జూతము.

Or else the word Nighantavas may be (50 021166) from being fixed only (Vv han), i.e. a list in which they (the wordsy are fixed together, or collected .together (/ hr).

ఇట నిఘంటు పదమునకు (1) ని పూర్వక “హన్‌” ధాతువునుండి రెండవ నిర్వచనము చెప్పబడి- “దేనియందు ఈ పదములు కూర్చొదిడినవో

41, సమః స్టానే సీ'త్యేష నియు క్త; దురాచార్యభాష్య (నిరిత్యేష సమి'త్యేష స్తానే = నిరు 12.7)

KXXIV

(fixed together) అట్టి జాబితొ _అనియు (2) ని-పూర్వక 'హృి ధాతువు నుండి మూడవనిర్వచనము చెప్పబడి.“ దేనియందు (పోగుచేయబడినవో ఆ జాబితా.” అనియు అర్థము కల్పింపబడినది, “నిగనుముల నుండి ఉదాహరింపబడినవి, quoted from the Vedas (Ni_gamahy-” ఆను వీరి మొదటి నిర్వచనము ననుసరించి *ోనిఘంటవః”* అను పదమునకు వైదిక నిఘంటువు నందలి పదములు. అన్‌ యర్హము= ఇక తరువాత వీరి ఈ రెండు నిర్వచనములును “వై దికపదములు” దేనియందు కూర్చబడినవో, లేక (పోగుచేయబడినవో (fixed together or collected together), ఆ జావీతా (1150) ను. అనగా వై దికనిఘం టువును జోధించుచున్న వే గాసి “ఆందలి సదములు నిఘంటువులు". అను నర్హమును చెప్పుట లేదు. ఇట యాస్కుడు (ప్రదర్శించిన మూడు నిర్వచనములును (ని.గమనాక్‌, సమాహతా భవి ; సమాహృశా భవ న్ని) కోశ (1190 రూపనిఘంటువు నుద్దే శించికాదు. ఆ కోశము నందలి పదములు నిఘంటువులు, అట్టి నిఘంటువుల నుర్చి శించియే (సవృ తము లై నవి. నిఘంటువుల (పదముల నుదేశించి కాక, పదసము దాయ రూపమగు నిఘంటువు (1151) నుద్దేశించుటయే (గ్రంథక ర తాత్సర్య మగుచో “నిఘంటు? కస్మాత్‌ ” అనీ నిఘంటుపరముగ ఏకవచన[పయోగముండి యుండును. అట్లుగాక “నిఘంటవః కస్మాక్‌* అని బహువచన్యపయోగమే ఇట గలదు. కాన ఏరి యనువాదము [గంధక లృ తాత్సర్యాను గుణముకాదు,

మజియు దుర్గాచార్యకృత వివరణమును కాదనుచు, వీరు చేసిన అను వాదము వలన (1. quoted 2) fixed or 8) collected together) ఈ మూడు నిర్వచనముల ద్వారా ఇంచుమించుగ నొకే యర్థము చెప్పుట వీరి లత్యు ముగా కనుపట్టుచున్నది. ఒక వై శిష్ట్రము, లేక ఒక (ప్రత్యేకత బోధింపని యపుడు ఒకే పదమునకు ఈ మూడు నిర్వచనము లేల? వీరు చూపిన ఏ యొక నిర్వచనము యాస్కు_ డుదేశించిన నిఘంటువుల వ్యాఖ్యానావశ్యకతను గాని ళాస్తారంభావళ్య | నవ్‌ - = కతను గాని ఏమ్మాకము వ్య క్రముచేయట లేదు. కాన నిగమము అనబడు వేదముల యొక్క. గాని, వేదపదముల. యొక్క గాని. నిగమక్యమును దర్శించుటకు ఏరి యను వాదము తోడ్చడుట లేదు. ఈ నిగమత్య్వము దుర్గాచార్యకృతషివరణము నందు ఎటు oe) వివరింపబడినదో, ఆది (గంధక ర్భృతాత్సర్యానుగుజమై (శ్రొతసం(ప్రదాయాను గుణమై ఎట్టు వరలునో చూతము,

ఎ టే”

1. ని.గమనాళ్‌. “నిగూఢ మంత్రాగాములను నిష్కృస్టముగ నిశ్చయించి దోధించునేవి, ఇవి *నిగంతువుి లగుచు నిఘంటువు లన బరగుచున్నవి. కాన వ్యాఖ్యాత న్యములు”' __ ఈ వ్యాఖ్య ననుసరించి నిగమ -నిగంతు- నిఘంటు శ బ్రములు మూడును సమానార్హ కములు. ఇందు నిగమ శబ్దము (పత్యకవృ త్రి గలది. (అనగా (పకృతి ప్రత్యయ స్వరూపమును (ప్రత్యక్షముగ గోచరింపచేయునద్చి, _ నిగంతు శబ్దము పరోకృవృ త్తి గలది- నిఘంటుశబ్లము అతి పరోక్షనృ.త్తి గలది. ఆనగా (పకృతి ఇపత్యయ విభాగ మెవమాతము గోచరము కానిది. అందుచే నిఘంటు శబ్దమునకు గల సంప్రదాయానుగత మగు అర్హమును మొదట (ప్రత్యక వృ త్తియగు నిగమశ బ్రముచేతను, పిదప పరోకువృ త్తి యగు నిగంతుశబ్దము చేతను కొపమన్య పుడు (పదర్శించినాడు. దానిని యాస్కుు డాదరించినాడు, దుర్గాచార్యుడును యాస్కానుగుణముగ వ్యాఖ్య చేసెను.

మతీయు ని పూర్వక “గమ్‌' ధాతువునుండి నిష్పన్నములై న నిగమ- నిగంతు శద్దిములకు దుర్గాచార్యు డొనర్చిన వ్యాఖ్యానము (శ్రౌతసం(పదాయాను గుణమె యుఎడుటయు గమనార ము. గ యౌ

“అవి చికిత్సా యావక్‌ _బహ్మ ని గంతవ్యమితి పహోరీత 8” అప. ధర్మ సూ. 1.18.1 “నియమ పూర్వ మధిగంతవ్య మితి హారీతాచార్యో వన్యతే”- హరద త్తః

ని; సందిగ మెన--నిష్కృుషమెన జానము కలుగు న ;తవరకు [బహ్మాను (వేద రు మ్ల అ ౬ టు మును నియమపూర్వకముగ నధ్యయనము చేయవలె నని హారీతాచార్యుడు చెప్పు చున్నాడు. అని యర్థము, ఇట నిగమన మనగా నియమ పూర్వకముగ అధ్యయనము చేయుణ; కేవలపాఠము కాదు. మంత్రోచ్చారణవిషయమునను, మళ్థత్రార్జ విషయ మునను గల్గెడి అనంభావనా విపరీతభావనాదుల దోగొశ్చైడి నియమపూర్వ కాధ్య యనమే ఇట నిగమ (నిగంతళవ్మ్ర శబ్రముచే ఉద్దిస్టమైనది వేద పట్టు అధ్యయనము చేయదగినది (నిగంతవ్య్మళ గావున నిగమ మనెడి సార్ధకసంజతో నొప్పినది.. అర్థ. జ్ఞాన విషయసున సంశయాదులు తీజునంతనజికు వేదసదములు గూడ నే అధ్య యనము చెయబడదగినివి (నిగంతవ్యాః), కాన నిగమాః అను సార్ధక సంజ్ఞతో నొప్పుచున్నవి. ఆట్లు నియమపూర్వకముగా నధ్యయనము చేయబడ దగియున్న ౧ |

XXXVI

నిగమములు (వేదములు లేక వేదపదములు) జిజ్తాసువులకు నిగూఢార్హములను నిష్కృష్టముగా, నిశ్చయముగా, బోధించు స్వభావము గలవిమై యుండవలెను? లేనిచో వానినట్లు నియమపూర్వకముగా నధ్యయనము జేయవలసిన యవసర ముండే డిడి కాదు; వ్యాఖాశ్రావశ్యకతయు నుండెడిది కాదు. కావున. నియమపూర్వకముగ అధ్యయనము జేయుచో ఆక్ఞాతమై నిగూఢమై యున్న యర్హమును (పురుషార్హమును) నిగమనము (అభివ్యక్రముగ చేయునది గావున వేదమునకు నిగమ నుని సార్దక

సంజ్ఞ అనియు స్పషమైనది. (శుతిమే 'వేదవాక్కుల స్వభావముకు గూర్చి యిట్లు వివరించుకొనినది,

“ఏతా విశాష విదుషే తుభర్ణం వేదో నేధాన్టాగ్నే వచాంసి

నివచనా కవయే కొవ్యాని ॥” ము 14_లీ=16,

సర్వవిధారకుడ వగు ఓ అగ్నీ! (హే వేధః అగ్నే) 1 ఈ వేదవాక్కు లన్నియు (ఎతా విశ్వా వచాంస్సి నేయార్థములు_ గూఢములు (నిక్యా); వివిధఫల .నౌపకములు (నీథాన్సి; (క్రాంక దర్శివి నర్వజ్ఞాడవు నగు నిన్ను ఉచేశించి (కవయే

షే తుభ్యం) నియమపూర్వకముగ ఆధ్యయనము చేసి ఉచ్చరింప దగినవి, నిరంతర మధ్యయనము' చేయదగినవి (ని_వచనాని=నితరాం వ క్రవ్యాని) నియమేన వ క్తవ్యాని__సా.భా. బు, 1-189_8). _ ఆని యర్హము.

ఇట వేదవాక్కు.లు నేయారములు _ఆని చెప్పబడినది. అనగా నిగమ- నిరు శ్‌ _వ్యాకరణాదులచే ఏీవికి గల యక ము ఉన న్నేయము అగుట నూచితమ్ము అందుచే నివి గూఢార్హకములు, ఈ వాక్కులు కాంతదర్శీయ, సర్వజ్ఞుడు, విధారకుడున గు పరమే మెశ్వరు నుదేశించుసవి. అనగా నిరంతరము పరమేశ్వర “తత్త్వము” (పరమార్ధము)ను బోధంచుటయే... పీవి లక్ష్యము నియమపూర్వకముగ నిగమ-నిరు క్త-వ్యాకరణాది సాహాయ్యముతో నధ్యయనము చేసిన గాని ఈవాక్కుల యొక్క పరమార్షబోధకత్వము, లేక విగూఢార్హటోధకత్వము ఆవగతము కాదు. అందుచేతనే ఈ వాక్కులు వి-వచనావి (నియమేన వ కవ్యాని) _అని యిట [కుతిచే నిరైకింపబడినవి, దీనివలన వేదవాక్కుల నిగమత్వము ' స్పష్ట మగుచున్నది. అందుకే “నిగమా ఇమే భవి. అను నిరు క్రవచనమునకు దుర్గాచార్యకృత

వ్యాఖ్యానమే 'ుకి తాత్పర్యానుగుణ మనియ్కు లక్మజస్వరూప పండితకృత వ్యాక్యానము కాదనియు స్పష్టమగుచున్నది. .

సర్వ

XXXVII

ఇక నిఘంటు శబ్దమునకు యాస్కుడు (పవర్శించియున్న మిగిలిన రెండు నిర్వచనములకును దురాచార్యక్ళత వ్యాఖ్యను చూతదుు. Ca

2) ని (సమ్‌ ఆజ్‌) హన్‌-సమాహతా భవ స్టీ = “ఏతస్మిన్‌ పంచాధ్యాయీ సంగ హే మర్వాదయా పరఠితా హ్యేతే భవ ని తస్మాత్‌ సమాహతాః శ న్‌ J శ్‌ గ నె సమాహ_న్లవ ఏతే సన్తః _ _ - - నిఘంటవ ఇత్యుచ్యు నే” -దుర్గాచార్యః

ఈ సంచాధ్యాయాత్మక మైన [గంథమున నొక విశిష్ట క్రమము ననుసరించి (మ ర్యాదయా)- నియమ పూర్వకముగ నధ్యయనము లేక ఆమ్నానము చేయవలసిన (కనుము నుద్రేశించి_పఠింసబడినవి. కాన నీ పదములు నిఘంటువులు అని యర్థము_ఇట సమాహశాః అనునది (ప్రత్యక్ష్షవృ తి, సమాహంతవః పరోకువృ త్తి నిఘంటవః అతిపరోక్షవృ త్తి. ఇట “సమ్‌ ఆజ్‌” స్థానమున '*ని అను ఉపసర్లము వర్ష లోస వర్ష వికారాదులును వచ్చి నిఘంటుశబ్ద నిష్ప త్తి-అని భావము,

వేదమం[త్రములందు . సీయతస్టానములు గల్లియున్న పదములే యిట మం(శ్రార్థాన సంధా నమును సుఖతరము గావి.చుటకై యొక వఏశిష్మకమమున పఠింప బడినవి. నియమపూర్వకముగ ఆధ్యయనము చేయబడి నిరంతరము సమామ్నాత మగునట్టిది యగుటచే వేదమునకు సమామ్నాయ మని యన్వర్థకః జ్ఞ. (చూ_(కుతి ఆమ్నాయ(పకరణము),. ఈ నిఘంటువు లనబడెడి పదములును సాకొత్తు వేద పదములే యగుటచే వేదము వలెనే నియమ పూర్వకముగ అధ్యయనము చేయబడి నిరంతరము సమామ్నాతములు గావలసినట్టివి నిఘంటువుల యందలి నిగమత ము మొదటి నిర్వచనముచే చూపబడి. యిపు “డీ రెండవ నిర్వచనముచే తద్గత మగు సమామ్నాయత్వ నునెడి మజియొక విశిష్టత (ప్రదర్శింపబడినది. “శ మిమం సమా మ్నాయం నిభఘంటవ ఇత్యాచకీతే” అని యాస్కుడు సమామ్నాయశబి పర్యాయ వాచక ముగా నిఘంటుశ బ్రమును క్రీ ' రించుటచే నిఘంటుపుల యందలి సమామ్నా యత్వ మనెడి విశిష్టతను అభివ్యక్త కము చేయుటకై యీ రెండవ నిర్వచనము చెప్ప, బడినది,

క ని (సమ్‌ ఆజ్‌ హృ_సమాహృతా భవన్తి. “యస్మా ద్వాఫీశే మాహృతా భవన్తి ఛందోభ్యః తస్మాత్‌ సమాహరణ (క్రియాయోగాక్‌ సమాహ ర్రవ

XXXVIII

ఏతే సమాహృతా స్పంత।ః పూర్వవదేవ ఉపసర్ష వ్యత్యయాది క్రమేణ నిఘంటవ ఇత్వుచ్య నే”__దురాచార్యః

ఛందస్సుల నుండి (గహింపదిడిన వగుటచే సమాహరణ[(కియా సంబం ధముచే సమ ాహృతము లగుచు నిఘంటువు లని చెప్పదిడుచున్నవి- అని యర్హము

ఇట సమాహృతాః అనునది (పత్యకవృ త్తి. నిఘంటవః అనునది అతిపరోత్షవృ త్తి (ని=నమ్‌ ఆజ్‌, హృ

మం(త్రపితము లైన పదములే యేళ్స్చి కూర్చి (సమాహృత్య సమా హృత్య ఇట ఆమ్నాతము లై నవి, అట్ట యీ షదములకు మంత్ర పకరణాద్యను గుణముగనే యర్ధముల దర్శింపవలెను. యాస్కుడును “నె కపదాని న్నిర్భూయాల్‌ * అని. శాసించినాడు. కా న(పకరణము మండి వేటు చేసి ఇ ఇచ్చవచ్చిన రీతిని విని కర్ణము చెప్పరాదు పదములే కాదు, మంతములికు సె పైకము (ప్రకరణముల నుండి వేజు చేసి యర్థము చెప్ప బూనరాదు, యాజ్జ.దై వత-అధ్యాత్మాది రూషపకర తాను గుణముగనే మంత్రార్దము ల దర్శింపవలెను.ఆని భావము,

"నతు పృధ _క్వేన మంత్రా నిర్వ కవ్యాః | (పకరణశ ఏవ తు నిర్వక్తవ్యాకి = నిరు 18-12 అనియు శాసించినాడు, (ప్రకరణానుగుణముగనే వ్యాఖ్యానింపబడదగిన యావశర్చికత గలదు.

ఈ రీతిగ నిఘంటువుల వ్యాఖ్యానా వళ్యకతయు, నిరు క్రళాసాారంభ (ప్రయోజనము చెప్పుటకయియే ఇట మూడు నిర్వచనములును మూడు దృక్పధము . లతో యాస్కునిచే (ప్రదర్శింప బిడినవి. తద్దార్వా వేదపదముల స్వభావము వ్యక్తము చేయబడినది. అందును * మం(క్రములు నిగూడార్థములు; నేయారముణు వాని దర్శింవజేయవలసి యన్నది. ఆని వి లక్ష్యముతో ఈ నిఘంటువు ఆమ్నాతమైనదో అట్టి మంశ్రార్డ సిగమన మనెడి లక్ష్యుము ఈ పదములకు. సహజముగ గలదు” _ అను విషయమును తొలుదొలుత పాఠకుల కుద్దీపింప జేయుటకే “'నిగమా ఇమే. భవన్తి”. ఆను మొదటి నిర్వచనము యాస్ము.నిచే జాప బడినది.

నిగూఢారబోధక మగు వేదమునకు నిగమః అను నామము సార్టక మయి నట్లు వేదముచే శేక వేదపదములచే నిగమనము ద్వారా (నిగమనాత్‌ శెలియబడు

వాడగుటకే వరమెశ్వరునకును నిగ మః"-అని యన్వర్థనామము, మజియు దుర్తాాహ్యు

XXXIX

మగు ఆత్మత త్వమును నిగమనము (జ్ఞానము చేయుట కయియే లీలాగృహిత శరీరుడై యవతరించు నట్టి వా డగుటచేతను పరమేశ్వరునకు నిగమః అని యన్వర్ధసంజ (చూ. దుంధిగ మాత్మత త్త్వనిగమాయ తవా తతనోః భాగ. 10.22. అ న జాన్‌ శ్‌ + - . దుర్చోధం యదాత్మత త్వం తస్య నిగషహాయ జ్ఞాపనాయ తవ ఆ త్తతనోః ఆవిష్కృృతమూ _ర్టేః- శ్రీధర కావుననే పురాణేతిహాస కాన్యాది వాజ్మయమునం దంతట వేదము, వేదవేద్యు డగు పరమేశ్వరుడును నిగమ సదముచే సలురీతుల కీ ర్తింవబడుట కానన గును.

“హంసాయ సంయతగిరే నిగమేశ్యరాయ” “నమః [ప్రమాణ మూలాయ కవయే శాస్త్రయోనయే | (పవృ త్తాయ నివృ త్తాయ నిగమాయ నమో నమః”॥ భాగం 10-10-44.

ఇట్లు నేయార్జమై, అధికౌరి భేదముచే వివిధార్థబోధక మగుచు, శత

పథమై, బసవిధఫల(ప్రదమై (బు, 48.1% వరలెడి నిగమరూప నగు వేదము

కల్పవృక్షము (అభిమతం ఫలం కల్పయతీతికల్బః స చాసా వృక్షశ్చ్ర; తత్భల

భూతమై త ద్వ్యాఖ్యానాత్మక మే (శ్రీమద్భాగవత ము-అను భావమునుర్ధీపింప జేయుటకో

యనునటు 'నిగమకల్పతరో రళితం ఫలమ్‌”. అనుచు వ్యాసభగవానునిచే శ్రీ మద్భా

౧ Pa |

గవత గంథారంభము చేయబడినది. అనగా (శ్రీమద్భాగవతము వేదార్హ నిగనునరూన మని తాత్సర్యముగా (గహింపనగును,

కాన నిగమశద్దిమునకు దుర్గాచార్యకృత వివరణానుసారముగ నే యర్హము (గ్రహించుట యు కము. అప్పడే పెన నుదాహరింసబడిన _ (_శుతివాక్యములతోను, పంచపాదికా వీవరణాది (గంధములతోను సంవాదము లభించును. ఇట్టు నిగమ- నిరు క్త_వ్యాకరణ ముల ద్వారా వేదపద ములకు (ప్రకరణానుగుణముగ (ప్రసిద్దార్థమును విడిచి అన్యారములను- ఆలౌకికాధి దై వికాద్యరములను... దర్శింసవలసియున్నది.

అ య్‌ థి వేదపవముల విషయమై అర్దనిర్ణయ నం్యపడాయ మిది.

XXXX

లంకారిరులు =నిదు కి అణా —0-0-0—

ఆలంకారికు లీ సంప్రదాయము నాదరించుబయే గాదు; పదములందు యోగళ క్తిచే నన్యారమును దర్శించుట యలంకార మనిరి. జానీ ణు

“నిరుక్తి ర్యోగతో నామ్నా మన్యారత్వ (పోల్బనమ్‌” __కవలయానందః*

ఇది నిరు కృలంకారలకేణము. ఇది ౫ శ్రే ష్యపఖెద మనీ కొంద అనిరి. (నిరు క

కార శ్లే షవిశేష ఏవి = వామ నభట్లీయ. కావ్య(పకాశికా వ్యాఖ్య. మొ త్రము మీద యోగశ క్తిచే జవమకత్కారజనక మగు అన్యార్త దర్శన మలంకారమగుట యంద అకును సంమతమే. కావున నలంకారశా స్త్రజ్ఞుల దృష్టిలో “నిరు Eu శబ్దముల యందలి యొక విశిష్టత , ఒక యలంకారము, వేదవాజ్మయమున నీ నిరు క్యలంకార మడుగడుగున త ద్రసాభిజ్లాలకు పొడగట్టుచునే యుండును. వేదశబ్రములు (వకర కానుగుణముగ (ప్రసిద్ద గో అశ్య_అన్ని_ ఇం(ద.వ వరుణాద్యర్థము ల బోధించుచునే రసాభిజ్ఞాలగు సహృదియలకు యోగళ క్రిచే నన్యర మణీయార్థస్ఫూ డ్రి రిని గలిగించు చునే యుండును. ఉదాహరణమునకు బుగ్వేదము యొక్క మొదటి మం(త్రమునే చూతము, “అగ్ని మీశే పురోహితం యజ జస్య దేవ మృత్విజమ్‌ | హోతారం రత్నధాత మమ్‌,” ఇచట అగ్ని పదము యజ్ఞమున (బత్యక ముగ గన్నట్టు జ్వాలా రూప్పడగు నగ్నినే గాక “యజ్ఞస్య దేవం, పురోహితం". ఇతా గది విశేషణముల సామర్థ్యము వలన యోగశక్తిచే నన్యార్హమును (సర్వవ్యాపకత్వ పోతృత్వాది ధర్మములు గల అప్రాకృత- ఆగ్ని దేవతారూ పార్దమును, మహాగ్ని రూపార్థమును

బోధించుచుండును. (చూ. (బ్రహ్మ, స్వాహా, కవి-కావ్య, ఛందః శబ్దములు,

వేదములు.అన్యభాషాసంపర్భ ము_చారి| తక వాదము -ా౦-0-0-0-౦-౦-6-౦-- ఇట్లు _వేదపదము లన్నియు సామాన్యముగ నిరు క్యలంకారభూ షాక ములు, చార్శిత్రికు లిట్టి దృష్టితో వేదన్వరూపమును దర్శింప బూనినట్లు లేదు,

XXXXI

. “శేవల నిగమ- నిరు క్ర_ వ్యాగరణాది సాహాయ్యము చేతనె వేదమం త్ర ముల యర్గనిర్హ్ణ యము జేయ వలను పడదు; ఏలయన మం[త్రరచయిత లగు ఆర్యు లచే మెచ్చభాష లని పిలువబడిన అనార్యభాషలగు యవన. రోమక- ద్రావిడాది భాషల నుండి యనేక శబ్దములు వేదకొలము నుండియు వారి గంధములలో (వేదములలో) (ఫ్రవేశించినవి. ఆర్యులు వీనిని _గహించినపు డా యా శబ్దముల కా యా భాషలలో నే యర్ణములు గలవో ఆ యర్గముల నే (గ హించి యుచురు వేటు విధముగ గాదు. కాన నటి శబ్దముల కొ యా మైచ్చాది భాషానంపదాయముల నను సరించి యే యర్జ నిర్ణయము చేయవలెను. ఆంతియే కాని అట్టి శబ్బములప ఏవియో వ్యుత్స తుల గల్పించి, సంస్కృ తీకరించి, ఏవియో యర్దముల గల్పించుట యు క్రము కాదు"- అని కొందు చార్నితికుల వాదము. 1 ఇందుల కు పోద్చలక ముగ ఏరు పూర్యమీమాంసాదర్శనము నందలి పికనేమాధికరణమున గల కుమారి లుని త౦(త్రవార్సికము నుదాహరించుచు, నిట్లు చెప్పట పమారిలున కభిమత మనియు చెప్పుచున్నారు.

తం(త్రవా ర్హికము నెంత సరిశీలించినను మైచ్చభాషా పదములు వేదములలో (బవేశించి యున్నట్లు చెప్పబడుట గాంచము. అట్టి సూచనలు నేవియు గాన రావు, అన్యభాషాపదములు వేదములలో (బవేశి చిన వని చెప్పుట కుమారిలభట్టు యొక్క అభిమత మని చెప్పబూనుచో “వేదములు నిత్యములు, అఆపొరుషేయములు”- అని యన్యనుత నిరాసపూర్వకముగా నాయనచే స్టాషింపదిడిన సిద్దాంత మునే వ్యాఘాతము సంభవింపగలదు, కాన నట్టి వాదము కుమారిలున కభిమత మనుట యసంగతము. ఆ తంత్రవార్హిక వాక్యములకు ఈ చారిత్రిక లపార్థముల గల్పింపబూని రనుటయే సమంజసము.

పికనే మాధికరణమున పూర్వపక్షమును వివరించు నందర్భమున కుమారిల భట్టు అనార్యభాషావదములకు, సంస్కృతపదములకు వలె, వ్యుత్స త్తుల కల్పించెడి

కె

(1) కోరాడ రామకృష్ణయ్య _ 1. భాషోచార్మిత్రక వ్యాసములు, 2, దక్షిణ దేశభాషాసారస్యతములు_దెేశి (2) సునీత్‌కుమార్‌ ఛటరి - History of Bengali language.

6

XXXXIT

కొందలేీ స్వచ్చంద్యప్రవృ త్తిని గర్హించినాడు, ఇయ్యది ఆ కాలమునాటి కొందటి స్వచ్చంద (పవ త్తిని, దానిని గర్హించి సంస్కృత భాషాసం,ప వాయమును యధాళథ ముగ సువ్యవస్థితము చేయు శిష్ట ప్రవృత్తిని వెల్లడి చేయను. కాని ఈ (గ్రంథ సందర్భమును యధాత ధముగ [గహంపక “అనార్యభాషాపదములు వ్యుత్స తులు కల్పింపదిడి, సంస్కృ ఎకరింపబడి, శేవకాలయు నుండియు వేదభాషలో (పపవే? చి యుండవచ్చు” నని ఈ చార్మిత కులు కల్పింప బూనిరి,

'వేదగతములై న పిక నేమాది సదములు అనార్యభాషాపదము లని గాని, విదేశీయ భాషాపదము లని గాన్కి కుమారిలుడు చెప్పలేదు, అట్టి సూచనలును కానరావు, ఈ పికనేమాడిపదములకు నిగసు - నిరు క్ర - వ్యాకరణాదుల ద్వారా వ్యుక్పతుల కల్పించుట తగదనియు నిషేఫెంపలేదు. అనార్య - విదెశీయ భాషాపదము అకు, సంన్కుతసనములకు వలె, వ్యత్పత్తుల కల్పింపబూనుటి యుక్తము కాదని నిషేథించుట యందే కుమారిలుని దృష్టి. కాని వేదగతములై న పికనేమాది పదముల విషయమున కాదు, ఇట్టి వేదగతములై న పదములు, తదర్హములు కొన్నియెడల . నెవరిరైన య(ప్రసిద్దములై నం చేహము గలుగవచ్చును. అట్టియెడ నా పదములు అవికృతమువై అన్యభాషలయందు జేజి, ఏ యర్దములం వైన (ప్రసిస్దములై యున్నచో నా యర్గములు ధర్మావిరురముళై యొప్పుచో ద్వైభాషికుల సాహాయ్యముచే నా యర్హముల (గహించుట యు క్తపొనినాడు, అట్లు _గహించినప్పు డిక నిరు కాదు లతో పనియేమి ? వానికి - అర్జవ క్వ మెట్లు ? _అని యనుచో “అప్పడును గూడ అట్టి పికనెమాది పదములును నిగమ = నిట క్త _ వ్యాకరణాదుల ద్వారా సుసంస్కృృ తముఖై యొప్పవలెను, అట్టు సిద్ధించెడి నామాగజ్ఞానపూర్వకమైన వాక్యార్తజ్ఞోనముతో, విలసిల్లు కర్మానుష్టానము వలననే అదృష్టసిద్ధి కును” అనియవ్యవస్త గావించినాడు ఇంకియెకాదు. ఇట్లు వేదార్ట నిర్ణయమున నిరుక్తాది శాస్త్రావళ్యకతను ద్దాటించి నిరుక్త శాస్త్రజ్ఞానము సర్వపాప"ము క్తి హేతువవి యిట్లు వివరించినాడు.

“యధా మహాభారత విర్వచనాన్వాఖ్యానే దెైపాయనే నో కమ్‌,” “మహత్నాన్‌ భారతత్వా చ్చ మహాభారక ముచ్యతే | రు కమస్య యో పేవ సర్వపా పె (వమ " విరు క్రమనస్య యా వవ సర్వ లో ప్రముచ్యతే ఇత్యేవం నిరు క్రవ్యాక రణాద్యంగామగృహీత వేదాధ్యయన జనిత కర్మావజోధపూర్వ కాను షానాయ తశ్యాక్‌ స్వరాది సిద రా

దు చ అవ mn నమ ఆ

XXXXII

పూర్వసిదేః, అవ్యుత్సన్న రూపే చ శ్రాతే2 పినిదకావగత

(a క్ల అలి ధాత్వర్హ పూర్వక: నామార్థ జ్ఞానద్వార వాక్యార్ల (పతివ త్తిపూ ర్వకానుష్తానా దేవాద్నష్న నిది రితి మేచ్చ సిద పికాద్యర

అ కు అ య > ఉఠా గహణే౭పి నిరుకా దీనా మరవతా సిదేతి =

జానే ఓ అం ఢా _-త౦(త్రవార్తికమ్‌ 14 తీ ల 10

మజియు, సామాన్యముగ దేశ భాషలలో సంస్కృత భా షాపదములును, ఇతర భాషాపదములును జేజుచుండును. కొన్ని యథాతథముగ ఆదికృత రూసముల తోను, కొన్ని వికృతరూపములతోను జేజుచుండును, అందుచే త త్తిద్భాషాస్వరూ పమను విశదసబచుట'కె తత్సమము - కచృవము - డేశ్యము అన్యడెళ్యము- అని యీ రీతిగా పదముల విభాగించి, తదనుగుణముగ త త్తద్భాషావ్యాకర్తలు పూర్వము నుండియు పట్టికలను సిద్దపజచుచు వచ్చిరి ఇట్లే సం(పదాయ: మించుమించుగా దెశభాషావ్యాకరణము లన్నిటియందును గాచగలము. హిమనం దున దేశినామమాలం- ఇత్యాది (గంథము లట్టివి, కాని సంస్కృత వ్యాక ర్త లెవదుగాని, నిరుకాది శాస్త్ర కర్తలు గాని అట్టి పట్టికల కూర్చియుండుట గాంచము. లేవు... అని చారితికుబే యంగికరించిరి గూడ 1. దీనివలన వేదములయం దన్యభాషాప నములు (వ వేశించ లెననుట స్పష్టము, _ పాశ్చాత్య చర్మితకారులలో (ప్రముఖు డగు మాక్సుసుల్లిరు పండితుడు గూడ వేదముల (వేవభాష యందును, చేశచోదిత ధర్మస్వరూప మందును, తదను స్థానమునందును విదేశీయసంపర్కము గాని (ప్రభావము. గాని ఎ మాతము లేవు. అని ఘంటాపథముగ నిట్లు జెప్పినాడు,

"After having thus carefully examined all the traces of supposed foreign influences that have been brought by various scholars, I think I may say that there really is no trace whatever of any foreign influence ln the language, the religion or the ceremonial of the aancient Vedic literature of India,

'— What Indiazcan teach us. Page 189 - 1404

11 కోరాడ రామకృషయం - దక్షిణ డెకభాషాసారస9త యలు = దేశి, (1) డ రామకృష్ణయ్య - ( న్‌

XXXXIV

వెదస్వరూప దర్శనము నిరు క్రిమాలము

—0-0-0-0౦0- 0—-0౦—

జ!

పై కారణములవలన వేదార్డ్‌ నిర్ణ యవిషయమై యన్యభాషాసరి జ్ఞాన మావశ్యక మనుట తగదు. చార్మిత్రకుల దృష్టిలో “* వేజములు పొరుషేయములు; చరిత్రసాపేక్షములు; అందుచే అన్యభాషాసాపేక్షములును” కావచ్చును. ఆ కారణముచే వారికి నిరుకామలతో పనిలేక పోవచ్చును. కాని భారతీయశాస్రకా రుల దృష్టిగో చేదన్వరూ నదర్శ నము నిరు క్తి మూలము. ఈవిషయము బృహద్దవతయం దిట్లు ఏ 3ంపబడినది,

ఆరాక (పకరణాలి జా దెచిత్యా దెళ్లకాలతీః | త అంగ ౧ మంకే స్వర్లవిచేక: స్యా దికరే ష్యితి చ సితిః ॥ ధి | థి ఇతి నానా న్వయోపాయెః నేరు క్తి యో యతేత సః! జాను ర్నరిహ్మణో రూప మపి దుష్కక్‌ పరం (వ్రజేక్‌ జిజ్ఞాసను ర్చ్రహ్మ రూప మపి దుష్మృ3 పరం 1 [1

అర్హ = (పకరణ -_ లిజ్ఞ బొచిత్య = దేశ _ కొల. పరిజ్ఞానము వలన మ౦(తప పాద్య . ఆర్హవి వేకము కలుగుమ, మంతములందే కాదు, ఇతర (గ్రంథ విషయ మునను ఇట్టి నియమము కలదు. ఈ అర్జ్మపకరజాదులు మం త్రార్థస సున్వ యమున కుపాయములు. వీని సాయముకో (బ్రహ్మ (వేద) స్వరూపమును దెలియ గోరి జిజ్ఞాసువై నైైరుక్తసంప్రదాయమున నెవడు బరిశ్రమ చేయునో యకడే వెదస్వరూ వము ెలిసినవాశు -అతడే వేద్యప్రతిపాద్య మగు వేదస్వరూసమును (ఫర్యబహ్మ స్వరూపమును దర్శింపగలవాడు = ఆట్లి యతడు దుష్క్బృతుడైనను సరము (బ్రహ్మమును పొందును (పదం (వజే 5). అని యర్హము,

. ఇటి అర్థ ప్రకరణ లిజ్షాది రూపము అగు నానాన్వయోపాయములచే నైరుక్త సం్టప్రదాయమున బిరి(శ్రమ చేయవలె నని బృహుర్హేవక్యాగంథము. విధించుచున్నది, ఈ వివిధాన్వయోపాయమునే పురాణ - న్యాయ = పూర్వో తర మీమాంసా = ధర

కాస్తాదులు. ఇవి యన్నియును పేవార్రోపద్బింహ జమునకై (ప్రవర్శిల్సిన వే,

కౌని ఇవి యొక్కాక్కాటియు బహుముఖిమై విలసినైడి వేదము నందలి యొక్కొాక యంశమును (పధానముగ ప్రతిపాడించు లక్ష్యము గలవియై వి స్పరిల్లినవి. ఈ వివి

ఢధానయోపాయముల కు నరసస మునక యమునా (బ్రపాడించునది వైరు క్రసమయము.

XXXXV

ఇట్ట సుసంస్క్బుత మైన విక్టానముతో సర్యాన్యయోసామ సమన్వయ దృష్టితో నె రు క్తశా స్ర్రమున బరి శమించి మంత వాక్యార్హమును నిర్ణయిం చి (బ్రహ్మా ( వేద) స్వరూపమును దర్శింపవలె నని తాత్పర్యము. :

కనుక నేభరతుడు నిరు క్తమును - సానాసిన్హ్హ * థితమ్‌ -అని కంలో కక్తిగ జెప్పినాడు, కనుకనే అభినవ గుప్తుడును - నాాయమీరూంసాదితం(త్రములు, తత్చ వర్తిత న్యాయములును నిరు క్రముస కంగములు,. (తంత్రాది న్యాయాస్తుత దజ్ఞమ్‌ నానా[పకారములగు సర్యతం(త్ర - పకితం(త్రాది సిద్దాంతములచే . బరిశీలించి యర్శ. నిర్ణయముచేయుట సరీక్షొరూపమగు నిరు క్త ని చెప్పినాడు. యాస్క-నిరు క్రమున 5 రక్ష సమయము యొక్క విశిష్టత ఇట్లు తెల్పబడినది.

నూ అలో “అగా పీఠ మంత రేణ మ((తేప్వర్థ(ప్రత్యయో న విద్యతే | అర్హ మ(పతి యతో నాత్యంతం స్వర సంస్కా-రోధైేశః 1త డిదం విద్యా .. స్థానం వ్యాకరణస్య కా_ర్హ్న్యమి | స్వార్హసాధకం చొ నిరు 1 - 15.

అన్యదర్శనము లెన్ని యున్నను నెరు క్రసం ప్రదాయ మటుగక మం్యతము అందు అధియజ - అధిదె వ - అధ్యాత్మ రూప కృత్వా. ర వివేకము గలుగదు. ఈ ఖా ర Ay

యరపరిజానము లేకయే, వ్యాకరణముచే నిష్కృష్టముగా పదముల యందలి స్వర. థి [rae రు ,

సంస్కార (పకృతి సత్యయ నిభాగాది పరిజ్ఞానములను బరిశీలించుటకు శకము

కాదు ఏలయన స్వర -- సంసారజ్ఞానము అరజానాధీనము. నిరు క్తశాస్త్రము

. క థః ఎనో

అర్హవి వేకమును గలిగించి వ్యాకరణమునకు పూ తను సిద్దము చేయును, _ (కౌన

నిరు కజానము లేనిదే వ్యాకరణచేయనకు పూర్ణ త లేదు.) అంతేకాదు. స్వారసాధ

అమి చై ది థు ॥

ఇట స్వార్దసాధకత్వ మన నేమి? నిరుక్తము వ్యాకరణమునకు పూర్త

తను కలించుట అంగమె కాదు ఇది స్వతంత్ర విద్యాస్తానము. మంత్రా నిర్ణయ జ a స. - ఇ చ | థి (౨)

మునకె_ (పవరర్తిల్లుట యనెడి తన (పత్యేకతకతో విరాజిల్లునది. _ఇతరవి ద్యా విలక్షణ మై స్వార్థసాధనము నగుచున్నది. మజీయు కర్మ - ఉపాసనా - జ్ఞాన భూమికల యందు అధికారి భేధము ననుసరించి స్వార్ధమును దర్శింపజేయునది, ఆని. తాత్పర్యము. ఇతరాంగముల3౦ టను, సరక్వళాస్త్రముల కంటెను నిరు క్రమునకు గల వైలక్షణ్యమును దుర్గాచార్యుడు (గంథాది నిష్ట విపులముగ 2వరించినాడు,

~~

0 టట.

"(నధానం, చేద మిత రేభ్యో౭_ద్లేభ్యః సర (శా సే | శ్చార్ధపరి

0 Cy (a) జ్ఞానాభి నివెగాక్‌ | అర్థో పి (ప్రధానమ్‌ | తదుణ శ్నబః స చేత ర és: శ రేవు వ్యాకరణాదిషు వి న్యతే 1 = ౨, యధా శబలక్షణ అన (యణ

పరిజ్ఞానం సర్వశా సెషు వ్యాకరణా డేవం శబారపనిర్వచన దట శా nT 3 sy ద్యాస WA వా పరిజ్ఞానం నిరుకాగ్‌; ౨ సురత (వాహ్మణార్థ సరిజ్ఞా బద్ద శ్చాధ్యాత్మాధిదై వాధిభూత పరి. జాన ద్యారేణ ధర్మార్హకాము మోడా భ్యాథిలపురుషార్థః [న చానిరుకో మం్యత్రార్హో వ్యాఖ్యా తవ్య ఇతి ;

కౌన నిరుక్తము యొక్క పరమ(పయోజనము ఏదియో య్వెక ఆర్హమును దర్శించుట లేక దర్శింసజేయుట కౌదు,. పర్షమార రమును, అనగా అధికా శేదమున ననుసరించి యాజ్ఞ _ 'దేనతా = అధ్యాత్మ రూ పార ములను ద దర్శింపజేయుట . యని తాత్పర్యము, కావుననే నిరు క్రమనగా “మంత్రా చింతాభ్యూహరూప మగు తర్కము” అని [శుతియే స్వయముగ నిట్లు నిరేశించినది.

“మనుష్యా వా బుషిమ ఉతామత్సు దేవా (బువన్‌ | కో న బుషి ర్భవి ష్యతి । ఇతి | 'తేభ్య ఏనం తర్క వృృషిం (పాయచ్చన్‌ | తే మం(తార్గచింతావ్యూహ హ మభ్యాహన్‌ | తస్మా ద్యడేవ కించా నూచానో ? భ్యూహ

(ణా త్యాష్టం తద్భవతి 1 ఇతి |

-- మాధపయ బు, అను[కమణీకా, మం(త్రారాను కమణి, పే, 00, ఈ (బ్రాహ్మణ వాక్యములే యాస్కనిరు _కమునను (గంథాంతమున ఉదాహరింప బడినది, “మంత్ర ద్రష్ట లగు బుషుల తరువాత క్రైవిదు లగు మహాత్ములు (దేవా: : మం శ్రార్థ బంతాభ్యూహాఠూప మగు తర్కమును బీజ్ఞాసువు లగు మానవులకు (బసా గంచుచుందురు, వాగర్గ వరీక్షెత్మక మగు నీతర్క_ము మంత్రామును _ వేద స్వరూపమును -దర్శింపటేయనట్టిద యగుటచే బుషి యగును” _ (బుషిర్షర్శనాళ్‌ a చూ, బుషి(ప్రకరణమ్బు, ఇట్టి యీ తర్కరూప బుషియే నిరు 5 శాస్త్రము, ఈ ముషి (శాస్త్ర సం్యపదాయానుగుణముగ చేయబడెడి మంశత్రార్థ దర్శనము లేక వివరణ మంతయు ఆర్షమె ం యగమ (ఆర్షం త దృవతిి = అని భావము, యాస్క(ప్రవ రిత్ర

మైన నిరు క్రశాస్త్రము కూడ అర్థమే యగుటయు నిట నూచికము, కావుననే వత్ర

ఎంటి [1

తృం[ప్రదాయానుగుణ ముగ _బవ_ర్థిల్లిన భా ష్యములకును "నిరు క్త ము లనెడి (పసిద్ది యేర్చడినది.

జాతే ష్యపి పదార్రషు వాక్యార్లపరికల్పనమ్‌ ।

భా థ అ

అకక్య మృతు బహీ్యష న వైరకృత బుద్ధిథిః ॥

స్‌ ప శాం చయయ; nts ల

త స్మా పదార్థ వాక రాన్‌ (పయశ్నేన (సదర్శయత్‌

నాన్యగ్‌ కించి దపి (బూయాక్‌ నిరు క్త చుపి తాదృశమ్‌ ॥

భాష్యాణీ వెదికా న్యాహు రార్యావ ర్రనివాసినః ।

[క్రియామాణా న్యపీదానీ న్నిరుకాసీతి మాధవః ॥

లీ మాధవీయ బు అన్ముకషణికా _- మంత్రార్జానుక్రమణి, పదముల యర్థ

ముల దెలిసినంత మాత్రమున సవిద్వాంసులకు 'పెక్కుమం[తముల యందు వాక్యా ర్రమును దర్శించుట శక్యము కాదు, అందుచేత పూనికతోను మెలకువతోను పదార్థ వాక్యార్థములను (ప్రవర్శింవవలెనే గాని ఏదియో యొకవిధముగ వ్యాఖ్యానించుట తగదు. పదార్థ వొక్యార్హ నిరాయకమే నిరు క్ర శాస్త్రము గూడ, ఈ శాస్త్రసం[ప్ర దాయమున (ప్రవ ర్రిల్లిన వేదభాష్యములు గూడ నిరు క్రములు - అని భాపము,

పై గ్రంథ సంధర్భమున ననుసరించి నిరు క్తశాస్త్రము కేవలము పదార్భ నిరాయకమే కాదు; వాక్యార్హ నిర్దాయకము గూడ - అని తెలియనగును. “మనుష్యా వా బుషిషు ఉత్రాముత్సు ఆగెడి (శుతివాక్యముల నుదాహరించి తదనుగుణముగ నిరుక్తము మం[త్రార్గచింతాభ్యూహ' మనుచు యాస్కుడు (గంధాంతమన నిగమ నము చేసినాడు. మజియు “నై కపదాని నిర్ఫూయాక్‌” అను పదముల విషయమజననే గాక “న తు పృథ క్వేన మంత్రా నిర్వ క్తవ్యాః | (ప్రకరణశ ఏవ తు నర్వ క్షవ్యా' అని వాక్యార్ధవిషయమున గూడ నిరుక్రళాస్త్రమ ర్యాదను దెల్సినాడు.

నా నిరుక్తార్తవి 5 కశ్చి న్మం(త్రం నిర్వ క్తు మర్హతి । - ఇతిచ వృద్ధానుశాసనమ్‌ । నిరు క్షప్రక్రియానురోధేనై వ మంత్రా

నిర్వ క్రవ్య్యా” — నిరుంక్ట సముచ్చయః

“నిరు క్రమ(గతః కుర్యాశ్‌ యాన దర్గం తధాస్వరమ్‌ మాధ సీయం బు, ఆణు[కమణికా.

KXXXVIIT

ఈ వచనముల బట్టియు మంత్రార్ణ ఫిర్టయమున నిరు క్తశాస్త్రమునకే అ(గస్థాన మనియు తదనుగుణముగ జేయబడు మంత్రవాక్యార్హ నిర్వ చనమునకును నిరుక్త మనియే సామాన్యముగ వ్యవహార మనియు తెలియును. ఇట్టి పదార్హ వాక్యార్థ పరిజ్ఞానరూప మగు నిర్తుక్సము చేతనే (బ్రహ్మ (చేద) స్వరూపదర్శనము సిద్దిచు నని పె బృహ దేవతాది (గంథతాత్సర్యము .

ఇట్టి నిరు క్రాది పరిజ్ఞానము చేతనే కర్మలు సమృద్దము లగు నని (శ్రుతి యిట్లు చె చెప్పుచున్నది.

య్‌

“స యదుపొంశు క్రియతే_క న్మనో దేవేభ్యో యజ్ఞం వహతి ! అథ య ద్వాచా నిరు కం (క్రియుతే_త ద్వాగ్‌ న! దేవేభ్యో యజ్ఞం వహతి | _ _ _ తూష్టీం తమా ఘార యతి..యం మనస ఆఘారయతి, న స్వాహేతి చ న అనిరు కం హి మనః, అనిరు కం "హ్యేతత్‌ _య త్తూషమ్‌ | మంత్రేణ తమాఘారయతి-యతి-యం వా ఆఘారయతి | నిరుకా హి వాక్‌, నిరుకో హి మంత్రః” కదా. 1.8.6-2,5,8 ne.) ' ఆ

కర్మానుష్టాన సమయమున నం త్రకముగ హవిర్ణానాదికము చేయు నెడ సాధకుని మనస్సు అనిరు క్రము అగును, సమంత్రకముగ జేయునెడ నా మండ మును ఉపాంశువుగా ( వె ల్లగా. ఇతరులకు వినబడని యట్లు) ఉచృరించి చేసినను.

లేక వాక్కుతో స్పష్ట పషముగ 'నుచ్చరించి చేసినను, అప్పుడు వాక్కు మం(త్రము- రెండును నిరు కము లగును_అని భావము, |

ఇట గమనిశపవలసిన విషయము గలదు. అమం(త్రకముగ హవిర్దా నాదిక మొనర్చునపుడు మంత్రముతో గాన్కి తదర్ద పరిజ్ఞానముతో గాని నిమి త్రము లేనందున వనస్సు ఆనిరు క్త మగును, సమం(తకముగ జేయునప్పడు నియమ పూర్వక మం|త్రోచ్చారణము చ చేతను, న్యాయనిర్తీ త తదర్థ పరిజ్ఞానము. చేతను సుసంస్కృృత మై మనస్సు నిరు క మగును, తద్ద్వారా వాక్కు, అట్టి వాక్కుచే స్పష్టముగ_ నిర్మషముగ- 'నుచ్చరింపబడు మం|శ్రము- ఈ రెండును నిరుక్తము లగును. అట్టి వొజ్మనమ్బల చేతను, మంత్రము చేతను సుసంన్కృతమైన ఆహు తీయు నిరు కమై (నిరు! కరూప మాహుతీఢ్య్వయమ్‌ = సా, భాస దవతల బీతి

XXXXIX

నొందించును (చూ. బుషి (ప్రకరణము; వేదము. బుషిత్వము; చూ_స్వాాహో ప్రక రణము_ఆ హు తులు). ఆని (కుతి తాత్సర్యము,

అశ్లే ఉపాసనాసమ యమున జిజ్ఞాసువు నిరు కాది సాహాయ్యముడే మంత్ర (పతిపాద్య దేవతాస్వరూప యాథార్థ్యమును దర్శించి దెవతాసాయుజ్యమును పొందును, “యాం యాం దేవతాం నిరాహ తస్యా _ప్రస్యా స్తాద్భావ్య మనుభవతి”=

నిరు, 181కి,

ఇక జ్ఞానయోగమున ఆత్మవెత్తయు వేద(పతిపాద్య (బహ్మాత్మ. భావ మును గాంచును (నైరు కే యో యతేత సః జిక్ఞానుర్చహ్మణో రూపమపి, దుష పరం|ప్రజే క్‌. బృ. దే.)

“వేదానస్రికాండ విషయా (బహ్మోత్మవిషయా ఇమే.” భాగ. అధిభూతం క్షరోభావః పురుషళ్చాధిదె వతమ్‌ 1 అధియజ్షో2.హ మే వాత్ర దేహేదేహభృతాం వర ॥ భగీ,8-41.

వేదములుకర్మ- ఉపాసనా. జ్ఞానకాండ (ఉయాత్మకములు, ఇఏ చేతే గయిగ ధర్మ- దెవతా._జ్ఞాన రూపఏషయములు బోధించునవిగా అధికారిభేదము ననుసరించిగన్న ట్టును.కౌని ఆత్మ వేత్తకు (తికాండాత్మకమైన వెదరాశియంతయు (బహ్మాత్మావబోధ కము-అని భావము, వేదము యొక్క ఇట్టి స్వభావమును స్వార్దబోధకత్వమును, (న్వ=ఆక్క) __ ఆత్మార్గ బోధకత్వమును డర్శింపజేయటయే నిరుక్తశాస్త్ర లక్యము. కాన నిరుక్తము మొదట ఆధియజ్ఞ-ఆధిధై వ రూపమున సరమేశ్వర తత్త్వమును దర్శింపజేయుచు, (ప్రకరణానుగుణముగ స్వార్గమును. (న్వపద.అర్హమున్సు బోధిం, చును. తుదకు అధియజ్జ-అధదై వరూవ మగు సర్వము ఆత్మరూసమే అను. వేద (పతిపాద్య తత్త్వమును దర్శింపజేయుట కుపాయభూతమై తన సా ర్హ సాధకత్వ మును సార్గరపణుచుకొనును.(చూ-స్వాధ్యాయ, స్వాహా స్వధా, ఛందస్‌ శబ్దములు») ఆందుచే వెదస్యరూసము నిరు కీ మూలము-_అని భారతీయ సంప్రదాయము,

కాని భారతీయళా స్త్రకారుల దృష్టిలో వేదస్వరూపదర్శనము నిరు క్తి “మూలము. పురాణేతిహాసాదు లును వివిధస్థలములందు బెక్కుు నిర్వచనముల (బదర్శించుచు

7)

XKXXX

నిరుక్తశాస్త్రమార్గముననే (ప్రవ శ్రిల్లి నవి. కావుననే యమరకోళాది లౌకిక నిఘంటు వులకును నిర్యచనపూర్యక వ్యాఖ్యానము లువయించిన ఏ.

నిరు క్రశాప్రమును (బ్రమాణముగ గొనియే శ్రీ సాయణాదులును వేద భాష్యముల (ఐవ గ్రింపబేసిరి, ఢీ సాయణులు జేసిన మంతవ్యాఖ్యానము గొన్ని యెడల బరిమితముగ నే యున్నవి, ఆ మృుశత్రముల కన్నిటికి ఆధ్యాత్మిక ఆధి దై విక_ఆధిభౌతి కాద్యర్హము అన్నియు వివరిపదిడలేదు. కొన్నియెడల _ నితిహాసపం మైన వ్యాఖ్యానము మాత్రమే గలడు. ఆట్టియెడ నీ మంత్రములకు ్రీసాయణు లు ధ్రేశించిన యర్గ మంతియే యని తలసరాదు. ఏలయన-బుగ్వేదము మొదటి మం(త్రమున గల మొదటి పదము అగ్ని. (థ్రీ సాయణులు శికెదిషడంగములను, వివిధ మంత్ర బ్రాహ్మణ వచనములను (బ్రమాణముగ నుదహరించి యగ్ని పద ముచే చెలియగల వి శేషార్హములఅ బెక్కీంటిని చెక్కు నిర్వచనముల ద్వారా నిరూ

పించిరి, ఇట్లు మొదటి మంత్రము యొక్క యర్ధమును ఆధియజ్ఞముగ విపుల ముగ వివరించి

“వేదావకార ఆద్యాయా బుచో౭_గ్గశ్చ (పపంచితః ।

విజ్ఞాతం 'వేదగాంభీర్య మథ సంక్షీిష్య కథ్యశే 1 ఆవి యనిరి, “ఇంతవరకు బుగే్యదమ మొదటి బుక్కు యొక్క యర్థము వివ రింపబిడీనది. వేదగాంభీర్యమును రర్శించితిమి. ఇక తరువాత మ్యుత్రములకు సంగ్రహముగ నిర్భవివరణము చేయబడును” __ ఆవి యర్థము. తరువాతి మంత్రము ఆప వ్యాఖ్యానము సంగ్రహముగా నున్నను మొదటి మంత్రమునకు వఠెనె తదితర నుంత్రములకు గూడ నషస్లే విషధ నిర్వచనముల యోజనముచేశి తాత్సర్యము (గహింపదగు సని శ్రీ సాయణుల యభిప్రాయము, కాన నంక్షి _ప్పవ్యాఖ్యానము గల మంత్రముల యొక్క యర మంతియే యస్‌ యనుకి కొనరాదు. ఉదాహరణము నకు__ బుగ్వేదమున కొన్ని. సూక్తృములను (1185 మొ॥ ఆ దై వికముగ ఇంద్ర మరుక్పంవాదరూపమున (శ్రీ పాయణుకు వ్యాఖ్యానించివాడు, అట్లు వ్యాభ్యా పించుచునే_ “అక ఇం(ద్రమ దుక్వంవాదరూ సే సర్వత్ర(ప్రాణ జీవాత్మ పరతయా2-ఏ యోజసీయమ్‌” (ము. 1-165-1) ఆని యవినాడు, ఇం,దమరుశ్చుంవాదపరము అగు సీ సూక్రముల నంతట (ప్రాజాజీవాత్మపరములుగ గూడ యోజనము చేయ నగునని

XXXXXI

యర్థము కాన మం(క్రములకు అధియజ్ఞముగను, ఆధిదై వికముగను, ఆధ్యాత్మికము గను గూడ సం(పదాయానుగుణముగ నర్భముల దర్శించుట భాష్యకారాభిమతము,

మజియు బుగ్వేదమున గన్నశ్తైడి కొన్ని మంత్రములు భిన్న శాఖలలో భిన్న(ప్రకరణములం వు పఠితములై గన్నట్టును. సంహితాగత మంత ములను గొన్ని యెడల బాహ్మణములు, ఆరణ్యకములు, ఉపనిష తులును ఉదహరించి వ్యాఖ్యా నించుచుండును. అందుచే నీమంత్రములకు అధియజ్ఞముగను (ప్రకఠణము ననుసరించి యర్హమును దర్శింపవలసి యుండును ఇట్లు (బాహ్మణారణ్యకముబే గాదు. మహో భారతాది సృతులును సంవాదరూపముననో, అఖ్యాయికారూపముననో యా మంత ముల నిగూఢార్హముల నభివ్య క్రము చేయుచుండును అటైభిన్య కము జేయబడిన యా మంతత్రార్హముల నగ్నటిని వివరించుట కిది సమయము కాదు. వాని నన్నిటిని వివరింపబూనుచో చుజిల నదిమొక పెద్ద (గంథమే యగును. అయిన నొక్క యుదాహరణము వ

“అగ్ని ర్మూర్తా డిధః కకుత్చతిః పృథివ్యా ఆయమ్‌ ।

అపాం రేతాంసి జిన్యశి ॥ బు 8-44-16. ఈ బుక్కు. దాదాపు అన్ని శాఖిలయందును గలదు. ఈ మంత్రమునకు సాయణుని భాష్య మిది మా(త్రమే.

“మూర్ణా దేవానాం (శేష్టః. దివ? ద్యులోకన్య, కఠున్‌

ఉగ్చికః పృథి వ్యాః అయం అగ్నిః అపాం

రేతాంసి సవర జంగమాత్మకాని భూతాని జిన్యత్తి (ప్రేజయతి” |

“ఈ యగ్ని దేవతలలో _కేప్పుడు; ద్యులో కాధిపతి; పృధథివీపాలకుడు;

స్థావరజంగ మాత్మక భూతముల తృప్తి ప్తి నొందించువాడు*__అని యర్హము. ద్యావా పృథిపీవ్యాపక మగు నగ్ని దేవతాపరముగ నీటి పాయణునిచే మం(క్రవ్యా్యానము జేయబడినది, ఈ మం(త్ర్యామును (బ్రాహ్మణ వ్యాధసంవాగరూపమున' మహా పహోభారత మిట్లు విపులముగ ఏవరించుచున్న థీ.

(కా హ్మణ ఉవొచ $=

“పార్టి వం ధాతు. మాస్తాద్య శారీరో2న్ని? కథం భవే? | అవకాశవిశేషేణ కథం వరయతేఒనిలః” శ

KXXXXII

మార్కండేయ ఉపొచ :

“ప్రశ్న మేతం సముద్దిష౦ (వాహ్మణేన యుధిష్షిర 1 వ్యాధ స్తు కధయామాస (బ్రాహ్మణాయ మహాత్మనే ||

వ్యాధ ఉవాచ :

“మూర్జాన మాశ్రితో వహ్నిః శరీరం పరిపాలయన్‌ ।

(పాణో మూర్గని చాగ్నొ చ వర్తమానో విచెష్టతే॥ 2 భూతం భవ్యం భవిష్యం చ సర్వం (ప్రాజే (పతిస్టితమ్‌ |

(ష్టం తచేవ భూతానాం (బహ్మయోని ముపాస్మహే ॥ 4 స జంతుః సర్వ భూతాత్మా పురుషః స సనాతనః 4

మహాన్‌ బద్ధీ రహ కారో భూ తానాం పిషయ శ్చ సః ॥ ర్‌ ఏవం త్విహ న సర్వత్ర ప్రాజేస పరిపాల్యతే |

పృష్టత స్తు సు సమానేన స్వాం స్వాం గతి ముప్మాశితఃకొ॥ ఇత్యాది 6

ధార్‌, (ఎ 213-1 నుండి,

“జ్ఞాన (క్రియా శ క్రిమకో, ధీప్రాణయో రాశ్మాన్యత్వమ్‌... “అగ్ని ర్మూర్డా దివః కకుత్పతిఃి= ఇతి మం(క్ర(ప్రకాశితం వకు మారభతే పార్టివ మితి....మూర్జని స సహ(స్రారే స్టితత్వాత్‌ .. ేప్పత్వా ద్వా మూర్తానం చిదాత్మాన మగ్ని ర్వ£జ్ఞా

నాక్మా (శ్రిత _స్తదుపాధితా౦ ప్రాప్తః సన్‌ శరీరం పరిపాల యన్‌ చిత్సృతిది=బం (పాహ్య దీ రాతుః శరీరం చేతయతీ త్యర్షః॥ ఏ తెనాగ్ని ర్మూరేతి పద దశ్చియం వ్యాఖ్యాత మి | -..-ఆస్య కకు త్వం వ్యాచషే భూతమితి 1... ఏతేన పతిః పృథివ్యా ఆయ మతి ద్వితీయః పాదో వ్యాక్యాతః।.... ఆపాం రేతాంసి జిన్వతీ. త గాక పాదం వ్యాచషే హృష్టత

ఇర్వాదినా ....” “ శాలీలకంర?.

ఎంగ ఎటట 111

“జ్ఞాన క్రియాళ క్తి సంసన్నములైన ధీ ప్రాణములు అత్మకం' భిన్నము లనుచు “అగ్నిర్మూర్డా? - ఆను మం|త్రముచే (ప్రకాశిక మయ్యెడి యర్హమిట జెప్ప బడుచున్నది. సర్వ శేష్తమై .సహ(స్రారమున వెలయు మహాగ్ని లేక. చిదాత్మయే యిట మూర్దశ బ్దవాచ్యము. తదుపాొ ధిభాతమె, జ్ఞాన కి సంపన్నమై, చ్విక్పతి 'బింది విలసితమై శరీరమును వై తన్మవంత మునర్చెడి యగ్ని ధీ రూపమగు విజ్ఞా నాత్మ” - ఆని యీ రీతిగ సీ “ధారతళోకమురిలో పై బుష్కున కాధ్యాత్మి కముగ నర్థము విపులముగ వివరింపబడినది. (చూ. సీలకంఠ వ్యాఖ్య) 'నం(గ్రహముగ సూత్ర పాయముగ నున్న వేనమం['త్రముల యర్థము నిషు పురాజేతిహానములు వివిధ సంవాద ౬ ఆభ్యాయికాది రూపమున వి సరించి. వివరించుట కయి (పవృ త తము అయినవి,

0 క వీశ్వరం తం హి వంది ప్రవరం వై నె, తప పస్వినామ్‌ । త తృ? జ్ఞానవతాం (శేష్టం కృష్ణ దె దె పాయనం మునిమ్‌ ॥

4 వేదవృకేం (పవిభజ్య స్వశిే ష్టభ్యః (సదాయ చ | ఇతీహాసం తదం త్యం సముద్ద్ర త్య మనీషయా [1

.+ పురాణజసంహితాం చే పురాణార్హ విశారదః | తదర్ధానాం నిర్హ యాయ (బహ్మసూ(శ మకల్పయక్‌ 1.

+ త ద్భాష్యభాతం పురాణం భాగవతం వై విదు ర్పుధాః 1 త త్సర్యసారభూతం హి పురాణం త్యాది సంజ్ఞక మ్‌ i

+ విదధే పర మేశాంశః వ్యానరూపీ సనాతనః । ఆభ్యానం చాత్ర వివృితం సర్వం హి వేదసమ్మితమ్‌ [1

-- అది వు, 1- 0 నుండ 1|

_కానిసీ యితిహాసపు రాణాది సాహాయ్యముతో గూడ వేదార్హమును దర్శింప నలనియన్నది. శ్రీ సాయణుకును వివిధశ్రుతులతోపాటు నిట్టి స్మృతివచనముల గూడ దృష్టియందుంచుకొనియే యా ధ్యాత్మికాద్యర్గ ముల గూడ నట నట సం[గ్రహముగ్య దర్శింపజేయుచు _సకరణానుసారముగ (శ్రుతుల వ్యాఖ్యానించుకొనుచు బోయినాడుం కాన వ్యాన సాయణాదులు చూపిన వాగ్గ్వారమున నే. పోయి వివిధశ్రుతి స్మృతి సంవాద నిర్వచనాదులద్వారా వేదమం'త్రముల యర్గగాంభఖీర్యమును ద ంపవలసియున్నది.

XXXXXIV

'వెదశబ్దార్థ నిర్ణ యమున క్రై వేదమునందు గల నిర్వచనములే (ప్రమాణ ములు, అట్టి నిర్వచనములు వేచి కదేశనుగు (బాహ్మణభాగమువ హెచ్చుగగలవు, (బాహ్మణములు మం(త్రవ్యాఖ్యానరూపము లని సంప్రదాయము. ఈ వ్యాఖ్యానముల బరిశీలించినచో [బాహ్మణములు మంత వినియోగాదులతో పాటు మంత ప్రకొళితార్థ మును వివరించు లక్ష్యుముతో నామరూఫముల బెక్కుతీరుల వ్యాకరించుట గాంచ గలము. &కే నామము బెక్కునిర్వచనముత ద్వారా వివిధార్హముల దోధించుట యు నక్లే యొకే వస్తువు వివిధనామములచే బేర్కొనబడుబయు గాంచగలము. వేద శబ్ద స్వభావము నిల్లు దర్శింపనగునని వేదమే నిర్వచనాదుల ద్వారా మార్గము జూపినది. ఈ నిర్వచనములనే స్మృతిపురాణేతిహాసాదులు నాదరించినవి. కాని చారిత్రికులు “'మం(త్రరచనాకాలమునకును (బాహ్మణరచనాకాలమునకును మధ్య నెంతయోకాలము గడచినది, మం్యతములయొక్క వాస్తవికమగు నరము మజుగు పడినది :తరువాత (వాహ్మణ రచయితలు స్వకహోలకల్పితములు, పరస్పర విరుద్రములు నైన నిర్వచ నముల జేసినట్లు గన్పట్లుచున్నది; అందుచే మర్యత్రముల వా స్పవికార్థమును (గహిం చుట కీ బ్రాహ్మణ నిర్వచనములు తోడ్పడవు, కొన్నియెడల నివి యున్మత్తలా(ప పముల వలె గూడ గన్ఫట్టును? -అని యిట్లు పరిహ సించిరి,

“The investigation of the Brahmanas has shown that, being mainly concerned with speculation on the nature of sacrifice, they were already far removed from the spirit of the composers of the Vedic hymns, and contain very little capable of throwing light on the original sense of those hymns. They only give occasional explanations of the sense

of the Mantras and these explanations are often very fanci- రే .

డీడీ. Macdonell, Bhandarkar Commemoration

Volume-~ Poona 1917

XXXXXV

“With the exception of the occasional legends and striking thoughts which occur in them, they cannot be said to beat all atractive as literary productions. To support

their explanations of the ceremonial, they interweave exege — tical, liriguistic, and etymological observations, and intro- duce myths and philosophical speculations in confirmation of their cosmogomic and theosophic theories. They form an’ aggregate of shallow and pedantic discussions, full of sacer— dotal conceits, and fanciful, . or even absurd identifications, such as is doubtless unparalleled anywhere 6186

చాక. 4. Macdonell, History of Sanskrit Literature. PP. 32.

“The Brahmanas represent no doubt a most interest - ing phase inthe history of the Indian mind, but judged by themselves, as literary productions, they are most disappoint- ing. No one would have supposed that at so early a period, and in so primitive a state of society, there could have risen up a literature which for pedantry and downright absurdity can hardly be matched ahywhere. There is no lack of striking thoughts, of bold expressions, of sound reasoning, and curious traditions in these collections. But these are only like the fragments of a ‘Torso’ like ౭601018 gems set brass and lead. The general charecter of these works is marked by shallow and insipid grandiloquence, by priestly conceits and antiquarian pedantiy. It is miost important to the historian that he should know how soon thé fresh and healthy growth of a nation can be blighted by preistora{t and superstition. Itis most important that we should know that nations are liable to these epidemics in their youth as wellasin their dotage. These works deserve to be studied as the physician studies the. twaddle of idiots and the raving of madmen.”’”

— Maxmuller,- History of Ancient Sanskrit Literature.

P,P. 389 (See Introduction to Vedic Kosta of Hamsaraja)

XXXXXVI

చరిత్రకల్పనాలక్యముతో ను, విజ్ఞాన క్రదువికాసము మున్నగు దృష్టితోను చూచినప్ప డీ (బాహ్మణములందలి నిర్వచనములతో మం[(త్రసమన్వయము పొసగక చార్మితికుల కిట్టి యూహలు తలయె త్తి యుండును. కర్మోపాసనాజ్ఞానయోగ ముల నుద్చోధించుబతై (శుతి యవతరించిన దనెడి సంప్రదాయానుగతమైన దృష్టితో జూచినపు డీ నిర్వచనము లన్నియు సం శ్రార్థనమ న్వంసమునకు మిగుల దోహద కారులే యగును, _ వివిధళశాభాగత వాక్యముల సమన్వయవటచి దర్శింపవలెనని (శుతియే (బుగ్వేదమే (ప్రబోధించి యున్నది. (చూ. స్వాధ్యాయః). ఆ దృష్టి తోనే స్మృతి పురాణేతిహాసాదులు (బవ ర్రిల్లీ శ్రుతి సంప్రదాయమును విస్తరింప చేసినవి. మం(క్ర(బ్రాహ్మణాక్మక వేదరాశిని మూర్చన్యప్రమాణముగ గ్రహించినవి : అట్లు (గహింపవలెనని యుద్భోధించినవి. కుతః (పమాణం స్మృతయః (ప్రమాణం ధర్మార్ట్భయు క్తం వచనం (ప్రమాణమ్‌ | స్య (ప్రమ మాణం న భవే తృమాణం క్ర స్తస్య కుర్యా ద్వచనం [పమాణమ్‌ ॥ __ పరా. మాధఏయ.. ప్రమాణములలో' ఆ పవాక్యరూప మగు వెదము స్వతః ప్రమాణము... కాననిడి | పమాణముల లో మూర్థన్యము. (శుత్యర్హము ననుసరించున వగుటచే నతు లును (బమాణము. (కుతి స్మృతి విహిత ధర్మార్థ యుక్తమైన యా ప వచనము గూడ (దిమాణము, ఇట్లు (పమాణభూతములై న (శుతిన్భృతులు గాని, వానిని (బమాణముగ హించెడి, యాప్తల ధర్మార్టయు క్రవచనములు గాని యెవనికి (ప్రమా ణము గావో (యజష్టవాని వచనము నెవరు (ప్రమా ఇముగ గహింతురు? అని

యర్ధము. కాన వేదార్హ విషయ విషయమున (శ్రుతి స్మృతులను తదనుగుణముగ

(బవ ర్తి ర్రిల్తెడి దర్శనకారుల ధర్మార్దయు క్ర క వచనములను మాతమే (ప్రమాణము

(గ్రహించుట సం పదాయము, ఇట్టి యీ సంప్రదాయమును పాటింపక స్వబుద్ది (ప్రతి. భోస్నీతములైజ పరస్పర విరుద్దములై వెడలు చర్విత కల్పనలు వేదార్థ నిర యమున ట్రమా జము లెల్లగును ? “వేదసం (ప్రదాయమును దర్శింపక, తదనుభూతి లేక యా పాతముగ జెప్పెడి యర్హములున్కు జేయబడెడి వాదములును కతార్కి.కవాదము లగును; ఆవి [శ్రుతి సం్యవ్రదాయము నెజుగగోరువారికి (గ్రాహ్యములు కావు; హాసా్య

స్పదములుగ గన్ఫట్లును, కాన నుషేకణీయములు”

ఆని బుగ్వేదానుక్రమణి క యందిట్లు చెప్పబడినది,

అం అ అట!

“వెదము(దా మజానంతః కుతర్కగతమానసాః । ఆపాతతో భాషమాణాః తే హాస్యా వెదికి రిహ॥”

పె కారణములచే వివిధశాఖాగత (శుతివాక్యములు, (బ్రాహ్మణగత నిర్వచన ములు, (శ్రీ సాయణ = ఉవట - మహీధర - స్కందస్వామి . ముద్దల ౬ ఉద్గీథ = హరిస్వామి = విషుసూరి - భట్రభాస్కరాది పాచినభాష్యములు, శికెది షడంగ Ea ఖు

ములు, త ద్భాష్యములు, స్మృతిపురాణేతిహాసాదులు, త ద్వ్యాఖ్యానములు, గృ హ్యుధర్మ సూత్రములు, తద్భాష్యనులు, న్యాయపూర్వో తరమీమాంసాది దర్శనములు, త ద్భాష్యములు మున్నగునవి యిట (దమాణములుగ (గహింపబడి వేదస్వరూప దర్శనమున క్రై యీ భారతీనిరు క్తి (పవ ర్షిల్లుచున్నది.

మా పరిశోధన :=

'వేదస్వరూప దర్శన విషయమై మా యీ పరిశోధనోద్యమము సుమారు ముప్పదియై చెండ్రకు బూర్వుమె 1985 సం॥ నుండి, (వారంభ మెనది, ఈ యుద్యమ మొకవిధముగ పితృపరంపరా(పా పస మనియు జెప్పవలసియున్నది. మా మాతా పితరులగు (శ్రీ దుర్గాంబా సోమయాజులు గారలు, మా యభిజనమగు కృష్ణాతీర మందలి యీపూరు (గ్రామమున పితృ పెతామహా ధనమై (ప్రా ప్తించిన శ్రీ "వేణుగో పాలమూ రికి (1927వ సంవత్సరమును ఆలయ మంటపాదులు నిర్మించి యుక్స వాదులు సల్పుచు తమ జీవితమును ధన్యము గావించుకొనిరి, మా పితృవ్యులగు రామశాస్త్రిగారు (పెదరామయ్యగారు) ఆ(గ్రజు నడుగుజాడల సంచరించుచు, నిరం తరము పనిషత్సురాణేతిహాస (గ్రంథ పరిశోధనముతో జీవితము గడపిరి పిదప మా యేడుగురు సోరరులము (వెంకటసుబ్బయ్య, సత్యనారాయణళాస్త్రి, కీ.శే. సీతారా మయ్యా, వేంకటకృష్ణమూ ర్తి, సాందశివళొస్త్రి, చం(ద్రశేఖరశర్మ, లక్ష్మీనరసింహ శర్మ పితరులు జూపిన మార్షముననే యథాళక్తి బోవబూవి, యా 'దేవమ్టానమును. హరి _ సార _ అజ క్షేత్రముగ (తిమూర్తిక్షేత్రముగ్యు రూపొందింపగల్షితిమి. అందలి దేవసభామండపమున నిటీవలనే జగద్గురువులు అథీథీ కొంచీ కామకోటి పీఠాధిపతు అనుగ్రహించిన శ్రీ గాయ్యత్రీదేవశామూలరర్తిని (ప్రతిష్టించెడి భాగ్యమును గలిగినది,

ర్వ

XXXXXVIII

అనాదిసిద్దముగ వచ్చిన వ్యవసాయవృ తితోపాటు, వికేంద్రీకరణ సిద్దానానుగుణముగ, ఆఅనో్యోన్యసహకార సంప చి గల స్వ్యతం(ఆత్ర సారిశ్రామిక కుటుంబ వ్యవస్థా (శోధన్‌- 'సెర్మటల్‌ -గృ హపఎ శ్రమల సంఘము) మర్యాద నను సరించి మా నాల్గవ సోదరుడు మేంకటక ృష్టమూ ర్తి, తమ్ముడు చంద్ర శేభరళర్మ సహకారముతో: కుటుంది పర్మిశమగా వర్ష పరిశ్రమను (92106 Industry) సుమారు ముప్పరియేం డ్ల క్ష బూరక్షమే చేపట్టి తద్వార ప్తి పీకే కృషి సలుప నారంభిం చెను. ఇల్లొకవై పు యీ వర్ష (రంగులు పరిశ్రమ; మటజీయొకవై పు మా పితృ వ్యులు_ పెద రానుయ్యగారు_మాకొ సగిన పెన్నిధానమగు సంస్కృత |గంథజాత ముతో వేదస్వరూప పరిశోధన రూప వర్ణ పరిశ్రమను మాలో ద్వి తీయలగు సత్యనారాయణ శాస్త్రీ చేపట్టి, తమ్ములను సంస్కృతమున సుశిక్షీతుల గావించు ఉద్యమము సాగిం చెను, “భారతీనిరు క్తి యను పేరుతో (గ్రంథరచన మారంభమైనది. పోను పోను విషయ మతిగంభీరము దురవగాహమునై , బహు(గ్షంథ పరిశీ ఐనావళ్యవత నానాటికి బెజిగినది. మాలో పాంబశివళాస్త్రి, లక్ష్మీనరసింహ శర్మయు నిరువురును యథాశక్తి వలసిన ళాస్రాధ్యయనము గావించి, యితో 2-ధికముగ పరిశోధన కార్యక్రమమునకు బూనుకొనిద గ్రీ వేణుగోపాల దేవుని యను గ్రహముే నిట్లీ రెండు వర్గ పరిశ్రమ లును గూశ మాకు కుటుంబపరి.శ మలై యన్యోన్యస హకారముకో సాగినవి, మాలో జ్యేష్తుళు దేవాలయవనిర్మాణ నిర్వహణ--వ్యవసాయ కార్యక్రమములు జేసట్టి యీ పద్మిశ మలు నడ చిపోవుటకు (టోత్సహించిరి 1042 లో నిరు క్రభారతి.సంస్కృత. వాజ్మయ సరిశోధనాలయము”. అను సంస్థ నెలకొల్చ బడినది. వివిధ వయపయా

సల కోర్చి క్రమముగ (గంథముల సేకరించి వాని సాయముతో పరిశోధన సాగినది.

పొళ్చాత్యుల వై దికకోశములు మున్నగు (గ్రంథములు సంప్రదాయార్జ ముల మబజుగుపరచుటను జూచి, సం పదాయార్థముల పతిబింబింపజేయచు. వేద స్వరూపమును దర్శింప జేయగల ౩ వైదిక శద్దికో కము లశ్యన్లా క్యకములని భావించి వేదమున గల గవాశ్వాదినామములు, నది. నద రేవకతాది వివిధ నామముల గూర్చి (కుతి తాత్పర్య విషయమై పరిశోధన గావింవబడినది. పరిశోధ న ఫలితముగ భారతీ పరుక్త యను (గంథమొక విధముగ 18145 వ సంవక్పరముననే రూపొందింన గల్లితిమి. వెనువెంటనే గురువర్యులు నెల్లూఠ సంస్కృత కళాళాలాధ్యత్తులు

(బహ్మ(శీ గాజులపలి హనుమచ్చాశ్రిగారికిని ఆ కళాశాలా పండితులు (శ్రీమాన్‌

XXXXXIX

కవితార్కికసింహ గోవిందాచార్యుల వారికిని, (శ్రీమాన్‌ NN, రంగరామానుజా చార్యుల వారికిని మా పరిశోధన ఫలితము నివేదించితిమి. వారి యాశీర్వాదముతో పాటు మన్ననల నందుకొనుటతో మా కీ విషయమున (బ్రోత్సాహ మినుమడించి నది.

సర్యజిన్నామ సం॥ పై శాఖ పూర్ణిమ సోమవారము (6-0-1017) నా డీ (గంథము శ్రీ వేణుగోపాల దేవున కంకితము జేయబడినది. పిదప పలువురు వేద శాస్త్ర పముఖులు మా రచనలను. ఉద్యమమును జూచి యానందించి, యా శఃపురః సరముగ దమ 'యభిిప్రాయముల నొసగి యీ [గంథమును వెంటనే ము[దింపు డని మిగుల (బ్రోత్సహించిరి. కాని త్వరపడి (గథమును' ముడించుటకంటె వేద సంప్రదాయ రహస్యముల నింకను దెలిసికొనుట కై కృషి సాగించుటయే యుక్తవని తోచినది అందుకై యధ్యయనాదులు సల్పుచు నితో౭_ధిక కృషి సాగినది.

ఇది యిట్లుండ నిటీవల జగద్గురువులు. (శ్రీ) శ్రీ (శ్రీ కాంచీ కామకోటి పీఠాధిపతులు విజయవాడ విచ్చేయుటయు, శ్రీవారి యాధ్వర్యమున _ స్టామండల వేదవిద్వ త్ప9వరక సభయును, అఖిలాంధ్రపండిత సభయు జరిగి (ప్రముఖులగు వేదంశాస్త్రపండితులకు నాతిథ్య మిచ్చెడి భాగ్యము లభించినది, మరల గడిచిన కృష్ణాపుష్కుర సందర్భమున నఖిలభారత వెదళాఖా సమ్మెశనము మహావై భవముగ శ్రీవారి యాధ్వర్యమున జరుగుటచే నా సమయమున వివిధ శాస్త్ర పారంగతులయిన పలువురు పండితుల కాతిథ్య మిచ్చి (గంథస్థ్టము లగు పెక్కువిషయముల వారితో జర్చించెడి యవకాశమును గలిగినది. తరువాత . మా భాగ్యవశమున సుమారు పది దినములు శ్రీకామకోటి పీఠము మా విజయవాడ శోధన్‌ గృహమున నుండు తరుణ మున శ్రీచరణులు కూడ మాచే రచింపబడిన వేదమాతృ స్తవము నందలి శ్లోకముల సావధానముగ వినుట జరిగినది. దానితో మా యీ (గంథ్యనిషయముల గొన్నిటి వివరించు భాగ్యమును జేకూరెను. అప్పుడే అఖిలభారత వేవశాఖాసంమేళన. సంచిక (sంuven11) యందు వేదములను గూర్చి యాలగ్హ మున (బకటితమైన తమ వ్యాస మునకు నాంధ్రానువాదము జెయవలసనదిగ (శ్రీవారు ఆనతిచ్చిరి; అనై యను వదించితిమి. ఆ సందర్భమున-వేదమునకు గల వేద-బుషి-(బహ్మ- స్వాధ్యాయాది వివిధ నామములే వివిధ రీతుల వేదమునకు గల. యపొరుషేయత్వాది విషయముల దెలియజేయ సమర్ధములు"- ఆని యా యా పదముల గూర్చి పం్యగహముగ (వాసి

XXXXXX

వీవరించితిమి, (శ్రీవారు సావధానముగ విని మమ్ము (పోత్ప్చహించుచు, కొన్ని సూచనల నిచ్చి యీ విషయమై విపులముగ (వ్రాయుడని యాడేశించిరి, తదాదేశాను సారము వాసి (గంథ మంతయును కంచిలో (శ్రీవారికిని, తద నేవాసి వర్యులు శీ శ్రీ శ్రీ జయేంద్ర సరస్వతీ స్వామివారికిని చదెవి వినిపించితిమి. వారు సావధాన ముగ సుమారు 10 రోజులు వినిరి. మిగుల యానందించిరి. తమ వ్యాసమును, యీ (గంథమును కలిపి ము(ద్రించుడని యాదేశించిరి,

“నమామ వేదమాతర మితి సూ క్రీ రస్మాకం జీవనాడీ

భవతు 1 వేదమాతా దేశే దేశే రాష రాష (గ్రామే గ్రామే

గృహే గృహే విరాజమానా కేమం తనోతు | వెద

ఎవాస్మాకం సర్వస్వం భవతు । శోభనాస్తే పంధథానః

సను.” అవి యాశీర్వదించి పంపిరి. తదాదేశానుసార మిట (శ్రీవారి వ్యాసమును మొదట (పకటించుచున్నాము. మా యీ రచనకు బుష్టి నొసగి (ప్రోత్సహించిన శ్రీ, చరణుల కున్కు తదంశేవాసివర్యులు [శీ జయేం[ద్రసరస్వతి స్వామివారికిని హృదయపూర్వక సాష్టాంగ (ప్రణామములు.

_నమామ వెద మాతరమ్‌

(పదీపం భారత్యాః భరతశుభగీతం సుమనసాం (వగీతం ఛందోభిః మృదుల నవనీతం 'రసజుషామ్‌ 1 భాతం భ కానాం నిశిత శరఘాతం కుమనసాం (వభూతాం వేదా నెః హరిహృదయలక్ష్మీం తనుమహే ॥ అమూల్యం రత్నం తత్సరిమలపరీతం నవసుమం తరుం శీతచ్చాయం నవజలధరం దివ్యపథగమ్‌ । సుధాపూర్ణం పాత్రం బుషివవన తేజః సువిమలం (వజం గోబ్బందానాం గురుకులకురంగిం తసుమహే ॥ పూర్వసూరికృత వాగ్విలాస స ._త్పం(ప్రదాయ కలితాత్మ సంపదః | భారతీ వివృతి మౌప్త నంమతా మున్నయంతి హరిసోదరా ముదా ॥

%

—0-0-0—

Cy: వెద:

నమామ వేదమాతరం మహీం సదాత్మనః కలాం మహాతవః సమాధిగోచరాం షడజ్లభాసురామ్‌ | సఖిత్వ మీయుషే జనాయ చాత్మరూప దర్శికాం (తయామయీం హరి[పియాం స్వయం(పభాం గిరం భజే ॥ 1. వేధశబ్ది 3. హరివదం నను వేదయితుం స్వయం [తివిధయోగ పద[క్రమ రంజితామి । శివత మేన రసేన పరిస్తతాం శివతమాం (పణుమః (శుతిమాతరమ్‌ ॥

__ వేదమాతృ స్తవః

మంత (బాహ్మణాత్మకమైన - శబ్రరాశికి వేదమని పేరు, ఈ శబ్దరాశి యనాదిగ బుగ్యజుః సామాథర్యణరూ పమున లోకమున దబైసిద్దము, ఇట్టి వేద మపొరుషేయ మని సం(ఫదాయము. :

కాని, వెద మపొరుషేయ మనిన నది యెట్లు సంభవ మగును అనెడి (పష యదయించుట సహజము. లోకమున నేదేని గ్రంథముఫే ర చించుటకు

గక్షిర యొక డుండవలెను. కర్ధపేక్‌ లేక, (గ్రంథరచన సంభవము గాదు, ఇది లోకసహజము, అందుచే |గ్రంథములన్నియు పౌరుషేయములే యగును, ' భారత రామాయణాదు లట్టిపే కదా అట్టియెడ వాక్యాశ్శకమ గు సీ చెదమం(త్రరాశికి గూడ కర్త లేక కర్తలుండి. యుండవలెను. అందుచే నితర |గంథముల వలె గూడ పౌరుే షేయములే. యగును గాని - యపొదషేయము అగుట యెట్లు ? ఈ విషయము బిశీలింత వలసి యున్నది.

2 భారతీ నిరు క్తి

భారతరామాయణాదులు వాక్యాత్మకములు; అచే చేదములును వాక్యొత్మ కములు; కాన, పౌరుషేయములు (వేదః పౌరుషేయః వాక్వత్వాన్‌: భారతాదివ ') అను నీ దృష్లాంతము సరిమెనది కాదు. భారత రామాయణాదులు బుషిక ర్హృకము లని (ప్రసిద్ధి, ఆ గంథముఆ రచించినట్లు వ్యాసవాల్మీకాదులు స్వయముగ జెప్పి కొనిరి, కాని [పాచీనులగు నా బుషులే వేదము లపొరుషేయము లనిరి, వారేగాదు ఆతి ప్రాచీనులగు మన్వాది స్మృృతికర్తలును ఆపౌరుషేయము లనిరి, “న కళ్ళి ద్వేద నరా చి (పరా, స్మృతి) యనుచు వేదమునకు గర్హ లేడని యుద్దాటించిరి. అట్లు ద్దాటింపనేల ఇ

కాన, బుషిసం(పదాయము ననుసరించి భారతగామాయణాదులకును,

| తి జగ

స్మృతులకును వలె వేదములకు గ_ర్రయున్నట్లు (ప్రసిద్ధి గన్పట్టదు. అందుచె కర్త (ప్రసిద్ధివిషయమై భారతాదిగ్రంథదృష్టాంతము పొసగదు,

అట్లగుచో కంర్హ(ప్రసిద్ది లేని (గ్రంథములు లోకమున గొన్ని కలవు. ప్రసిద్ది లేనంతమా(త్రమున నవి యపొరుషేయము లని చెప్పనగునా ? పౌరుషే యము లనియే వానికి (బ్రసిద్ది. వేదముల విషయమున గూడ నశ్తేయని యేల చెప్ప రాదు? అట్లు చెప్పుట సరికాదు. కర ప్రసిద్ది లేకపోయినను ఇతర గంథములు పొరుషేయములే యని (ప్రసిద్ధము లైనవి వేదము లటూక యపొరుషేయము అనియే (ప్రసిద్ధము లె నవి. ఇందుకు గారణము (గ్రంథ(ప్రతి పాద్యాంశ స్వరూప పరి శీలనము వలన స్పష్టమగును. వేదములు గాక తదితర పురాజేతిహాసములు గాని, కావ్యములు గాన్ని వేదములను (దిమాణజములుగ గొనియే (పవృ త్రము అయినవి. కాన తద్గ్రంథ(ప్రతిపాద్యాంశము వేనమూలము. _ వేదముల (బమాణముగా గొనని దర్శనములు, తదనుసారి(గంథములు గూడ నుండవచ్చును. ఆవియా యా (ప్రవక్తల చేతను, తదనుయాయుల చేతను (బ్రివర్తితము లైనట్లు చెప్పబడుచునే యున్నవి. కాన, వేదముల కంటె నితరములగు (గంథముల విషయమై కర్స (పసిద్ధి యున్నను లేకపోయినను త(త్చ్రతిపాద్యాంశము పురుషమిుద్దికల్పిత మగుటజేసి యవి పారుషేయములే యగుచున్నవి. వేదముల విషయమున నటుగాదు. ఇట క్ర ర్హృప్రసిద్ధి లేకపోవుటయే గాదు; ఇందలి (ప్రతిపాద్యాంశము ధర్మ - (బ్రహ్మ స్వరూప నిరూవణము, ఇది యతింద్రియ మగుటచే పురుషబుద్దికి గోచరము. గాదు

వేదః 8

తమకంచె (బాచీనములగు [గంథములున్నట్లు గాని, త _త్చామాణ్యముననుసరించి ధర్మ. (దిహ్మస్వరూపనిరూపణము జేయబడినట్టుగాని వేదములు చెప్పికొనలేదు. ఇట్లు క_ర్భ(ప్రసిద్ది లేనందునను (గ్రంథ్యప్రతిపాద్యాంశము పురుషబుద్ధి కతీతమగుటజేసియు వేదములు అపౌరుషేయములే యని చెస్పనగును. (గంథ(ప్రతివాద్యాంశముట్టి వని స్ఫురింవజేయుటకే వేదము తనను దాను, వేదమనియే గాక, 'పెక్కునామములకో గీ ర్తించుకొనినది. తన్నామౌచిత్య విచారముచే వేదస్వరూ పస్వభావాదులు తేటసడ గలవు,

"వేదః, విధానము బుషిః, తపోజాః, (పథమజా, (ప్రతిష్టా, (బహ్మ, (శ్రుతిః, (శుత్కా అనుకవః, అమ్నాయః, స్వాధ్యాయ స్వాహా స్వధా, తయో కవిః, కావ్యమ్‌, ఇడా, సరస్వతీ, భారతీ ఛందః, (సవచనమ్‌, శాస్త్రమ్‌, పవితమ్‌, వాక్‌, (శ్రీః. ఇత్యాద్యనే కనా మములతో వేదము తనను తాను వ్యవ హరించుకొని యున్నది. ఇంతే కాదు. ఈ పదముల యొక్క యర్హముల ననేక విధముల స్వయముగ నిర్వచించి యున్నది. ఆ యర్హములను వేదాంగములు, పురా లోతిహాసాదులును బెక్కు_రీతుల వివరించినవి. కాన వేవమునకు గల యీ నామ ములు ఆర్వాచిన కల్పితము అనిగాని, కేవల సంజ్ఞావాచకము లనిగాని చెప్పవలను పడదు, ఆవి సార్గకములు. ఈ పదముల . బరిశీలించినచో నొక్కొాక్క పద మొకొ-క్క తీరుగ వేదముల యొక్క స్వరూపస్వభావా్యాల నిరూపింసగలవు. వెదపురాణాదుల బరిశీలించిన గాని, వీనికి గల సంపదాయానుగతమైన యర్థ మవ గతము గాదు. ఆ యర్థముల సూక్ష్మముగ బరిశీలించుకొలది- “వేదము అపొరు షేయము; సనాతనము; స్వతఃప్రమాణము; + కాంతదర్శి; తపఃసమాధి గోచరము; అనాదినిధసము; స్వయంజాతమ్బు (బ్రహ్మత త్వావబోధకము; పురుషార్దసాధనము; గురుశిష్య పరంపరా(ప్రా ప్టము; పరమపావనము; శీరూపముి. అనియు, నందుచే చరిత్రకారులు _ చెప్పునట్లుగా-'వురుషబుద్దికల్సితము; ఒకనాటి సాంఘిక రాజకీయాడి చరిత్రను బోధించుటకు (_బవృ త్తముి- కాదనియు మున్నగు నంశములు స్పష్టపడగలవు.

(శ్రుతికి గల నామములలో “వేదః” అనునది యత్యంత ప్రసిద్ధము, కనుక వెద శబ్దమును మొదట బరిశీలింత ము,

వేద నబ్బవమునిర్వచనములు $= 5 యలు

చేదయతీతి వేదః __ తెలియ జేయునది యని వేదపదమున కర్ణము.

దేనిని చెలియజేయునది వేదము ? ఈ విషయముని సథ్యిపదాయ విదులిట్లు జెప్పు చున్నారు.

“(పత్యకే జానుమిత్యా వా యస్తూపాయో న బుద్యతే. ఏతం విద న్లి వేదేన తస్మా ద్వేదస్య చెదతా॥"”

వత్యక (పమాణముచే గాని యనుమానప్రమాణముచే గాని తెలియజాలని పురు షార్థోపాయములను బోధింపజాలినది యగుటచే దీనికి వేద మని సార్థకనా మము- అని యర్థము. వేద పదమున కింత దూర మర్గము జెప్పికొన వలసిన 'యావక్యకత యేమి ? ఈ విషయమును జూతము.

ఆయుర్వేదః, ధనుర్వేదక గాంధర్వవేదః, నాట్యవెదః _ ఇత్యాది (గంథములును గలవు. పనికి ఉవవేదిము లని (ప్రసిద్ది. ”వేదయతీతి వేదః అను సె నిర్వచనము ననుసరించి దేనిని తెలియజేయు ననెడి యాకాంక్షకు సమాధాన స్ఫూర్తిని గలిగించెడి ఆయుస్‌-ధనుస్‌_గాంధర్వ-నాట్యా ద్యుపపదము లిచట గన్పట్టును, పీనిలో నొకొ_క్కటి (వ్రత్యేకముగ నొకొక్క- విద్యను బోధించు టకై ప్రవృత్త"మగుట నృష్టము జేయును, అందుచే చేనిని చెలియజేయ ననెడి సందియమునే కిట తావు లేదు (ప్రకృతమున నట్టి యపపదములతో గూడియుండని “వేద” విషయమున దేనిని చెలియజేయు ననెడి యాకాంక్ష యే నిలిచిపోవు చున్నది. కనుక్క చేనిని - యజేయునో తెలియవఆసి యున్నది.

లోకవ్యవహారోపయు కము లగుచుండు నేవేని వాక్యములుగాని, లేక రచనలు ((గంథములు గాని ఆ యా వ క్షలచే నుద్దిష్టములగు నౌ యా యథి పాయ ముల దెలియజేయుటకే (ప్రవృ త్రము లగుచుండును, ఏవేని యభి ప్రాయమాల . దెలియ జేయుటయే చేదశబ్దార్థమా ? కాదు. కావుననే లోకవ్యవహారోపయు క్త వాక్య పామాన్యమునకు గాని, (గంథసామాన్యమునవు గాని వేద మనెడి సంజ్ఞ (ప్రసిద్ధము కాలేదు. ' బుగాదిశబ్దరాశళికి మాత్రమె పరిమిత మై ' “వేదః అను. వీ సంజ్ఞ అనాదిగ

(సిద్ధమై యున్నది. ఇట్టి యీ ప్రసిద్దికి గార మేమి ? బుగాదిశబిరాశికి దేనిని

చే దః ఫ్‌

డెలియజేయుట కై. ప్రవృ త్తమైనది ? కాన. బుగాదిశబ్లరాశికి దేనిని (బ్రతిపాదించుట యందు దాత్సర్యమో పరిశీలించి యీ విషయము దెలియవలసి యున్నది,

లోకవ్యవహార మంతయు సామాన్యముగ నర్గకామవిషయము, అర్హ కామముల యం' దెల్లరకు స్వయముగనే (ప్రవృత్తి కలుగుచున్నది. దానిని గలిగించు టకు గాని, (ప్రబోధించుటకు గాని శాస్త్రముల యావశ్యకత లేదు అర్హకామ ములకు వకుల, సంసారచ(కమున బరి(భమించు జీవుల నుద్దరించుట క్రై (సవృ త్తి-నివృ త్రి రూప ధర్మము నుపదేశించుట కవతరించివ సనాతనళాస్త్రము వేదము. అనగా నెట్టి యరకామములు (గాహ్యములో, ఏవి నింద్యములో, వానియందు బవ తి యెటుండ

అ అలో లి

" వలనో, అని యెట్లు ధర్మానుగత ములగుచు బురుషార్ధము లగునో, ధర్మస్వరూప మేదియో, తుదకు ధర్మార్టకామములనుండి నిన్న త్తుడె నిః(శ్రేయసము నెట్లు బొందునో తెలియజేయుట క్లై వేదము (పవృ త్తమెనది. ఇట్లు మానవునకు దివ్యత్వ మును సిద్ధింపజేయు (ప్రవృత్తి ర్మమును, స్వారాజ్యమును (లేక నిః_శేయసమును) గిద్దింపజేయు నివృ త్తిధర్మము నుపదేళించెడి సనాతనశాస్త్రము వేదము. 1

1... సృభాభ్యుదయికం చైవ నై శేయసిక మేవచ 1 వృ త్తం చ నివృ త్తం చ ద్వివిధం కర్మ వైదికమ్‌ ॥ ఇ చాముత్ర వా కామ్యం (పవృ త్రం కర్మ కీ ర్యతే | నిషాా-మం జ్ఞానపూర్వం త్తు నివృ త్త ముపదిశ్య'తే || (పవృతం కర్మ సంసేవ్య దేవానా మేతి సామ్యతామ్‌ । నివృ త్తం సేవమానస్తు భూతా స్యత్యేతి పంచ వై ॥. సర్వభూ'తేష చాత్మానం సర్వభూతాని చాత్మని 4 సమం పశ్య న్నాత్మయాజీ స్వారాజ్య మధి గచ్చతి ॥ పితృ దేవ మనుష్యాణాం వేద శ్చకు స్పనాతనమ్‌ । అశక్యం చాప్రమేయం చ వేదశాస్త్ర మితి స్ట్‌తీః 11. . __మనువ్మృతి. 12-88 నుండి 91, 04

8)

భారతీ నిరు క్తి

ఈ ధర్మమోకము అలతీం్యద్రియములు-పురుషబుద్దికి గోచరములు గానివి, అట్టి ధర్మ మోక్షముల స్వరూపమును తత్సాధసములగు నిక్యనై మిత్తిక యాగాది కర్మలను, ఉపాసనాదులను ___ అనగా “కర్మ _ ఉపాసనా _ జ్రానయోగ ముల (ఉపాయములు! నుపదెశించుట కై (పవ రించిన (గ్రంథమే వేదము

“ఇష్ష్మపా _ప్యంష్టసరిహారయో రలౌకిక ముపాయం యో (గంథో వేదయతి స వేదః 1 ఆలౌకికపదేన (ప్రత్యడనుమానే వ్యావ ర తే 1’. సాయణః. తై. సం, భాష్యభూమికా.

స్వర్గమో-తాదితూపమగు. నిష్షప్రా ప్తేకి గాని, దుఃఖనరకా ద్యనిష్టపరిహార మునకు గాని వలయు నుపాయములు (ప్రత్యక్ష.ఆనుమానాది లౌకికోపాయములచే దెలియ జాలినవి గావు, అందుచే ఇష్టప్రా ఫ్యనిష్ట సరిహారములకై వలయు సలౌకికోపాయ ముల (కర్మ-ఉపాసనా_జ్ఞానయోగముల) బోధించెడి (వేదయత్రి (గ్రంథము వేదము. అని యర్థము, కనుక, నాట్యవేదాది. కద్దిములవలె గాక, నిరువపదమై యొప్పు “వేదము _ అను నీ నామము (ప్రశ్యేకమాగ నేదేని యొక విద్యను గాక, అతీం (దెియముఎగు ధర్మ మోక్షస్వరూపములను, త(త్రా పీక వణయు సర్వవిద్యలను (ఉపాయములన్సు తెలియజేయునది- యను నర్జి దమెనది. మన్వాది సంప దాయవిదు లందళిచే సీ యర్థమే (గహింపబడినది, అట్లపడేశించుట కన్యనిర పేక్ష ముగ (బవర్రించిన దగుటచే వేదము స్వతః(ప్రమాణ మనియు గీ _రింపబడినది.

ఉపదేశించుటలో వేచము పెక్కు విధానము నవలంబించినది. తన లక్యుము పరమపురు షార్థ (మోక ప్రతిపాదనమే యయ్యును, తగనుగుణముగ వేదరా? కొన్నియెడల పురాణమై స్ట్రిక్రమాదికము, ఇతిహాసమై దేవాసురాదుల

యుద్ధాదివర్ష నలు, వాకోవాక్యమై (బహ్మవాదుల (ప్రశ్న(ప్రతి వచనాదులు, అప్లై వావమె త తెచేవతావ

మైక త్త (పళంసాదులు, శాస్త్రమై విథిని'షేధాదులు, నిర్యచనాదులు సోక్రములు, ఉపాసనలు, వర్ష -ఇనలుశ్లైన్నో రూపముల దాల్చి “పెక్కు. విషయ ముల 1బితిపాదించుచు, తుదకు ఉపనిష(దూపమున పరమపురుషార్థమును దర్శింప జేయుచు తరువాతి స్మృతిపురాణేతిహాసకావ్య నాటకాదులకు మార్గదర్శకమ గుచు నాదికావ్యమై వెలసినది. కనుక్క వేదమనగా ఆజ్ఞాతమగు ధర్మ(బహ్మతూసార్దము

వే దః 7

లను (పతిపాదించునది; జ్ఞాపకము చేయునది; ఉపదేశించునది; దర్శింపజేయునది యని “వేదయతీతి వేదః? అను నిర్వచనము వలన (గ్రహింప నగును.

ఇంతే కాదు వేద శబ్దము మిగుల అర్హవంతము. వేదవేద్యుడగు పరమేశ్వరునకు “వేద*” అనియు నామము గలదు.

“కో నునామనయో వేద త్వాం వినా సాం(పతం వద | సీత్రి స్వం సర్వకార్యాకా మితి మే నిశ్చితా నతిః ॥ హరివంశ. 3.76.19

“హీవేద 1 మం[త్రమూ ర్హె, సీతి* నీత్మిపదర్శకః”= నీలకంఠః మం(తమూ ర్రియగు పరమేశ్వరుడు హేవేద: అని యిట సంబోధింపబడినాడు. విప్తసహ్మ(సనామము (మహాభారతము) గూడ పరమెశ్వరునిట్లు కీ ర్రించినదీ,

“వేదో వెదవి దవ్యంగో వేదాంగో వేదవి త్కపి 1” “వేదయతీతి వేది, “శేషామేవానుకంపార్గ మహ మజ్జానజం తమః | నాశయా మ్యాత్మభావప్లో జ్ఞానదీ పేన భాస్వతా ॥” ఇతి భగవవ్వచనాత్‌ 1 యథావళ్‌ వేదం వేదార్థం పే త్రితి 'వేదవిశ్‌ “వేదాంతకృ ద్వేదవిదేవ చాహం ఇతి భగవ ద్వచనాల్‌ 1 _ శల భా,

భ కులు జిజ్ఞాసువులు నగువారి హృదయమున నిలిచి జ్ఞానదీపముచే నజ్ఞానాంధ కార మును దొలగించి సర్వాత్మక(బహ్మాత్మ భావమును దర్శింప జేయువాడగుటచే వేదయతి) పరమేశ్వరు డిట “వేవిః అనియు, యధావద్వేదార్తజ్ఞానసంపన్ను డగు టచే “వేదవిక్‌” అనియు, 'వేదమూ ర్తి యగుటచే “వేదాంగళి అనియు, (కొంత దర్శి యగుటచే “కవి” అనియు గీ ర్రింపబడినాడు. కనుక నిపుడు వేవ శబ్దము సరమే భ్వథునకును, త్యత్చతిపాదక (శ్రుతికిని వాచక మగుచున్నది, ఈ విషయమును సనత్పుజాతీయము నిట్లు వివరించుచున్నది

“ఏక వేదస్య చాజ్ఞానాత్‌ "వేదా స్టే బహవోజఒభవన్‌” _ 2988

8 భారతీనిరుక్తి

బుద్ధికి గోచరముగాని యొక వేదమును (వరమేశ్వరుని) చెలియజేయట3ై పెక్కు వేదములు (ప్రవ ర్తిల్హినవి _ అని యము, ఈ వాక్యమును వివరించుచు [శీ శంకర భగవత్పాదులు వేదళబము నిట్లు వ్యాఖ్యానించిరి,

టల ల

“ఆత బుగాదయో వేదాః త|త్రతిప కరం విచారం కుర్వో స్తీ నీతి వేద కఖ్యాన మవాపుః | అథవా సద్భావం సాధయ స్తేతి వేదాః | విద వి వేదన సాధన భూతా ఇతి వా వేదాః ! అథవా (బహ క ధన మాత్మాను లభ న "ఇతి వా వేదాః ! అథవా (బహ్మణ అత్మతయా లాభహేతవ ఇతి వా వేదాః 1 విద విచారణే, విద సత్రాయాం, విద జ్ఞానే, విద్ద. లాభే, ఏతేషాం ధాతూనాం విషయే వర్త నే యస్మాక్‌ తతో వేదా ఇతు[:కాః....తస్మాల్‌ సత్యస్య ఏక పదస్వరూపస్య (బహ్మణోఒనవగమా ద్వేదా బసావో వ్యాఖ్యాతాః 1 సర్వే వేదా _స్తదర్హదర్శన "హేతవః ॥ి

నాల్లు విద్‌. ధాతువు నుండి వేద శబ్దము నిష్పన్నమై నది ఈ ధాతువు లకు విచారణము, స క, జ్ఞానము, లాభము అని యర్థములు గలవు, వేదమనగా అద్వితీయుడు 'సత్య_జ్ఞాన “ఆనంది రూపుడగు (బ్రహ్మ యని యర్హము, (i ) అట్ట (బహ్మను గూర్చి తెలిసికొనుటకు విచారము సల్పునవి యగుటచేతను (2) (బహ్మ యొక్క సద్భావమును (ఆఅ _స్తిత్వమున్సు నిరూపించునని యగుట చేతను (గో దహ్మ జ్ఞాన (వేదన) సాధనము లగుట తను 4) ఆత్మకు (బహ్మాధీనత్య ప్రా పిసాధన ములు, లేక (దః హ్మాత్మత్వ పాపి పి సాధనము అగుట చేతను. బుగౌొది[గ్రంథ రాశికి వేదము అను పేరు సార్థకము, కనుక పరమెశ్వరరూప వేదార్థదర్శన హీతువులు సర్వ వేదములు_అని శంకశభగ వత్సాదులచే నిట చేదశబ్దమునకు నాల్లు ధాతువుల నుండి నిర్వచనములు జాపబడినవి,

ఒకే వేద శబ్దమునకు ఇన్ని నిర్వచనముల లేల ?

ఇందొక (క్రమమును దర్శింపజేయటయే మూ నిర్వచనముల [ప్రయోజన ముగ గానవచ్చును. (1) మొదట వేదరూప్పడగు (బహ్మను గూర్చిన విచారము సల్పుటచే వేదములకు వేదత్వము; (2 అట్లు విచారము - సల్చి వేదరూపుడగు పరమేశ్వరు డున్నాడని (అ_సిత్వము) నిరూపించుట వేదము యొక్క వేదత్వము;

వే దః 9

(శ ఇట్ల_సీక్వమును సాధించి ఆ వేదరూపుడగు పరమేశ్వరుని గూర్చిన జ్ఞానము నకు ( వేదనమునకు) సొధనము లగుట చేనము యొక్క వేదత్వము, (4) పిమ్మట తనను (ఆత్మను) వేదరూప పరమేశ్వరాధినునిగ దెలియజియుటయు, తుదకు (బహ్మాత్మభావ పాప్తిసాధన మగుటయు వేదము యొక్క వేదత్వము. అను శ్రమము ని వ్యుత్ప తులు సూచించుచున్నవి, అందుచే అధికారి భేదము ననుసరించి ధర్మ-(బహ్మవిషయముల బోధించుట వేదము యొక్క వైలకణ్య మని యిట సూచితము, హరివతశమున వేదము యొక్క వేదత్వ మిట్టు చెప్పబడినది.

“జాతమౌత్రాస్తు తే వేదాః క్షేత్రం విన న్తి త_క్వతః తేన వేదత్వ మాపన్నా యస్మా ద్విన్గ ని తత్సదమ్‌ ॥” = హారిపంశ. 9-17-48

“ఆవిర్భూతమా(త్రా ఏతే న్వం స్వం క్షేత్రం (వకాశ్య ముపాధిం విదంతి అభ న్దే | తస్మా దేశే వేదా ఉచ్యన్త ఇ త్యాహ జాత మా(శ్రాఇతి....చత్వారో2_ప్యేతే శుదస్యోపాధితాం గత్వా స్వెఃస్వె ర్లుజె ర్విశమేన రూపేణ పురుషం విశ్వాదిరూపం కుర్వ స్రీ త్యర్థః 1” -_ నీలకంఠః.

బుక్‌ = యజుః - సామ - అథర్వణ వేదములు నాల్లును నిత్యము, శద్దము నగు (బహ్మకు ఉపాధులై యావిర్శవించి తమతమ విశిష్టగుణములచే పురుషుని (క్రమ ముగ "విశ్వ - తైజస -- (ప్రాజ్ఞ = తురీయి రూపునిగ నొనరించును, ఇట్లు (క్రమముగ పురుషుని విశ్వాదివాపునిగ దర్శింపజేసి తుదకు తురీయాతీత వేద (జ్ఞాన) స్వరూపము (ప్రాప్తింప జేయుట వేదము యొక్క వేదతత్వము. (తేన విదంతి తత్పదమ్‌-వివ్య లాభ అని యుర్హ ము, ఈ హరినంశవచన తాత్పర్య మే. “అధవా (బహ్మాధీన మాత్మానం లభ స్త ఇతి వా వేదాః, అథవా [బహ్మణ ఆత్మత యా లాభహేతవ ఇతి వా వేదాః” అను నిర్వచనముల ద్వారా (శీ శంకిరభగవత్సాదులచే వివరింపబడుట గమనార్హము,'

కొన “వేదయతి ధర్మాదిం ఇతి వేదః 3 అథవా వింద్యతే లభ్యశే2. నేన ధర్మాది॥ ఇతి 'వపదః* -అను నిర్వచనములు పర్యవసితములగుచున్నవి, అతీంద్రీయ

10 భారతీయ నిరు క్రి

ధర్మస్వరూపమును [(బహ్మస్వరూపమును, (పరమేశ్వర తత్త్వమును తెలియ జేయుట వేదము యొక్క. వేదత్వ మని తెలిసినది.

వేడవిహితమైన ధర్మము (ధర్మాచరణము), తదవిరుద్ధము అయిన యర్థ కామములు గూడ పురుషారములై వేదము (పరమేశ్వరు) నుపలకింప జేయునవి యగును. కాన, పై నిర్వచనముల ననుసరించి ( వేదం పరమేశ్వరం వేదయ స్తీత్సి ధర్మార్థకామము లనెడి పురుషార్థ ములందును వేదత్వము లక్షిత మగుచుండును. పేద శబ్దము వలెనే ధర్మ .__ అర్హ _ కామ శబ్దములు గూడ పరమేశ్వరునకు వాచక

ములై వరరుటయు, నిందుకు తార్కాణము, ఈ విషయము వేదస్‌ (ఆర్థ, కామ, ధర్మశబపరిశీలనము వలన స్పషమగును, a ' కు

చేదః- (కారా నపదము -దనవరు ((శ్రుత్యం ధనమ్‌) వేదములందు “చేది అను సకొరాన్స పదము గూడ గలదు. జ్ఞానము లేక ధనము (లేక పరమైశ్వర్యము) ఆని పదమున కర్ణములు . పెక్కు. చోటుల వివ రింపబిడినవి. “వేద _ చేదస్‌” శదిముల వ్యుత్స తరములు సమానములు. (వ ర రు

వః విద్య లాభే _ ఆసున్‌ | వివ న్యేతశ్‌ | లభ్యతే వాఒనన జనాన్‌ ధర్మాదిః 1 పోతారం విశ్వ వేఎసం, బు 1-12-1: జాత వెదసే

సునవామ బు, 1-00-1 _ వై దికనిఘంటువ్యాఖ్య - దేవరాజయజ్వ ఓ

వేదచోదిత కర్యాద్యనుషాన ము ద్వారా దేవతానుగ్రహమఘముచే (బా పించు చె ~—

ధనముగాని, లేక తదరిమై వినియోగింపబడెడి ధనము గాని, తదితర లౌకీక ధనము కంటె విలక్షజమై పురుషార్థ సాధక మగును, అనా, దేవతా ప్రసాద రూపమగునట్లి ధనమే (ఐశ్వర్యమే లేక జానమే) వేదరూప పరమేశ్వరుని దర్శింప దేసి త్మత్పాప్తిసాధన మగుచు (వేదయతి వేదం 'వేదః ఆను సార్ధకసామము నొందును. వేదో క్షకర్మదీకీతు డగు యజమానుడు అట్టి-ధనము (వేదస్స్‌తో తనను నింపుమని వేదరూపుడగు డేవుపి యర్హించుట వేదమునం దిటు గలదు.

ోవెదోజస్కి వేదో మా ఆభర్క తృపోఒహం తృప్త న్వ్వమ్‌””

—- మె సం. 14-42 Ra

వే దః 11

దేవా ! నీవు వేదస్వరూ (వేదో౭సిః పేదముతో. (పశుపు శ్రాది ధనముకో లేక పరమైశ్వర్యముతో __జ్ఞానముతోో నన్ను నింపుము3 అట్టి ధనముతో నేను తృప్పుడ నగుదును; ఆ ధనము నీ కై ంకర్యమునకు వినియేగింపబడిసది యగుటచే నీవును తృప్తుడ వగుదువు-అని యము

సామాన్యముగ నర్హము (ధనము నర్జింపని వారుండరు. ఏదియేని కోరికను లేక సుఖము నుదేకించియే యా యర్థ మర్దింప బడుచుండును. ఎట్టి యర్హ మర్టింపబడవలెనో, యొట్టది వేదఠూప మగునో, వేద మిట తెలియచెయుచున్నది (వేదం పరమేశ్వరం వేవయకితి వేదనః వేద స్ప్యృమ్‌. సుఖ(పా ప్తిపాధనమై యర్ధింపబడునది యగుటచేత నే ధనాదిక ము “అర్థఃి అని చెప్పబడుచున్నది. సుఖ

(నిరతిశయానంద) రూపుడై యుద అీచే నర్పి ంపబడువా డగుటజేసి పరమేశ్వరునకు “అరణి (పరమా రక” _అని పేరు. (ఖ డు |

“సుఖరూపత్వాక్‌ సర్వై రర్భ్యత ఇతి అర్హఃి

అట్టి పరమేశ్వరుని కొజకు వినియోగింపబడి తతా ప్తి సాధలమగు ధనము లేక జ్ఞానము వేదము (వేదస్‌) అగునని పై మంథత్రమున డెల్పబడుచున్న ది, శ ర అట్టి ధనమే ఆరాధకునకును ఆరాధ్యులగు దేవునకును తృప్తిని కల్పించునని (శ్రుతి తాత్సర్యము. వేదవాక్కు.చే- వేదవిహిత దర్మాద్యాచరణముచే సిద్ధించెడి ధనమే “వేదః' ఆగు ననెడి యర్థము సర్యవసిత మగుచున్నది. కావుననే యిట్టి ధనమును 'గ్రుత్యమ్‌ అని బుగ్వేదము కీ గ్రించినది,

“అస్మే రయిం నాసత్యా బృహంత నుపత్యసాచం (శుత్యం రి రాధామ్‌” బు 1=117/28

శా

హె నాసత్యా 1 అశ్వినా, బృహ న్తం మహా స్తం అపళ్యసాచం

అపతే కః ప్పుతాదిభిః నమవేతం, (శుత్యం (పశంససీయం ఉత్కష్టం రయిం ధనం రరాథామ్‌ (ప్రయచ్చతమ్‌ ।.... శుత్యం (కుతిః స్తుతిః తత భవమ్‌' — సాధా

12 భాళతీనిరు కి అశ్వినులారా ; (కుతి సంసా్క్యార(కమ సంభృత మై (శ్రత్యం, ప్పుత్రపౌత్రాది రూప మున నించిశయముగ వర్టిల్నెడి (బృహ స్తం) యమైశ్వర్యముసను (గహింపుడు-ఆని

లం Tae) అలన రా యరము,

a

కామ$ాకా మెశ్వరః జ

ఇక కామము. వేదరూపు డగు పరమేశ్వరుడే “ధర్మావిరుద్దః కామా హమ“. అని గీతయందు తనను తాను కీ ర్తించుకొనినాడు. అనగా ధర్మావిరుడ మెన కామము, లౌకిక విషయకామనల కంక విలత్షణమై, పరమేశ్వరుని దర్శింవ జేసి తత్పాప్తిసాధన మగుళు (వేదయత్సి వేద స్వరూపమే యగుచున్నది

“కామహా కామకృక్‌ కా న్హః కామః కారముప్రదః (ప్రభుః” _విప్పుసహస్రనామ లౌకికమగు కోరికల (ద్రుంచువాడు; సా త్వికకామనల బేరేపించువాడుు కామ జనకుడు; కమసీయతమ రూపము గలవాడు; భకులకు కోరికల గురియవాడ్సు (పభుపు_నగు పరముశ్వరు డిట “కామః” ఆని కీ రింపబడినాడు. “కామ్యతే పురుషార్జాభికాంకిఖి రితి కామఃి___0 భా. పురుషార్గముల గాంకీంచువారిచే గోరబడువాడు- అని యర్థము, ఇల్లందలిచే కామ్యుమాను డగుటచే పరమేశ్వరుడు “కామి కబవాచ్యు డగుట బుగ్వేద మిట్లు వివ ద య

రించుచున్నది.

“య్మశతానందాశ్చ మోదాశ్చ ముదః (పముద ఆసతే | కామస్య యాత్రా పాః కామా స్తత్ర మా మమృతం

కృధీన్హా యేన్లో పరిిసవ 1” ఎమి. a.118-1l.

ఏ లోకమునందు ఆనంద సో వాదులు ఏలసిల్లుచుండునో, మరియు నెచట కాముని యొక్క (అనగా కామ్యమానుడై న పరమేశ్వరుని యొక్క) కామము లన్నియు పా పము లగునో, యచట నన్ను అమృతస్వరూప్పనిగ విలసిల్ల జేయుము. అని యర్థము. (చూ. సా. భా పరమేశ్వరుని యొక్క యీ ఆ పకామత్వమును, కౌమే శ్యరత్వ్యమును, ఉపనిషతులు పెక్కు రీతుల వివరించియున్నవి (చూ _ బృ. ఉ- 4-8-6: 8211; (వశ్న ఆ. 655 ము.ఊ. 8-27; 3.8, 215 85 మొ॥).

వేదః, 13

ఈ “కామి శబ్దము యొక్క. నిర్వచనములు “వేదో౭సి వేదో మా ఆభర. తృ ప్రో౭=హమ్‌, తృ ప్ప స్వ్వమ్‌' - అనెడి పె (శుత్యర్థమును తలపింప జేయుచు నిత్యతృ పత్వమును లేక అవా ప్త సవ్వకామత్వమును (అమృతత్వమును బోధించుచున్న? ఇంతే కాదు.

"యో జాగార తమృచః కానయ నే యో జాగార తము సామాని యని ;

యో జాగారం తమయం సోమ ఆహ తవావా మక్కి సఖ్యేన్యోకాః ॥

అగ్ని ర్జాగార తమృచః కామయ _న్హేఇఒగ్నిర్జాగార తము' సామాని యృన్ది |

అగ్ని ర్జాగార తమయం సోమ ఆహ తవాహ మస్మి సఖ్యేన్యోకాః ॥”

బు. 5-15-143; 15 సా.సం. 2.1117.

వినిద్రుడ్డై - సర్వదా జాగరూకుడై _ ఎవడు వెల్లొందుచుండునో యా యగ్నిని బుస్క_లు కాంకించుచున్నవి; సామలును ఆ యగ్నిన బొందుచున్నవి యజుస్సు లచే త్యాగ మొనర్పబడిన సోమము. “నేను నీదానను, స్వీకరింపుు మని ఆ యగ్నితో జెప్పికొనుచున్నది. అట్టి నీ సఖ్యము (హితకరణము) నందే నియతు డనై యున్నాను. అని సుల త్రార్థము,

ఈ మం|త్రమునందలి అగ్నిపవము అధియజ్జముగ గృహనతి యగు నగ్నిని (గార్హపత్యాగ్నిని), ఆఢ్యాత్మికముగ జీవరూపుడగు అగ్నిని (ఆత్మను, అధిదై వికముగ పరంజ్యోతి యగు అగ్నిని ఉసలకీంప జేయుచున్నది. యిుగ్యజుః సామాత్మకములై న మం్యత్రములచేతను, హవిర్ణాతయగు యజమానుని చేతను ఆ యగ్ని కాంక్షింపబడుట యీ మం(త్రమున జెప్పదిడినది. ఇట్లు కొాంక్షీంపదిడుటదేని అగ్ని (పరమేళ్వరుడు “కామ” పదవాచ్యు డగుట సూచిత మగుచునే యున్నది.

ఇచట బుగ్యజుఃసామలకు అగ్నితో (పరమేశ్వరనితో) గల నిరంతర సఖ్యము వివరింపబడినది. అట్టి సఖ్యమునే యజమానుడును కాంక్షించుచున్నాడు. అట్టి సఖ్యమే (కామమే, అతడు కొంకించు ధనము. అయ్యది పరమేశ్వరు నుప లకింపజేయుచు తతా పిసాధనమ గుచు వేదః (వేదయతీతి) అగుచున్నది. కాన “ధర్మావిరుద్ధః కామోజహమ్‌" అను పై గీతావాక్యము (కుతితాత్సర్యానుగుణ మగుట స్పష్టము,

10]

14 భారతీనిరు క్తి ధర్మ 8:

ఇట్లు ధర్మావిరుద్దములగు అర్హకామ ములు 'వేదదూపము లగుచో ధర్మము 'వేదరూప మగుట స్పష్టము. ధర్మము చేదన్వరూప మగుట మహాభారత మిట్టు వివ రించుచున్నది.

“యశ్చ దండః స ద దృష్టో నో వ్యవహారః సనాతనః । వ్యవహరశ్చ దృష్టా యః స వేద ఇతి నిశ్చితమ్‌ 1] యశ్చ వేదః స స వై ధర్మో యశ్చ ధర్మః స సత్పథః |” | ధార, శా ని 585% కాన, ధర్మ మునకు వేద మనియు (బసిద్ధి పరమేశ్వరునకును ధర్మః అని సిద్ధి గలదు, "రామో విగవాహవాన్‌ ధర్మః”- రామాయణమ్‌, పీరు శక్తి మతాం (శేష్ణో ధర్మో ధర్మని దుతమః” ఆధార, విష్ణు సహస్రనామ, “సర్వభూతానాం ధారణాల్‌ ధర్మః, అణు రేష ధర్మ ఇతి (కుతేః | ధర్మ రారాధ్యత ఇతి వా ధర్మః శం, భౌ,

... సర్వభూతములను ధరించుటచేతను, ధర్మములచే నారాధింపబిడుట చేతను పరమెళ్వరునకు “ధర్మః అని సార్థకనామము, 'భిభర్తి సర్వభూతాని వేద శాస్త్రం సనాతనమ్‌” _ అను మనుస్మృతి "వాక్యమును ఈ 'యర్థమనే తలపింప. జేయుచు వేదమునకు గల ధర్మత్వమును స్ఫురింపజేయుచున్నది పురాణేతిహోసాదు లందే గాక వేదమున గూడ బెక్కుచోట్ర (బు, 8-17-1; 10.922 ఇత్యాది)

సరమేశ్వరుడు ధర్మః అని కీ _ర్తింపబడినాడు. వేద-దేవ స్వరూప మగు ఈ ధర్మమే సర్వ జగత్తుకు (నర్వభూతమలకు) ఆధార మని (శుతి చెప్పుచున్నది.

» 'ధర్మో విశ్వన్య జగత: (ప్రతిష్టా । లోకే ధర్మిష్టం (పజా ఉప సర్న న్లి ని। ధర్మేణ పాప మపనుదతి | ధర్మే సర్వం ప్రతిష్టితమ్‌ 1 తస్మా ద్దర్మం పరమం వద స్తీ” తై, ఆ. 10-60-7.

వేదః 1

ఇట్లు ధర్మ--అర్థ-కామ శబ్దములు సం(ప్రడాయాసిద్ధమై న అర్థగాం ఖీర్యముతో నొప్పుచు వేదక్వ (పర మెశ్వరత శ్రన్సృ-ఉపలక్షకము లగుచున్నవి. కాని, “ధర్మ అను పదము Duty, Conduct, Moral ఇత్యాది సదములచేతను, “అర్హ అను పదము Money, wealth; matter ఇత్యా ది పదముల చేతను, “కామి అను సదము Desire, Will, Love ఇత్యాది పదముల చేతను ననువది_పబడుచున్నవి. ఈ ధాషాంతరీకరణములు ఆ పదముల యర్హ గాంభీర్యమును, వానిచే నుపలక్షిత మయ్యెడి వేదత్వమును నే మాత్రము దర్శింపజేయజాలి యుండ లే దు.

[శుతులు * వేద=దేవశబనంంలు ౯- ©

“వేదః” అను నామముచే పరమేశ్వరుడు కీ ర్తింపబడుటయు, వేద_దేవ శబ్దములు రెండును పర్యాయసదములై వ రిల్లుబయు (శుతులయందు స్పష్టముగ గాంచన గును.

“జాత వేదసే సునవామ సోను మరాతీయతో ని దహోతి వేది

ఎయు 1-99-1 ఏ ఐశబా, 4.8012, 3.౪. 10-01 నిరు, 14-8 . “స్వయం సర్వం వే త్తితి "వేదః సర్వజ్ఞః అగ్నిః, వేదాంసి

వేదనాని జ్ఞానాని, తాని జాతా న్యుత్సన్నాని యస్మా డగ్నేః

సో2ఒయం జాత వెదాఃి _--సా.భా.తై ,ఆ,

ఇట “స్వయం సర్వం వేత్తితి వేదః'-_ అని వేద శబ్దము నిర్వచింపణడిన). సర్వజ్ఞుడు-అని యర్గము పూర్వము “వేదయకీతి దః అను నిర్వచనము జూప బడినది. దాని ననుసరించి “జ్ఞానముచే నక్లానాంధకారమును దొలగించి ఆత్మ స్వరూపమును దర్శింపచేయవాడు*. అని య: సము, ఈ యర్హమే, ”వేదాంసి జ్ఞానాని జాతాని యస్మా దగ్నేః స జాత వేవాఃి- అను నాశ దశ్శబ్ది ఏ నిర్వచనము కే దెలియ జేయఎడుచున్నది, జ్ఞాన(ప్రదాత యని భావము, జాత వేదళ్ళబ్దము ను. మహాభారత మిట్టు నిర్వఛించుచున్నది,

“పావనా త్చావకళ్ళాసి వహనా ద్రవ్యవాహనః |

వేదా _స్వ్వదర్థం జాతా వై జాత “వేద న సతో హ్యసి”॥

_ ధార, 281.42.

16 భారతీనిరు క్తి

ఓ యగ్నీ ! సర్వము పావనము చేయువాడ వగుటచే పావకుడవు; హావ్యముల వహించుటచే హన్యవాహనుడప్ప; వేదములు నీ కొఅశయియే జాత ములు_ఆవిర్భ్ఫూ తముల్బు కాన జాతచేదుడవు- అని యర్దము. ఇట వేవములు అగ్నికొటకై -పర 'మేళ్వరునికొఅ3.. అనగా పరమేశ్వరత కని ధ్రతిపాదనమున కయియే యావిర్భ వించినట్లు వేదముల పరమ తాత్పర్యము చెప్పబడినది.

కాగా సె నీర్వచనముల ననుసరించి వేదము లెవనిమండి యావిర్భ వించినవో, యెవనిని (ప్రతిపాదించుట కాఏర్భవించినవో యట్టి యగ్నికి (పరమేశ్వరు నకు "జాత వేదాః. అని యన్వర్థనామ మగుట దెలియను, ఇక వేవ-దేవ శబ్రి ములు పర్యాయపదము లగుట జూతము, “వెదోజనసి యేన త్యం దేవ వేద దేవేభ్యో చేదోఒభవః తేన మహ్యం వేదో భూయాః ॥” వా సం, 2-213 కాణ్వ. సం. 1.85. యజ్ఞమున కుశముష్టినిర్మిత వదార్ధమునకు “చేని. అని పేరు. , యజమాన పత్ని ఆ వేదమును సందోధించుళు జెప్పెడి మంత మిది. హే వేద! నీవు. బుగ్యజుః సామాత్మక 'వెదస్వరూప్పడప్వు జ్ఞాతవు _ సర్వజ్ఞాడవగు చేవుడవు; వేదరూపుడవగు నో దేవా! సీవు దేవులకు (వైఏశక్రి సంపన్నులకు "వేదమూప్పడ వయి పొడగట్టు దువు, అస్త నాకును (రైవ్‌ సంపవ నొసగి) 'వేదరూపుడవ్వగా సాకొత్క-రింపుము _ అని యర్హము, . (“త్వం వేదో౭సి ముగా ద్యాత్మకో2సి యద్వా వేతితి వేస జ్ఞాతాసి ఎట" హిధరః చూ; ఉవట భాష్య ఇట "హీ వేద | హేదేవ 1 యని వేదము. (దక్భముష్టి) సంటోధింప దిడుటచే 'వేద-దేవ శబ్బిన్నులు పర్యాయపదముబాగ" వ ర్తిజ్లటయు దేవుడు వేద స్వరూపు డగుటయు గాంచనగును.

పూర్వ ముదాహరింపబడిన “ఆగ్నిర్జాగార”ి యను మంత్రమునే బుగ్య జూః సామాత్మక వేదరా?కి లక్యము నిరంకర జాగరణశీలుడగు దేవుడే యని జెప్పబడి వడి. ఇట “వేదో౭-సి యను సీ మంత్రము దేవులకు (దై వీళ క్రి సంపన్నులకు) నా దేవుడు చేదము.గా గోచరించు నని చెప్ప బిడినది, అందుచే దివ్యళ కీ పెంపొం

వేదః 17

దించుకొనిన కొలది వేదమునందలి వేదక్వము లేక సర్వజ్ఞత్వము గాంచ శక్య మగు న) తెలియుచున్నది. కావున, దైవీశక్తి సపెంపొందించుకొని, మంత్రములకు దేవునితో గల నిరంత5 సఖ్యమును దర్శింపనిచో “శా వేదములు కేవల మొక శబ్ద రాశిగనో లేక యాదిమ నివాసుల ఆర్థిక సాంఘిక రాజకీయాది సంఘటనలుగనో లేక కేవలము ప్రార్థనా దికమును సూచిందెడి (పాచీనుల రచనబగనో'- గోచరించుటయు సూచిత మగుచున్నది,

అగ్నిః, వేదజ జీవునకు జన్మ సిద్ధనామములు ఫ్‌

“అగ్ని రస్మి జన్మనా జాత వేదా ఘృతం మే చక్షు రమృతం మ ఆసన్‌ | అర్క ప్రీధాతూ రజసో విమానో2_జస్రో ఘర్మో హవి రస్మి నామ 11” బు. 3226-7; వాసం. 18-63; మైసం, 1- 12-182; నిరు. 1-42.

ఈ మంత్రము “అగ్నయే సర్వము”... అని అగ్న్యదై తమును బోధించునని, దీనికి యజ్ఞమున వినియోగము లేదు. (అగ్న్యద్మ్వెత వాదినీ (త్రిష్టుఫ్‌ యజ్జే౭_ఏినియు క్రా__వ హీధరఖ), కాని యజమాను డీ మం[తమును జెప్పుచు నేను జన్మతః జాత వేదుడగు నష్నెని*___ అని యీ రీతిగ తనను సర్వాత్మకుడగు పరిమేశ్వరు౧గ భావన జేయవ లెను,

శాస్త్రము (వేదము) అజ్ఞాకజ్ఞావకము అనగా మానవులు లౌకిక. వ్యవ హార నిగ ుగ్నులై తెలియజాలని అతీంద్రియ విషయముల నుపదేశించునది (వేడయతి) “నేను డెవద త్తుడను లేక యజ్ఞద త్తుడను*. అని లౌకిక వ్యవహారమున బరగుచు పరిచ్చిన్నుని వోలె (భమించు యజమానునకు నాతని ఆత్మస్వరూపము అపరిచ్చిన్ను డగు (Unconditioneర అగ్నియే (పరమేశ్వరుడే, లేక వేదమే యని పై మంత్రము జ్ఞాపకము చేయుచున్నది, .

బృహ దారణ్యకాది(శుతులు నీ విషయము నిట్లు వివరించినవి, “అథాజఒస్య నామ కరోతి వేదోఒసీతి | తదస్య గుహ్యయెన నామ భవతి” . ఎబ్బం ఉ, 8-26.

క్షే భార తీ నిరు కి “లోకే వ్యవహారో నా సీత్యాశంకా్యహ - తదస్యేతి | య_త్రద్వేద ఇతి నామ తదస్య గుహ్యం భవతి | చేదనం 'వెదః సర్వస్య నిజన్వరూప మిత్యర్గ ఇతి |” -ఆనందగిరి “అంగాదంగాత్సంభవసి హృదయా దధిజాయసే వేదో వై పుత్రలమాసి ఇతి” అవ, గృ,నూ. 1-5-8?

ఇవి నామకరణసమయమున జెప్పెడి మన్హుములు, తంగడి, పుట్టిన శళువునకు వృవహారయోగ్యములై న దేవచ త్రాదీ నామముల బెట్టును. కాని (_శుతి, పుట్టిన (పతివావికివి గల *వేదః' ఆను గుస్యానామమును జ్ఞావకము చేయుచున్నది, అందుచేతనే నామకరణ సమయమున శం(డి శిపవును వేడోకసి - నీవు వేవ స్వరూప్పడవు.. అని యథార్హము. గుహ్యము నగు వేదనామముతో బిలుచును. కౌన “ఆగ్నిరస్మి జన్మనా జాత వేదాః' ఇత్యాది బుష్కుల యొక్క అర్జ్హమునే బృహదా రణ్యకౌది (శ్రుతులు వివరించుచున్నవనుట స్పష్టము,

“అగ్నిరస్మి జన్మనా'- అను మంత్రమున గల '(తి్రాతుః' అను పదము “పరమేశ్వరుడు బుగ్యజుఃసామాత్మకుడని బోధించుచున్నది ఉవట నహీధరు లిరుషరు నై వ్యాఖ్యానించిరి. సాయణుఈసు పరక త్వ రూపమును పాక్షాత,_రించు కొసిన యగ్ని (ముక్రపషపషుడు తస సర్వాత్మ: త్వానుభవము నావిష్కరించు చున్నట్లు ఈ మంత్రమును వివశిచినాడు. కనుక నీ మంత్రమున ఆగ్ని యన సర్వాత్మకుడగు సరము మెశ్వరు డనుట నిర్వివావము. కాని “తిధాతుః! అనగా అగ్ని వాయ్వాడిత్మాక్కకుడు అని (శ్రీ సాయణుడు చ్యాక్యానించెను, అగ్ని . వోంయము _ ఆదిత్యులు బుక్‌ -యజుః-సామాత్మక లగుట (కుతి సిద్ధమే,

“స ఇమాని (త్రీణి జ్యోతీం ష్యభితతావ | తేశ్య స పేభ్య ప్రయో వేదా ఆజాయ న | ఆగ్నేర్‌ బుగేషదః వాయో ర్యజుర్వేదః సూర్యా క్నామవేదః 1

శా. 1158-93 “బుగ్వేద ఏవాగ్నే రజాయత | యజుర్వేదో వాయోః |

| సామ వేవ ఆదిక్యాత్‌ Na =, (కా. గ్‌ ఎర్‌.

వేదః [0

అగ్ని-వాయు-అఆదిత్యుల చెడి జ్యోతిస్త్రయము నుండి బుగ్యజుఃసామ వేదము లావిర్భ వించినవని యర్జము, కనుక, (త్రిధాతు పదముచే యజమానుడు తనను అగ్నిం వాయు- ఆదిక్యాత్మకునిగను, బుగ్యజుః సామాక్మక వేదస్వరూప్పని గను భావన జేయవలె నని (శ్రుతి బోధించుచున్నది. ఈ మం(త్రము తరువాతి మంత్రములో వాజస నేయసంహిత పరమేశ్వరాభిన్నుడనని భావనజేయు యజమానుని యొక్క యీ త్రిధాతుత్వము నిట్లు స్పష్టము జేయుచున్నది,

“బుదో నామాస్మి యజూంగ్‌షి నామాస్మి సామాని నామాస్మి“

—వా. సం, 18.67. నేను బుగూపుడను; యజూమాపుడను; సామమాపుడను__అని యర్థము. కాన, యజమానుడు తనను బుగ్యజుఃసామాత్మక వేదరూపువిగను, లేక అగ్ని వాయ్యా దిత్యాత్మక జాత వేదరూపునిగను నిరంతరము భావన జేయుచుండవలె నని (తి యుస దేశము. బృహదారణ్యక (శ్రతియ పుట్టిన శిశువు విషయమై యిట్లు జేప్పు చున్నది, “అధ జాత కర్మ............ అధా౭స్య దక్షిణం కర మధినిధాయ వాగ్వ్యాగీతి తః”

—ైద్భి, ఉ, 6.4.25 "అధాసన్య దక్షీణం కర్ణ మభినిధాయ స్వం ముఖం వాగ్యాగితి (తిర్జపేక్‌” =—శ౦, భౌ,

“అస్య జాతస్య శితో రిత్యర్థః | (తయీలకణ్లా వాక్‌ త్వయి (పవిశత్వితి జపరో ౭.భిపాయః'

-=.ఆనందగిరి జాతకర్మ సమయమున తం(డి తన ముఖమును పుట్టిన శిశువు యొక్క కుడిచెవి కభి

ముఖముగ నుంచి వాక్‌ - వాక్‌ -, వాక్‌ ఆవి మమ్మాలు జపెంసవలెను, [త్రయీ లక్షణ మగు వేదవాక్కు శిశువు నావేశించుగాక__ యని యము ,

20 భారతి నిరు క్తి

పుట్టినతోడ నే బుగ్యజుఃసామాత్మకమగు వేదవాక్కు. శిశువు నిట్లా వేశం చును_అతడు బుగూపుడు, యజారూపుడు, సామరూపుడు నగునని దర్శింప జేయును, పిదప “వేదోఒసి; వేదో వై పుశ్రనామాసి- యనుచు నామకరణ సమయమున యథార్థము, గుహ్యము నగు జీవునియొక్క “వేది స్వరూపమును జ్ఞాపకము చేయ మొదలిడును, (క్రమముగ వేవాశ్యయన సమయమునను, కర్మాను షానోపాసనాది సమయములందును బెక్కురీతుల యజమానునకు లేక ఉపోసకునకు గల యథార్థ వేది స్వహాపమును 'అగ్నిరస్మి జన్మనా జాత వేదాః; యుచో

నామాస్మి...” ఇత్యా ద్యనక నుం[తముల ద్వారా జై ప్పికి దెచ్చుచుం డును, సర్వ

కర్మసన్యాస మొనర్చిన యతిని వ్యావహారిక (దేవద్త త్త యజ్ఞచ త్రాది) నామములతో గాక, భారతీ-సరస్వతీక్యాది చేశనామములతో చేశస్వరూపులుగ _ దర్శింపజేయును తుదకు (బిహ్మవిదులై (బహ్మ (వేద స్వరూపులై జన్మరాపిత్యము నొందు వటికును అజ్ఞాతార్థజ్ఞాపక మగుచ్కు తోడ నుండి, యంతట నుపరత వ్యాపార మగును. ఇట్లు జన్మించినడాది జన్మరాహిత్యము నొందువబకు తోడ నుండి యడు

గడుగున యజ్ఞాతార్ధజ్ఞాపనశీల మై వెలయుటమే (వేదయతి) వేదము యొక్క 'వేదత్వ ము,

కాన, _పరమేశ్వరుడు వేదస్వ్యరూపుకు, వేదగర్భుడు లేక వేదాత్మకు డనియు. వేదము అతీం,దియ ధర్మ(జహ్మ స్వరూ పటోధక మగుచు తన నారాధించు

వారి తోడ నుండి వారిని వేదాత్మకులను (త్రయీన్వరూప్కలన్సు చేవ (బహ్మా) స్వరూపుల నొనర్చు ననియు తెలసినది.

ఇట్లు వేదములే గాదు. పురాజేకిహాోసాదులు గూడ చేవుడు వేద స్వరూప్పడు, వేదాత్మకుడు నని పెక్కు రీతుల గీ రించి యున్నవి.

“సంస్కారా స్టేజభవన్‌ వేదాః” __ర౮మాయబణమ్‌, 6_120.20 “ముణగ్వేద స్త్వం యజు ర్వేదః సాము చేద స్తథర్వణః” జా విషు వు, 5.1.16

“యం బృహ న్రం బృహత్యుకై యమగ్నొ యం మహోాధ్యరే । యం వ(ప్రసంఘా గాయ న్తి కమ్మె వేదాత్మనే నమః ॥”

వేదః ౫ |

బుగ్యజూః సామధామానం దళార్థహవిరాత్మకం | యం స్పతంతుం తన్వ స్తీ తస్మై వేదాశ్మనే నమః ॥ భారం. 124-47.43,44 “వేనప్రణివాతో ధర్మో హ్యధర్మ _స్పద్విపర్యయః । వేదో నారాయణః సాక్షి త్వ్వ్వయంభూ రితి చ శ్రుతిః 1” భాగ 61.40.

అ ఆ రి © న క న్ని గర్భ వెదగ ఖై వెదగ ఇ?

పె స్మృతి వచనములు దేవుడు వేదస్యరూపు డగుటయు, వేదము స్వయంజాత మగుటయు శుతియఖి పాయ మని తెల్చుచున్నవి. “బుగ్యజుః సామధామానం_ వేదాత్మనే' అను పదములచే పరమేశ్వరుడు వేవమయుడు, చేద గర్భుడు నగుట దెలియును, అందుచేతనే దేవునకు “పృశ్ని గర్భ అనియు (ప్రనీద్ది

“పృకశ్ని రిత్యుచ్వతే చాన్నం వెద ఆపో=మృతం తథా |

మమైతాని సదా గర్భః సృళ్నిగర్భ స్తో హ్యహమ్‌ 11”

ధార. శాస్తి. 811.4b

“పృచ్ళ న్వ్యేనం జిజ్ఞాసవో ధర్మజాత మితి, సృచ్చ నైనం

క్షుధితాదయ ఇతి వా పృళ్ని ర్వేదో౭న్నాది వా గర్భో గర్భన్థాని;

ఆత; పృశ్ని గర్భోఒహ మిత్యర్గః 1” నీలకంఠ వ్యాఖ్య, అన్నము, జలము, అమృత ము, వేదము _ ఇవి “పృశ్ని” యని చెస్పబడుచున్నవి, ఇవి యెల్ల పుడును నా గర్భమున నుండునవి, కాన, నేను పృశ్ని గద్భడను- అని యర్థము,

పరాదేవతయు ని పురాణములయందు “వేదమాతాి వేదగర్భా యని క్రీ ర్పింప దిడిసది,

11]

22 భారతసిరు కి

“వేదాధిష్టాత్భదేపిం చ వేవళాస్త్రస్వరూపిణీమ్‌ | ©

పేదవీజస్వరూపాం చ భజే తాం వేదమాతుమ్‌॥”ండేవీ, భా. 9-26-52 “వెగమాతర మేకాం చ విద్యాం భవతరోః స్టెరామ్‌ |”

దేవీ. భా, 81-81 “వేదగర్భా విశాలాక్షీ సర్వేషా మాది రీశ్వరీ 1” దేవీ భా, 8-8-08 “పకృతి స్వం పరా సూక్మె (బహ్మగర్భా౭_భవః పురా । తతో వాణీ జగద్దాతు ర్వేడగర్భా౭సి శోభనే॥' సృజ్యస్యరూపగర్భా౭_సి సృష్టి భూతా. సనాత నే | వీజభూశా తు సర్వస్య యజ్ఞభూతా౭భవ స్ర్రయీ ॥” _విమ 178.

ఇచట పరాదేవి వేదగర్చ, _బహ్మ గర్భ, వేదమాత -_ ఇత్యాది పదముంచే వేవస్వరూపిణిగ (పతిదిన ము ధ్యానింపబడవలె నవి విధింపబడుచున్నది.

“ఛభందసాం మాతా వరదా వేదమాతా” అని (తశ్రిస౩ధ్యలయందు పరాదేవత ధ్యానింపదిడుటి (పసిదమే,

వెదపదములు దేవసదములు.దైఏవాక్‌ ; అపేకం దేవవద మధీయీతై వ”

ఆను శత పథ(బ్రాహ్మాణవచనము (1[1-5-0-8) వేదమునందలి పదము లన్నియు దేవ పదములు; అనగా దేవత త్వ జోధకములు శక్తిలేని యపుడు అందు ఏ యొక పదమునై న సధ్యయనము చేయవలయును గాని యూరకుండరాదని విధించుచున్నది. ఆబభట్ల ధ్యయనము జేయుచో (ప్రచ్యూతుడు కాడనియు దెలుషచున్నది.

పై (పమాణములచి పరమేశ్వరుడు వేదస్వరూపు డయినందున వేద _ దేవ శబ్దములు వపర్యాయపవము లగుట యు క్షమె. అంతేగాక వేదములందలి పదము అన్నియు 'దేవపదము లనీ (కుతీ నష్టము గ చెర్కొనినది, ఇందలి (ప్రతి వదము దేవ _త త్వబోధనమే పరమ_క్ష్యముగా గలవి యగుటచేతనే శ్రుతికి దై పీ వాక్‌, ఆమరభారతీ, గ గై ర్వాణీ ఇత్యాది నామములు (దిసిద్ధయు అయినవి. తచ్చాయ

రూప మగుటచేసి లౌకిక సంస్కృతమునకును నిట్టి (ప్రసిద్ధి కలిగినది. కాని (శ్రుతి

వేదః 28

గత సదములు లోకసిద్ధములై న యర్జకానుములను (ప్రబోధించుటకు గాని, లౌకికార్డ ములశే వివరించుటకు గాని (ప్రవ ర్లీంచినవని చెప్పుట (కుతిసమ్మతము కాదు. ఈ విషయ మింకసు (బహ్మళబ్రమున ఏపులముగ వివరిప బడినది, (చూ. వేదము. ((బహ్మశ్వము) మనుస్మృతియు వేదస్వరూపము నిట్లు వివరించినది.

విధానప్‌ వేదః (గాశ్వతమగు చట్టము;

“త్వమేకో హ్యన్య సర్వస్య విధానన్య స్వయంభువః ।

ఆంచిత్య స్యాపమెయస్య కార్యత త్త్వార్ధవి (త్పభో॥ "మను, 13, “యస్మా త్వ్యమేకో 2-ద్వితీయః) అస్య సర్వస్య (పత్యక(శుత స్య స్మృత్యాద్యనుమేయస్య చ, విధానస్య విధీయం'తేఒ. నేన కర్మాణ్యగ్ని హో త్రారీసీతి విధానం వేవః, తప్య స్వయంభువః అపొరు షేయస్య, అది(త్యస్య బహుశా ఖా విభిన్న త్వాడియ త యా పరిచ్చే త్తు మ యోగ్యస్య, అ(పమేయస్య మీమాంసాది న్యాయనిర పేకతయా౭నవగమ్యమాన (పమేయస్య, కార్య మనుషెయ మగ్నిష్టోమాది, త త్ర ం(బహ్మ క్‌ “సత్యం జ్ఞానమనంతం(బహ్మ్‌' త్యాధి "వేదాంత వేద్యం, త దవార్డః (ప్రతిపాద్యభాగః, తం వే శ్రితి కార్యత త్త్వార్గవిత్‌ *

-కుల్లూక భట్ట వ్యాఖ్య విధాన మనగా వేదము, ఆగ్నిహో తాది కర్మోపాసనాదికమును విధిచునది యగు టచే వేవమునకు *విధాని మని 'పేరు.! ఆది స్వయంజాతయి (స్వయ౦భూః)

1. “అంతరాత్మక మాకాశం తన్మయం (శ్రోత్ర మిం్యడియమ్‌ |. తస్య శబ్దం గుణం విద్యా న్మూర్తి శాస్రవిధానవి[్‌ 1ోంభార. 12-252-3 “విధానం వేదవాక్యమ్‌” - సీలకంఠ వ్యాఖ్య. “అపి వా సర్యధర్మః సాక్‌ త న్న్యాయత్వాద్వి ధానస్య"”, జై.సూ.] -8-_16, “విదియ'తే2_నేనేతి విధానం ఫట 1 సో౭నుమీయపే సత్యా” = కౌదిర.భా,

24 భారతీనిరు క్రి

కాన, నహపెొరుషేయమ; ఆచింత్యము _ అనంతశాణావిలసిత మగుటచే నింత యని

జెప్ప నలవిగానిది; మీమాంసాది న్యాయసాహాయ్యము లేక డెలియ శక్యము గానిది

గాన ఆప్రమేయము; 'అనుషేయ మగు జ్యోతిటో మాదిరూపధర్మము (కార్యం), ఇ లు

వేదాంత వేద్యమగు (బహ్మ (తత్త్వం)? _ ఇవియే, అనగా నీ ధర్మ - (బహ్మ

రూపార్ధములే, వేద (ప్రతి పాద్యార్థములు; అద్వితీయుడగు పరమేశ్వరు డొకడే

అచింత్య - అనంత్రీ - 'వేదరహస్యాభిజ్హాడు (కార్యత త్త్వారవిక = అని యర్గము*

సామాన్యముగ “స్యయంభూః, అచింత్యః, అ(పమేయఃి. ఆను_పడము లచే పరమేశ్వరుడు కీ రింపబడుచుండును. అతడు వేదస్వరూపుడు నని పూర్వము చెప్పబడినది, తత్రతిపాదక చేదరాశియ నిట నా పదముల చేతనే కీర్తింప బడుట గమనార్హము, ఇవి చేవునకు వేదమునకు గల సాధక్మ్యమును దెలియజేయు నవి. మతియ నిట (1) వేదము ఆహెరుషేయము (2) తత్రతిపాద్యార్థను అతీందియ ధర్మ = (దిహ్మస్యరూవము, (8) అచింత్య _ అ([ప్రమెయ "వేద రహస్యాభిజ్జుడు వేదరూపుడగు పరమేశ్వరుడొకడే _ అను విషయములు స్పష్టము చేయదిడినవి,

ఇట్లు సం[పదాయవిదులు వేద మపౌరుపషేయ మని ము క్రకంఠముగ

కీ ర్రించిరి ఈ విషయము వేదమం(త్రార్థపరిశీలనము వలనను స్పష్టము కాగలదు

వెదము పారుషేయ మగునా ?

వై నుదహరించిన మంత్రములు సూక్మముగ బరిశీలించినచో వేదముల ప్పరుషబుదిక ల్పితములు కొవనుటయు స్పషమగును, (a అ

“వేదో౭.సి యేన త్యం చేవ వేద దేవేభ్యో వేదోఒభవః | తేన మహ్య్మాంవేదో భూయాః |* ఈ మంత్రమును జూతము.

ఈ 'వేదశద్దరాశి పౌరుషేయమే యగుచో “వేదమా | నీవు దేవతలక వేదము అయితివి: నాకును వేదము కమ్ము అని (ప్రార్థించుపేమి ? మొదట

మంత్రములు, తర్వాత (బాహ్మణములుు తదుపరి ఆరణ్యకములు రచింపబడి

వేదః వ్‌

యుండునని గదా: చార్మితకుల యూహ! అగుచో వారి ననుసరించి, తరువాత రచింగ బ"న బ్రాహ్మణములు సంహితాగతమ:(త్రమునకు యజ్ఞమున వినియోగము చెప్పి యుండవలెను, _ అట్టియెడ సుం_త్రరచకాసవమయమున నీ మంత్రమునకు యజ్ఞము నందు (దర్శిముష్టి నుద్దేశి.చి చెప్పెడి) వినిమోగము లేదుకదా 1 అగుచో “మహ్యం వేదో భూయాః" అనునెడ “నుహ్యం” అను పదమునకు “*నాకు- అనగా “వేద రచయితయగు నాకు*- అనియే యర్షమును జెప్పవలసి యుండును. తనచే రచి యింపబడెడి మం(త్రభాగము నుద్దేశించి “వేదో౭సి* (నీవు వేదముఅయి యున్నావు అని చెస్పుచు - నీవు దేవతలకు వేదమైతిఏ ఆస్తే నాకును వేదము కమ్ము - అని కోరుచు రచయిత వేదమం(త్రమును రచించుటలోని సామంజన్యమును గూర్చి కాని సరన సమన్వయమును గూర్చి గాని విచారింసవలసి యుండును,

మళీయు వేదములు మానవరచనలే యగుచో ఈ బుక్కులు యజుస్పులు, సామలు ఆన్నియు నేకకాలమునం దొకని చేతనే గచింపదిడినవరి చెవృవలనుపడదు, "వేజే ఇలు కాలముఐఇయందు పఠే పటు రచయితలు చేతే కజు బుక్కులు, యజుస్సులు, సామలు రచించి యుండవతెగవా ! అటిత జీ “బుచో నామాస్మి, యజూగ్‌ంషి నామాన్మి, సామాని నామాస్మి”- ఆని వేదంచయిత తనను బుగ్యజుః సాఎన్వరూపునిగ భావించుటలోని యౌచిక్యమును గూడ బరిశీలింపవలసి యున్నది. తనడే రచింపబడక పేజే ఇటు కాలములందు వెవేకఆలు రచయితలచే రచింపబడిన, రచింపబడనున్న బుగాది మంత్రము లన్నియు నేనే యని చెప్పి కొనుట లోకన్యాయవిరుద్ధము గదా ॥1

ఇదియుగాక ఈ వేధములు మానవరిచితములే యగుచో నగ్నా్యా దేవతలు గాని, పరమేశ్వరుడు గాని వేదాత్మకు లగుట యెట్లు పొసగును ? అనాట రచయితలు (ప్రకాశవంత ములై గన్నటు థొతికములగు అగ్ని, సూర్య, చం(దాదుల జూచి దేవతలని (ఛ్రమించినారనిగదా చార్మిత్రికుల కల్పన | భౌతిళములగు సీ అగ్న్యాదులు పది త్మకములగుట యెట్లు ? “ఆగ్నేర్‌ బుగ్వేదః వాయో గ్యాజుర్వేద! సూర్యా 'త్సామవేదఃి. అని (శుతులు జెవ్పుచున్నవి _భౌతికములగు నీ యగ్ని నాయ్వాదిత్యుల నుండి వేదము లావిర్భవించుట యెట్లు ? ఒకవేళ నెల్లో పీనినుండి యావిర్భవించినవని యనినను నపుడవి మానవరచనలని యెట్లు చెప్పనగును ౩

గ దా శ అ Gr 29 య్ర్‌ da

“యో (బహ్మా-౦ విదధాతి పూర్వింయో ప్రై 'వేదాంశ్చ (పహిణోతి తస్మా” —_ శ్వేతా 6 6-18; గోపూ. శీర్‌ పరమేశ్వరుడు మొదట (బహ్మను సృజించి యా (,బహ్మకు వేదముల నను(గహించినట్లు పె (శుతివాక్యము జెప్పుచున్నది. అటిమెడ మానవరచిత ములని ౧ ౬ రు ॥ చెప్పబడెడి వేదములను పరమేశ్వరుడు (బహ్మకిచ్చుపెట్లు పొనగును ? ఇంత కాదు, cc? ఇ “అహే బున్నియ మంతం మే గోపాయ | య మృషయ _స్తైవ్‌దా విదుః | బుచః సొమాని యజూగ్‌౦షి |

సాహి శ్రీ రమృశా సతామ్‌ 1” లు తె. (బౌ 1.1-.10-3 5521-26

“అహే అహింసితవ్య | బున్నియ బుధ్నే మూలే జగదాదా వుత్సన్నా వసథ్య (అగ్నే; (తీన్‌ వేదాన్‌ విదంతీతి (తివిదః, (తివిదాం సంబంధినో౭_ధ్యేతార పై విదా స్తేచ యం మంగ్రభాగం బుగాది రూపేణ |తివిధథ మాహుః తం గోపాయి - సా.భా.కై.సం. 1-11-1 ;బుగ్వేద-సా . వేద భాష్య భూమికలు, ఇట అవసథ్యాగ్ని “అహే, బుధ్నియి యని సంబోధింపబడినాడు. అహింసితవ్యుడు, జగదాదియం దుత్సన్నుడు నగు అగ్ని యని యర్హము, ముగ్యజుః సొమరూప మగు తివిధ మంత్రజాతమును దర్శించినవారు (త్రివిదలు, ప్‌ రే మం|త్రద్రిష్టలగు బుషులు వారినుండి యా (త్రయీవిద్య నధ్యయనము జేసిన వేద విదులు తై9ఏదులు ఆ సంప్రదాయము ననుసరించి గురుశిష్య పరంపరగా ప్రాప్త మైన యీ వేదమును నేడు నధ్యయనమొనర్చెడి వేదవిదులును శై 9విదు లగుదురు, ఈ మం(త్రజాతమును పరమేశ్వరుడు మొదట హిరణ్యగర్భ ప్రజాపతి కనుగ్రహిం చెను. ఆ నుంతరాళని మం్యత(ద్రష్టలగు బుషులు దర్శించిరి. “తా మన్వవింవన్‌ బుషిషు (ప్రవిష్టామ్‌' అనుచు బుగ్వేదము (10-71) నీ విషయమును స్పష్టము జేయుచున్నది. (చూ బుషి శబ్దము

వే దః 27

సర మేష్షి నుండి నేటివజకును గురుశిష్యపరంపరా రూపమున (సాప్పమై యే ఖుూూదిరూపనుగు మం(త్రము (వేదము నాచే నగధ్యయకము చేయబడినదో యదియే యమృతస్యరూప మగు (అమరణ ధర్మము గల సిరి (్రీఇ. మిగిలిన సిరు లట్టివి గావు. జగత్కారణ భూతుడవు, నిరంతరమారాధసనీయుడవు నగు శో యగ్నీ ! అట్టి నాయీ మంత్రమును రక్షింపుము__అని పె మంత్ర తాత్పర్యము.

ఇది మం(శ్రావిర్భావన్వరూపమును, మం(త్రము యొక్క అమృతభ్రీత్వ మును, నుంతగోపనావశ్యకతయు వివరించెడి మంత్రము. ఈ వంత్రమునకు యజ్ఞకర్యలందే గాక నిత్యము జేయబడు దేవతారాధనమునందును వినియోగము గలదు. అందుచే పరంసర్నాప్రాప్త మగు సీ త్రయీ రూపముతరా!ని రక్షింప మనెడి యభ్యర్థనము (ప్రతిదినము జేయబడుచుండుట గ మనార్హము,

మంత్రములు ఆర్యులనెడి వారి రచనలే యనుచో నీ మం|త్రార్థమెట్లు

పొనగును ? (త్రివిదులగు (ద్రషలచే దర్శింపబడి, ,'తె)విదులచే నధ్యయనము జేయ = రు డె బిడెడి యమృతశ్రీరూప :ఏగు నా యీ బుగ్యజుః సామరూప మగు మంత జాత మును రక్షింపు నని యా మం్యతతము యొక్క రచయిత అగ్నిని (ప్రాధి చుటలోని అ సామంజస్య మేమి ? అభ్యరింపబడెడి యగ్ని భౌతికాగ్నియే యగుచో నది మ (త్ర (థె

మును రక్షించు పెట్టు ? బుగ్యజుఃనామరూప మంతజాత మంతయు ఆ రచయిత యొక్క రచనయె (మే మంత్రం) అగుట యెట్లు ? కాన నధ్యయన పరంపరా (సొ ప్తమెన మం(త్రజాతరూప మగు నాయీ సిరి (శ్రీ ని రక్షింపుమనియెడి యీ యభ్యర్హన, మంత్రములు పురుష రకము లగుచో పొనగదు: అపార షేయములని యంగీకరించిన పుడే యిట్టి యీ మంత్రములకు సరస సమన్వయము లభి'చును, మనత ములు పురుషక రకములు గావు ఆవి (తివిదులగు మం(త్ర(ద్రష్టల దర్శన ములు వాని నవ్యయనము జేసి తై 9విదులై తమ్మ యో యమృతంపు సిరిని ఈశ్వరాన్యుగహము బడసి గోపనము చేయవలెను, ఆని మంత్రము స్పష్టముగ తన స్వరూపమును జెప్పికొనుచున్నది, అనాొదికాలము నుండి అవిచ్చిన్నముగ అధ్యయన సరంసరా(ప్రా ప్ప మగుటచే “అమృతా శ్రీః యని (శుశియే తన యన్ముత స్వరూ పమును తేటపటినుకొనుచున్నది,

28 భారితీనిరు క్రి

వేదములు వేజు వేయి తెగల (T౯b8క) వారిచే, భిన్న భిన్న కాలము లందు, భిన్న భిన్న దేశనులందు రచింపబకుచో నా రచన ౨కు ను అమృతత్వ మెట్లు? మతీయు నా రచనల కన్నిటికి గలిపి సామూహొకముగ వేకః, శ్రుతిః, ఒహ్మ _ ఇత్యాది నామముల గూర్చిన చెవరు?ః (శుకియే తనను దాను వాం నామములకో నన్ని శాఖలయందును వ్యవ హరించుకొ ని యుుడుటచే నవి యర్వాచీన కల్పిత సాంకేతిక నామము లని చెప్పవలను పడదుగదా ! కనుక చేవ మపొరుషేయ మని యంగీకరించినపుడే యీ నామముల యౌచిత్యము సరసముగ (గ్రహింపనగును, అపుడే సకల మంత్రా సమన్వయము సుసముగ గుమరగలదు.

సెదములలో పౌర్యాసర్యమ్ము విజ్ఞాన! క్రమవికాసవంం గలవా ?

అగ్నినుండి బుక్కులు, వాయువునుండి యజుస్సులు, సూర్యుని నుండి సామలు నుదృవిల్లి నట్లు శ్రుతులు చెప్పుచున్నవి, దీని ననుసరించి మొదట బుగ్వే దము, తరువాత యజుర్వేదము, నా తర్వాత సామ వేదము పుట్టయుండునని య చేసినచో _- మొదట ఆగ్నియు, తరువాత, [క్రమముగ వాయు సూర్యులును బుసిరని యనవలసి వచ్చునే : అగ్ని-వాయు-సూర్యులు నిరంతర సాహచర్యము గల మూడు జ్యోతిస్సులు (వీనిని గూర్చి "భారతీ శబ్దఏచారమున వివరింపబడినద్సి పర మేశ్వ గుడు అగ్ని వాయ్యాదిత్యాక్కకుడు, బుగ్యజాస్సామ రాత్మకుడు సగుటచే. *“(తిధాతుఃకి అని (శుతి యందు గీ ర్తింపబడినట్లు పూర్వము వివరింపబడిడది. అంమచే అగ్ని - వాయు __ ఆదిత్యులకు గాని, బుగ్యజుస్సామలకు గాని పౌర్వాపర్యము, దానినిబట్టి విజ్ఞాన డమ వికాసము ఉన్నదని చెప్పుట (శ్రుతి తాక్సర్యాను గుణము గాదు,

అంతరరృువనవుం "= దం

కాని భాషను బట్టియు భావమును బట్టియు, ఆయా కొల స్థితిగతుల బట్ట వేదమున గల సంహితాభాగమునకున్కు [బాహ్మణ = ఆరిణ్యక - ఉపనిషడ్భాగ మునకును పౌర్వాపర్య మున్నృదనియు, సంహితయందు, (మం(క భాగమునందు) బాహ్యదర్శనమే కాని యంతర్జర్శ్గనము లేదనియు. ఉపనిష త్తులయందే యంతర్ద న

వేదః 29

మున్నదనియు చారి(తిక లూహించిరి, ఇట్టి యూ యూహాలు చరిత కల్చ్పనాలక్ష్య ముతో జేసిన యూహలు మాత్రమే యగును,

ఈ యూహల నంగీకరించినచో మంత్రములకు సరన సమన్వయము పొసగదు. అతి (పాచీనములని చెప్పబడెడి బుగ్వేద మం|త్రములే యీ చారి(త్రికుల వాదమును నిరాకరించుట జూతము

న వి జానామి యదివేద మస్మి నిణ్యః సన్నద్ధో మనసా చరామి | యదా మాగన్‌ _పథమజా బుకస్యాదిద్వాచో అక్నువే భాగ మస్యాః ॥1. = ము, 1-164-97; అ. వే, 9-10.15 నిరు, 7-3; 1402,

1 అహం యదివేదం యదపీవం విశ్వం అన్మి కృత్స్నః ప్రపంచో ప్యహ మెవాస్మి | నామరూపాంశం ఆసరమార్థం త్య కా సర్వత అనుగతో2_ స్తి భాతి [పియమితి యోఒయం సచ్చిదానందాకారో 2౬ స్రీ సోఒహ మస్మీకి న విజొనామి। వివిచ్య నాజ్ఞాసిషమ్‌ | పరం శాస్త్రజనిత మీద మహ మస్మీతి జ్ఞానం జాతమ్‌ | అవి వేక్ణ్యహ మిత్యర్థః | కార్యకా రణయో రభేదాక్‌ కృత్స్న(పవంచప్యాపి (బహ్మో నన్య'త్వేన (బహ్మైకత్వావగమే [పపంచజాతమపి న్వస్వరూపమేవ భవతి | “ఇదం సర్వం యదయ మాత్మా, (బహ్మ|ై చేదం సర్వం, ఆత్మై వేదం సర్వం, స ఈక్షత బహు స్యాం పశాయేయి — ఇత్యాది (శతిళ్యః ఏకవిజ్ఞానేన సర్వవిజ్ఞాన (పతిజ్ఞానాల్‌ | ' “తదనన్యత్వ మారంభణ శద్దాదిభ్యః, (దైసూ. 2_1_14) ఇత్యాద్యుపప త్తిభిళ్చ (పపంచన్మ (బహ్మో నన్యత 9 సిద్దమ్‌ 1 యన్న్వ్వా, ఇవ శద్దిః ఉపమార్గః । యదివ యదాపరో క్ష్యజ్ఞానం సరై (కాత్మ్యరూప మానుభవిక మ స్తీ తదివ తద్వ దేవొహ మస్మి 1 ఇదం సర్వమహ మస్మీతి జ్ఞానం మే జాతమ్‌ | అఆపితు ఏత ద్రార్దాతివభూతమ్‌ | ఆనుభవికం సార్వాత్మ్యం యద _సి తన్న వి జానామి న ప్రాప్మోస్మి | శాస్ర్రజనితం సార్వా త్యం జాతం న తు ఆనుభవిక మిత్యర్హః | తతకారణ, మాహా ।; యకో౭హం నిణ్యః 1 ఆంతర్హితనా మైతత్‌ | అంతర్హితో మూఢచి తః । చిత పత్య(క్రవణ తాభా వేన పరిచ్చిన్న ఇత్యర్థః 1. త(త్రోపప త్తి మాహ 1 సంనద్దః అవి ద్యాకామకర్మభిః

12]

80 భారతీనిరుక్తి

యక్‌ ఇవ ఇదమస్మి న వి జానామి :

దృశ్యమగుచు నిది యది గలదో యా కృత్న్న(పపంచము నేనే ఆనగా

(సక, భాతి (చిక్‌, (ప్రియం (ఆనందం), నామ రూపం * అనెడి యంశపంచకముతో గన్న ఫై పసది యుతయు నేనే, అందు నామరూపములు పర మార్థములు గావ; వానిని విడిచి సర్వత్ర అనుగత మై యుండెడి స్‌ _ చిన్‌ _ ఆనంద స్వరూపము నేను ఆని నివేచన చేసి తెలియజాలనై తిని, అనగా “ఇదం సర్వం యదయ మాళ్మా” “బహ్మెవేదం సర్వం? “స ఈక్షత బహుస్యాం (పజా యేయి___ ఇత్యాది శా స్త్రజన్య పరోక్షజ్ఞాన ము కల్లినది గాని యపరోకొనుభవము కలుగలేదు ___ అని యూ వాకా కరము,

సమ్యగృద్దో వేష్టితః ఆత ఏవ, మనసా యుకో భావనా సహిష్టునా బహిర్ముఖేన వికి స్తేన "చేతసా యు కః సంచరామి సంసారే. -1 అథవా మనసా. సంన ద్ద శ్చరామి ఇం (దియ పరవశ ఏవ సన్‌ సంసారే దుఃఖ మనుళవామి | న సార్వాత్మ్యం జానా మీతి పరిదేవతే । యౌాస్త్కోఇపి ఇమం సరి దేవనార్దత్వే నోద జహార్హ*ఆఅథాపి పరిదేవనా కస్మాచ్చి ద్భావాక్‌, న విజానామి య దివేద మస్మి” ఇతి | దబహిర్ముఖి చేత సః స్వరూపాపరిజ్ఞానజనితం దుఃఖ మన్య (శూయతే “పరాజ్బీ థాని వ్యతృణ త్స్వయంభూ _సస్మా త్పరాజ్‌ పశ్యకి నాంతరాత్మన్‌* (క, ఉ, 2 -( -1y ఇతి 1 తద్ది కదైత దృవతీ త్యాహ । యదా, మాగన్‌ ఆగమిష్యతి తదా 1 కిం తదితి ఉచ్యతే 7 బుక న్య పరమార్థస్య ప పరస్య (బ్రహ్మణః, _ర్రథమడ్లాః (పథమోన్మేషః (వథమోతృన్నళ్చి త్త ప్రత్య(క్షవణజనితః అనుభవః | స యదా మా మాం ప్రాప్నోతి; (దిక్‌ అవంతర మేవ అవ్యవధానేన, అస్యా వాచః ఐకాత్మ్య (పకి పాదికాయా ఉపనిషద్వాచో యదివేదమస్కీ త్యుకాయా వా, భాగం భజనీయం శబ బహ్మణా వ్యా ప్రవ్యం పరం (దిహ్మపదమ్క్‌ అప్న వే పొప్నోమి | చి త్తస్య బహిర్ముఖతాం పరిత్యజ్య అంతర్ముఖ తై తెవ . అదుః సంపొదా, సాయదా స్యాన్‌ తదానీమేవ స్వరూపంద్రష్షుం సుళకం “భవతి ప పళ్ళా ద్విలంబాభావార్‌ | యథా గిరిశిఖరాత్‌ పకన్‌ పాషాజొ2 విలంచేన పతతి తద్వక్‌ | చిత్త్యషత్యజ్ముఖత్వస్య దుఃశకత్వ

మపి తితై 9వ (శ్రూయతే __“కళ్ళిడ్డీరః ప్రత్యగాత్మాన మైక్ష దావృత్తచక్షు రమృశత్య మిచ్చన్‌ (క, ఊఉ. ౪ 4 1) ఇతి] సా. భా,

: వే దః 81 నిణ్యః నం నద్దో మనసా చరామి ;

అట్టి యనుభవము కలుగకపోవుటకు గారణ మేమన --- బహిర్ముఖమై వికీ పమెన మనస్సుతో తాదాత్మ్యము చెంది మూఢచి త్తుడనై పరిచ్చిన్నుని వోలె సంసారమున చరించుచున్నాను _- అని యీ వాక్యార్థము..

యదా బుతస్య (పథమశాః మాగన్‌, ఆదిత్‌ అస్యాః వొచః భాగం అళ్నువే ;

కాని, యెపుడు [బహ్మ విషయక మై చిత్త మకా(గమ గుచు 'నంతర్ము మగునో, అనగా (బహ్మవిషయక [పథ మోన్మేషము (అపరోక్షొనుభవము) కలుగునో యపుడే ఐకాత్మ (పతిపాదక మగు నీ*'య దివేవ ముసి" ఇత్యాద్యుపని షద్వాక్యము లచే (పతిపాదింప బడిన (బహ్మపదము నొందుదును,

(సాయణ భాష్యము, వేంకట మాధవ భాష్యము మూచునది

ఈ మంత్రము బుగ్వేదము మొదటి మండలము లోనిది, ఇందు మనస్సు నీరంకరము నికి ప్రమై మోహవరవశమై యుండునంతవజకు సంసారమున బరి భమించుచుండు నని మనస్సు యొక్క స్వాభావికస్తితి చెప్పబడినది. అట్లు బహిర్ముఖముగ నుండ నంతవజకు శాస్త్రమున నెంత పరిిశమ జేసినను మనస్సుతో తాదాత్మ్యము విడువక. యుండుబచే నేను పరిచ్చిన్నుడను (ఆల్బుడన్సు అను భావమే వెంటనంటియుండును గాని సచ్చిదానంద రూపమగు సీ కృత్స్న (పపంచ మంతయు నే నయను యథార్దానుభవము కలుగ దనుట స్పష్ట షము చేయబడినది, చి త్త మంతర్ముఖమైనపు డట్టి యనుభవము గలుగును: అపుడు గూడ నుపనిషక్‌ మహి వాక్య (ప్రమాణము చేతనే యా యపరోక్షానుభవము గల్గును గాని దానియంతట. నది సిద్దింపదు అనగా నీ యనుభవము శా న్త్రైక ససుధిగమ్యమే గాని పురుషబుద్ధిక గోచరము కాదనుట ఈ మత్రముశ స్పష్టము జేయండినది “ ఇతి క్లారాత్మ స్వరూప ఆహ” అని యనుచు వేంకటమాధవుడును ఇది ఆత్మత ర్త క్ఞాసకమగు మం(త మనియే వివరించినాడు.