Errors in numbering:

v.l p.kl (second group of pa^ing) Table VI numbered IV at top of page

v.l p.135 (second group of paging) Table II numbered III at top of page

v.l p.35 (third group of paging) p.35 numbered 37 and Table II numbered IV at top of page

Digitized by the Internet Archive

in 2014

http://archive.org/details/adrianispigeliibOOspie_0

s

I

4 ^ >

NOBILISSIMIS, AMPLISSIMIS Q_V E

V I R I S,

PETRO HASSELAER,

Curatori Societatis Indke Orientalis , & antehac in Collegio Pra^feclorum Rei Maritimx delegato, Militix Vrbis Tribuno •

ANDRE& BICKER, I. V. D.

bis ad Sermos Polonorum Suecorumque Reges | & nunc ad Serniam Suecorum Reginam Legato, Societatis Indice Orientalis Curatori ; in Collegio, tum Illuftriilimorum Potentiflimorum- que Hollandix , ac Weft-Frifice Ordinum , tum Prxfeclorum Rei Maritimse , delegato , Tribuno Vrbis Militice ;

GERBRANDO NICOLAI F.

Pancratio, antehac Curatori Societatis Indice Orientalis;

GVILIELMO BACKER,

de CorneliiSj eadem antehac dignitate perfunclo; PRVDENTISSIMIS

A. M S T E L £ D A M E N S I S

REIPVBLICiE

CONSVLIBVS,

Salutem plurimam , & pcrpetuam Felicitatem optat vovetque

IOHANNES BLAEV.

Obilissimi, Amplissimi, Prv-

D E N T I S S I M I QJf E CoNSVLES,

Artes neceilkas genuit , ufus commendat ? amoremque con- ciliat. Vnde & ese prseferuntur aliis , quibus ca- rere difficilius mortalium vita poteft ; quseque

non

non ad oble&ationem meram,fed confervatio- nem generis humani funt comparatse. Ex his omnium calculo facile primas Medicina obti- net 5 five hominem fpe&xs, quem curat ^ five fa- nitatem,in corporis bonis exoptatiffimum. Ea cum in multas fe partes diffuderit, unam habet dignitate, neceffitate5ufibufque eximiam, Ana- tomicen. Qusein fediione corporis, ad ftupo- rem admirandi , occupata, &c fingula ejus artifi- cia membratim oculis ingerens , totiufque Na- turx compendium dodte & ingeniofe refolvens ac examinans, valde dignitatem ejus in illuftri ponit. Quid, quod infinitam Creatoris Dei po- tentiam , fapientiam , bonitatem , quavis etiam minima particula liquido oftendat? Potentiam, formando , fapientiam, ordinando , bonitatem , confervando fingula , ineftabili confpiratione foluta, & libertate nexa. Neceflitatem artis fua- det & evincit , quod fine hac lsefis affedtifque partibus adhiberi medela nequeat. Vfum , tum h^ec ipfa , tum notitia, quam nobis noftri,&, cu- jus imago fumus, Dei vivi exhibet. EfFecit utra- que, ut plurimi fe in hac cum cura exercuerint, tum veteres , tum recentiores. Veteres multa latuere. nempe ut invenirent fequentia fecula, quo defidiaiaMng^usJt£)rporemque excuterent, &c gloriam ab hominibus Deus, gratiam homi- nes apofteris confequerentur. Recentiores in- ter familiam ducit S p i g e l i v s . Cujus opera

quan-

quantum rei Anatomicse acceflerit , quadibet in hoc Opere pagina loquitur. Quo vero perfe- 6tius , & 5 quanta fieri potuit induftria , augufte ederetur, adjecimus ab Asellio,Harvej o, & W a l je o , poftmodo in hac fcientia atque ar- te obfervata. Huic tamen labori noftro 5 Vos, Viri Magnifici, verum dabitis fplendorem, fi Auguftiflimis Veftris Nominibus infcriptum, qua orbis patet , & admiratio Veftri longe late- que penetravit , favore profequi non dedigne- mini. Quem fpondere mihi videor, quoties co- gito Veftram in tuendis civibus folicitudinem, in fovendis exteris benignitatem 5 in promo- vendis omnium fortunis ftudium y denique in univerfa Republica Veftra confervanda pru- dentiam, in augenda juftitiam, in ornandalibe- ralitatem. Qu^e quantum indies crefcit , (cre- fcat autem, & floreat ut Cedrus Libani) tantum Deus Opt. Max. Vobis fapientis confilii porro etiam magis magifque fuggerat tam ftupendse moli regundse. Ita precor , ita voveo. Amfte- kedami e Typographejo meo viii Kal. Maji. clo Io c xlv.

Continentur

TOMO PRIMO

o

ADRIANI SPIGELII Bruxellenfis , De Fabrica Humani Corporis, libri decem.

IVLII CASSERII Placentini , Tabulae Anatomicae , cum DANIELIS BVCRETII Vratifiatienfis , Supplemento.

ADRIANI SPIGELII, De Formato Fcetu , liber fingularis.

IVLII CASSERII, Tabul* de Formato Fcetu.

GASPARIS ASELLII Cremonenfis , De Lactibus , five Lacteis venis, Diflertatio.

GVILIELMI HARVEII Angli, De Motu Cordis & Sanguinis in animalibus , Exercitatio Anatomica.

IOHANNIS WALiEI Leidenfis , Epiftol* du* , de motu Chyli & Sanguinis.

TOMO SECVNDO

ADRIANI SPIGELII Bruxellenfis, De Semitertiana , lib. i v. De Arthritide, liber. Dc Lumbrico lato, liber. Ifagoges in Rem Herbariam , libri n.

ANTONII VANDER LINDEN Nerdeni,De monftrofis Vermi- bus, Obfervatio rara ; pag. 02.

IOH. ANTONIDES

VANDER LINDEN Medicinas Profeflbr

LECTORI SALVTEM.

lloties , quod rvicvhnus , ficulum confidero , ea nrihi ^jentffe tempora vtdentur , quA durn fita deteslatur, exoptata oltrn a magno illo fialutis human& prfedis artis tnterprete Galeno videmus libro n. Jidethodt medendt cap.V. el turi y^ftnquit, {LLsyctAn rig $po8s k. ^cuuovict juz&Zo?^ r/f cLvBfcoTTHHv tt^c/./- /ucltmv , Trdrfgt Tct xclZjz, ycy rjy/Ayf), 'Z <hi<pftcvp^) , ur\$z-

vog cih^ictv cwxJsct^ovl& , d>hct to kuovov. Nifi magna qucedam & divina quafi virgula humanarum rerum fiat converfio, nihil boni fupereft, fed perturbata & corrupta funt omnia, dum nemo ad ve- ritatem , omnes adid,quod cuique videtur, totum convertunt ffu- dium. Etenim eo licet nondum parjentffe artes , qutbus in filattum morta- litatis tndtgemus , ut nihil posleritati , quod addat , reliquum cxislimem : tan- tum tamen abeffe cenfeo , ut jure quis de confufione earum aut corrupttone con- queri hodte pofiit , ut obfiupefeere potius omnes credam , quandocunque intentius cidmen islud perfecttonis tntuentur , ad quod, adfeenderunt. ^\on dicam lon- gumfore,fi quis ire per omnes & demonfirare velit , quantum finguU lucis pro obfeurttate , pro confufione ordtnis,pro udio faci/ttatis , denique integritatis pro corruptela accepertnt : tantum negabo pofetbile effe , ut quis omnta , qu£ noua , quxque memorabtlia tn artibus tum ingenuis tum mechamcis intra annos non ufequeadeo multos fuere reperta, plene recenfeat. ZN^obis, quod rem prxfentem atti- net, tn fela <*Anatomtca & paucis id oslendiffe feuffciet. <*Anatomica ars es7, qu<e corpora animantium rite dijfecandi rationem docet, quo ea ( Celfi verbis utor ) quae natura ante claufilTet, eorumque pofituram, colorem, figuram, magnitudinem,ordinem,duriciem, molliciem,Lrvorem,contacT:um- procefliis deinde fingulorum & receflus • dc five quid inferitur alterr, five quid partem alterius in fe recipit , cognofeamus. In qua cognittone nuda qui fubfeslunt , neque aut ad fui notitiam pergunt,quo curare difeant,ut fit mens fana tn corpore feano • aut erigunt fee ad Condttoris feui potentiam , fa- pientiam , bonitajem agnofecendam , admirandam , prxdicandam , n.c illi foede magis crudeltter laceraffe cada^jera , quam nte dtffecutffe dtcendi funt ! \Rite dtffecare apud Homerum , esl omma kJ? juoi^clv cJhgcLLtyJag -Z czti Czu^':®; , uti oportet fcienter ac dextre dividere. j^Qvn & oltm laniare tn fea- crificiis pro lubttu antmalia apud Gentes tpfas non Itcebat ; & , ne fieret, caniffe apudpopulum fuumDeus videtur , cum & maclandi modum tlhs prtferipfit , (S? partes offerendas definrjit. Quemadmodum ^jero ^jel htnc duntaxat ^jetu- ftijftmum ejfe cum cura fecandi atque insficiendi antmalia morem confiat ; tta nec dubtum ^jidetur ab his ad humana cadavera tranfitum futffe , poslquam

com-

A D LECTOREM.

compererunt Medici etiam in intcrioribus partibus & dolores & mor- borum varia genera nafci , qutbus nemo adhtbere remedia poffet , qut tgno- raret : non ^vero , cum dolor intus (Celfi rurfits uerba funt) incidit, fcire quid doleat, eum, qui qua parte quodque vifcus inteftinumve fit, non cognoverit. Etcumper vulnus alicujus vifcera patefacla funt, eum qui fanae cujufquam colorem partisignoret,nefcircquid inte- grum,quid corruptum fit. Ita ne fuccurrere quidem poffe corru- ptis, aptiufque extrinfecus imponi remedia,compertisintcriorum & fedibus & figuris , cognitaque eorum magnitudine : fimilefque omnia, qux pofita funt , rationes habere. Quando autem & qui inci- dere corpora mortuorum primum , eorumque ^vifcera atque intesltna firutari cceperint , ne menttri quidem aufik antiquitas fuit. Verifimile efl , Anatomi- cam apud AEgyptios cum plerifque artium natam , ad altas detnde gentes pro- pagatam , apud Gr&cos tamen aliquanto magis , quam in c&teris nationibus excultam fittffe. Inter hos entm multos ex faptentiA profefforibus peritos cjus 1 futjfe teflantur Arifloteles , Galenus , & Ruffius Ephefius. Clarifiimos vcro ex y his Empedoclem , Alcmaonem Crotoniatam & Democritum. Hujus autem fut quidam crediderunt, inquit Celfus ) difcipulus Hippocrates Cous , vir & arte & facundia infignis, uti primusquidem exomnibus me- moria dignis ab ftudio fapicntix medicinam feparafte putatur, itaeum credtbile efl Anatomicam hujus gratia fludiofius tnflituifje , plurimofique ficla- tores habuiffe. Eos Galenus in prifios & juniores dtftinguit3 & ab tllts negligen- tius Anatomicam expltcatam , plurimumvero ab his illuflratam afferit. Qups ipfe omnes infecutus & prxflantifftmos pr&ceptores & acre ingenmm nattus rudem adhuc & imperfeciam itlam ita exornavit atque perfiectt , ut merito quam an- teccfforibus pr&ripuit 3 praferre unus posleris palmam dicatur. Id certe effecit^ut alti ex his aut primam putarent gloriam fiua <vel ex Galeno , tamquam e fonte rivos, elicere , vel ad ejus &mulationem omnia componere ; aut islam affequendi defleratione multis annis nihil alii adjicere aut emendare conarentur. %Jnde fa- clum fortafits3 ut apud Arabes3medicin& ftudwfifiimos & w ea tradenda augenda- que adinvidtam ufque Gr&corum amulos^tx umbram tamen perfecl& Anatomes extitiffe Averrhoes candide profiteatur : qmn h#c ipfia protinus e<vanuerit3 cum omnis eruditionis eclipfin unwerfus orbis denfifiim& barbartei tnterjectu paffusfuit. £x qua haut aliter Anatomica quoque emerfit3 ac fiolent qm3 tenebris obruta, illu- minari primum incipiunt. Ea enim quemadmodum confufa tnitw atque indiflin^ cla horridaque }finfim accedente majore luce non dtsjuntla diflinclaque fblum , fed & ordinatwra pulchrwraque apparent : ita Anatomica ante fisquifeculum prdter propter fub Mundino primum in Italia refurgens , rudis qu&dam &

< indigesla moles fuit3 donec eiformam Iacobus Carpus amplifiimis commen-

< tarits donaret. Qu/z deinceps excoli paulo fubtilius ab Nicolao Malla ccepit, & certatim mox a Iacobo Sylvio & Andrea Vefalio expoliri : dum uter- que le6fis3 qua non ita pridem e tenebris eruta fueranty Galeni de re anatomica firiptis 3totis in ea animis incubuerunt3iUe interpretando 3hic examinando om- nia clariora atque hoc effeclum reddentes , ut & Galeni tnduslriam plures in-

\ dtes

A D L E C T O R E M.

dies admirarentur & fisam ditigentiam alii poft altos tmitarcntur. His ttthri auctoribus cum, prtslmo integritatis prifct mtore recuperato, putcherrimji artis fpcciem Anatomica tnduifet , & fimul laudem utditatis meruijfet , incredibite quot ea , non mediocres ^jiros in fiii amorem pertraxerit. Qm exemplum Hfuifi que fibt bont patrifiamtttas ob oculos ponentes ampiiora 3 qu.t accepijfent , fa- cere, majoraque ad posleros tranfimittcre fitegerunt. Hmc , prout cujufque in- (renium tulit , varHs viis ad promo^jendam rem anatomicam itum est. Aiit entm 3 quibus f$ commoditas & copia fecandorum cadanjcrum atque in rem prxfentem veniendi major erat ,totos fe cbfierjationibus dederunt,ut aut no^jvs illam & antecefforum diligentiam elapfis in^jentts ditarent • aut ampi/fcarent raris quibufdam & difiimitibus natur& tufibtu • aut dentque rcperta femel f$ bene tradtta iis3qu£ faptus & eodem femper modo fe offerebant3 confrma- rent. zAltt , qut aut ^jalctudinis tenertorts aut antmi imbecillioris fcetore njei fcedttate ret prxcepta abfierrebantur, ^jel robufit fiati* & promtt deslituebantur necejfariis, huc pottus fludia fa contuierunt , ut inftituto iwventorum examine, aut qud laborare dificultaiibus & obfurata contro>~jerfiis ^jidebantur, difiufpi caligtne in apertum producerent ;aut omnino etiam, prularis qnibufdam aua- flionibus tn medium prolatis, ^jocarent tn dubturn qux ^jet ob auclorum revc- rentiam nJel confenfum plurium , vel tnquirendi tadium aliquanto facitius cre- dita pro rjeris pafim ratifique admittebantur. Alu rurfiis utrumqne laborem conjungentes fimul animum ad tni-esltgandum quod delcciare no^jitate pojfet £f> prodeffe notttia , fimul ad etucidandum magis k majoribus accepta , eaaue *uei meliore f$ ad fecliones tnftttuendas aut naturam tpfiam accommodat/ore ordtne , vel utiliore & ad praxin medtcam manuducente ficripiionis fiormula omandum admoverunt. T)enique alit integrum artis Jjflema condendo • alii enixtus unt altcut parti incumbendo 3 plurimum tamen adjutum anatomtcam nec fine fruclu induslru laude rjerunt. i^Qm esl quod ad iflos miht fla- tutos ordines cunctos revocem , qui firtptis apud nos tnclaruerunt 3 cum & in manibus iUa fint , & pafim in recenttorum librts fideliter fitis memorentur ea , qutbus & prs.rjerunt alns f$ xternam mentorum Juorum memoriam fece- runt. Qws enirn nefcit quantum admirando Gabrielis Fallopii , Vefalit ' in 'Tatai-ino Gymnafo fucceforis, Obfir^jatwnum operi debeamus ? quantum eru- ditis Bartholomxi Euftachii de Renibus caterififut opufiut/s ? quantum Iulii Ccefaris Arantii accurat£ Vteri tn graz-id/s £f Fcetus humam htslorts.? Quts Conftantino Varolio acceptumnonrefert ab infcris ccrebrum fecandt ordinem nonum tllum , quique nova multa f$ rjetera omnta tonge ctarius oct: Jts exhtbet ? Etdem Coii 1'ahulam Rtolanus attribuit 3 cujus in^jentA gloriam fibi Bauhtnusvindicaverat : etfi altt eam Salomoni Alberti cenfeant deberi. Sed quid esl,cur non uterque eodem tempore dcprehendere tllam potuerint, & pro- ferre tn tucem, & parttcipare taudem ? Venarum ^jahulas fi non reperit '--jidco enim dubitari;) petfectfe tamen Hieronymus Fabricius ab Aquapen- dente DtdeUtr qutdquid ad earum notitiam flectat. Stapedem , inter auditus ojfa tertium , Ioannes Philippus Ingraflias • ^jeficutas fiminariaj Guiiel- mus Rondeletius ; meatum autem3per qucm pr&gnantibus fimen in ccr~j/^

* i cem

A D LECTOREM.

cem uteri , majorts 'voluptatis gratia & ad lenienda gesiationts fasltdia emttti- tur,facundtfftmus Fernelius notavit primtis. Magn&(fatendumeft)magnis iftis 'viris gratia debentur. oAt nvero quantas meruiffe Realdum Colum- bum, Cafparum Bauhinum, Andream Laurenrium ,Iohannem Rio- lanum filium,£^ mi omnes fecutus, numnon affecutus ? efi3 CafparumBar- thoKnum putamus? quinon contentttnuna aliquaartts parte fingulare qutd &druo dignum elaboraffe^in tota excellere rvolueruntiatque uniuerfam corporis humani fabricam fufiortbus alti,altt prefitoribus, omnes plents commentarits pro- ponere. Qui omnes etfi ad perfectionts fafiigium protultjfe Anatomtcam pote- rant 'videri, & ademiffe pofleris novt aliquid wvemendt gloriam , td ut fecerint tantum abefi, ut 'viam pottus firauerint ad pluraalta tnvefiiganda. Neque entm exhauriri natur<z thefauri queunt , & tanta ejus in fabricando Homtnis corpore folertia eft, ut Galenus eam licet magni *viri diligenter & afltdue fcrutentur, non omnem tamen inventuros verc dixerit,fed femper altquid tn occulto manfurum, •ventura quod &tas quarat. Cujus rei FJ> clartfima nobis & feltciftma teftimonia exhibent hodte qui animos fe ad contemplandum ereclos, & ftmul manus adpene- trandum dextras habere ingeniofifitmis inventis ^tn^ventorumque firmiftmis de- monfirattonibus demonflrant . Omitto nunc nouam tterum & admtrandam iUam methodum, qua cerebri totiufque capttis admiranda longe quam antea fitbtilius perqutrere & cognofeere exaclius doeuit *vir magnt ob multas virtutes & raras ingenit dotes &fiimandus D.Francifcus Sylvius , Medtcus Amftelredamen- fes -y quam nuper una cum qutbufdam altis fuis rarioribus obfervationtbus Clar. Bartholini Infiitutiombus zAnatomtcis, <velut auro gemmulas, inferi a Doctifl. Thoma Bartholino Auci. F.paffus eft. Nondtcam de foramine e dextro in ftniflrum cordis njentrtculum fanguinis ifthac tranfitui pervio per Ccecilium Folium reperto, an magis afferto ? J^Qhil quoque de novo Pancreatis duclu Patavit prtmum a D. Ioh. Georgio Wirfung obfervato, Amflelredami au- temefufdem D. Francifci Sylvii cura accuratius ad wvum expreflb & per Cl. D. Vopifcum Fortunatum Plempium , amatum mthi & Afltmatum, rumpantur ut ilta Codro , Vtrum cum erudtttfimis de Fundamentis medtcin& commentariis nuper exhibtto. Iftos, inquam, ut taccam,poffuntne majores altqui produci teftes fupra hos , quorum nunc 'vere nobtles fapientis ingenii fcetus & conjunclim edtmus , & fimul Aternitati confecratos ^volumus ? Exfieclas forte , Leclor, ut quod dixi, probem^. Sed quare me tibi vis pr&judicium facere ? Adi ftngulos ipfey lege, cenfe. Fa/Ior, nifi de Adriani Spigelii, Clarifimi Viri , de- cem de Humam corporis Fabrica libris 'vertfiimum in^venias, quodad te D. Da- niel Bucretius Vratiflavienfis fcripfit , cum prtmum eos Venetiis ante annos feptemdecim promulgaret. Opus efle, cum infinitis obfervationibus, tum methodo fuccin(5ia, prasclaris partium ufibus , & diiTecStorum hifto- riis mirifice exornatum. Ad hasc cum rari admodum fint, quibus re- feilionum ftudium placeat, nifi Medicinas, cujus fundamentum eft, gratia : totum opus fic inftitutum efle, ut perpetuo ad artis ufum re- feratur. Hinc tot prascepta Chirurgis in fuis operationibus notan- da ; tot difficilium Hippocratis locorurn explicationes ; viarum, per

quas

AD LECTOREM.

quas morborum tranfmutationes fiunt, tum confcnfus partium, dc- monftrationes : plurima infuper ab aliis aut non attacla, aut perv peram defcripta pafiim occurrere. Et qu& vulgo in mufculorum doccri- na confufio eft, circa venarum arteriarumque ufumobfcuritas,circa vifcerum acliones difiicultas • hic elegantem ordinem, claram lu- cem, miram facilitatem habere. Cujus laudis parttcipem eumdem D. Bu- cretium qut fecerit,nihil equidem auclon detrahit. Cum nemim non pofitt non uideri in partem tltius vocaffe3 quem plurtmum in vita dtteclum fibt pr& cetens 4n teftamento nomtnaverat ad opus islud conctnnandum poflremaque manu perficiendum. Quique illud tam fideliter atque tnduflrie eH exfecutus , ut nthil tn ordtne, operifue forma aut fltlt elegantta magnopere defideretur. Qm tnjupe) Hi/ioriam tabulis,non tantum feptuagtnta fex a Iulio CafTerio Placentino, ob egregtam in dtffecando dexterttatem celeberrimo Vtro, confeclts & vtginti aliis3 qu& defiderabantur , a fe addttis , omntbus elegantifitmis3fid & tabulas notts 3 has e regione expltcationibus exornavit. In libellts de Formato Foetu & Ar- thritide etfi fiecundas auctoris curas non immerito quis requirat, bene tamen de Socero & publtco merttus esl Liberalis Crema^ qui eos tn lucem dedtt & alte^ rum tabulis Caflerii quoque fectt abfiotuttorem. C&tera Spigelti, quta ipfio vivo fuere edita3 talta Junt3 ut & egregte nobis ingenti vigorem 3 eruditionis varteta- tem,judtctt promtttudtnem3feltcitatem denique ejus tn praxi depingant ; & fi- mul dulce defiderium reltnquant Operis Eptftolarum anatomtcarum tn Itbro de Semtterttana promtfit 3ttemque Commentarti in^Pfiltum de Lapidtbus 3 & Chi- rurgicorum : de quibus etfi firio tnquifitum fuit per Cl. D. Iohannem Rho- dium (qui3 ut esl ingenio mire benigno ac factli ad attorum conatus promo- vendos3idnobu honorts dedit ;) nihtl tamen reperirt potuit, quod utiliter tnpu- biicum exeat 3 ntfi una Hymenis pittura, quam tn hac editione primt damus. Fruamur igttur iBis 3 qu& & invitare nos ad tegendum materierum novitate queunt3 & non fine magno fruclu lecla dimittent. J^Qam ea trattant3 qu& vel nemo alius3vel non ita plene , perfltcue 3 docle. Vnum tUud3 quodin Lumbrico lato hiulcum esl 3 integri fiilicet deficriptionem 3 fiupplere potes exlib. n. c. xlii. 0 bfiruationum QlM agnt Viri D.Nicolai Tulpii, Senatorts , Archtatri & Anatomici Amftelredamenfis gravt^imi3felicifitmi 3facundifitmi. Alterum, quod in Wteri obfirvatwne Juspectum & Spigeiit de ea judtcio dubium efl 3 hutc ple- namfidem facit ex ChartjfimiTarentis mei p. m. Antonii vander Linden, nJtiledict ottm Amflelredamenfis , Obfirvattontbus excerpta fimtlts Jldonflri hiflo- rta & ad vtvum exprejfa imago. Redeo ad Anatomtcam. In ea nobis Scripto- res tres Juperfint , quos Spigelit opertbus interfierere non fine gravt caujfa vtfium esl y qui ea perfiequerentur qu& pofl Sptgetium demum cognita aAnatomiam pafiim tUuflrarent 3 limitarent , comgerent 3magno ad medendum ufiu. Non probat Galenus commentarium anatomicum 3 ntfinovi aliquid contmeat. Qjio- modo igttur iflos non probemus tantum 3 fied admtremur eitam , qui tn inte- rius natura fiacrarium admtfii inde nobis retulerunt , qu& univerja antiqmtas aut nefiruit penitus} aut ntfi per Jptfitfitmam nubem non vtdtt. Quam tntrtcata fimper qu&ftto fuertt3 multorumque antmos torfirit, E&dem mefienterti ven& ad-

* 5 vehantne

AD LECTOREM.

vehantne fimul hepati chylum & ab eo fanguinem inteflinis revehant, an non } ex Laurentio3 alttfque conflat. Eam tandem Gafpar Afellius, Vir eruditift- mus, non optniombus in natura male fundatisyfed experimentis decidit irrefra- gabiltbus , oficnfo novo vaforum in mefenterio genere 3 quod chylum ab intefli- ^vihuho nls fuclum per dvd.fom ad jecur diflribuat, quemadmodum reliqua mefaraica travslahftiZ' per <hct^o(nv ex eodem fanguinem ad tntefltna deferunt. QuodVenarum laclea- rum tnventwn3fi quis animum advertat3plurimas in arte noflra utilitates fup- peditare tum ad £Ognofcendum3 tum ad curandum morbos vetertbus ignotos, nec poflerts fitis perflcclos, potefl: Vtt& alterum illud Guilielmi Harveji , cele- berrimi Vtn 3 de fhdotu cordis ?J> Sanguinis in corpore ctrculatione. Qua tn re fi cui non fatisfacit numquam fatis laudatum Harveji fcriptum 3 is adeat adi noflri Phcenicis Cl. D. Iohannis Walasi Epiflolas duas adThomamlSartho- itnum3 quas cx nova Aucloris cura emendatas plurtmumque auBas iflt in com- mentartum fubjunximus. Ita entm erudite nouam illam de JMotu fanguints fntentiam proponunt, tradunt methodice, adflruunt nervofi, dentque argumentis ab experientia fimul & ratione depromptts 3 & contra omnes ettam objecitones immotts probant, ita plene omnes tllius motus circumflanttas, tncompertas antea3 deducunt, ut neque fcripttonem quis accurattorem 3 neque firmtorem demonfira- £ ttonem cuptat3 ntfi qut Solem fibt poflulat oftendi. Taceo inventam ab illo no- viter verarn chjii concocltonem 3 expulfionemque ejus e ventrtculo, quam non minimam luccm3 morbts allaturam auguror3 imo jam perfintio. Quod reltquum efl3 Leclor optime 3 magnopere laborandum mtht apud te non exiflimo in expo- nenda rattone cur nov& hu/us operis editiont, augufltfitmis typis & primigentis Cafferii tabulis adornanda, operam aliquam tmpendere & extare in eo memo- riam mei Doluerim ; tum quod 'vttio verti aut poffe aut deberi fciam nemini, qui dtligentiam fuam *vel publtcA utilitatis fiudium in altenis quoque fcriptis probare umquam pofleritatt fluduit • tum quod omnium , qu& iflhoc ruolumtne continentur3 eam effe & dignitatem& utilitatem fatts jam innui3ut erubeficere non debeam propter laborem male coHocatum. §luem etfi eum effe fittis intelii- gam3 qui nihilo plus fplendoris dare iflis queat 3 quam qmvis inerrans Soli : at- tamen nec fupervacaneum nec fierilem inventet 3 quifquts antecedentes editio- nes cum hac poflrema conferre non gravabitur. Indtces in fubfidium memoru & temporis compendtum duplo ferme numerofiores damus £f in paucos contra- clos £f3 iis ne decipiaris, correclifiimos. De erratis3 qux nobis a Ifypographia ab- (entibus, irrepferunt, oper& non eft monere. JSfam & nemo non oculatifitmus cor- rector dormitat quandoque 3 & funt ea tam minuta aut evidentia3 ut fiflere leclionem nequeant. JSfunc te dimitto y benivole Leclor3 cum prece3 ut nobis & labori huic faveas 3 & valeas. Dabam Franekcrx Frifiorum , iv Idus Febr. clo Id c xlv.

I

IN ANATOMIAM

i

Clariflimi viri

ADRIANI SPIGELII,

Patavini Profeflbris.

Orrida mortalis fpectacula cernitefcena?,

Fruftaque , queis mifere dilaceratur Homo. VitaSalufque iftis habitant in partibus , & qua

Vita hominum , fefe mors quoque parte locat. Adfpice , qui temet nefcis , ferale cadaver , Nexaque centenis offibus ofla ftupe. Iilatuae funt fulcra domus , tabulata trabefque.

Hax funt ingenii ftamina dura tui. Exuvise tantseque rigent velaminamolis.

Et qux cuncla tegit molliter ofla , cutis. Carnea compages fequitur , motufque magifter

Mufculus & facili pondera lege movet. Currunt innumeris venarum flumina rivis , Et membris prasbent pabula keta fuis. Vifcera vifceribus famulantur & ordine pulchro

Officium varia quodlibet arte facit. Summa tenet Ratio , tunicis fecura cerebri,

Et quia fideribus proxima , fola fapit. Palpitat seterno Cor implacabile motu , Et media prudens fe regione locat. Eft , qua? bile tumet ftatio , qux nutrit amores ,

Eft , ubi ren falfas ejaculatur aquas. Fecundos matrona finus oftendit. & illa Humani generis capfula prima patet. Quse reges Priamofque habuit , BrutofqueDucefque,

Et quos fullo fuos dixerit effe lares. Singula miramur. ftomachi jecorifque labores.

Et diftincla fuis vifcera mille locis. Hasc fupplex Natura vide , fabrumque potentem

Sufpice & artifices hic venerare manus. Pingite piclores tabulas , & pafcite veftris ,

Deliciis domini , lumina imaginibus. Has mundum fanant tabulce. diverfa Creator ,

( Vera loquor , gentes) Spigelivsqve facit. Totum hominem Deus hos ipfos compegit in artus.

Totumhominem noftro deftruit llle bono , Et tantum diflblvit opus. ne fpernite , quavis

In tabula cerni fe cupit ipie Deus. Has ubi fcasva , dolens, lsevis confpexit ocellis , Crediditlmpietas, fe Ratione regi.

C. B A R L & V S.

Quem terris Bruxella deitt, Ta.ta.vuj; Lycieum Ot>siu£uit ^ranJi Tailadis ore lotfut ,

Jalts erat Ihneto radums SPIGELIVS auro rTalis erat, vtvunv juem volet tgja. Salus .

£xuvtis late ncjJris clarefctt Sc extis .

^Matertes Janue JiyuU sectus Jlomo efJr .

Shfutic ItaJts 3el/jce ledimus novus ifle JLaehaon Luxit iti *AuJomo Tax jjere^rirui solo

Jfon jjuenmur , Tatres ^tneti rtunc redJitis tllum

Jkter Jrtpta Jiht Jrusia Ju£erfles cyit . inuruere Duces Jervato cive triumphum JJu in ajsecto ctve cUfertus ovat

C OiarLeus .

A D R I A N I

P I G E L I

BRVXELLENSIS

NATOMICA,

OPERVM OMNIVM

T O M V S

I

AMSTERDAMI,

Apud IOHANNEM B L A E V,

cId Idc xlv.

ADRIANI SPIGELII B R V X E L L E N S I S

D E

V M A N

C O R P O R I

F A B R I C A,

Libri Decem.

. DANIEL BVCRETIVS

Vratiflavienfis Philofoph. & Medic. D.

BENEVOLO LECTORI S.

Ffero Tibi , Benigne LecTior, Adriani Spigelii Clarif- fimi Viri , decem de Humani Corporis Fabrica Li- bros, quos mihi vita difcefTurus, ut in ordinem redi- gerem,commifit. Opus eft,cuminfinitis obfervatio- nibus, tum methodo fuccincTia, prasclaris partium ufi- bus, & difleclorum hiftoriis mirifice exornatum. Ad- hseCjCum rari admodum fint, quibus refectionum ftu- dium placeat, nifi Medicina? , cujus fundamentum eft, gratia : totum opus fic inftitutum eft, ut perpetuo ad Artis ufum referatur. Hinc tot prascepta Chirurgis in fuis operationibus notanda ; tot difficilium Hippocratis locorum explicationes ; viarum, per quas morborum tranfmutationes fiunt, tum confenfus partium, demonftrationes. Ac- cedunt plurima ab aliis aut non attacla, aut perperam defcripta ; fed imprimis nova Cerebrum dififecandi ratio, ad inveftigandos Capitis arTe6his maxime neceffaria. Nec enimcerte locumhic habet illud tritum Comici , J^Qullum e& jam dittum, quod non dittum fit prius. La- tuere multa majores noftros , quaa fuperior astas edocuit , multaque nunc quoque abftrufa oculos fugiunt,quas tempus in apricum produ- cet. Quanta vulgo in mufculorum doctrina confufio; circa venarum, arteriarumque ufum obfcuritas ; circa vifcerum adliones difficultas ? Hic tamen nullus dubito, quin elegantem ordinem, claram lucem, miram facilitatem invenias. Ne quid tamen defiderari polTet,quod ad operis perfedtionem faciat , ex Mufaso ejufdem, Iulii Caflerii Placen- tini, celeberrimi Diffectoris Tabulas Anatomicas , omnes novas , nec antehac vifas , addidimus. Quas fane quanti praeftent aliorum adhuc editis,id nullo negotio edocebit,quod quas in aliis fingula fere tantum funt commendatione digna,in his univerfa reperiantur. Elegantia ad vivum accedens : multitudo neceifaria; perfcSlio abfoluta^ magnitudo perfpicua : artificium admirabile. Scio plurimis, nec iis indo&is, di- verticula has videri abipfis fe&ionibus: atreite rem aeftimantibus videre licet, & iis, quibus nunquam Anatomias cernere contigit , in Authorum obfcura alias le£tione, facem efle : iis vero,quibus tam feli- ces efle datum fuit, ut nonnunquam intuerentur,in tanta rerum varie- tate in fluxas memorias fubfidium cedere. Tuum eft , benigne Le£tor, benevolohaec fufcipere animo,primifque noftris conatibus,vel Athe- nienfium monitu,quibus lege cautum erat, ne primi ingeniifcetus ex- ploderentur, favere. Venetiis , Anno m d c xxvii.

I N D E X

INDEX CAPITVM

In Libris decem de

FABRICA HVMANI

Corporis contentorum.

ii.

iii.

L I B E R I

Externarum partium Appeliationes, Fi- guram , Magnitudinem , & mutuam inter fe Proportionem exponit.

Cap.i. Extemarum Capitis partium appellatio- nes Juccincle explicat , Pag. i

De appellatione externarum Tboracis par- tinm , 7 De appellationibus partium extcrnarum infimi Ventris , 7 De appellationibmpanium externarum, qu& generationi junt dicatA, 9 De appellationibm Manus,& partium in ea contentarum , 10 De appellationibm Pedis, fcf partium in eocontentarum , 12 vii. De humani coiporis figura,& magnitu- dineitum quo paclo b<tc fecundum <etate, Jexumyregionesytf morbos differatj 13 De Fif>ura, 1$ MagnitudineCapitisjpar- tiumque in co contentarum , 1 6 De Figuray & Magnitudine Thoracisj ac MammilL:rumy 17 De propcrtione Infimi Ventris , & Pu- dendorum utriufque fexus , 1 8

De mutua Artuu inter fepropo}tione} 20

IV.

V.

VI.

III.

IX.

X.

XI.

L I B E R II,

Qui ofTium hiftoriam proponit.

1. Ofis naturam, ufuSj iff differentias expli- cat , 21

11. De partibm ofiium , ubi nominay quorum frequens in ofiium bifloria mentiofitj Ji- mul explicantur , 24

11. Deo fiium inter fe flruclurayac connexu, 1 6

iv. De nutrimentOj quoojfa aluntur, & per quas wias ad ipfa deducatur , 29 v. An oflium aliquod fit principiumyquemad- modum VenarumyArteriarumy& Nerfo- rumytum quale illud fity irtvefligatury 3 1

vi. BreYis omnium totim corporis ofliumdi- K>ifioy & enumcratio inflituitur , 3 1

rn. Agit deCranio in univerjum ,JuturaJque Capitis proponit , 3 2

VIII.

IX.

X. XI. XII.

XIII.

XIV.

XV. XVI.

XVII. XVIII.

XIX.

XX. XXI. XXII. XXIII. XXIV.

XXV. XXVI. XXVII.

XXVIII. XXIX.

XXX. XXXI.

De ofiibm Capitisfiipe CaharU propriis agity 34 Defcribit tria ofiicula auditui infervien- tia. 37 De ofle Cuneiformij & Spongiofo , 37 Agit deoffe lugali, 3 o

Ofiium Facici,flwe MaxilU fuperioris , <& inferiorisj defcriptionem traditj 30 Dentium numerum , bifloriamque pro- ponit j 42 Oflis byoidis biflorkm tradit, 44 Defcribit ClaViculas, 45 Sterni jfive oflis pecloris hifloriam pro- ponit , 46 Scapularum hifloriam explicat , 47 Quje de Jpina in untverfum dici poftunt, perfequitur , 48 De ^vertebris CeYvids , 40 De Tboracisyac Lumboru vertebris, jo Deoffefacroj j2 De offe coccygis , 52 DeCofliSj 53 Deoffe Innominato , 54 De offe Humeri , 57 De -vlna , & Radiof 5 8

Deofiibus extrema Manus Seja-

moideis appellatisj Deoffe Femorisj & Patella, De TibU utroque offe , De oflibus Pedis extremi ,

De Vnguibm.

19 61

6z 66

LIBER III,

Qui de Cartilaginibus , & Ligamenfis ^agit.

1. Cartilaginis naturam jrvfus,& differen- tias proponit , 6$ 11. De Cartilaginibus fupremi 'ventris j five CapitiSj 70 iii. De Cartilaginibns medii , infimique Vet> tris , 71 iv. De Ligamentis agit,quorum naturayujum, & differentias brevitcr perjequitur , 7 2 v. De ligamentis , qu.-e in capite , tborace , ac imo ^ventre occurrunt , 74

vi. De

I N D E X C

vi. Dc \amentis Artuum,acprimo Mantts, 75 vii. Dt ligamentis Cruris univerfi , 76

L I B E R IV,

Qui Mufculorum hiftoriam perfequitur.

1 . Ouid fitMufcuIujyiS1 qtt.e ejus aclio,7$ j 1 1 . Qvjcft mujculi conflruclio , isf quibits • jtx pariibtts conflet , 8 1 i

Enumcrantur omnes mttficulorum diffe- \

rcntU,qus alicujus funt momenti, 8 5 Qu.e difficultates fefe in mufcuforum biftoria offerant, isf qttibus modis tollantttr. 88 Frontis ,palpebrarttm , oculorum, nafi, bucca-nm, labiorum, maxilU infierio' ris, is? aurium mufcufos proponit , 89 Pcrfequiturbifitoriam ratifculoru UngtUy offts lryoidis,fau:ium,iS? b.ryngis, 05 vii. Dc mujcufis Caput, i£ Cerviccm moven- tibus , 97 De mujcufis Tboracis , 100 De mufcufo Sub claVw , 106 De infimi Vcntris , isf primum , <U mttfculis abdominis appellatis , 1 07 De mufculis Lumborum , 1 14

Dc mufcuiis Tejiium , VeficA , Ani , isf Penis , 1 1 j

xiii. De mufculis ScapuU , 116 De mufculis 0 jjju Humeri , 117 De mufcuhs 0 ffis Cubiti , 119 De mu fculis R adii , 120 De mttjCufis Capi , -vel potius toti ma- nui dicatis , 121 De mujculo , cujtts latus tendo mcdi.-e <voU jubnafcitur, quem Palmarem

iii.

IV.

V.

VI.

VIII. IX. X.

XI. XII.

XIV.

XV. XVI. XVII.

XVIII.

'vocant

122

xix. De mufculis manus digitos fleclentibttSy

122

xx. De mufcu.is manus digitos extendenti- btts , 124 xx 1 . De mufcufis rnanus digttos obiiqtte ad latera fabentibus , 125 xxii. De mufculis Femoris , 126 xx 1 1 1 . De muficuds TibU , 128 xxiv. De mufculis Tarfi firoe Pedis , 129 xxv. De mujculo , cujws lattts tendo , medU plattta Jubnafcitur , U Plantaris propterea 'vocatur , 131 xxvi. De mufculis pedis digitos fleclcntibus ,

xxv 11. De mufculis pedis digitos extendentibus

xxv 111. De mufculis pedis digitos ad latera obli- quemoyentibus, 132

A P I T V M.

xxix. BreYis ommum totius corporis mufculo- rum enumeratio , mcmorU gratia , infiituitur , 133

L I B E R V,

Quo Venarum natura, earumque per uni- veiTum corpus feries defcribitur.

1. Venarum naturam , aclionem , is? ttfus explicat , 138 1 1 . Differentias "vcnarum breYtter enumerat,

141

iii. Difceptatior.cm Medicorum is~ Pktlofopbo-

rumdeprincipio Vcnarum continct : tum Autboris fcntcntiam in medw.m adducit , is* probaty 141 iv. Cur du.e 'ven.-e , Portxncmpe dicla , isf C.ifa facla fity tum qtu ipjarum interfe differcntiaf.t, isf connexio , 146 v. Ramos , ffpcpropagir.es -venx portd reci- tatj is? Hippocratis apborijmum bucma- ximc facicntcm explic.xt , 148 vi. Superiorem ,fiy>e Afcendentem Ven&cOv* truncum , tum ramosper caput difperfos , reatat , 1^3 vii. Axillaris Vent per brachium diftribut* feriem proponit , 1 j 7

vi 1 1 . Inferiorcm ^fipt defcendcntcm ~vcn.-e Ca"v.-e truncum explicat , 159 ix. Iliaci rami extcrioris per crus diffcminati propagines , isf ramos enumerat , 162 x. Sanguinis definitio proponitur , is? decla- ratur , 164 xi. Animalium qu.idam fanguinea , qtudam exfanguiaeffc , iSS quamobrcm , 166 xii. Sanguinem bcterogeneum effe probatur , indc qttibus ex panibus conflct , qu.z barum caufe fxnt , inyeftigatur , 1 67 x 1 1 1 . Diffcrcntias fanguinis pcrfequitur , 168

L I B E R VI, .

Qui Arteriarum naturam , earumque per univerfum corpusdiftributionem perfe- quitur.

1 . Ancriarum naturam , aclionem , 1$ ufius cum differentiis explicat , 171 1 1 . Superiorem}fipe Aficendentem ArterU m.-g- m truncum , isf propagincs per caput diftributas , proponit , 1 74

iii. Axillaris ArterU per bracbium digefl.c ficricm enarrat , 1 76

iv. Infie)iorem,fiye dcfcendentcm Arterixmag-

n<c truncum , ejujque pcr medium ac infi- mum ventrepropagationemproponity 177

v. Iliaci

INDEX CAPITVM.

v. lliad ramiper crm propagati foboles , 1 8 3 xxi 1 1 . Exponit diffcrcntias, qu<e in partibm ge- vi. Venx arterialis , & ArtcrU -venalis biflori- am compleclitur , 184

L I B E R VII,

Qui univerfom Nervorum hiftoriam com- plectitur.

I . Nenwum naturam , aclionem , <^ diffc- rentias explicat , 1 8 j

1 1 . De Nerpis Cercbri , 188 1 1 1 . De nerDis Jpinalis mcdulUproprie fic dicl<e, & primo quidem "vertebraru cewicis ,103 1 v. De nerVis medulU ^vertebraruTboraas, 1 96

v. De neryis medulU ^vertebrarum Lumbo- rum , 107

v 1 . De nerVis medulU 0 ffis Sacri , 198 v 1 1 . De nerfis per Brachia diflributis , i bi d . v 1 1 1 . De ncrvis per Crura digeflis , 200

L I B E R VIII,

Qui hifloriam infimi ventris continet.

1. DeCute, 201

II. DePhguedinc, 210 iii. De membrana carnofa , 213

iv. De Periton<eo , ibid. v. De fitu , tam naturali , quam eo quipr.e- ter naturam efl , omnium qiue in imo 'ventre continentur , "vijcerum , 2 1 6

vi. DeOmento, 219 vii. DcGula, 223

viii. Dc Vcntrkulo , 2 24

ix. Dcintcflinis, 227 x. De Mefentcrio , i>i xi. Dtf Pancreate , 234 xii. Dtf Hr/M# , ibid. xiii. Dc Veficula bilaria , 237 xiv. DeLiene, 239 xv. De Renibm , & bis fuccenturiatis glan- dulis , itemque canalibm urim tranfi- tum concedcntibm , 243 xvi. DeVeficaurinaria , 245 xvii. Depanibm genitalibm inmarels? pri- mum quidem de iis , qu<efeminis genera- tioni inferviunt, -247 xv 1 1 1 . De iis panibus , qu<e <virilis feminis ex- cretioni funt dicau , 249 xix. De partibm genitalibm infceminis

primo quidem de Pudendo muliebri, 254 xx. DeVtero, 257 xx 1 . De teflibus , ipfisque annexis 'vafis pr<e- parantibm ,deferentibus, & cacis, 260 xxii. Traditur aBio & ufm fingularum paitium, qu4 adgcnitalia mulierum referuntur,z6i

nitalibm gravid<e, & ejm qu<e utcro non gcrit , obfervantur , 263

L I B E R IX,

Qui medii ventris hiftoriam complectitur.

1 . De quatuor communibus medii "ventris in- tegumentis , 26 j

11. De mammis utriufque fexm , 266 iii. De Plewa,fxve coflas Juccingente mem- brana , 268 iv. De Mediaflino, ftve membranis caVitatem thoracis interfepientibm , 2 69

v. De Pericardio , isf bumore in ipfo conten- to , 270 vi. De Corde , ejufque panibm externis ,271 vii. De Cordis partibm internis , Vcntriculis inquam , & Vatvulis , 273 viii. De acliom , <lff uju Cordis , partiumque ipfim , 275 ix. De unione uajorum cordis infivtu, qiu in nato perit, p.bi modm fimul apcritur, quo non ipfa folum perditurjed iff <vafa um- bilicalia in cditis ca~vitatcm fuam amit- tunt y 279 x. De Pulmonibm , & eorum afpera Arte- ria , 280

L I B E R X,

Qui fupremi ventris hiftoriam continet.

1 . De , apil/is , fcf quatuor communibm fum-

11.

mi 'ventns tntegumentis , De Pericranio ,

28y 287

iii. Deduabm cerebrum obcingentibm mem- branis , 288 iv. Ce ebri , quatenm idin Veteri jeclionefe offen , hifloriam neclit , 290 v. Cerebelli , ejufque panium juxta Veterum dijfeclionem , enarratio , 292 vi. Spinaiis medulk , fecundum Veterum pla- cita , de/criptio , 293 vii. Cerebri eam diffecandi rationem , quam Recentiores invenerunt ,primum propo- mt , mox partium ejm beneficio inven- tarum , aut aliter comparentium , hiflo- riam neclit , 294 vi 1 1. De Aclione & ufit Cerebri , 296 ix. Deocuio interno ,fi~veipifm inflrumentoy

299

x. De aure interna,fiy>e organo Auditus, 30 1 xi. De najo interno,fcv: olfaclm inflrumento,

xii. De guflm , taclmque inflrumentis , i b i d .

A D R I A-

ADRIANI SPIGELII

BRVXELLENSIS,

D E

s nc- nens , quos narguil ad- cnplimuj , >ro demon. tracione orum qnx n hiftoru radunrur , >rimus Li- >rum deu- ;nat , fecnn- lus Tiba- am, tertiuj "lguram.

HVMANI CORPORIS

F A B R i C Ai

LIBER PRIMVS,

Externarum partium Appellationes, Figuram, Magnitudinem, & mutuam inter fe Proportionem exponens.

C a p v t L

Externarum Capitis partium appellationes Juccincle explicat.

Vmani Corporis fabricam tradituri , initium ab externarum R*w partium hiftoria defumendum duximus , fapientifTimi Plato- nis prarceptum fequentes , cjui omnem , qua? a recta ratione jpj de aliqua re fufcipitur tra&ationem , ab iis exordium petere jufilt, qux tum oculis, tum animo manifeftiora efTent. At hse partes ex carteris nec ita abftrufae latent , ut quifquam fit cu- jus oculos fubterfugiant : nec ita dirflciles explicatu, quin vel rudis quifque animo fuo comprehendere valeat. Accedit, | quod ha:c pr.^via tra&atio , ad reliquorum qua; nobis poft- modum dicenda lunt, & majoris momenti erunt, & mentem requirent folertiorem , perfeclam abfolutamque cognitionem immenfum quantum utilitatis afferat. Quemadmodum enim , qui vaftam orbis terrarum defcriptionem tradituri funt , ut regionum , urbiumque immenfiim multirudinem promptius edoce- ant , rudia primum lineamenta ducunt , quibus amplum quendam fitum crafTa miner- va reprarfentant , ut montes poftea , oppida , fluminaque tradentes , quo fefe referant, citra negotium inveniant. Sic in tam difficili corporis noftri fabrica , in qua tanta par- tium varietas, tantaque multitudo fefe offert, ut vix hominis unius artas ad ediicendum fultlciens efTe videatur , fi primum rudem quandam veluti tabulam menti adumbratam in externis partibus exhibuerimus , ad quas interiorum poffea fitum referamus , pluri- mum opera? pretium feciffe merito videbimur. Eft igitur externarum partium tra&a- tio, non utilis tanmm cuivis, qui operam luam locare diffectionum ftudio voluerit ; fed prorlus etiam neceftaria , nifi animo femper anceps dubiufque harrere cupiat , ejus in- ftar, qui in vafta montium congerie , aut fylvarum inviis viis errabundus , quo pedem figat , hinc inde ambiguus curlitet. Tractatio autem ha?c , etfi prima fronte levis ad- t>--$cuUu modum effe videatur, non tamen levis in ea lele offert dirficultas,quod nomina illa,qui- SS*"**" bus externae partes veniunt,inhnita pame fint, tum qnod partes ipiae plurimar exiftunt, ram qnia authores varietate vocum lupra modum delectati fuiffe videntur. Vt tamen huic medeamur malo, & aliquod memoria: fubfidium conferamus in medium, metho- do utemur , qux obfcura omnia dilucidet , ignota cun&a aperiat, dirflcilia quxque pla- niffima reddat. E:;ordiemur autem a generali totius corporis divifione, qux etli diver- Gmndu *: fa a fcriptoribus vulgo tradatur , unam tamen illam fervandam cenfuimus , quam Gale- tkff"* nus ubique locorum fecutus eft , fed imprimis 7 de uf part. 1 1 , univedum corpus , in ventres (5c artus, five extrema, dirimendo. Vocatur Venter infignis aliqua corpo- 1 i ris cavitas , in qua vifcus aliquod primarium reconditum eft : A R T v s vero, extremaj %.i. pdrtes, trunco corporis ramorum inftar adnata? , cujufinodi funt Manus ac Pedes- Hos Grarci iilos *s«a^ appellant, non tamen line inligni vccis ambiguitate. Vfurpatur

A enim

t^iXlsK V0X

ambtgua eft. X.

12-3 Caput.

Capitii ambt-

"ttttdf.

Cttpitts ety- mologia.

1 ■ Z ■ Hivifio ca~ pttti.

Partes calva- rU quatuor.

0, I I. a. d.

Synciput.

Occiput. Tempora-

Vertex.

eacits.

2 Adriam Spigelii

enim wAia nonnunquam ftri&iore fignificato pro abdomine , five infirao ventre ,quo- modo Hippocrates fumpfifle videtur , cum 2 aphor. 53, ow'«», inquit , -mg vnxlttg vyy*. %xxm , vse< fiijj cvnt , /SeA-nov cW?A«wjfcn r tz^ igffrtf. quibus alvus eft humida , dum qui- dem juvcnes funt , melius degunt , quam hi , qui ficcas habent. Interdum adhuc flri- ctius fumitur , & Ventriculum fignificat , unde w *« dicitur , quod apud La- tinosorificium Ventriculi appellatur. Sic & Pollux accepilTe videtur, dum »9», inquit, Tjf vbixU awjdvc]\ o ^fjiux^ , hoc eft , ventriculo gula adaptatur. Stricliifime tandem , au- thore Philotheo , ad lib. i aphor. 15, pro quavis cavitate parva, qua? in profundo fita eft , lumitur , five cibum fuicipiat, fivc non , quemadmodum wtiom * eyx«<p*A* , ^ xeb^ete, cerebri cordifque ventriculi dicuntur. Hinc apud Ariftotelem 1 hift.animal.17, HciocXa, %x\ $> x9»A»V,cor quidem tres ventriculos habet. Nos hoc loco whiug voca- bulo cum Galeno infignem aliquam cavitatem intelligimus , quae vifcus aliquod prin- cipalecomplectitur, cumque tria fint , totidem quoque rcwtm conftituimus , exqui- bus primm & fuperior eft Caput ; medim, Thorax ; infxmm , Abdomen , improprie fic di&um. C a P v T ergo primus venter eft , qua voce ampliore propriaque fignificatio- ne, totum id appello , quodprimae colli vertebrse imponitur. Preffa enim fignifica- tione Medici nonnunquam capite pro cerebro utuntur, dum hoc \xfo, caput afFectum elTe dicunt. Interdum etiam anguftiore adhuc, pro capillata tantum parte,qua ratione fumpfit Hippocrates dum <s$ r a> *.i<pa/\y ^ow^cItuv , de vulneribus capitis , librum infcri- pfit : intelligit enim tantum ea vulnera , qua? calvariae infliguntur , quo pac"t,o.& noftrae artatis Chirurgi hanc vocem accipiunt , faciei vulnera , a capitis vulneribus diftinguen- tes. Dicitur autem Caput , vel , quia fenfas ab eo initium capiant , quae notatio Var- roni ad Ciccronem placet : vel , quia cerebrum capit , partium omnium nobiliffimam. Graxis xe<p*A}, quafi dicas, xe<puA@* aut KtXv(p(&, quod putamen,vel teftam fignificat. Di- yidifolet in duaspartes^, in capillatam, & glabram. Capillata, t^x^ Ariftotelii hi- ftor. animal. 7, & k^cuUv , Latinis a Cahana , & Cranium , vocatur , quod iterum in qua- <tuor minores dirimitur , in anticam fcilicet , pofticam, & laterales partes , quas inter Vertex, tanquam centrum in medio , conftitutus eft , hujus divifionis author. Pars enim quae a vertice ad anteriora & frontem tendit , Synciput : quae huic contraria eft, a vertice ad pofteriora & cervicem excurrens, Occiput dicitur : ninc ab eodem vertice ad latera utrinque & aures,Tempora, five,ut quibu&amplacet,Timpora,pertingunt. b Synciput ergo , quafi fummum caput vocatum , Ariftoteli fyey^t* dicitur , Homero /3^e- b, %, y#*gf*m & ^^^«"jquod irrigare fignificat,eo quod humidiffima capitis pars & molliffima in infantibus videatur, cum neque offea fit,fed membranofa : neque corroborari queat, fed tenera maneat , donec , Plinio tradente , primus fermo eruperit. c Occiput , mov , 24$ e, c. iiivuhg , nvoi , quod fibrofa ea pars fit , & nervofa , principio nervorum illic exiftente. d Tempora , quod aetatis tempus indicant , in Viris quidem canitie , in Fceminis calvitie : * . b. b. Gra;cis ^o^<poN» , fc*» $ k$£» <n& tIu) dtplw , quod eo loci ad tactum pulfiis fit evidens. Duo fiint , utrinque ad latera fyncipitis , inter oculos & aures , ubi caput paulo comprefTius eft, pofita. Media hinc inter has partes e Vertextfk., veluti centrum calvarise , circa e>d: quem pili quafi in gyrum vertuntur , a quo & nomen accepit tefte Quintiliano, lib. 8 inftitut. Ariftoteli , & Introductori v&fvQn dicitur , ^ £ ^^«f, quafi dicas a^vcp^ quod ea pars capitis crinibus rnaxime tegatur. Sunt nonnulli , quibus geminus eft , non ofle tamen,fed capillorum tantum arquamento, & hi ^pupo», bivertices dicuntur. Cxterum pili, qui calvariam contegunt, Ipeciali voce Latinis Capilli , ad aliorum difcrimen appel- lantur , quafi dicas , capitis pili , fed Pollux ^tmg , ^ n K&pttiui , quod tonderi confiieve- rint. Inter hos linea qux ad frontem a vertice excurrit , indextram finiftramque par- tem capillitium dirimens , potiftimum vero in mulieribus , Ariftoteli Xvo-u[xa , Kvc-umg r T(j.x%v dicitur. DoclifTimus Gaza , Difcrimen , tsf ctquamentum capillorum -vertit. In his no- tanda eft crifpitudo, & rectitudo, itemque color, ex quibus de temperamento hominis judicium fiat.

Altera pars capitis glabra , & capillis privata , calvas fubjecl:a eft , & in faciem atque aures di viditur. f Fa CIES , Grxcis ^o-umv , 24^ ™ vs&rufy 'o-Mic^ , ^ <puvLv «V w <b&tu f, i » ^7*^71™ , quod fblus homo inter cxtera animantia eredus fit , vocemque anteverfus emittat , ut docet Ariftoteles , 3 de part. anim. 1. Propterea & -s&ruTnv cPa^ovn r *>kuv

i, i.i- i.b.

c c

de Humani Corporu Fabrica, Lib. I. 3

$uv dvtyuint cvcpa,?i7Xj , eodcm tefte , 1 hiftor. anim. 8, cum uni homini facies conceffa iit , reliquis animantibus cunclis , Roftrum. Vocatur autem Facies totum id , quod a capillorum terminis in fyncipite exordiens , ad mentum uique excurrit. In hac pra?- clarum quoddam divinadapientia? elucefcitfpecimen , venerandaque majeftas, quae vel crudcles quofque animos ad manluetudinem , vel indomitos ad amorem ducat. Quin imo in eo faciei dccor fpeciefique olim honorefuit, ut prima?va aetate honores >•/* & opes , pro faciei cujufque dignitate diftributas fuifte prodiderit Lucretius lib. 5 : Et pccudes , <y agros , dbijcrc atquc dcdere , Pro facie cujujque , & ^viribm , ir.gcnioque.

Nam facies multhm rvaluit.

Eft enim fpeculum animi, morum index, & fcdes mentis, unde & Vultus dicitur,quod voluntatcm detegat. Partes habet plures, frontem, nafum, oculos, genas, labia, os, & mentum, de quibus fingulis nunc ordinedicendum.

* Frons ergo , Latinis a ferendo dicl:a eft , quod animi mores pra? fe ferre (bleat, Frons. Gra?ci a fitu ^irumv vocant , quafidicas, partem poft oculos fitam , ^tlamg uttks. Supe- rius , fyncipite , inferius, fuperciliis & glabella ; ad latera, temporibus utrinque coerce- tar. Hujus cutis , quse fola in homine mobilis eft^, ^^Qumg vocatur , at latino nomine caret. In hac linea: apparent , ex quibus contraclia fronte b Rugce generantur, fsA^tc, & r*x<. a^i^nuncupatac. HasPhyfiognomiob(ervant,qui & propterea Metofcopi appellati, cum naturx , fortunarque hominis figna , & indicia elfe profiteantur. Sunt autem h<e linex duplices ; alia? enim in longum, alia? vero in latum extenduntur,& illarum iterum feptem funt, fingula? fingulis Planetis dedicata:. Nec tamen omnes in omnibus confpi- cua: funt , fed quardam interdum abfunt. Vt plurimum comparent , quas Mercurio , Veneri, &Iovi tribuunt, fimtque omnes evidentiores fifupercilium toltatur,quod pau- Jo altius cogitantibus evenire folet , 8c tunc ShvxwM vocatur, ac fi diceres, fiipertento- rium , qucmadmodum fi quis rectas cum tranfverfis ruget , quod irafcentibus accidit, vap&y & ȣ<peM, hoceft, nubes appellatur. adhoc allufitPoeta, dum canit,

Dcme Jupcrcilio nubem.

»i Exinferiorepartefrontem excipiun| cSvpercilia, quse & propterea eleganter &9*&S*> hirfiitas frontis extremitates cognominat Ruffus. Pili fimt oblonga ferie , in frontis & oculorum confinio extenfi , utfudcresabilla defluentes excipiant , ab his depellant. Gra?cis dicuntur non nota etymologia ; Latinis a fitu fiipercilia , quod fiipra pal- pebras locata , qux antiquitus Cilia , ab officio oculos celandi , vocabantur. Pars ergo ipforum , qua? nafiim refpicit , otpovuv ks<p<*a^ Supcrciliorum caput : quar ad tempora , Ifyvw Sipcrciliorum cauda vocatur. Vt autem palpebra? dua: fiint, ita & fupercilia duo,quo- ruminterftitium [Mo4<povcv , quafi mediumfiipercilium a Grascis ; a Latinis , quod pilo- > e- rum expers fit , d Glabella dicitur , quamvis nonnunquam hiriutum quoque reperiatur, cutiu. protenfis ad nafum , & coeuntibusinvicem fiiperciliis , quod fignum Ariftoteles 1 hift. » animal. 9, yvps, aufteri & acerbi hominis effe tradit , & tunc mc^u; vocatur.

eN asvs poftea fiib glabella fuccedit infpiciendus , quem ab officio Graeci p(mf -s^y NafnJ> 79 'oietv , & pvfcty, ac iAv£ulr,tfLy a muco, cerebri excremento, quod per ipfiim fluit, appel- lant. Dhiditur in panemjtperiorem , qua*offeaeft, acimmobilis: Scminferiorem , qua: safijh-ijie. cartilaginea , mobilifque. Vtraque iterum in duo latera difpefcitur , & inter ipfa in partem mediam , qua? acuminata eft , 8c j>d^g , fJpina, ac dorfum dicitur , cujus fummi- tas , tffMg , zCo/atarium , ab ufii fuo vocatur, quia mucus per ipiam tanquam per cribrum colatur , quamvis, utoftendemusinferius , id non nifi praeter naturam fiat. Osenim WpaetStg , five fpongiofum , odoribus potius, quam excrementorum purgationi dicatum eftaNatura. Foraminaduo, qua? inferius patent, pivi* Ariftoteli , poQoms Diofcoridi , Latinis fa Kares , agnavitate,utinquitDonatus,quiaodoratunosedocentade(fepra;- Nmt- fto , qux oculi nondum cernunt. Has , medii inftar parietis , diftinguit cartilago , %mt, i.a. feu 1 Columna appcllata , cui (uperiore parte interfcptum ojfeum , ^aJpoayy.A Ariftoteli co- c**»»*. gnominatum, jungitur. Partes vero mobiles, qux inferius funt, <z*1wa\ Polluci, Latinis k Ak , & narium pinnt vocantur. Extrema autem nafi rotunditas protuberans , c^cu^ov, au. m, g. 1 naji orbkuhs , Scghbuhis : at pili in narium antro crefcentes, m Vtbrifi, & Vibrijfe, quod $$r$Mu* iis evulfis caput vibretur , concutiaturque.

A 2 aOcv-

1.1.4.

f, a.

l b.

b. c

I. u

4 Adriani Spigelii

aOcVLVS Externvs, fic didtus ad difFerentiam interni , qui ad aliam tra&a- tionem pertinet , fub fuperciliis , & a latere radicis narium collocatus eft , duabus par- tibus conftans ; una , qua? pro integumento interni oculi (ervit altera vero , qux ad ipfum quidem oculum internum pertinet, at quatenus nobis fine diffectione in confpe- vdfthr*, clum fe profert , fuo quafi jure ad externum referri videtur. Prior illa , Talpebrje *, d.a. vocatur, a palpitando, quod inter loquendum frecjuenter palpitent,& a nobis movean- tur, Graxis /3Ae<p^:tf , -n $k{ttm a videndo, quod iis apertis homo videat : vel certe, quia funt /SaM©- ^etfia , hoc eft , Vifus tunicA , fct opercula , unde nec male , & eleganter profeclo a Poeta , cppctlotpvfoa, , Oculifolia , dicuntur. Sunt autem palpebra? in utroque oculo bina?, quarum qua? fuperior eft, oculum a fuperiore parte operiens, wtig : altera, quannferior, & ab infima parte contegens, xsTaov, dvdwiXcv Polluci vocatur. Hae cum ad oculi tutelam , maxime dormientibus , claudantur , fi in fbmno conniveant , ut albi n obfervatio. aliquid cernatur , indicia Medici&prasbere folent exitialium febrium, indubitataeque ' mortis. fic enim hocfignum Hippocrates 1 prognoftic. interpretatur , nifi forteafu- 1 perpurgatione , aut magno alvi profluvio, vel etiam alia externa caufa contigerit, tum K enim minus malum portendit : aliasfummam omnium naturalium, vitaliumque facul- tatum imbecillitatem fignificat. In quibufdam tamen naturale effe , apertis dormire oculis, obfervavimus. Quare cavendum eft , ne praecipici nimium judicio hic forte la- bamur 5 fed qualis valenti conditio fuerit, prius inveftigemus. Carterum pili qui utriuf- que palpebra: extremitates cingunt, twruv fitetpdpuv, c&xi(pa.f3ig dicuntur : Latinisqui- c* bufdam,inter quos eft & do&iflimus Theodorus Gaza,C//w,fed male vocantur,id quod recte fummus vir Scaliger jam ante obfcrvavit , & monuit : Plinius , & Lucretius pal- pebras vocant. Cartila<j,ines autem femilunares , qua? palpebrarum extremitates fir- mant, & inverfisipfis vifui feofferunt ; claufis, invicem junguntur , iet^m ,pa!pebrarum crepidincs , & Antiquis Cilia quoque dicebantur. Harum fines fefe invicem fecantes, ocuioruman- utrinque oculorum angulos conftituunt , tmp o^x^uv kouQxc , quorum qui ad nafum eft, d Major anguhti i qui ad tempora , 0 Miftor, &eft, & nuncupatur. Graeci tamen ma- jorem peculiari voce, & proprie ey»**?™ appellant, quam vocem poftea Vefalius adca- runculam eo loci pofitam traduxit. Hefychio pulghre dicitur, fons,cjuod lachrymae }oTammi7.e inde quafi fcaturire videantur. Eft enim illic f Voramen in inferioris palpcbra tarfo, ma- /, chrymah. gnitudine quidcm cxiguum , fed profunditate fummum , ex quo lachrymae emanant. Q ife Hoc fi acriorum humorum fluxu tentetur, five lachrymae illi fint,five pus ab inflamma- tione vicinarum partium affluens , affectum parit , quem Medici noftri Bftulam lachry- malem , Grxci euylxwm vocant. Si quis exactius foramen id videre defideret, bovis mo- do ma&ati oculum intueatur , in eo enim infigne admodum effe confuevit. Eft etiam in fceminis majus, quam in maribus , & in iis , qui lachrymis delectantur, quam qui ab ipfis abftinent. Tandem inter offa , & utramque palpebram, exiguae quasdam cavita- cavumocuii. tes reperiuntur , femicirculares , quarum fuperior , E CaDum oculi , xsTacv; inferior, hfubca- \\ \, n sukavum. "^im > 0^»o»Aev dicitur. Vtraque cavitas, fed prarcipue inferior, in cachexia, & hydrope intumefcere confuevit, maxime vero, fi a longo menfium, aut haemorrhoidumproflu- obfervatio. v}0 nafcantur. Idem in longis vigiliis , & incipientibus ophthalmiis contingit. Men- t ftruo autem fluxu laborantibus , tumor fit lividus : at lue venerea preffis, pallidus, cum ' infigni fplendore, qui mihi femper Gallici morbi certiffimum fignum dedit. Ocuins. Palpebris fic vifis , vifbrium deinde organum infpiciendum eft , quod Oculus appel- 1 latur, ab occultando. Grseci a munere fuo o<p%Xfiw, quafi umg Ja.xa.^ov, ^vifm cubiculum : & cppa,, zpty 75 o-Ai£uj\ , a videndo vocant. In hujus medio niger circulus, lucidufque admo- dum eft, fpeculi inftar, fpeculi etiam officio fungens, quod imagines repraefentet oppo- Tupua. £tas^ i pt{ptfa di&usj Ariftoteli ^jj, Ruffo yxU^. Hunc ambit alius,magnitudine quidem »• irit. priorem fiiperans, fed claritate viclus, quem Gra^ci ^a, vocant, a fimilitudine,qua cx- leftem arcum , varietate , & pulchritudine colorum refert , unde & Romani quoque hanc vocem retinentes, k Iridem appellarunt. Colores Iridi Arifloteles. 1 hiftor. animal. *,m. ^ 10, quatuor tribuit , atrum , ca^fium , fulvum , & caprinum : Galenus, art. medic. 16 tres tantum conftituit , glaucum, nigrum , & medium inter hos duos. Generantur autem hi , aut multitudine , aut paucitate , aut fitu quodam certi humoris. Solus ta- men fere Homo inter caetera animantia , diverfi coloris oculos obtinet , nec ratione

tantum

rrvatio. n

de Hnmam Corporis Falrica, L i b . 1 . 5

tantum individuorum , fed & integrarum nationum. Sigcr enim fere eft ./f.thiopi- bus color : cd/iw Belgis , & Septentrionalibus : fithtts, Italis , vicinifque genribus. Fuerunt autem ex antiquioribus Gra:cis,qui ^oaIw vocavere; pofteriorcs tamen extre- mitatem tantum iplius , qua: interlridem proprie diclum , &albumeft, hac vocedi-

. n. gnantur. Eft autem a Album o::di, v> AdO*?*, totum id, quodj extra dictas pjrtes,albi co!o- jUhm «mb. ris exiftit, & a cornea tunica conftituitur. Oila vero, velimpendentia,vel lubiecla ocu- lis, \}zra7r.Ay y& \szst<t^a.>iiat. vocantur. Latine fi vclis reddere, non male SubocuLrn.i dixeris.

Sequuntur nunc dua: aliar paftes,quas Arift.i bifror.animal. 1 i^nmjjimc vocat.:r. *£tmylfSjfieti , quod mota: concutiantur , facitque unam carum anteriorem, quam fptm vocat : alteram pofteriorem , quam yyuv. Partes iunt , qua: utrinque aunbus , naio, oculifque lubiunt , & ad mentum uique protenduntur. Latinis, ut puto, recte G E N je <sm± dicuntur , w yynSm , quod hx partes barbam in viris producant ,unde, nec inepte fortafiis, Bttrhitimnmhis appellarentur , ii cui nomina hngere placuerit. Eft autem duplex Gena , iuperior , 8c iniericr , >; k xutcu »,;.'■- 5 Anftoteli, dict. loc. Sipcriorem (qua:

1. i.ll & bMAXiLLA Svperior jconftituunt iub oculis,inter nafum & aures,dux illa: ro- Mu8D*f± tundar taciei eminentia: , foli homini conceila: , qua: pudoris ledes eile confueverunt. rubefcunt enim primum omnium pudore affcctis. latine dicuntur MaLe a fimilitudi- ne ( ut quibufdam placet ) qua malum , five pomum , non rotunditate (o!um iua , fed & colore lubrubro referunt , quamobrem & Grarcis p3X« vocantur. Cicero tamen , in Orat. malam a maxilla dictam faifle oftendit , abjectis mediis literis , quomodo voces fkpe contrahuntur , non ulus cauia ; fed aurium. Sic ex axilla , ala : ex taxillo, talus fa- ctus eft. Polluce tefte , ynjfyu etiam dicuntur, unde mutuavit ncmen Paraiitus il!e apud Terentium. Hippocrates. lib. de morb. mulier. eleganrer wmXxs £ vt&&c*m , circulos fa- ciei nominat. Solet aurem ha:c pars in Peripneumoniacis inflammari, aut maxime ru- Obfc bere , quod fit , quia ianguinis copia affuens, propter tenuitatem ipfius cutis, qua: hoc in loco iumma eft , imprimis tranfparet , tum etiam, quia vala ibi majora iunt paulum, & pinguedo nulla fubjecta, quo fit, ut humoris abundantis, vel concurrentis eo color facillime tra*nfpareat. c Inferior autem pars , qu:? laxicr eft , & aere infiata tumet, pro- prie y*a.$& dicitur , Bucca Latinis. In hac in nonr.uils ridentibus rima , in aliis roga , in quibufJam fovea comparet , quam Martialis Gelalinun: , ^crl %y.>.** appellat. ceufimm,

k; Sub naio, & genis continentur d L a b i a, qux & L A B R A Ciceroni.Ariftoteli z"*t*, ub

^TTi ? x*"1 > quod vocem fundant. Opercula fiiot oris , dentium deformitatem te- gentia , numercque duo. Supenus , iw^aAa» dicitur ; mfams, uajilzaXcv. F.xtremitates ipfbrum rubea:, «efcaAM : fin committantur invicem , v&g^am dicuntur. Ipfiim autem foramen , quod apertura (ua producunt , 73 s^m , Os cognominatur.

i-3-i- Aperto ore, aut iublatis labiis occurrunt in maxilla: utriufque circuitu e Des- Dec: TES, Grarcis oJc»7«? , quali'^%'i?, ab^<w, quod eft, comedo, dicti. Latinisetiam Dik- tes, quafi edentes. Horum numerus diverfus eft,non quidem ratione iexus,ut male cen- fuit Ariftoteles , (cum viderimfceminarum dentes iuperaffe numerum dentium ma- rium) fed ratione ipforum individuorum,cum in aliis plures,in aliis iint pauciores : ma- gna tamen pars triginta duos obtinet , ut utrique maxilla: fedecim competant. Ex qui- bus quatuor funtlnciibres , qui medium locum occupant ; duo Canini , utrinque unus, ad inciiorum latus ; & quinque Molares. Incifores , , W & ^wew , dicti funt , ab offi- mfmm. iv cio , quiacibum acie fua tenui , (aqua&c|«?, acuti appellantur ) fecant : alocovo- cantur tsts&ia , primores , ab Hippocrate. Camm, bicmI^cs, quia reliquis funt longio- c*»». 2. res, & reipondent dentibus duobus acutis admodumque exfertis canum. MoLwes , MtUret. x fi^Attf , quia inciium cibum , veluti mola:, conterunt, & in minutillimas partes redigunt. Sed cum hi poftremi non femper , aut omnibus omnes creicant, aut non omni tempo- re : fed fa:pe in matura xtate exferantur primum & nafcantur , quemadmodum ultimi molarium,quipropterea quoque rnfmfmfts abHippocratefiint appellati.quod plerum- que oriantur ubi Homo jam fapientix annos attigit, fit, ut maxima fit de numero c^n- tium apud authores difcrepantia. Cxterum margines illi maxillarum , in quibus feria- tim continentur, Gra:cis <pa.rvia. dicuntur : at aheoB, quos fingulos linguli habent, 6*?* >*. Intervalla autem qua: dentes a fe diicernunt invicem , ^uia vocantur. Caro dentium, qus circa eft, dura atque immobilis, dentes ceu vallum cingens , Gingrva Latinis, g^k-.

A 3 mXm

1..2.

Maxilla inft- rier.

Anrej.

Aurhula.

Tinna.

Collum.

Collipartes. Aoccrior.

lugulum.

Folterior.

6 Adriani Spigelti

Jaov Graecis , ^^«Ahv, ab involvendo , quafi involucrum dentium. Hinc Wetis mc- dicis, tumor in gingivis natus vocatur. Inter fuperiuslabrum & nafum pars quxdam «occurrit , in qua primum barba erumpere lolet , quse a /*u«»^ dicitur , g pvxttfit a mu- * co, c[ui ex naribus eo deftillat. a fitu aliis <sm)'^vov, quafi lub naribuscollocatum diceres. Cavitas quae in hoc fiib ipfa nafi columna infculpta eft , & in duas partes myftacem di- rimit b (pix^ev dicitur, quod amoris illecebra in eo contineatur. Barba hic primum pro- b diens, fi pili adhuc fint molliores , ^Truyuviov , hoc eft , anterior barba, quia ante infe- rioremexeat: adauctis vero , rigidioribufque factis , ^iW^ , LatinisquoqueAf>/2rf<:« graecam vocem retinentibus , dicitur.

Sublabrohumiliorec Maxilla Inferior eft , ^«ov, 8cMentum, ab eminendo di- c dtum. Eminet enim a gula , & pars eft faciei infima , in orbicularem acutiem definens. Circa hoc pili nafcuntur, qui primum erumpentes xv*s} Lanugo : adulti, x&lwn, iruyu?, Barba, dicuntur. Pili vero alateribus , fub temporibus & genisprodeuntes, wa©- vo- cantur , quod inftar vermis Iuli appellati fe involvant , primamque lanuginem con- ftituant.

Temporibus d Avres adftant , fic dicta?, quod fbnosvocefque accipiant , &quafi d haurire videantur , cum fint inftrumentum auditus. Proprie tamen auris totum orga- num fignificat,interna externaque aure conftans. Grsecis «« vocatur : at wue^extrcmam tantum auris partem , quae in capitis lateribus prominet , & de qua hic agendum eft. Latini Grarcos imitati Auriculam dixerunt, quamvis hanc vocem male nonnulli pro par- va aure acceperint. Hujus cfuperior pars , cartilaginofa , nomine caret graeco, tefte Ari- ftoteie, i hift.animal.n, Gaza tamen interpres, latine Pinnam vocavit» f Inferior, ^ b> qux carnea eft, Ae'£©- eidem, -s2^ ™ Ae£e<v ,quod abfcindere fignificat,& deturpare. Solet enim hxc parsturpiter flagitiofisabfcindi ad manifeftanda (celera. Gaza Fibram red- didit. Caeterum extremus pinnae ambitus & circumferentia , atortuofitatefua'eA<£, g Helix , vocatur : interior & priori refpondens , h *$a»£. Cavitas autem ipla , quam * circa confiftit , nyxn, 1 Concka, afimilitudine, quod conchiliorum in morem anfracluofa »

1. 1.

m.

e, a.

c.

b, d.

5*

fit , & tortuofe cava. Iuxta hanc eminentia quxdam eft verfus tempora , quam k r&y vocant, five Hircum. Eft enim pars haec pilis hirfuta , & in plerifque denfamhircibar- bulamimitatur. Huic oppofita pars 1 aQ^^ry^ dicitur. Foramen autem inter hxc, l, i- m Meatus auditorim , ™p(& dna^Ysg , in quo fordes colliguntur , Hippocrati j>vmi iv -mg «Jei co- m> ^ gnominati. Latini veteres Cerumina vocarunt, forte a colore, & Jubftantise confiftentia, qua utraque ceram flavam refert.

Sub capite tandem occurrit pars quaedam oblonga & rotunda , figurae cylindracea?, ad humeros ufque protenfa, quae etfi inter medium & fupremum ventrem fit media,ad caput tamen re&ius , quam thoracem referri polfe videtur. Dicitur autem n Collum , »• «41 quod prsecipue torquibus coli , ornarique confaevit. quibufdam etiam Cerlrix vocatur, quamquam non defint alii , qui cervicem pofteriorem tantum colli partem nominare velint. Graeci t^tjAov vocant. Galenus tamen, lib. de offibus, avxw* quoque appellat, &cum t^£^'a« confundit. Mufarus fimiliter promifcue uti videtur,cum -Kct^v^g inquit, djofyov, ddjgoov t ctvxtva xs><w\ , ^virginis beneolentem collum llt coloratum exofculatm. SicArifto- teles quoque i hiftor. animal. i i,cum avxiv* definit effe,75 ^t&£t) ^c-utth ^B-u^g, quod inter faciem , & thoracem eft. Dividitur in partem anteriorem , & pofteriorem. An- terior, dvfyiuv dicitur , Ihn tSS-^v dvQS, , quod pili ibi efBorefcant , Ariftoteli A«^«y|. In hac cernitur caput afperx arteria? fcuto fiio prominens , vulgo , Pomum Adami dictum ; » aliis Nodmgutturis ; Ariftoteli , loco citato. ^7»?e/<*. At in infima , & vicina thoraci parte cavitas eft , acuto angulo pectori incumbens , ° lugulum , ^kou/U, (c AcwkcwU did:a. Ho- *» p- merus tamen vocem hanc non tantum pro ifta cavitate accepit, fed & illis duabus, quae fub imo collo, & thoracis fumrno, utrinque juxta claviculasfunt. Hinc Plinius, z hiftor. natur. Vni , inquit , homini duo funt Iuguli , dexter , & finifter. Pofterior colli pars , ab occipitio ad fcapulas ufque excurrens , cwx^ proprie , Ariftoteli Wu^ug , quod lupra hu- meros fit fita. Sunt autem u^o\ , feu p Humeri , partes illae ad latera colli pofita? , qua^ini- p> tium prxbent toti manui , & conftituuntur ab eminentia , quam caput brachii effieit , dum lato fcapularum ofti conjungitur. His pars eft contraria fub bi^hii articulo cava, ^clc^am , & q pctc^citic di&a , Latinis Axilla , & per fyncopen , Aljm

C A-

q, q.

de Humani Corporis Fabrica, Lib. I.

1 1. i.i.

q.r.f. I p.q.

r.r.

f t, r.

/b.

i r.t.

s.r. J t.t.

i r.s.

I n.n.

C A P V T II.

De appeUatione externarum Thoracis partium..

Edivs venter, qui cordis partiumque vitaH facultati deftinatarum domicilium eft , collum excipit. Hic Latinis Medicis , Thorax vulgo, grarca voce appellari conluevit , quantumvis $-u&£ apud Graecos non parva ambiguitate laboret. Ariftoteles enim pro toto corporis trunco, medio inhmoque ventre conftante accipit, cum i hiftor. animal. 7, corpus in lummas partes dirimit , & -n**™ dvxiv©* , inquit , ^xv- euloim kut©-, quod a collo ad pudendaufque pertendit,Thorax vocatur. Eadem

fignificatione Ariftotele antiquior Hippocrates , libro de arte , & doctilTimus Plato in Timxo, iumpfere. Non mirum ergo li Iecur in thorace fitum nonnunquam apud hos Authores legamus , quos nonnulli prxcipiti nimis judicio ignorantix in rebus Anato- micis accularunt. Galenus tamen propria femper acceptione ufus eft , cjuem merito Recentiores fequuntur,qui Thoracem eam tantum partem vocant,quae collo lubjecla, utrinque coftis clauditur. Sic Ariftoteles & iple nonnunquam accepifle videtur , ut

I hift. animal. 13, ubi , ptld , inquit , T S-u^mci cv -mg <5r&&-ioig -yx.^ > ^ nwTtjg pi^tt opipctA©',

VenterinfraThoracempartepriorefituseft , cujusradix umbilicus. Dicitur autem Etymokgix S-a^t^jwS&opm, quod cor continet, vifcus perpetimfaliens. Conftat tribus partibus j dS' lho. » anteriore,lateralibus,& pofteriore. a Anterior, a colli cavitate propeclaviculas incipiens, racls* ad molles ufque partes extenditur , & , Peclus dicitur. b Medium pedtoris , quod ^&as. a jugulo in cartilaginem mucronatam definit , eipov communiter , quafi «r^ew, quod ibi pedlus (blidum fit, olfeumque, dicitur. ~Latin\Sternum vocant,quandoquidem in medio stermm coftarum fternitur. Ad hujus latera,rotunda duo corpora carnofaque eminent,utrique quidem lexui communes , lequiori tamen & fceminino majores. Grxci c -n%<*s vocant generali nomine, & pctrxs fpecialiore , foeminarum mammas , quafiV^Taf , manfbsy fiquidem alimentum infantibus fiippeditant. Latini, in Viris, Mammillas ; in Mulieribus, dMammas} in caeteris Animalibus , Vbera appellant. Harum moles dum prxfertim lacte Mamm*; turget , acntup* , Vftr dicitur : atpars , qua? in centro eminet veluti apex , ^jAjJ , e Papilla : Taf'^ circuitus vero obfufcus hanc ambiens , <p£g Latinis fAreoIa> a fimilitudine.

Pofterior pars pectori oppofita, qua? a cervice ad coftarum finem,& lumborum ufque principium porrigitur, vStw, s Dorfum, & Tergum dicitur, fitQ^tm etiam,quod poft tytvtg, Dorfum. hoc eft, diaphragma pofita. Hujus partes fiint ScapuU, u^o^kcLtcm , & Spina, h Scapula SMpuu. vocantur eminentia? illae duas (uperiores a lato lcapularum olfe prognatse : at 1 Spina , spw*, acuta illa protuberantia , qua? per totam dorfi longitudinem excurrens , tergum in dextram finiftramque partem dilpefcit.

k Laterales tandem partes inter anteriorem pofterioremque continentur , & &Kwpai , Latera, Latera vocantur. Initium fiium ducunt fiib ala , & cum coftis terminantur. Late- rum ergo unum quidem dexterum eft , alterum finiftrum ,• fed cum ex coftis conftent, carne alternatim conftipatis , fpatia illa intermedia quse carnea funt , Intercoflalia dici meruerunt.

C A P V T III.

De appellatione partium externarum infimi Ventris.

Infimu» ven- ter.

Ertivs Venter, qui naturales partes , nutritioni generationique dicatas comple&itur , fub honore infimo loco fitus eft , iubftantia car- neus & mollis. Circumfcribitur cartilagine mucronata , lateribus duo- bus, lumbis, & olTibus pubis. Ariftoteles 1 hift. animal. 13, vocatpro- prie ^s?t^6, alii improprie Shyk^m. Latini Ventrem appellant, abutentes vocabulo in preffiore fignificato , quod evitare volens Celfus , redius imum Ventrcm dixit , ad difcrimen capitis & thoracis , ventrium fuperiorum. Sunt qui Abdomcn cognominant , fed prarterquam quod admodum improprie , elegantioribus Mmm. quoque adverfantur , qui hanc vocem porcis potius , quam hominibus tribuendam

cenfent-

8 Adriani Spigelit

Snms. "w cenfent. Dhiditur in partem anteriorcm , pofteriorem ; illa, acartilagine enfiformi inci- piens , ad offa pubis ulquc extenditur , Gaieno 3foyx$iov dicta : hxc, ab extremis coftis

Antenor acj Gffis facri extrema pertingit , & quibufdam hifyp* appcllatur. ■ Anterior rurjm in tres * • '• 1 1 regiones yfupremam , mcdiam , fcf infimam fecatur , cjuas Galenus 2 qphorifm. 3 j, ex Hippo- 1 crate , & Ariftotele \jzux>x^pll>v vocat , 7» ^ r o^ahov , & 73 l^iv. b Supcrior ergo pars t.n.t 2. a mucronatacartilagine ac coftarum finibus , ad umbilicum fere terminatur. c Mcdia , <■ > * fupra infraqueumbilicum, trium circiter aut quatuor digitonim fpatium compledtitur, &quiahuncin media veluti centrum coercet , Vmbilicalis dicitur. d Irfima, abhac <i, 7. inchoans , ad pubis offa terminatur. Singula harum partium ab Anatomicis itcrum in ; alios fubdividuntur , in duas, inquam, laterales & mediam, quarum appellationes nunc breviter perfequemur.

Suprema ergo regionis latera , proprie c uare^ofA^ dicuntur , quahfubcanilaginca, fi * , 1. 1. cjuidem \jznruv xovh£v > fub cartilaginibus coftarum Ipuriarum funt fita. Celfus , lib. 4, cap. 8, Latinis proprie Prxcordia dici fcnbit , cjuamvis Pliniuslib. 11 nat. hift. cap. 37, hac voce diaphragma intellexerit. Inter hxc pars media , f Shyx^m, quafi Supcrpentralc f, «. vocatur, in qua occurrit cavitas quaedam, Polluci o-<pctyv dic1:a,antiquis e Kat^U Cor,unde 2, > <i- dolores circa illam partem fientes, KctochctAylcti , x, Ka^chuy^. , cordis dolores appellantur, c alii isokcI^iov dixerunt , quafi dicas , Pnecordium , aut Anticordiim , alii ^a-^v x^ajW , os ^ven- triculi nuncupant, quia fub eo ventriculi osfuperius lateat, & hxc eft regio, cui folemus remedia adhibere pro ftomachi malis. j R^oumbdi- Porro h regio umbilkalis ( in qua umbilicus fitus , & corporis totius, & abdominis h, r. centrum, ) Grxcis appellatur, %* <sj& r o^cpcthov, qua? circa umbilicum confiftunt. cpp*A@- autem, <sr^ -n \ftmeiv, a refpirando dictus eft. Refpirare enim per eum animal,dum utero concluditur adhuc , Antiqui credebant. Media ejus pars iMoopQa&w , <£ dKPOfipdxm dici- tur: cavum autem^y^wi/ appellatur. Cutisrugofa, quae circa umbilicum eft , ^*?f, Vetula , quod in modum frontis vetulx rugofa fit in homine. In cane enim , & aliis ani- malibus nulla: comparent ruga: , fed durus tantum & glaber nodus. Tota hxc regio umbilicalis , in nobis fanis , nonnihil monticuli inftar , in mcdio ventris protuberat , & in non admodum pinguibus cadaveribus maxime confpicua eft. Lateralibus partibus caret,etfi Laurentius lib.6, hiftor. anatom.caj"). 2, ipfi aftignarit, & nominibusquoque infignirit.

lnfimaregh. Infimaregio , quse HippocratiijTfsf , aliis xscn^m , in tres partes difpefcitur. Mediam

1 Ariftoteles lib. 1 hift. anim. 3, 1 faov vocat , quod Gaza vertit fumen , & abdomen : k La- j* Yz\t

2 tcrales partes ufque ad hypochondria fefe extendentes , A*y«v« , quod libidinis , quam h&yx?*aA> vocant , ibi fit ledes. Hippocrates Ktnavts appellat , quod inter coxendicis ofta $c coftas confiftentes, molles fint, & vacua: efte videantur. Latini Ilia dicunt, eo quod ilium inteftinum fub ipfis lateat. Alii %oa*? vocant , »» ™$ x°*-^*$ > hoc eft , m tvli£?. Inteftinorum enim , prarcipue tenuiorum maximam in fepartem continent. Sub

Puhes. continetur 1 Pubes , quam cRno-etov dicunt, ©^tj^, quodinlibidineha*partes /, „.

concutiantur. AliijjS^, Latini Pubem, quse tamen voces, & pilos qui pudendis excre- fcunt , & locum in quo crelcunt , & a?tatem denique qua crelcere incipiunt , videlicet decimumquartum in maribus, 8c duodecimum in fceminis, ftgnificant. Quamprimum enim femini & menfibus via patet ; pili quoque in pube puerorum, & virginum erum- punt , rariore reddita cute ab aucto calore. Hanc ad dexteram ftniftramque partem circumftant m fiaGms, Inguin^ appellati. m,

Cxterum hx partes , & earum appellationes , tanto diligentius obfervanda? funt , quanto frequentior earum apud Medicos mentio occurrit , tum in applicandis ventri siru* panis remediis, tum in jnveftigandis locis affecl:is. In dextro enim hypochondrio Iecur fere totum ' venrre™0 fitum eft , cuin parte quadam ventriculi : In finiftro lien totus : In medio loco ventriculi ^ ' magna portio, cujus tamen plurima quoque pars in finiftro continetur hypochondrio. 1 Sub umbilkah regione inteftinum jejunum totum collocatum eft : fub iliis , utrinque, inte- v ftinum ilium , & in dextro quidem , coli , ilei , & cxci portiones, qua? ftbi invicem anne- \ ctuntur ; in finifhv vero , portio magna coli , & recti inteftini. Sub continetur 1 Vefica, redumque inteftinum j infceminis quoque uterus. Lumbi. Pofterior infimi ventris pars , nL VMBOS continet, ftve oo-Qvtf } qui initium ducunt a » ,

flexu

i. z. y. y.

z. z.

de Humani Corporis Fabrica, Li b . I. 9

flexu dorfi, & ad ufquenates pertingunt. Horum pars utrinquc carnea ^U, WT*tf/a£<«/, a palpando dicitur, Latinis eadem de caufa Pulpa. Ad horum dextrum latus Ren dextcr; ad lajvum, finifter fitus eft. Eft & altera pars fub lumbis, carnoia,utrinquecoxendicum innominatis oftibus appofita, cjuam yXaVg Grazci appellant , & yhin* , a Cluncs , ac Nates Latini , ab innitendo , opinor , cjuod fedentcs ipnsinnitamur. Sic Ariftoteles quoque 4 hiftor. animal. 10, tya, apud Grarcos , *i ^hv t« x*9,v,fy'** eadem etymologia didta efie , & propterea etiam lolum hominem \%* habere, exiftimat. Quamvis enim & alia quardam animalia federe nobis videantur , utpropterea doctiflimus Homerus J^* tri- buat Apro, Iliad. Q. dum canit ,

EtLeoni, Iliad. j.

#|3? Q TXhdj£c/.s 7i Xj »^<rt. a/zipojipujiv |ttafj£7a/. ■

Solus tamen Homo ex omnibus commode fedet , cuicarnofi & magni contigere , 8c proiubiternaculopulvinarique^tomentorepleto,inferviunt,utcitra moleftiam fedendo, cogitationibus rerum divinarum animum rectius applicare poffet.hincPhilofophus4 de part. 10, Simiam i^ahabere , & pernegat : rationem addens, 24^ -n -du) poo<plw

iTm^oli^/^iv , iij pr.Siiipuv r. etvtq <c atu(pojipuv , ug fJ$p xv c%7Wg uv , i^.v &k , ug 3 Tii^msg, ijgct.. hoC

eft, fimia quod forma ambigua fit , ut & in neutro, & utrocjue genere fit conftituenda, ideo nec caudam habet , nec nates. Vt bipes enim , cauda vacat : ut quadrupes , nati- bus. hFiJfura, quaenates dirimit, ^%aA*Herophilodicitur,inquafqramenadvertitur, *«**•' ubi eft exitus inteftini recti , & excrementorum duriorum , quod t Podicem, & Anum arugis anilibus, quas habet, appellant.

C A P V T IV.

De appellationibm partium externarum, qu&generationijunt dicatd.

Enitales Partes, /&o'e/* $j>i W , cuoola, appellata: , quod iis im- portuno tempore & loco detectis , pudore afficiamur , Latinis Pudenda p»douia. eadem ratione , & Naturalia vocantur. Variant ha: partes pro fexus diverfitate , & aliae maribus datae funt , alia? foeminis- De utrifque hic agemus, initio ab illis accepto, Genitalia ergo marium commode in duas Gauuss* dividuntur partes , in eam qua* uterum ingreditur , & illam qua? extra, fecci inftar propendens , remanet. Hanc d Scrotum , & Scortum vocant , quod coriacei Scrotum- facculi fimilitudinem referat. Scortea enim Veteribus dicebantur , quxcunque ex aluta, aut pelle fiebant. Vulgus marfipium, 8c burfam -virilem vocat : Grscis i%tov,6c o%t©*9 Ariftoteli etiam c^tadicitur. In hoc continentur partes,qu2e lemini genitali conficiendo deftinatar dicuntur , , quosanumero quidam chU^ag, quafi gemellos , &afigura xvdtuH , Fabm appellant. Latini Teftes , quod teftimonium prasbeant virilitatis. Altera pars longa & carnofa , e Penis dicitur, a pendendo : Grascis toA^, a figura, quafi clavm : Kauh©» , caulis : aiavyyuhg v£j>& , Netfpus fiftularis : wpa, , a ftando : & ,penis. Vulgo etiam Mentula , quod rigida harc pars , viro mentem eripiat, vel a leriis ad jocofa & Ve- nerea avertat. Pars vero, qna: inter anum & penis initium interjacet,in fexu mafculino vmpijt* , quod iub pene fit fita ; in utroque fexu , latiore fignificato , «&'v<«@- Perimum * dicitur , quo loci incifio fieri confuevit a Lithotomis. Cazterum penis rurlum duas ha- bet partes,unam,quaefemper cute tecta eft,& dura,ac veluti nervofa,totiufque nomine gaudet : alteram,qua* carnola elt0fphamca,& in complexu Venereo a cute denudatur, f.H.1*'1' aliascutetecla, jSaAa*(^dicitur,five fGknsa fimilitudine. Nonnulli Cerafum eadem de cw;

caufa vocant. Cutis autem illa ™&ti Galeno, & an^om&ia. quibufdam, g Pr<eputium Latinis ^8>«ww dicitur , eftque illa , qux Iudads abfcinditur , unde Recutiti vocantur , olim lancliftimi fcederis , nuncimpiarincredulitatis fignum eft. Ligamentum quod prxputium, ex inferna parte elandi alligat , kxwoVuiihov , Vinculum caninum , & kvuv, Canis, dicitur. Vulgus xctKivov , j?w«»2appellat. Circulus qui glandis extrema cingit , si<t>a»r>, n Corona : roramen autem in medio glandis , urina: & feminis exitui deftinatum, *^e$c, Meatus urinarius 1 vocatur.

B F OE m 1-

1. 1. y.

K.

S. 16. 4

L

Genitalia foeiniaarum.

Labia vulvi- Rima magna. Kympb*.

« » «• 17. 1, c.c.cc

b, D.D.

Cliioris.

t, B.

Ixtefnum uteri Ojmlum.

Caruncnl* myrtijormes.

d, F.

E.

Uymen.

Artus.

M*nus.

^AmbiguitM vocis manus.

r 2-g

Humerus.

Cubitus.

Manus.

10 Adriani Spigelii

Foeminarvm Genitalia pluribus adhuc partibus conftant , quam marium, Vocantur Galeno a\lo~w ywjcuxeuov , Pudendum muliebre. A Poetis Latinis Cunnus ; com- muniter Vuba , quod propter longam fifluram , qua labia genitalium diiparantur , valvas xmuletur. Occurrunt in his primum , a Labia Vub<e , x^p« Hippocrati di&a , qua? mnt duo oblonga & mollia corpora , fubftantia? carnofae, & fpongiofa?. In horum medio rima eft magna , quam , feu Fiffuram magnam appellant , quia revera longe major eft altera rima, quxuteri exteriusofculum conftituit. Diductis ficlabiis, in con- fpe&um veniunt duo alia corpora. b Nymph* dicta , vu/*p«f , vel quia prima? fponfum ad- mittant ; vel , cjuia nympharum ofticio fungantur. ut enim illa? rivis , & fcaturientibus prxfiint aquis : fic hx urina: rivulo prxfedla? videntur. Abaliis Jitpvyta, & *fyuy»pt&, five Ak dicuntur. Sunt autem dua? produ&iones , fungofa carne conftantes , utrinque una , in principio fere inter le juncta? , & fiib utroque vulvae labio latentes , ubique fere contigua?, ad nnem commifliirse oflium pubis afcendunt, ubi juncta^Ctitoridem veluti praeputium quoddam integunt. In harum apice c Clitoris eft, kXhIo^ dicta, ab obfcceno verbo KA«7«e/£«v , quod , his partibus lafcive contrectatis , femen effundere fignificat. Nonnullis Recentioribus Penis> aut Mentula muliebris dicitur. Eft enim proceffus exiguus, in anteriore & elata pubis parte , ubi nymphae conveniunt, refpondens in pluribus peni virili , puta in fitu , fubftantia, fpirituum repletione, & erectione. Diductis poftea non- nihil nymphis , alia rima confpicitur, quas d externum cenpicis uteri ofculum conftituit, fupra quam aliud 0 foramen cernitur, quod ex implantatione colli veficae urinarix prodit- Inillaautem majorerima, confpicienda? veniunt quatuor caruncuU, quas myrtiformes appellant , quod myrti baccas referant. Harum anterior , urinarii meatus foramen , quod in hanc uteri partem definit , obtegit : altera huic oppofita pofterior eft , duas reliqua? fiint laterales. Servantur hse caruncula? ufque ad interitum , nec minus in vetulis, quam juvenibus ccrnuntur : in iis tamen, quse utero non geftarunt,integriores funt. Has carunculas conjungitmembrana quaedam , in medio perforata , «jpfcj five Hymen dicta , apud omnes (criptores decantatiffima , quae virginitatis fignum vulgo habctur , & revera quahdo adeft certiffimum efTe folet, de qua tamen re inferius , ubi hiftoriam utcri aggrediemur, pluribus acturifumus.

C A P V T V.

^Dc appellatione Manns', & partium in ea contcntarum.

Xpeditis hactenus appellationibus earum partium , qua? in tribus ventribus citra diflectionem confpectui fe offerunt, reliquum eft, ut ad Artus nuncaccedamus. Appellamus Artvs, five *aXa, partes noftri corporis , ex trunco ramorum inftar exftantes, funtque manus , & pe- J§§S§ des, k& nifos. f five Manvs vocatur,quicquid inter fummum f>1- »•« humerum , & extremos digitorum apices continetur. Hac enim figni- ficarione olim fiimebatur , qua uiuseftdoctiflimusjuxtaatque antiquiflimus fcriptor Homerus , & poft eurn Hippocrates, qui propterea difcriminis gratia, non x«& fimpli- citer, fed e%j«m^«# vocavit, quam Latini , & nos hodie manum dicimus. Hanc Galenus lib. de inxquali intemp. cap. 2, in tres praecipuas partes dividit , in fi&xova, in sr?%uu, 8c 75 d>c%cx«(>ov , id eft , in brachium , cubitum , & extremam manum. Contracta enim & compofita voce Mc^Xetpev vocat, quam ab Hippocrate appellari diximus. Has

partes Poeta non ineleganter verlii complexus eft, dum fic canit,

■ laudat digitofque manufque,

Bracbiaque , nudos mediapofl parte lacertos. Ariftoteles vero 1 hift. animal. 15, Manum, five t£/> appellat (Z&xom, quem Latini iecutilunt, vocantes Bracbium , quicquid ab humero dependet. Hujuspartes conftituit ooptov , dyKuva , uhU&vov , "mxm> , & z*&- 8 up<& , five Humerm , pars illa eft, quas a fummo s humero ad proximum ufque articulum cubitive flexuram pertingit. h dy*w flexura efl ^ » * cubitiy feu incurvatio brachii : hujus contrarium eft 1 axU&vov, nempe exterior cubiti pro- i , #. tuberantia , five gibbofitas. -anfco?, Latinis k Vlna & cubitus dicitur, eftque pars,quae a bra- * , «• chio, five humero , ufque ad manum extremam, feu fummam, fe extendit. x«?> 1 Manus i,h.t.

quoque

de Hurnani Corporis Fabrica, Lib. I. 1 1

quoque Latinis dicla , a cubito, five ulna extrema incipit, & in aciem digitorum termi- , M.I.A. natur. Porro manus interiorpars , qua: cava cit , dicitur * 9iw$ Graecis , VoLi Latinis, , fk 7B pajkuSg , a projiciendo. Pars huic contraria, qua* prona eft b aV^a^ & Dorjum

mamts. AtPrf/tfwfitexmanuexpania, ut Pugtw-s, ex contracta. In vola notanda: funt Line.c, 8c Montkuh a Chiromantis fic appellati. Linearum principalis eft, quam Vit.e ap- t«h»h— ; pellant , propterea , quod ex ejus longitudine aut brevitate, longam aut brevem vitam conjicere liceat. Hujus meminit Ariftoteles , 10 Problem. 48 , ubi tj^, cxjuram vocat. Qua.Tens enim , cur llli qui per totam manum ca:iuram habent , longioris vita: lintj relpondet,quia articulis carentia brevioris funt vita?,ut pifces. Ergo qua: articulata funt, longiori vita: ufura fruuntur. At 1 de hiftor. animal. cap. ij,a^^,anicu!os vocat, quo- rum unum aut duos per totam volam currentes, longxvis allignat : brevioris vero vitae hominibus, duos quidem ; at non per totam longitudinem protenios. Si tamen nume- rum linearum quxfieris, non duas, fed tres ut plurimum invenies ; unam, qua: fit a flexu pollicis , & c linca ~vi:>e dicitur : altcram , qua: a quatuor digitorum flexu conficitur , 6c vocatur J Cerebri linea : tcrtiam , qua: a trium tantum digitorum flexu conftituitur , & appellatur e Menfahs , quod cum dida figuram trapeziam, five menfalem referat. Mon- ticuli funt eminentia: quxdam in vola manus, quorum ieptem Chiromantx faciunt, fin- • T- gulosfingulisplanetisdedicantes. Sicigitur { Polkis tuberculum , Veneri dedicareib- lent: indicis, \o\i: medii, Saturno ,• anmdaris, Scli : rninimi, Mercurio : Triangulum m\o\a manus, Marti : Hi^tW;c^/'tandem,Luna:.

Cxterum Zx^xPt1» > five Manusextrcma in tres partes fubdividitur, in xao™, fU&xafw*, & Haicivteg. b ta^m , Latini Bracbiale vocant , quindoque Carpum Gra:ca voce , eftque ea C4rP°«-' 1 . manuspars,qua: cubiti flexura: proxima eft,fivequa:palmam cubitojungit. hfu&xapm*, Meucarpu* 2. poftbracbiale, elegantioribus Latinis PaJma , ea pars eft , qua: inter brachiale , & digito- rum principium confiftit. latfcAoi funt ipfi Digiti, qui numero fiint quinque. Ex his duo, qui extremi fiint , nomen amagnitudine acceperunt, cxteri a fitu , vel officio. Pri- *• mus ergo , 1 Magnm vocatur, quod omnium fit maximus crafliilimufique, cujus cum ro-

bur reipondeat magnitudini , Pollex dicitur , quod ca:teris quatuor arquipolieat. Graxi *** eleganter , ut pleraque omnia , d&x*& vocarunt , quafi promanum , ut qui totius ma- nus munere fungi queat , & fit inftar omnium reliquorum digitorum. Non defunt ta- men , qui ii&x,a& dictum velint , quod cxteris oppofitus fit , & ex adverfo fitus. Alter extremus , dicitur k Minmnu , & Auncularis, opinor,'quia ad aures expurgandas eo com- Mnmw. muniter utimur. Pollici proximus , c eW^.cc cW\;.^ , 1 Dcmonflratmus Iiidoro, ab ufu, a quo apud Gra:cos , omnes in univerfum digiti nomen fuum ibrtiti , ut dicantur cW •z^y 73 Seiwv&z ab indicando. Hoc enim digito fere pra: aliis utimurindemonftrando. VndePoeta,

pukhmm efl digito monflrari , iif dicicr , Hic efl.

Latinis Index dicitur. Alius hujus uius eft , ied minus conveniens honefto viro , aquo i^.

Introduclorio a«^*>c$ dicitur , tj A«^«y, quod lambere fignificat, quia quidam inci-

viliter comedentes fine cochleari , pultem hoc digito lambunt , & nutrices infantibus

hoc digito pultem pra:bcnt. m Medtum appellant , qui hunc iequitur, a Ioco. Gra:ci fi-

militer fumn. nonnulli , ut Poeta: , impudicum vocant , & Obfccenv.m. Cvnxdis enim olim p^^ir^ l~*rC~.

monftrabatur a pa:diconibus, quo fivpe allufit Martialis in fuis carminibus. Huic adftat SW^** "*

quartus, proptereaqueGra:cis s^a'^ec-(^ diclus , Latinis n Armularis, quia in eo annulos 4™d*ru.

ut plurimum geftamus. Dicitur etiam la^txsg , medicus , quod Medici /Egvptii , qui pri-

mum Anatomiam docere aggreffi funt, fummo hunc honore profequendum,& annulo

dignandumcenfuerint,ut quem ipfa Xatura principali membro jungere voluerit,quod

ait Appion apud Gellium , lib. 10 Nect. Atticar. cap. 10. Erat enim inter ipios fabula,

nervum quendam a corde ad hunc immediate tranfmitti.

| '- Digitomm porro fingula: partes , qua: inter articulosfunt , ab Ariftotele, °<p<tXayytg dicuntur,- Gaza reddidit Tritowdia. Protuberantix autem manus in pugnum cdntra- cla:, iSc articuliipfi , whhu , Kodi Gaza:. Pollicemuno condylo flecti , ca:teros binis, tradit Philofbphus. Reperio tamen w$i*xg fuilTe triplici nomine donatos , & xaiKxxg , • <3r<5X9>cVA*<r , ac n&wdvKiig dici. p Kc^vA^- vocatur medius nodusdigitorum in pugnum 1

r contractorum. q m&mhM&i ille qui ungui eft vicinior. r «.tS«>dvA(^ , qui metacarpio. 2 3

B 2 Latini

>

I z Adriani Spigelii

Latini quibus exprimant , non habent peculiares voces , promifcue tamen omnes no- dos , internodia , vel articulos vocant. vng»K. Tandem extremitatcs digitorumunguibus munita? funt , quos Grazci "owxa vocant. Horum initiaabantiquis ^«viw unguium radkes dicuntur. ab aliis fic vocantur margi- nes , ex quibus erumpunt. Circa has (emilunula qua?dam candicans eft , dvct\ohi\ , exor- tus appellata , quod circa unguis exortum , & principium confiftat. Reliqua pars a^yip©* dicitur, ab albore. Cseterum puncla illa alba,quae nonnunquam in jfuperficie vi- dere eft, viQixw nubecuU , a fimilitudine vocantur. at unguium in lummo extremitates ,

C A P V T VI.

T>e appellatione Vedis , & partium in eo contcntarum.

Crus.

Es tandem reftat, Graecis irZg dictus, Ariftoteli i hift. animal. iy, (Txix(&> , Gazse Crus. Latinis recentioribus, cjui nomine proprio carent, ad difcrimeh minoris, Magnus pes. Eft autem totum id, quod a clunibus originem ducens , fefe uique ad digitorum extremos ungues extendit. bhifiocruris. Dividitur ab Ariftotelc citato loco , & a Galeno , libr. de insequal.

intemp. 2, in tres partes , in ^olv femur y kv^Iw tibiam , & m^a. pafpumpe- Femur. ^em. pr jma pars a F e m v R , ^fog , ^ra rS ptyfytSg > a di videndo , quia truncum bifariam *>»•»• «• dividere videtur , Hefiodo ^ojov dicitur. Celius Coxam appellaffe videtur , quem & alii recentiores Ariftotelis Interpretes (equuti funt. Hoc vel ideo diligentius obiervandum eft, ne perperam eos intelligamus,dum vocibus coxa: ac femoris promiicue utuntur,& nunc os femoris , Coxam , nunc e contrario os coxx , Femur appellant. Pars interna coTwdix. femoris , «^jtfAije/o» dicitur , h¥emen: at protuberantia exterior circa articulum , c''%oV) (,\! | Coxendix: Ipatium autem inter duo femora ad nates interjacens, d «*.£*'s. Sicenim Galenus, comm. 4, de fract. interpretatur, fcribens, apud Hippocratem -n^t^a fignifi- care > 'd-mv -n rcjh (ZMvav vutji^it mtixag , totum id quod inter utriufque cruris inguina eft &fubjungensdocet, ts ^ima/TyJ^x^1 » medium quod eftin hocfpatio , •sr&Va.ev , fmmum. ( per'imum vocari. Pollux in plurali •b*»^*? vocat , Latini interfemina.

Tibia. Alterapars cTibia eft, kv^ didta, quae vox ambigua fignificatione, modo totam «,1.1.1. illam partem denotat , qua? inter femur, & parvum pedem fita eft , offibus geminis fuf- fulta, & de qua nunc fermo habetur : modo peculiariter illud os,quod ex his maximum eft. Eodem pa6lo & Tibia Latinis promifcue accipitur , quemadmodum & ™ixvq, jam utrumque os cubiti , jam eorum longiflimum fignificat. Celfiis , Crus , a currendo vo- cat. Hujus fpars anterior Ariftoteli 1 hiftor. animal. 1 d^Kv^iov eft , Latinis abfque no- /> mine manfit , ut nonnulli grxcam vocem vertentes , Antetibiale , vel Protibiale vocarint. Gaza tamenCream antiquiflimo nomine appellat. Pofterior^ yv^tKv^iov y quafi tibiae ven- uu* ter, Latinis Sura dicitur , unde Plinius , Sura , inquit , fbli homini data eft , quippe car- noia tibiaepars. Ethax illa eft, propter quam Momus Iovem reprehendit, quod tibiaminpartepofterioreofFendiculisminusobnoxiam carnofo munimento ornafTet. Notare tamen debebat Momus , oculos duos parte priore fitos effe , quibus quae ante nos fitafunt proipicimus,inpofteriorenulloserTe. h Exteriorj^a^Kvr^ov : 1 interiorj^Kv^iov p- appellatur. In fuperiore paite tibiae flexura eft , & articulus quo femori jungitur, & ce»u. yow vocatur , Genu. Hujus pars anterior, qua extenditur, five potius os ipfum quo genu pateiia. integitur , Hippocrati k 3fa(tvtig , Ariftoteli pixn , Mola , Celfb Patel/a, Molagenuy 8c Rotula. *. At pofterior pars , qua flecl:itur , 8c curvatur , 1 Latinis Poples. Hinc Vena poplitea l' celebris , qua? fub hac parte ad pedem per tibiam excurrit. In inferiore tandemparte, qua tibia cum pede conjungitur , dua? funt eminentise laterales durx ac offeae, quarum altera interior vocatur , altera exterior , funtque proceffus oftium tibia?, & fibulse. Ari- ftoteles trtpu^ vocat , alii o~$vo)cLy quos (equuti Latini m Malleolos dixerunt , quia malleum u inftrumentum fabrile referunt, cum abutroquelaterecapitulainhoclocoprotube- rent. Medici vulgo Talos vocant , ut cum in luppreflis menfibus venas tali aperire jubent : led errant, ut jamolim quoque Galenus monuit, ante cujus temporahic error exortus ad noftra uique dimanavit. Nec enim hi proceffus talum conftituunt , fed

fub his

Poples,

I. i.T.

MaUeoli.

»

l

de Humani Corporis Fabrica, Li b . I. i ^

fub his talus , five aftragalus latet , ta&ui , & oculis , ob ligamenta & tendines ncqua- quam fe offerens. De his tradunt Phyfiognomi , invidos eos effe , quibus multumex- tant : fegnes autem & pigros , quibus fubiident , atque hoc veriffimum effe fignum ac infallibile produnt.

Tertia pars fequitur , a Parim pes , qui a tibia incipiens, in extremis digitorum apici- P4"osp«' busdefinit & terminatur. Vocatur Ariftoteli ^Sg , ut Latinis quoque Pes. Platoni -sr& Pes extimm dicitur , quemadmcdum Hippocrati modo «uc^ dicebatur, cui refpondet fimilifque eft in pluribus pes parvus. Dividitur enim fimiliter in tres partes , d^o p£u in 5ts*JW, ptQ.7nJiovi & <Wtoa*s, quemadmodum manus in Ka^v} fitQ.Ku^7nov, 8c <W7uAtf<;,qu3e partes fingube fingulis rcfpondent.

b ne^sv prima pars eft , Ariftoteli ^wv* , Calcanem , Polluci tt]^^. Hinc forte nomen x habent Perniones , tumores hoc loco exorti temporibus frigidis. Vocatur & m^o-<&. communiter. c MefoJW, vel jt*eS«§<r©-, altera pars, poft calcem, ubi prima oftium arti- Z culatio incipit, qux plantam conftituunt, Ariftoteli a»wvpa. eft, a quo tamen in duas fe- catur partes , ^fuperiorem , quam vfyufos vocat , netlpofum : & e in inferiorem , w m^ltg , carneum. Illam Ruffus , Dorfum pedis Latini : hanc wAov tS mllg , Concafrum pedis , Introdu&orius vocat. Quibus hxc pars interior , non cava , fed ita pleniufcula eft , ut folum toto attingant veftigio , Planci vocantur , & Ariftotele volente , verfuti funt ac 1 fraudulenti. Tertia pars Digitos quinque complectitur, qui digitismanuum refpondent, quorum quidem nomina funt , f Pollex ,polIiciproximu$ , medim , medio proximm , minimus. Omnium vero extremitates unguibus munita:, quas cVu^es Gra?ci vocant, 8c plicaturam habent , Ariftoteli KapTrLv diclam , ubi fcribit, pedum digitos [Atvozap-xlxg effe. Ca*terum conftant ex tribus offibus , totidemque articulis nectuntur , ut ex hiftoria oflium pate- bit : una tamen curvatura eft, qua* csteris manifeftior paulo, & propter quam fortaffe Philofbphus fjuveKOfi^ns appellavit.

< i.

1. 1. u

'8. 5».

C A P V T VII.

T>e humani corporis figura 3 &? magnitudine : tum quo paclo h&c fiecundum Atatem , fexum 3 regiones } & morbds dijferat.

I D I M v s hacTenus ea , quas ad partium externarum appellationes fpe- cTare videbantur , a quibus antequam difcedamus , qua? tum totius corporis figura fit, ac magnitudo, tum fingularum etiam partium invi- cem proportio , & qua ratione juxta aetates , fexum, regiones, ac mor- bos differat , intueamur. Multa? enim funt, & extra , & intra corpus > > figurarum fpecies , fi Hippocrati , libr. de veteri Medicina , credimus, > > quae inter fefe quod ad affectiones pertinet, tum xgroto, tum fano, maximopere diffe- > > runt , qua? omnia ( eodem prascipiente ) nolTe oportet quomodo difcrepant, quo cau- > > las fingulorum cognitas probe obferves. > >

Quamam autem fit Figura totius corporis , quadratane , an circularis , aut neutra , fig«« hn: merito dubitari poteft. Nam qui hominem wm^xev , & ad naturse leges conformatum |^mccrpo" -nj^yavov appellant , five quadratum , illi quadratam jam figuram humano corpori aiTi- gnare videntur. Quivero, quodumbilicum videantmediumeffecorporis, acveluti centrum , a quo ad extremitates fiirfum deorfumque , sequales ducuntur linea* , circu- larem figuram tribuunt, fub rotunda comprehendere videntur. At enim , cumilli truncum tantum corporis intelligant , hi vero male conclufionem inducant : relinqui- tur , neutri opinioni fubfcribendum effe. Nec enim certe fimplex figura eft , fed ex variis externarum partium figuris compofita : neque nomen ullius figurx eft , quod huic commode tribuas , nifi forte humanam figuram dicere volueris , quin imo ha?c ipfa quoque determinari neutiquam poteft , cum ad arbitrium voluntatemque cujuf- libet , fingulis quafi temporum momentis mirifice varietur , cujufmodi mutationes XtifMthrpjss appellavere , & eos qui fe in varias hoc pacto figuras commutant , ^r^ai^v Veteres dixerunt. Redte ergo concluditur , certam figuram humano corpori tribui non poffe , fed veluti Promethea in omnes effe omnibus momentis variabilem. Ca?te-

B 3 rura

14 Adriani Spigelii

^orhZtu. rum nas %uras , cum in aliis plurimis artibus, tum vcro in mcdica ad ungucm noffe ita TumfulT' re^ert> ut plane necefTarium fit, non tantum ad perfccte cognofcendos morbos , fed & re/erM. eorumdem eventus prudentcr pra?dicendos , & felicitcr curandos. Ad cognojcendos qui- dem morbos , quod luxata ofla fractave non aliter fere patcant , quam quia figurari illa membra, ad qua? pertinent, ut decct, non poffint. Ad pnedicendum vero quantum valeat expremt fatis Hippocrates in Prognofticis , ubi figuram hominis fani decumbentisde- lcribit , & ex a?grorum decubitu quid fperandum metucndumve fit docet. In curatiom autem luxationum , & fracturarum , qui medias figuras ignoraverit partium omnium, omnium doctiflimorum confenfu fruftra laborat. Atque ha?c de figura. Magmtndo Mamitudinem quod foectat , ea triplex eft , pro triplici genere dimenfionum , lon-

humani cor- • i • i • i • a r i • tt i • 1 i •

poris. gitudine nempe , latitudine , & prorunditate. Hxautcm,velindebiteproportionati mediocritate confiftunt, vel ab ipfa declinant in exceflum aut defectum , qui rurfus vel major , vel minor effe poteft. Sed ut animo perfecte comprehendantur, antc om- nia explicare oportet , qua? magnitudo homini effe foleat , fi omnibus numcris Naturse legibus fit fatisfactum , utcorpus habeamus, ad quod veluti ad Polycleti quandam fta- tuam caetera omnia expendantur. Sicenimnullo negotio intellexerimus , qui longus

p^opomona* aut brevis , qui craffus aut gracilis, quilatusautanguftusfitvocandus. Taleautem

ncorporu. j ^c £mvpa n0^ra a?ftimabitur , quod in longitudine quidem fexpedes Geometricos con- ficit , in latitudine autcm & craftitie, unum tantum cum tertia parte : ab hac proportione qui jam declinant Improportionati dicentur. Quamquam non ita ftrictis terminis hic ipfe exceffus defectufve debeat deflniri , quin illi qui parum duntaxat ab illa exacta

iStur?"1 regula difcedant, adhuc proportionatorum in album referantur. Longus ergo hac ratione erit , qui feptem , aut paulo minus , pedes conftituat in longitudine : cxterum

pvvus. latitudine, <S:crafIitieconformisoptimeproportionatocorporifuerit. PaiVus contra, qui afex pedibus deficiat in longitudine , in ca?teris dimenfionibus corpori proportio-

crajfus. nato refpondeat. C?tf/ifimiliterfunt , quibus cum longitudo debita fit , utfexquidem pedes comprehendat ; tamen diameter latitudinis plus , quam unum conficiat : aut ambitus etiam , feu circumferentia thoracis , vel infimi ventris, plures quam tres pedes contineat, cum in proportionato corpore tres exacte a?quet,adeoque a?qualis fit dimi-

Grmiii. ^j^, longjtudini totius corporis. Ediverfb fi hos nondum attingant , Graciles dicentur, cujufiriodi Hippocrates in Epidemicis QStvutilets appellat , & talradmodum obnoxios ftatuit. Ca?terum magnitudo ha?c , etfi a nobis fic definita fit , quod ut plurimum talis effefbleat: ufqueadeotamenina?qualiseft, utpencs a?tatem , fexum, regioncs, & morbos , maxime differat.

DirTerentia Iuxta statem fane , cum alia fit magnitudo infanti , aliapuero, aliaadolefcenti , alia

magnitudl- . . . ... r n ■ • 1 • 1 • r r • 1

nis corpom juveni , atque nomini jam conliitentis a?tatis , alia denique feneicenti , & decrepito.

ecu i. Infans enim parvus eft , & brevis, major puer , adhuc major adolefcens : jittenis vero, aut quiconjiftcntcmjam atatem attigit , non modo longior, fed & corpulentior eft, qui- bus non fecus atque arborum quam plurimis accidit , qua? dum tenella? adhuc funt , in altum affurgunt gracilcs , mox ubi longitudinem debitam nacta? fuerint , in truncum

Qttfl"- abeunt crafliorem. De decrepitis reftat dubitatio , verumneiit , quod a quibufHam fta- tutum effe video, eorumcorpora decrefcere,cum ad fenilem a?tatem provehantur,eof- que breviores feipfis fieri. At ego breviores fieri pernego , graciliores fieri lubens lar- gior. Offa enim, fecundum qua? longitudo corporis exporrigitur , cum partesfint dura? ac fblida?, nec a?tatis diuturnitate,nec morbi ullius fa?vitia unquam imminuuntur. At caro, ut ab aliis pluribus caufis, fic ab a?tate facile depafcitur,confumiturque. Quod fi breviores effe videantur feipfisjuvenibus , fenioresfacti , idideo acciderecredendum eft , quod articuli omnes, tum a mufculis a caloris inopia tenfis , tum a ligamentis ficcatis & occallefcentibus incurvantur. Atque ha?c caufa eft , quam propter divinus olim Hippocrates , 2 aphor. 5*2, Iuventutem incorporis longitudine degere , liberale & non indecorum pronunciarit : at fenectutem , inutile , & deterius. Cum enim pro- ceri antea effent , in fe curvantur, faciliufque fic flexura turpis advertitur, difficiliufque toleratur.

Sed & varietas ma^nitudinisfecundum Sexum advertitur. In humano enim genere , fcemina fere mafculo minor eft , cum in cajteris animalibus fit major. Hoc in omnibus

infedis

Sexum.

de Humani Corporis Fabrica, Lib. I. i j

infe&is videre eft , ut in pulice , mufca : fed & in fanguineis plerifque , ut in vipera 8c /erpentibus. Caufa eft , quod fcemina: in brutis , vel fcetus , vel ova , in ventre geftare debeant uno temporecomplura , unde corpus majufculum requirebatur : fcemina au- tem in humano genere cum fmgulos gerat fcetus , nec perpetuo ventrem plenum ha- beat, minorem quammas ftaturam na&a eft. Quin & cum mulier ad pariendos , 8c educandos tantum liberos nata fit , ad qux officia magnitudo corporis nulla require- batur, Virexpreftam Dei conditoris imaginem referens, ad orbis imperium, c#te- rorumque animalium dominium conditus eft, cjuare magnitudine tum animi, tum cor- poris merito precellere debuit. Illud etiam prxtereundum non eft , inter fceminas Virgines graciliores fere efTe , quia poft congrclTum craffiores evadunt , venis univerfi 1 corporis in complexu venereo a calore exagitato diiatatis, id quod fpatio vel unius diei poft coitum ftatim advertere licet.

Quanta vero magnitudinis varietas fit penes Rcmnes , perquam bene nos docuit 3. Hippocrates , in libro de aere , aquis , & locis. Summatim enim colligens, qua? multis dixerat , longe , fubjicit , pulchriora , & majora omnia in Afia , quam Europa nafcun- tur, idque ob temporum anni temperiem fieri credendum eft. Afia enim in medio Solis exortu ad auroram fita, a frigiditate, <k caliditateomni excedente remotior eft. Europti forma, & magnitudinecorporis perquam interfedifferunt , idque proptertemporum maximas , & frequentiffimas mntationes. Sic Dani , BataDi, & Germani , ut plurimum magni funt , ac pulchri : Angli item & Scoti. Galli, & Hiffiani contra, magna ex parte bre- vesj at Itali & Grac/mediocris ftatura:. Vcneti etiam proceri , & eleganti ftaturae digni- tate eminent , id quod Patritii Nbbilefque docent , qui aborigines funt , reliquum vul- gus , quod ex omnibus orbis partlbus confluxit, promifcuum eft. Hoc loco de Pygmccis Fyzmti- dicendum erat , qui niym<& dicti , a ftatura , qua ulnam non excedunt. Verum ego Poetarum fabulas effe credidcrim , pro quibus tamen Ariftotelesminime haberi vult, fedveram effe hiftoriam 8 hift. animal. ii,affeverat. Ego quo minus hoc fta- tuam , tum authoritate primum docTiffimi Strabonis 1 Geograph. coactus fum , tum potiffimum nnnc moveor, quod noftro tempore, quo nulla mundi pars eft, quam nau- tarum induftria non perluftrarit , nihil taroen unquam fimile aut vifum eft , aut audi- * tum. Accedit , quod Francifcus Alvarez Lufitanus , qui eaipfalocaperagravit, circa quae Ariftoteles Pygmseos effe fcribit , nempe per qux Nilus in yEgyptum fluit, nullibi tamen tam parvam gentem a fe confpecTam tradidit , fed populum effe mediocris fta- turar, & ^Ethiopes tradit.

Tandem&Mor^icorporismagnitudinemvariant, cumvififint, quos febrisquar- Mertfs tana in gigantxam molem erexit : nec credo quifquam eft , qui ignoret hiftoriam An- tonii Antverpienfis , qui noftra adhuc xtate vixit , & cum pufillus admodumque debi- lis in Iucem prodiiffet , illico puer ex morbo in maximum gigantem evafit. Hujufmodi tales a Graecis 6>iHym*>n vocantur , in quibus latet vitium , quod prodigiofum augmen- tum, cum immatura morte accerfit. Fuit enim Salamine Eutheminis filius, qui in tres cubitos intra triennium adolevit. Sed homo incefTu tardus , fenfu hebes ; puber poftea fadus , fubitamembrorumcontrad;ioneabfumptuseft,ut narrat Plinius. Eo- dem modo , nec adhuc pubertatem attingens Cornelii Taciti , nobilis hiftorici, Equi- tifque Romani filius , diem fuum mifere obiit. E diverfo & Nanos fieri nonnunquam ex morbis compertum eft , quoties fuperiores partes ad juftum augmentum perveniunt : brachia vero , & crura , tenera & parva manent , quemadmodum in luxationibus non reftitutis folet accidere.

Ab his antequam difcedamus , operaepretium eft inquirere , verumne fit, quoda nonnullis creditur , Veterum corpora noftris multo majora fuiffe, fenfimque homines ZTLpsmi- decrefcere. Habemus enim Homeri locum , aliorumque Vatum , qui de breviori hac WB^ ftatura conqueruntur, ad quem allufit luvenalis Poeta, Satyra 1 5, cum inquit, Namgenus boc ^vivo jam decrefcebat Homero , Terra malos bomims nunc cducat , atque pufillos. Et profe&o , fi qua fides hiftoriis eft , corpm Oreflis , quod oraculi juffu ex terra efTo£ fum , feptem cubitorum fuiffe creditur , qui apud Romanos pedes conficiunt , tefte A. Gellio , duodecim cum quadrante. Quin imo in Creta quoque, Plinio fcribente , terrx 1 1 \ motu

Gbjcftit.

16 Adriani Spigelti

motu rupto monte inventum eft corpus cjuadraginta feptem cubitorum , id quod alii Orionis , alii Oeti fuiffe cxiftimarunt. In hac re, ut antea ftatui, fic puto nunc creden- dum efte, determinatam humano generi magnitudinem exacte non effe, fed ipfam pro artate, morbo , fexu, & imprimis regione plurimum differre. Quamobrcm crediderim Grxcos olim majores fuifle , fed coloniis in Gncciam ductis, cum aliis commixtos eflfe, ob/ervatio. & flc minores fibiipfis poftea vifos fuifte. Nam& ego memini , in Batavio longiores multo fuifle homines , ac procerioris ftatura? , quam nunc funt, cjuod ob continua ha?c bella , quse Batavi gerunt, plurirnx quafi coloniae du&se, maximeque gens illa cum ex- teris commixta fuerit. Cxterum , qua? de Oreftis corpore referuntur, & pra?fertim de illo in Creta reperto , aut fabulofa illa funt , aut fi cjuid veritatis in fe continent , monftrofa giganteaque , nec non rara admodum fuere. Quod fi quis Plinium etiam objiciat, quicxperientiacdoctus, filios parentibus breviores (emper effe invenit , illi contra noftram opponimus , quse nosdocuit , contrariumfsepe verum effe , adeoque atavorum avorumcjue longitudinem in nepotes migrare -y filiosetiam fiepe parentibus proceriores eife.

C A P V T VIII.

De Figura , & JMagnitudtne Capitis } partiumque in eo contentarum.

Ed accedamus nunc ad fingularum partium figuram , & magnitudi- nem : deinde quam invicem proportionem habeant irrtueamur. Ca- \ piemus autem merito a Capite initium , quod in lummo loco pofitum, & nobiliflimum eft , & maxime oculis noftris obvium. SiTtudo WM^SMffM Capvt ergo cum natmalcm figuram obtinet , Galeno tefte, Spha> caP"is- W±£*i#&3^gm ram refert , led oblongam , depreftis utrinque modice juxta tempora lateribus. Cum autem magnitudinem legitimam obfervat, fextam totius corporis partem, longitudine fua, qux ab extremo mento, ad fummum ufque verticem eft, conncit. Vt vero & partcs iplius inter fe confentiant,quatuor sequales lineas requirit. Prima eft,quam faciei lineam vocabimus , & ab imo mento ad fupremam frontem pertingit. Altera eft, quam occipitis dicemus, & a vertice, ufque ad colli primam vertebram ducitur. Tertia eftfrontis, ab uno temporum ad alterum excurrens. Gnxarta denique , abimaaure, ( quo loco proceffus funt mammillares, ) ad fy ncipitis elatiorem partem perdu<5ta. Hx quatuor linex fi a:quales invicem fint, Caput propcrtionatum vocetur fin ad inxqualita- tem quandam declinaverint , tantum a jufta , & naturali conftitutione abeffe , quan- tum ad hanc acccfterint propius, dicantur. Si enim exhislineis, ea qua? faciei eft, S£ mgu' longior fuerit , Caput Longum dicetur : fin brevior , breDius. Si frontis linea longior MuZr.atn. cxteris , caput Latum erit : fi occipitii , caput Acuminatum. Si omnes xquales , Rotun- ■Roumiwn. dum, dcNaturale; fi omnes ina:quales erunt , autquxdam, &plures, orietur illa ca- pitis forma , quam <po£bv vocant Hippocrates , & Galenus. Sunt igitur capita qusedam ' longa , quxdam lata , alia acuminata , alia rotunda , alia Talia autem fiunt, vel capitis pro- ratione regionum , velvi&us, aut aliorum accidentium. Et ratione quidem regionum ; peneS0V ' olim longa capita habebant Macrocephali propterea dicSti , qui tefte Hippocrate, libr. Regiomm. . de aere , aquis , & locis , falciis infantum capita nimium ftringebant. Lata hodie , ut audio , habent Mofcovitar , quod infantibus arte faciem explanent , ad omnia flecti in tenera xtate aptiflimam. Rotundam habent Antverpienfes : magna ex parte Brux- ellenfes etiam puellx , nifi quod acuminatius his fit mentum- Alta capita, & acumi- nata habent Genuenfes fere , & Belgae, a faiciis fimiliter, quibusinfantes nimium ftrin- gunt. Germani fere breve caput obtinent , quod dorlo femper in cunis incumbant. Ratione Viclm , olim meminitHippocrates quoque capitum oblongorum , qua? dicit talia fieri ruv Jicwnuv , a; ratione viclus , qua utebantur admodum tenui , unde tem- poralibus mufculis exficcatis , cava fiebant tempora , ficque longiora videbantur, pro- portionatacapitis latitudine decedente. r.oiii fianra. C o L L v m , fi quis naturalem ejus figuram defideret , teres eft : fed magnitudinem non Longitndo. ukjqUe obfervat xqualem. Nam quod ad Longitudinem , anterior ejus pars , qua? 3 mento ad jugulum pertingit, quatuor Geometricas uncias continet: pofteriory afine

occipitii ,

Viftum.

de Humani Corporis Fabricay L i b . I . \j

cccipitii , ad primam ufque thoracis vertebram , tres : at lateralespartcs, ab aure infima, ad fummum ufque humerum , ferefeptem uncias conficiunt. Latitudo colli , fiveDia- meter, cjuatuor unciarum eft : at Peripheiia , five circumferentia , pedis unius. Exhis facileintelligitur , cjuod collum tenv.e aut crajfim dicantur apud Hippocratem , in cjuo ^JJ^*" elegans locus eft 6epid. feet. i, ubi de iis , qui Qcgoi funt, uve caput habentacutum diflerens : fiquidem, inquit, validam obtineant cervicem, robufti erunt,cum alias,tum prxcipuein oftibus. Prudentiffime verodivinus Virutca:teraidaddidit, cum quales funt colii vertebrae, tales & thoracis, & lumborum, & offis (acri, merito effe conmeve- rint. Quibus igitur colli vertebra: crafta: , iis quoque & lumborum , & thoracis craffie effe debent , reliquaque ofta omnia, nifi natura monftrofi aliquid parere cupierit. Rurfum cum cartera: partes omnes oftium magnitudini refpondeant , ita ut mufculi magni fint, quo magnis oflibus movendo elfe poftint : & vena* magna: , atquearte- ria: , & nervi denique ut magnis mulculis alimentum funiciens , calorem debitum , & animalem fpiritum abundantem tranfportcnt : profecto recte concluditur, eos qui va- lidamcervicemobtinent, robuftos effe, quia mufculos magnos validofqueacceperunt. MeminitautemHippocratespotiuscolli, quam alterius partis, exqua robur colliga- tur, quod collum ex iis fit , quas maxime viiui fe offerant ; figna autem femper mani- feftiftima effe debeant. Hinc patet clara expofitio alterius loci , qux apud eundem Hippccratem habetur , fexta epidem. fect. fexta , ubi Offium , inquit, naturam cx ca- pite colligere oportet , deinde nervorum , & venarum , & carnium , & aliorum humo- rum, & fupernorum, & infernorum. Oportet enim hanc fententiam de proportionatis intelligere , & in quibus omnia fibi refpondent. Magnum enim caput, raagnam cervi- cem requirit , ut tuto fuftentetur. Cervix magna , magnum thoracem , & hic reliquas partes majores defiderat : ita ut capitis magnitudinem, aut parvitatem, cxterae partes omnes fequantur, fiquidem natura proportionis leges obfervet.

C A P V T IX.

~De Fimra , & sJttaznitudine Ifhoracis , ac oSftCammillarum.

Horax, five Medius \enter, figuram ovalem obtinet. Parteenimfu- Tfauai periore , quacervicemtangit , anguftior eft : inferiore , quainfimum fi£Url' ventrem , latior : anterius vero in pectore , & pofterius circa dorfum, depreflior. ^Lignitudinis autem ipfius harc eft ratio , fi naturalis fit. Pe- clus , quod a jugulo incipit , &inmucronata cartilagine terminatur, * octo uncias Geometricas conficit. Dorfum , a prima tnoracis vertebra, ad duodecimae finem , fi ve ad primae lumborum initium pertinens , pedem Geometri- cum , unciamque unam obtinet : ita ut pectus dorfo quinque unciis fit brevius. Lateray a cluviculis ad extremum thoracis excurrunt , ubi mendofae cofta: finiunt , unciafque novem cum dimidia habent. Peripkeria autem thoracis , duorum pedum Geometrico- rum eft, duarumque unciarum. Sijpiritum reddas , una uncia anguflatur : Ji accipias , dua- btu dUatatur. Hxc proportio naturalis eft : mutari tamen fa?pe folet , tum a natura ipfa, jsJ£Jj£* tum a caufis-internis ,• quandoque etiam ab arte, 8c extrinfecus incidentibus. A natura Z%mTh*' quidem , cum mala conformatio fit in utero ; a cauf.s intcmis , cum a deftillatione fit gibbofitas : ab aite denique , cum infantibus pectus nimium fafciis conftringitur. Sunt enim cum alia recens natorum ofta , tum imprimis cofta: thoracis admodum tenera? , & flexibiles , ut ipfts quamcunque velis figuram facillime largiaris. Quanto autem fa- nitatis ac vita: difpendio plerxque matres infantum luorum pectora anguftent , impri- mis Anglia edocebit, regio qua: perverfam hancfafciandi rationem ut plurimum fe- quitur , quo fit ut maxima hominnm pars , tabe & deftillationibus ibi conficiatur. Ineptum etiam eft , & ultra fidem perniciofum illud ftudium , quod fere Virgines adhi- ffi^ bent, ut juncea: videantur , loris , & mortifero artificio pectus in an<niftias co^entes, m"f,rm&^ lgnara?, fe anguftando thoracem , j anuam tabi, marcorique aperire. Quibus enim ftri- ctior eft thorax , ii fanguinis fputo , & deftillationibus , partiumque in thorace conten- tarum inflammationibus necefiario redduntur opportuni, cum pulmones talibus maxi- me incalefcant. Nam cum reliquum corpus proportionem fuam , debitamque magni-

C tudinem

Mammarum maguitudo.

1 8 Adriani Spigelii

tudinem retineat thorax autem anguftior flat , plus fanguinis circa pedfcus colligitur, quam aut idem digerere , aut d fefe poffit propellere , unde in cavitatibus illis ftabulans ( praefertim vero Venae arteriofae , & Arteria? venofe ) in multorum morborum cau- fam degenerat. Accedit, thoracem ipfumcompreffummulto imbecilliorem fieri,unde fanguis calidior eo affluens, vel ibi hxrens, acrior redditus,facillime vafa erodit, neque fe defendere natura jam amplius poteft. Hinc non immerito tales falfe ridentur a Te- rentio in Eunucho, dum fic inquit :

Haud fimilis 'virgo cfl -virginum noflranim : qucvs matres fludent , Demifis bumeris effe , ^vinclo peclore , utgraciles fient. Si qua efl habitiorpaulo , pugilem effe ajunt 3 deducunt cibum , Tametfi bona efl natura , reddunt curvatura junceas. Mihi ergo earum gentium confuetudocumprimis arridet, (quam & Venetiis obfervari cernimus) qua? latum potius, quam anguftum pectus ; craffum, quam tenue exoptat, & propterea infantum thoracem , levi fafcia involvit magis, quam ftringit.

In pe&ore fita* funt Mammt , qua? ratione fexus , & xtatis , maxime differunt, item ratione morborum , aliorumque accidentium corporis. In Viris enim non attolluntur, quodglandulas vix habeant : i n Mulieribm globi inftar decenter prominent. Virginibu* etiam , antequam ad pubertatem accedant , vix praetcr papillas aliquid comparet at vero cum aptx conceptui fiunt , fenfim excrefcunt. Vetulis & extenuatis , oblongx fiunt, turpiterque dependcnt , abfumptis cum pinguedine glandulis , fblaque cute reftante : pinguibm contra turgent, & quandoque in iniignem molem afcendunt. Mulieribm etiam ^ventre gerentibus , incrementa fumente foctu, & cum hocutero , fenfim augentur , ut partus tempore inftante fatis tumidx videantur. Quamobrem qui mammarum decentem magnitudinem fcire voluerit, Virgines afpiciat adulta: artatis, & qua: corpus habeant ftaturae decentis. his enim attolli in eam folent magnitudinem , ut manu fua commode undique tegantur. Ab hac qu*e difcedunt , majores , vel minores dicentur , prout ad exceftum , vel defectum declinent. Atque hnsc Medico prudenti diligenter confi- derandafunt, vel ideo , ut judicium accuratum de nutrice bonaferat , cum monente Mofchione , mediocres mammae in bona nutrice femper eligenda? fint. Grandes enim , lac copiofiim non generant , eodem auclore : parva autem frigiditatem denotant , 8c fteriles fceminas , ut vitari debeant tales ab iis , qui conjugium liberorum procreando- rum gratia fufcipiunt.

PapilU, ipfum quafi centrum mammarum conftituunt, admodumque & ipfie va- riant. Virginibus enim leviter prominent , & fragx inftar rubent: laclantibus , obfu- ctionem infantis exferuntur , & livent : effxtis , obloNgae fiunt , nigricantque. Has jubet infpicere Hippocrates 6 epidem. fecl:. j,fideuteriarfectibus judicare velimus. Si enim papillae , & quod in iis rubet , pallefcat, morbofum eft, inquit, ayfiov, five con- ceptaculum , & uterus.

C A P V T X.

De proportione Infimi <ventris 3 & Pudendorum utriujque fexus.

Nfimvs Venter, qui naturalem debitamque fervat proportio- nem, Vmbilicum habet in ipfo medio -veluti centrum , aequaliter ab omnibus extremis diftantem. Eadem enim longitudo efl, & quidem fex unciarum, ab ipfb ad ufque mucronatam cartilaginem furfum ; ad pubis offa de- orfum,- adlumborum, atqueofiiumiliumextrema,verfuslatera. Pe- ripheria autem, feu totus ambitus, duos Geometricos pedes cum duabus unciis, adeoq ue uncias viginti fex efficit : at diameter, qua? ab umbilico ad dorfum duci- tur, prarter propter novem, vel decem. Caeterum haec proportio magnitudinis diverfi- mode variatur a caufis , tum naturaliter, tum prseter naturam incidentibus. Secundum fsfrt"oSruT naturam quidem, ut a cibo, & potu,a fcetu in utero contento,a nimia pinguedine. A cau- fispr<eternatune'm{\\tutum accidentibus , utflatibus, in tympanitide ,• aqua, in afcite,- tumore, in lienis afFectibus. Contra quandoque venter attenuatur in inedia, in alvi fiuxibus diuturnis, aut vehementibus, in quibus ita decrefcit f^epenumero, ut tumorem

illum

Giut nutrix

Papillarnm magnitudo.

centrum imi ventris. Wagnitudo imi ventris.

-jarwtHr.

Nota.

de Hnmam Corporis Fabrica, Lib. L i o

illum circa umbilicum , de quo diximus , Venter deperdat , & ad dorfum veluti retra- Ctus videatur , id quod fxpiflime confuevit fieri a fuperpurgationibus , longis item diarrhads, & dyfenteria. Atque intalibuscauteomninoagendum eft cum purganti- bus , cjuandoquidem faciliime kedantur , 8c exiblvantur. Liberius validiflima quxque > offeruntur, fi velmorbus, autnatura a^gri requirat, iis, qui ventrem mediocriter protuberantem habent. Et huc refpexiife puto admirabilem Hippocratem , cum libr. de veteri Medic. circa finem , Medico prudenti cognofcendas , & confiderandas eiTe inquit , ^txlo^ ^cac^g , £ ^oyyvXcn , ventres longos , & teretes. Ex figurarum enim in- fpecTione cognolcimus prompte , cjui apti fint ad helleborum , & alia generofiora pur- gantia aiTumenda. Quibus enim partes in abdomine contentae fortes funt , beneque conftituta? , tuto purgari poiTunt ; quibus contra tenues , periculofe medicamenta ac- cipiunt. Ethocillud quoque eft , quod aphoiifino trigenmo quinto fecundae fe<5tio- • nis legimus , mclius effe in omni morbo , partes circa umbilicum & peclinem craiTitu- dinem habere : at vehementem tenuitatem & eliquationem pravam eife. Periculofam"H enim vel ad infirmas purgationes exiftere. Mulieres qua? amplo valde funt ventre , ad- modumque protuberante, ut venter ad coxas dilabatur, ineptac funt ad conceptionem. His enim uteri os a pinguedine omenti , ex 5 aphor. 46, comprimitur , & fteriles fiunt , nec priufquam attenuentur , concipiunt. Parvus ^venter ab Ariftotele in phyfiogn. inter primaria loca, ex quibus fapientise decor in homine apparet, refertur. Apud alios ^vtnter camis, & exfuclm , invidum denotat, &fbrdidum: ?vtundm> fivepotius teres, fobrium : Iongm , fegnem & voracem : prominens, fomniculofum, pigrum , & ftupidum : quibus autem imbilicm aclmoQhimprotiiberat , inter falaciffimos referuntur.

Pvdendorvm quoque in utroque fexu proportio tenenda eft , ut de fterilitate , Jjf,^0™"] vel fcecunditate judicium fit clarum. Atque ut a Virili initium ducam,ubi id ereclum eft, Portio» in homine xtatis adulta? , fex uncias obtinet in longitudine, quatuor in ambitUjfeu periphe- ria. Majormentula , vulvam potius replet magnitudine , quam uterum fcecundo iemine. f%%n*men: ' Eft etiam ineptior ad Venerem , quam neque animofe aggreditur , nec diu fuftinet, victis pondere mufculis , qui rigidam haftam tenent. Parya contra , & falacior eft , 8c Parvamt». fcecundior , quia titillando cervicem uteri , magis prolecTat fceminarum femen, & diu- tiftime pugnam perfert. Eft 8c aliud incommodum, quod longa mentula iecum trahit, obfemtio. cum fceminas uterina? liiffocationi obnoxias reddat , quod ligamenta uteri , cervicem nimium in coitu elongando, admodum laxet.

Pvdendi Mvliebris proportionem, plerumque ab ore licet defumere. Qui- P°<Jenciorum

bi • • r • • 1 n 11 1 r muhebnnm

us emm os , & ocuh magni lunt, ns quoque amplum eit pudendum : oblervatumque proporao.

n >...,. • -& • \ 1 tr o • *U C o * Obfervacio.

elt a me multiplici expenentia , omnibus craliis , & pinguibus , mammaique , & ven- trem amplum habentibus , amplas quoque elTe vulvas. Contra , quibus mamms de- prefLx , aut parvae , os quoque parvum , mentumque acutum , & labia parva funt, ftri- cTameiTe, & anguftiorem vulvam. Quibus ftridta ergo iunt genitalia , viros quidem deledant magis j at pariunt facilius quibus funt ampla. Caeterum narrat Confalvus Oviedusin hiftorialndica, Vrabenfes fceminas vulvam habere anguftiftimam,ut a?ger- rime viros admittant , quod ipfis tamen puto arte potius , quam naturae beneficio con- tingit , cum (ciam duabus maxime rebus incumbere , parvis puta mammis , nec pen- dentibus , & angufto pudendo. Nec mirum id cuiquam videatur , cum in hiice quo- queregionibusfamiliare id admodum fit icortis noftris, ut arte peiTariilque adftrin- gentibus , cervicem uterinam fibi reddant anguftiorem. Has matrona: nonnunquam etiamhoneftanmitantur", cummaritiexlupanariredeuntes, de conjugum laxis ge- nitalibus conqueruntur , quas ftricTas alibi invenerint , ignara? in qua: pericula fe con- jiciant , cum menftruo fimguini primum viam , deinde fcetui januam claudant , & ieip- /as demum in mortem prxcipitent , quod fa?pe cum mortuo, ob anguftiam exitus , fcetu , fimul ipfx mifere animam exfpirare cogantur. Et ha:c pericula maxime eveniiTe iis vidimus , quae cum alias ftricTam haberent vulvam , in gratiam mariti anguftio- rem arte reddiderunt : led milerae , inepti & temerarii confilii infelices pcenas capite tandem luerunt, & voluptatem mariti improbam, trifti amaritudine condierunt.

C 2 C A-

* o Adriani Spigelii de humdrii Corporis Fabrica> Lib . L

Proportio artuutrv.

Obretratio.

C A P V T XI.

T>e mutua Artuum inter (e proportione.

EstANT ArtVS, fiveManus, &Pedes, qua? hancinterfe^w-f/o- nem habent, ut quibus longi funt pedes, iis quoque brachia, five manus fint longiores. Dextrae tamen partis artus, five manus fint, five pedes, finiftris femper robuftiores fimt , & craffiores, quod fblet contingere ob exercitia,&motum corporis,qua? magis dextra,quam finiftraparte perficiuntur. Hinc contra fit , utiisfiniftraspartescraffioresfint, qui laeva utuntur , & ambidextri fiint. Prtternaturam tamen hx partes quoque crafliores fieri poffunt , ut in tumoribus : vel tenuiores , fi impediatur alimenti lufliciens affluxus, ut in luxatis non reftitutis faepe contingit , maxime fi ipfis adhuc pueris aut adolefcen- tibus hoc malum eveniat. Pedes ergo & brachia in corpore proportionato aequalia lunt : hoc eft , tanta eft longitudo ab ofte pubis, ad calcanei ufque extremum, quanta ab ala ufque ad medii digiti extremum apicem. At quanta pedum longitudo eft, tanta quoque trunci effe fblet , five fiiperiorum partium , ut Ariftoteles loquitur , hoc eft , diftantia inter olfa pubis , & capitis fupremum verticem. Quamobrem crmproportich naticorporis , tres continebitpedes , cum totum corpus fex conficiat, ut fiiperius di- ctum eft. Si confiieta menfiira erTerre libeat , triginta fex uncias Geometricas dicemus. Ab hac menfiira qui deficient , aut excedent , breviora , aut longiora crura habebunt. Notandum autem corollarii loco hic eft, obfervatum a me multiplici eife experientia,eos cjui longos habent pedes,ut plurimum alvo efle fluentiore. Obfervandumque propter- N ' ea id diligentius eft, ut cautiores fimus in prxfcribendis purgantibus, nec validiora tali- bus offeramus, quos facile in pericula conjicere poffumus.

FINIS LIBRI PRIMI.

ADKU

xt

ADRIANI SPIGELII

BRVXELLENSIS,

DE HVMANI CORPORIS F ABRIC A;

LIBER SECVNDVS, Qui Oflium hiftoriam proponit.

C A p v x L

Ofiis naturam , ufits , & dijferentias explicat.

A ctenv «s externas humani corporis partes perfequuti fu- o**™ mus , earumque appellationes , figuram , ac magnitudinem expofuimus , ut confula primum ac communi quadamom- nium partium habita cognitione , diftincTiorem poftea , ac definitam animo facilius conprehendamus. Cum ergo jam deiis partibus nobis agendumfit, qua: citra diiTeclionem in confpectum non veniunt , ut methodo progrediamur , ini- tium ab oflibus fumendum duximus. Quemadmodum enim totius corporis, omniumque partium baiis ipia funt, ita quo- que folid<E in anatomicis eruditionis primum ac maxime prscipuum fundamentum merito ab omnibus fapientibus habentur. Quod fi pro aliis icientiisfacilius capelTendis , locorum atque imaginum beneficio , fubfidium fluxse me- ^JSji!' moris qua:rimus ,• mihi certe in hoc diiTecTionum ftudio maxime enitendum videtur , utintantapartium varietate , aliquod auxilium eidem inveniamus. Nec vero melius meo invemetur judicio Oflibus , qua: prolocis artificiofis , quam aptiflime nobis ler- vire queunt, cum plerafque diftecandas partes,aut annexas fibi habeant,aut certe intra fefe coerceant , ut nihil promptius fit addiicere , unde incipiant , quo tendant , ubi de- finant, qua figura, ac magnitudine imgulx partes fint pr;eciita:,quam iili,qui perfecTam offium cognitionem fideliter animo fuo complexus fuerit. Nam quod in tentoriis pra> flant pali , in xdibus parietes , id nimirum in animalibus oflium lubftantia eft. Ad ho- rum enim imitationem , Galeno docente , i de Anat. admin. 2, ca:tera qua:que in ani- mante erringi mutarique lolent , ut fi calvaria quidem rotunda fit , cerebrum quoque necciTario tale fiat ,• & fi oblonga, talem quoque figuram huic ipfi animali cerebrum induat. Iam vero fi maxilla: parva: , faciefque tota exiftat rotundior , neceiTario quo- que iplorum mufculi protinus parvi erunt : autfilonga:, longa ftatim ejuimodi ani- mali tota erit facies , ejufque muiculi tales comparebunt. Quamobrem profecTo non folum ad apprehendendam caeterarum partium naturam , fed etiam ad retinendam fe- licius, abfolutam oftium docTrinam csteris omnibus prarmittere, necelTarium videtur. Antequam tamen ad fingulorum hiftoriam accingamur , nonnulla in genere de offibus confiderabimus , imprimis quidipfum Os fit , quos ulusprasftet , & quas habeat difte- rentias. Os ergo , Gra:cis i&»t , 8c contracte c=-£v dicitur , unde & Latini iuam fortaiTe o». mutuarunt vocem. Diciturautem »«wf, quafi ^cor, ab adjuncTo proprio, quod fir- miflimafuntac duriflima in noftro corpore fubftantia : vel -s%t' 7* i'^^ , ab officio opinor , quia ( ut eleganter Hippocrates nofter ) r£ rmftt»% gma , n& l^n-r^a. , ^ wxoe- hJ!Z2Z' ^^,toticorporiftabilitatem,recTitudinem,&formamexhibent. Eftautem aOs, fi ofa defini. E£H* definitionem ejus quceras , pars noftri tarparis fimpkx ,'ommm Jurifima ac ficcijsima , ad fia- bilimmum CAterarum parrinm creara. Dico os elle partem/^//uw , intelligendo incompo- fitam , & fimilarem, five, ut Ariftoteles 1 hiftor. animal. 1 loquitur, oW^s* , <c e^xep.oJjf. Corpus enim noftrum ex partibus conftat duplicibus , quarum alix funt firrulares ac ^««^ fimplices, alis diftimilares & compofit^. Simphces vocamus , os, nervum, venam, arte- « riam , cartilaginem , membranam , & denique cutim , non quidem quod revera tales fint ( conftant enim ex materia Sc forma, tum ex quatuor clementis,imo vero ex fibris

C 3 & propria

fimdes dici' rentur.

Vfus offium Primarius ,

Fartjcularei-

21 Adriani Spigelii

& propriafubftantia invicem intertextis) fedquiafimplicesadfenlumapparent: , ue- que in alias ita facile dividi pofTunt , quemadmodum qux dilfimilares vocantur. Quamcunque enim in fimplicibus partem divellas , eandem femper invenics cum reli- quis, utquxcunque fruftula oflis, & fint , &dici oflapoffmt , omnes item nervi cu- feTrtafu/cZ'. jufvis particulx, nervi merito cognominentur. Hsec caufa eft, cur ab Anatomicis fimi- lares partes appellata: fuerint , quamquam mea opinione , rectius fortaflis confimiles dicerentur , fi Grxcx vocis o^o^Sg proprietatem tueri velis, qua? partem fibi fimilem fignificat. Nam fi accuratius rem omncm luftremus , fimile profedo a fimilari pluri- mum differt , tantum puta , quantum denominativum quodcunque a re unde denomi- nationem haufit. Sic diflert angulus ab angulari , annulus ab annulari. Dicitur etiam Os fimplex a nobis , ne erremus ob xquivocationem vocis offis, intelligentes fimul ea , qua? oflibus jungi folent , ut cartilagines funt , & ligamcnta , ac perioftium , quo pacto Medici communiter fumunt, cum inquiunt, offa cx fuo loco excidiffe. Os ergo a nobis definitur, quod fimplex eft fubftantia, & ab aliis omnibus libera,ac nuda. hanc dicimus effe durifiimamac ficcifimam , ad differentiam earum partium fimplicium , aux in noftro corpore reperiuntur , & durae funt ac ficcze , fed non a?que durx ac offa , qux omnium funt duriflima. Cxterumcumcartilagines quoquenonnunquam durxadmodum fiant, imotemporisprogreffuetiaminoffadegenerent, propterea in definitione, ufumfi- nemque offium addidimus, qua ipfa a cxteris fimilaribus partibus quam maxime fepa- rantur , dicentes, offa flabilimcntum , ac fundamcntum omnibus panibus largiri. Hic enim nwdmegem. offium ufus primorius eft , maximeque generalis , quem & propterea Galenus fxpe in- culcat , fed imprimis i de anat. Admin. i, quem locum modo in medium adduximus. Non tamen hic ufiis ita univerfalis eft , atque communis omnibus , quin multa in cor- pore reperiantur offa , quibus hxc fuftinendi corpus provincia minime competere vi- deatur, cum necdentes , nec jugale os quicquam fuftineant , fcd illi potius cibisinci- dendis , hoc temporali mufculo muniendo fit pra'fe6lum. Quamobrem prxter gene- ralem hunc ufum , alii quoque erunt , iique particulares , quorum 8c mentionem diver- fis inlocis idem Galenus injicit. Kcprimm quidem eft, ut fint firmamenti Ioco ac tutelx fiibjeetis partibus , quo pa6to cranium cerebro infervit , os jugale temporali mufculo ,* coftx, partibus vitali facultati deftinatis vertebra? , fpinali medulla?. Alter ufiis eft , adjuvare melioremve reddere adtionem alicujus organi. fic patella in genu ambulatio- nem , offa fefamoidea in digitis manuum apprehenfionem perficiunt , dum fcilicet hos articulos firmant , ne in motu extra fuam fedem labantur. Tenius eft apprehenfio, quem ufum prazftant dentes , tum qui cibum incidunt , ut inciforii 5 tum quifranjyunt, velut canini j aut comminuunt, tanquam molares. Eft autem maxima oflium difFe- rentia inter fe , quas ut omnes inveftigemus , ea quae. fingulis partibus compofitionem quandam habentibus accidere folent , ordine intueamur. Primoque Tcmperamentum ipfiim , quod etfi omnibusofTibus citra difcrimen frigidum , & ficcum contigit , unde omnia quoque dura fiint, ac firma : alia tamen aliis multo fiint ficciora durioraque, nec tantum ratione xtatis, fed & fexus, & morborum,& oflium deniqueinter fe in homine adulto. Ratione enim atatis , puerorum offa mollia admodum & humida fiint , fi con- feras cum offibus fenioris : quin imo pleraque cartilagines potius, aut membrana? , quam offa vera videri queunt , donec progreffu tandem xtatis folidiora & ficciora, ab internocalore indurata , fiant. Signo effe poffunt primum in lucem editi infantes , qui hac de caufa pedibus infiftere nequeunt , fcd vacillant. Hoc monftrabit idem lallans , nequienfque proferre articulata verba eorundem lingua , donec hyoidis os, quod bafis inftar , lingua: & mufculis ejus fubfternitur , ficcatum firmiufque redditum fuerit. Sicciffima c~ diverfb fiint offa decrepitorum , in quibus cartilagines quoque inoffium naturam perquam multx fxpc degenerant. Virorum quoque offa duriora effe fcemina- rum offibus fummus naturse genius Ariftoteles , 2 de part. animal. 9, prodidit. In calidis autem morbis , ardentibufquefebribus , fic exficcari ut fere lapidefcant , experientia demonftrat. Sed enim , & in homine adulto fi invicem conferantur , duriflima quaedam invenientur eife ,• ut ofla temporum petrofa, qux a nimia duritie petris fimili cogno- mentum acceperunt ; & tria auditusofficula , ositem fcemoris , tibia? , humeri, cubiti & radii : quxdam contra molliora , ut ofla digitorum : quxdam refpedive molliflima,

cujufmodi

Differentiac

oflium.

A tempera- mento.

de Hum.wi Corporis Fabrica, Lib. 1 1. 23 cujufmodi funt vertebra? , ofla carpi, tarfi, Sc dcnique omnes epiphyfes. Nonnulla " extrinfecus obducuntur duriflima crufta , intus vero mollem laxamque fubftantiam coercent, quemadmodum cranium duplici lamina inveftitum : plurima contra fim- plicem tantum habent fubftantiam , ut os fcemoris , aliaque duriora. Ratione , ^fii»* magna eft differentia oflium. Alia enim triangulum referunt, ut fcapula: offa : alia qua- drangulum , ut duo olfa fyncipitis : nonnulla pentagonum , ut os occipitis. Cubi for- mam refert, os cyboides : naviculae, os naviculare dictum : clavis antiqua: , ofla clavicularum. Stapcdis , mallei , & incudis , tria auditui infervientia oflicula , quibus & propterea ha?c nomina impofita. Sunt & alia, qua: quod fefama: femen referant, fe- famoidea funt appellata. Fibula quoque denominationem accepit ab acu fibula: reda» anticjuorum , quam repra?fentat tibia: jun&a. Reperiuntur etiam offa qua: curva funt, ut coftarum ofla : item qua: v Grxcorum referunt , ut os illud quod lingux radici pra> figitur , proptereaque v^fAt«Je$ dictum. Nonnulla multarum figurarum funt , ut os quod communiter cuneiforme a fitu inter alia offa , led mhtyufQn multiforme , a figu- rarum multitudine, quas habet , nuncupatur. Multa quoque funt ofla , quxfigijra carent , qualem quidem recenfere liceatinter Geometricas, aut aliarum rerum for- mas : figuram tamen habent propriam , ut os fcemoris , humeri , cubiti, quia habent figuramqua:folifcemoii, humero , aut cubito competit , non alterioffi. Nectamen figura in toto ofle femper fpectatur , fed etiam in partibus , unde faclum cft , ut fa:pe a partis figura totum os nomen mutuarit, quemadmodum fecunda vertebra ab Hippo- crate dens dicta , quia proceflum habet , qui denti quoquo pacto aflimilari queat. Sic proceflus, finus , & cervices qua:dam fua nomina habent. ProcelTus enim qui ftylum refert , , qui acui fimilis , , dicitur. flH qui fub auditorio meatu fiint,

a fimilitudine quam habent cum mammillis p*s»«$«ff, mammillares dicuntur. Prcceflus oflis cuneiformis , quod vefpertilionumalis afhmilentur , 78«^«$«*, aliformes nomi- nantur. Kztione tneatuutn etiam oflium multiplex differentianaficitur. Quxdam enim infignem cavitatem habent medulla plenam , ut os fcemoris , tibia: , humeri : qua> dam vero finus tantum quofdam , cavernulafque obtinent, fpongia: aut pumicis inftar, cujufmodi funt in majorum quidem numero , os facrum , ccrpora vertebrarum , fter- num , talus, oscalcis, & denique ofla verticis , qua:inte: duas laminas fubftantiam ipongiformem continent; inter minores vero , ofla carpi , &tarfi. Nullum enim os, quod parvum eft , inquit Galenus 11 de uf part. i8,medulia pra:ditum eft, nec ullam habeteffatu dignamcavitatem , fed quafdam tantum cavernulas exiles , & anguftas , idque in eum finem fic inftitutnm eft , ne fi parva ofla ampliter cava forent , debilitate animali noceant ; fi magna, iblida gravitate fuaincommodent. Nonnulla habent fora- mina quardam , eaque vel magna , ut os occipitis , ubi fpinalis tranfit medulla , & ver- tebra: , item ofla pubis , qua: infignia foramina habent : vel parva , uti capitis plera- que ofla, in primis quod cribnforme dictum, ob copiam foraminum quibus cri- brum exprimit : aliacontra foraminibus carent. Sifupe tfidem confidercmm , aliaoffa Af^^. larviafunt, utosfrontis, & duo verticis ; aliaalpera, utfcemoris, humeri , os occi- pitii, qua^afperitatesaNaturafuntconditse, vel obmufculorum firmiorem exortum> & infertionem , vel eorundem tutiorem progreflum. In tnagnitudine quoquenotatu A. mv**. dignum reperitur difcrimen. Sunt enim quardam ofla maxima , ut os fcemoris , quod omnium in corpore maximum eft , deinde tibia: os , 8c humeri : quardam funt medio - cria, utoflaradii, & cubiti : quardam parva , ut digitorum , carpi , tarfique ofla: nonnullaminima , ut qua: fefamoidea appellantur , & tria oflicula auditus. Suntquo- que alia longa admodum , at gracilia , cujufmodi eft fibula , & coftx : qua:dam contra lataatque ampla , utoflainnominatadicTa , &facrum, fcapularum quoque oflatri- angula, frontis , fyncipitis, &occipitii: qua:dam vero funt crafla , ut aftragalus, & calcis. Ratione numcri , tot funt offa , quot commode partium muneribus fatisfaciendo Awmmn. erant , adeoque nec plura , nec pauciora. Quamvis profe&o Natura benigniffima unicum potius os , quam plura exftruxilfet, quod unitas continuitafque plurimum ad partium robur momenti adferat , fed motus corporis impediit , qui multitudinem ex- r>ofcit. Quo nomine ipfa quoque cum plura pro uno in aliqua parte conftituit, fumma femper providentiacavit , ne temere quicquam crearet, fed velad motumillius par-

tis com-

24 Adriani Spigelii

tis commoclum , vc! ad tutum vaforum tranfitum relpicerct. Huc pertincre videtur, c quod quarundam partium offa in prima generatione plura funt , qua: poftea in unum < os a:tatc crefcente coalefcunt. Sic maxilla: inferioris olTa duo funt in infante , temporc procedente in unum abeunt. Occipitis tria funt olla , nonnunquam plura , qua: poftea unum efficiunt. Sic fternum in fenibus ex uno olTe conftat, in adultis ex tribus,in pueris qui pubertatem nondum egrefli ex cjuatuor , in modo natis ex octo. Ex his autem offi- bus , quxdam cito coeunt , quemadmodum lunt occipitis , & maxilla: inferioris, quae in primo feptennio coalefcunt ,* alia tardius , ut olTa capitis , qux non nifi in ultimo fe- niouniuntur, primumque fere obliteratur iagittalis futura, hinc lambdoides, poft hanc coronalis , extremum denique fquammolcT, qua: temporum ofTa cranio jungunt. Senibus enim diuturnitate , & ficcitate non fecus atque appendices futura: fic abolen- tur & connafcuntur , utvix vefligium aliquod remaneat: poftrema: tamen femper iunt temporales , nec unquam obfervata: fuerunt obliterata? reliquisremanentibus.

4[ltm. In fitu quoque ofTa admodum variant : fed cum fitus , & fcdem oflis , & connexionem ejulclem cum altero indicet , Natura quidem provida , fedem cuique eam largita eft , quam cxpoicebat , utinftituto muneri promptius fatisfaceret. Alia ergo offa funt lu- periora, alia inferiora , aliaantica, aliapoftica. Nexmvcro diverfuseft valde, prout infervire debebat motui evidentiori aut oblcuro , vel etiam robur & ftabilitatem parti-

Afenf*. bus communicare. Ratione fcnfm nonnulla, fed oppido quam levis occurrit difTcren- <■ tia. Soli enim dentes tacTu pra:diti , rcliqua fenfu deftituta videntur , fi quidem os citra perioftium confideres, aquo mutuare fenfum olTa confueverunt. Quanquam 'profedto nec ipfi etiam dentes per fefenfum habeant , led eum potius acceptum refe- 'rant membrana:, quae internam dentium concavitatem fuccingit. Vt cnim caetera ofTa cmnia foris membranam quandam obtinent qua veftiuntur , qua: propterca «§<fl- ^revdicTaeft, itadcntes intrinlccusundiquetenui quadam pellicula, quae tactum ex-

Atcmporege. quifitiftimum ipfis lareitur , circumvolvuntur. Tandem ratione temporis Cm generationis

vemtwnts. 1^. I O m ' . . . . x J *

clia dinerunt. Sunt enim qua:dam qua: una in utero cum nomine generantur , quem- admodum ofla capitis , fcemoris , tibia: , cubiti , radii , & pleraque alia : quaedam cdito in lucem fcetu nafcuntur, cujufmodi funt olTa carpi, & pedii omnia. Dentes quoquejam nato accedunt , exquibus quidam celerius, quidam tardius prodeunt, nonnulli etiamin fenio , utfunt illi , quos ot^»«5^ fapientiae dentesHippocrates voca- vit, quod tum demumhominierumpant, cumjamfapientia: aztatem attigerit. Exiis etiam qua: in utero prodeunt , nonnulla perfecta abfblutaque in lucem veniunt , ut tria olncula auditui iniervicntia , ca:tcra omnia imperfecTa nafcuntur, quod vel procelTus ipfis, velfinus, aut aliquid aliud defit.

C A P V T II.

~De partibm opum , uli nornina , quorum frequens in oftum hijioria mentio

fit , fimul explicantur.

Ambtsi olTa , ut fiipra j am a nobis determinatum eft , fimplices fint partes , nec propriam propterea figuram requirant , ut qua: organicis duntaxatcompetit : ob ufumtamen,quem veladmotum corporis,vel ad fulcimentum molliorum membrorum conferunt , diverfas partes, formamque peculiarem acceperunt. Nifi enim certa offium inter le 5/2 fieret articulatio & commilTura , profecTo motus omnis animalis ne- celTario periret : neque fi nullibi aut protuberarent , aut in fe fubfiderent , quidquam aut nalci ex ipfis , autinferi iifdem potuifTet. Quamobrem provida Parens fic olTa con- didit , ut modo collium ritu extuberarent, modo vallium inftar rurfus fiibfiderent. Ca?- terum cum protuberantix ejufmodi aut cavitates varia: fint, ac propterea diverfas fortitx fuerint appellationes , in praTentiarum de ipfis agendum duximus , utoflium qux fequetur dehinc particularis hiftoria , in qua fepilTime earum mentio nobis fa- cienda cft, ab illis tenebris, qua: ignoratis his vocabulis afTundi fblent, libera praeftetur. OlTa autem in quibus eminentia: hae aut cavitates reperiuntur , non unius femper funt generis, fedquaedampartesoffis praecipuae, quaedam vero partes tantum adnata:.

Voco

de Humani CorporU Fabrica, Lib. I L 25.

Voco nunc partem pnecipuam , quae os eft a Natura primario conftructum , duriflimum- que adeo , & in medio adnatarum partium conliftic : Adnatam vcro illam, quam Natu- ra ofli primario , quafi ipfa fui oblita , os brevius fadtum, neceflario elonget, adjunxir. Illa, vulgo communi appellatione Os dicitur ; haec apud Grxcos propriam accepit de- nominationem , & 31n(pv<ns vocatur ; Latini autcm cum multa habeant nomina, quibus exprimant , re&iflime ab elegantioribus Appendix vocatur , quo pacto & nos lemper in ArPendix. > fecjuentibus appellabimus. Horumnaturam qui vclit intclligere, vituli , agni , alte- riufve junioris animalis os grandiufculum , puta fcemur, aut humerum, a carnibus libe- rum, ( prius tamen bene co&um, ) duriore contractet manu, protinulque partem offis, qua? appendix eft , difcedere experietur. Sunt autcm epiphyfes ofla cjuidem ut cxtera, rninus tamen quam prxripua , durae, propterea quod ita folidam fubftantiam naclx non fint, fed potius cavernulis plurimis, fpongice pumicifveinmodumintus plena?. Accedit quod nec cavitatem, ut cxtera tam amplam accepcrint,cjuin potius cavitatem reliqui & prxcipui oflis medulla plenam , obftruant , ut Galenusidcirco non fit veri- tus lcribere , appendices omnes opercula effc oflium mcdullam continentium. Pro- ve&ioribus tamen calore au&o , & accedente motu ita indurantur, ut parum a relicjuo ofle differant. AtenimNaturainefrbrmandis his appendicibus, mea quidem fenten- ^.apptndi' tia , fingularefua? providentia? exemplum reliquit. iSamcumoflaintegra, exprima- u rio , adeocjue duro , ficco , &.fblido offe , conftare haudquaquam poflent , quod ani- mali fuiflent ponderi , ficque motum , cui deftinata erant , impediiffent potius , quam eidem aliquid tuliffent adjumenti : neque tamen ex ejufmodi cjuocjue molli & rariore, quales funt epiphyfes , quod tum muneri fuo minime fatisfeciflent , & fmgulis momen- tis fracturis opportuna periculis hanc mortalium vitam cumulaflent : Natura fbier- tiflimaingenioiumcommentaeftinventum , & mediam quidem oflis partem , duram folidamque, extremas vero molliores rariorefque fabricata eft. Hac rationeprovida prudenfque Parens , quod imminebat grave diicrimen facillimo negotio avertit, cum ita comparatum fit , ( quemadmodum vel in fcipione, cui quis innititur, id videre eft ) ut femper in medio rupturae periculum fiat maximum. Quare ut hoc evitaretur, aut medium durius , aut craflius Factendum erat. Sed craflius cum commode non pof- fet , ingenicfe durius eftecit. Omnibus ergo grandioribus oflibus epiphyfes affixit , 1 nec tamen hoc folo nomine : fed etiam ut gratia articulationis molliores oflium extre- mitates fierent, & mufculi, qui ( ut carnei ) molles funt, tutius ab iis originem ducerent, N inque eas infererentur. Quin nec opportuna articulatio tam duras ferebat partes, cum durumduro jun&um inmotufacillimeatteratur: nequedurum mollituto conjungi- tur , cum hoc facile vincatur. Et harc caula eft , cur pra:ter magna ofla , minora quo- que fuas habeant epiphyfes. Oflibus ergo omnibus , quae articulari inter fe ad motum evidentem debebant , epiphyfesadnatasfiint : non tamen la:vi , planaque fuperficie, cum facile fic divellerentur , fed quibufdam afperitatibus cum oflis alterius finibus commiflis. qua* fane unio in tenera a*tate , junioribufque , admodum infirma eft, pro- ptereaque citra coctionem , aut putredinem , facillime ab oflibus feparabilis. Ofla autem , five appendices fint , & epiphyfes, five oflfa primaria praxipuaque, fuperficiem habebunt , aut xqualem ubique , & nullibi afperam : vel inxqualem , & alicubi protu- berantem , alicubi cavam , & exfculptam , finuofamque, Protuberantia ojiis , Graecis ■™pBw* b ikm<pv<nq dicitur , . Latinis Procejjiu , eftque ea oflis pars , qua? ex ipfb extra fuperficiem p<<)ce^ib,• eminet , ac quafi protuberat. Tales proceflusin fingulis fereoflibus reperiuntur, pra> h.Y \?' cipue tamen in a vertebris, cum nulla fit, qua? non pluribus donetur ; & in b maxilla in- Vi-3-4. ^eri°re > Sux utrinclue ^uos infignes proceflus obtinet. Sinm autem eft infculpta qua:- sinus. \i.9 fic ^am on^ c^vitas , qualis eft in c Coxendicis ofle , in d fcapula , aliifque infignis. Vter- i\'% 7'? 5ue autem proceflus, &finus multiplexeft : fed imprimis proceflus , cumalius acutus a.b. ' fit & tenuis , alius vero rotundus , & fpharricus. Acutm , Graecis t^ija^ » <c dvxlw , Col-

lum, & Cerpix dicitur, eftque protuberantia qusedam acuta , & longiufcula. Differt *&,c*i4t tamen collum , quod aliud quidem fimpliciter acutum fit, & a latiore bafi in anguftio- rem verticem abeat , vofmn didum a Graecis , a Latinis ceryix aut procejfus aaam , cu- «w»* r, r. 3.1.0. jus quoque pluresfuntfpecies, prout vel flylum refert, & dicitur e «i/Ao«^ aut y&Qtoetfa : f, u'7 13 vel mammas , f /**^«^ ; vel anchoram , 8 dyKvpoH^ ■> vel rofbum coryinum , wgpoaAw : Aliud KQ.P. D collum,

ii. a.

16 Adriani Spigehi

collum , five cervix ubi acutum aliquantifper manfit , in latam extremitatem definit , qiix velcaputconftituitarticuli, ut a cervix fcemoris , qui offi coxendicis articulatur ;

( velfinum, quemadmodum b fcapulae cervix. At proceffus cjui rotundo eminent tu- ^1^1

capM . bere, Capita vocantur, KtQaXa), ^ Kt<pdAcua, funtque proceffus, cjui alterius oflis cavum ar- ticulationis gratia ingrediuntur. Harc capita , iut oblonga funt , & prominentia , ut eft c fcemoris caput ; vel depreffa, ut d digitorum capita. Illa a Graecis Kt<pd*cua, nomine *'£ I0"

*»iv\®<. generis : ha?c whxoi dicuntur. Sic enim Galenus has voces accepiffe videtur, cum 1 de i% u ,0* motu mufculorum , Kt<p>axlw cum x^a? , «vJuAo» autem cum yxU\\ & finu confert. Latini

SinU5' non habent proprias voces , quibus has Grarcorum exprimant. Sinus autem cavitas eft caput excipiens; & cum caput duplex fit,(ut dictum,) finus quoque bifariam commode

*Mx* dividitur. Altior enim profundiorque, qui Kt^a^tw , feu caput eminentius fufcipit, *£\vM>

AcetMwn. Latjnjs j{cetabulum dicitur, qualiseft, cujus jam fa?pe mentionem injecimus, coxendicis llnus, qui fcemoris caput excipit. Dcprelfior vero ac fuperficiarius, qui capiti refpondet

y^w. deprertiori , five K5c<5uAo) , y\lwn ab ocularis finus forma , qua? palpebris claufis apparet, cognominatur. Tales invenire licet in offibus tarfi, ubi pedii ofilbus junguntur, quem- admodum & in carpi offibus , ubi poftbrachiali copulantur. Quamobrem i&lvfy , finus eritinfignis admodum & confpicuus : yxlw*\ autem adeo obfcurus , ut ambiguum me- rito videatur , fi vere finuum numero debcat affcribi. Caeterum in fummitate finuum proceffus quidam occurrunt , labiorum inftar, qui in profundis maxime funt confpicui, & Grarcis fmtf , otpfvig, <c x^*i> Latinis Labra , & Supercilia appellantur. A tque hxc funt illa , vocabula , quibus ofiium partes ab Authoribus infcribuntur, qua? tanto diligentius me- 0 1 moria? mandanda funt propterea , quod particularis ofiium hiftoria , his non optime prius intellectis, neceffario obfcuraatque difficilis valde videatur.

C A P V T III.

^De ofiium inter Je flruclura ac connexu.

A t V R A folers omnium parens, Hominem fapientia? ftudio, & earum rerum , quas toto mundi complexu coercuit, contemplationi addixit. Quare non ex uno offe continuove fabricari debuit , ne Homo om- nium dominator , immobilis trunci inftar , in uno perpetuo loco afflr- matus hxreret , ficque varietatem tantarum rerum ubique diffufam ex oculis conlpeduque amitteret. Plura ergo fecit offa, ex quibus con- ftaret, &utcommodeinvicem moverentur, nontemere, (ed ut caetera omnia , di- vinoartificio , fingulariquefblertia , inter fecopulavit. Hujufmodi ofiium compaginem, Ctxci oKthtlov vocant , quafi reficcatum aridumque (intellige <rupa, ) -^n $ ffxt&m , quod Articuios. 1 ficcare fignificat : carterum mutuam illam connexionem d^fyov five Articulum , quemad- modum Hippocrateslibro delocis in homine indicavit, dum «w^, inquit, e<r*«0 icwld ovpGa&uoiv , Trnvja. dqfya mitam , hoc eft , quaecunque offa invicem committuntur, 1lf!,Zamhi' ea omnia articulos efficiunt. Quamquam id vocabuli ambiguitate non careat maxima, quam explicare nunc decrevimus , quod plurimam lucem in authorum le&ione ftu- ' diofis adferre poftit. Significatione enim generali , d^fyov appellant Grxci , extremita- 1 tem oflium inter fe connexorum , five caput fit , five finus, quemadmodum in diar- ** throfi : five etiam afperum aliquid , ut in futuris. Magis ftricle , pro capite tantum fumi- tur , ut teftis eft Galenus , in procemio libr. de off. ad Tyrones , cum inquit , Hippo- cratem extremam partem alterius offmm fibi invicem cohaerentium, d\fyov vocare, non tamen quamvis , fed qux orbiculata eft , & in cavum proxime inferitur. Hoc pacto in libr. de articulis ab initio fcribitur ; Humeri articulum uno modo prolabi , in alam * videlicet, novi. S^proipfaconjun&ione oflium, ut dixi, accipitur, quomodo 8c Galenus in procemio didti libri de oflibus ad Tyrones , definit , naturalem effe oflium 4. wvlafrv, & conftrudtionem. Interdum tamenprefiiorejignificatione , non quamlibet, fed eam tantum notat , qua? motus edit manifeftos. Sic Hippocrati , libr. de arte , vocantur , c» olm a] wpGoXa) tuv Kivaf^fuv tqiuv \yKVK>Xov\a\ , in quibus offium , qux moven- «« tur , commiffuraj vertuntur. A medicis etiam locus circa articulos oflium , d^^ov voca- tur , ut cum rocant » dolores articulorum , qui tamen non in ipfis arti-

culis funt ,

de Itumani Corporls Fabrtca, Li b . 1 1. 27

culis funt , fed potius in partibus articulos circumfiftentibus , puta in tcndinibus , car- nibus , nervis , & membranis. hincque Arthritis nomen accepit , & arthritici dolores. Cseterum ut omnes ofTium compofitiones in medium afTeramus , ( ipfas potius ex ftru- Compofiri<t ctura? varietate , quam ab ufu , & motu evidentiore ,ut plerique Anatomici petentes ) pi«m u~ alias dicimus continuas cffe, alias contiguas. Grarci dicunt alias aaja, wpQvaw ,pcr coalejcen- tiam fieri , alias ko,t ao9oov , per artkidationem. In quibufdam enim offium nexibus ita jun- guntur invicem , ut prorfus fenfum eorum compofitio effugiat , & potius unum os continuum , quam duo , videatur , cjuemadmodum in ftructura eorum , qux ovp- <pv<nv dicuntur juncta efTe : in quibuldam laxiore modo committuntur , & duo fepa- rata offa remanent , feque invicem contingunt tantum , ut fic facile evidens ftructura confpectui fe ofTerat. k*7* <nv>®v<nv ergo copulari dicuntur offa duo , qua? continua funt, „ . T:

« • • r ■ 1 r ' • r r i .

&itainterfenexa, utin unumcoaleicantacitaconnalcantur , ut line alterms partis

ruptura , feparari a fe inviccm non queant. Quemadmodum autem dtiplex cfl nnio -3 x

prima , qux per fe fieri dicitur, cum dux partes divifie nullo intercedente medio cocunt,

quemadmodum vulnera qux per primam intentionem curari dicuntur: alteray qux 2

per accidens, interveniente aliquo heterogeneo, quemadmodum illa, qua: perfe- ■

cundam intentionem confblidantur , ubi aut per carnem , autcicatricemlabia vulne-

risinter fe junguntur : eodem modo etiam ofta inter fe, modo nullo interveniente me-

dio coalefcunt , qua? vera & legitima , modo alicjuo medio intercedente , qua? minus

propria fymphyfis vocatur. Priorem illam fpeciem obfervare tibi licet in maxilla infe- syt^p,^

riore , qua? ex duobus oflibus per owwvfyum junctis , in unicum os degenerat , cartila-

gine illa , qux utrumque intervenit , ita offefcente , ut ne veftigium quidem ejus

poftea relinquatur. Cum ergo in prima hominis nativitate, offa duo maxilla; per os.

cw^<pv<nvimpropriedicl:amjund:a fuerint , per legitimam deinde copulantur, ubi car-

tilago abolita fuerit. Sic ergo in ofhbus fcetus ex utero egreffi , innumeras cernere li-

cebit appendices, per ouoxcvfyuan , 8c ouv&pumv unitas , qua? poftea vinculo intermedio ef

evanefcente , ac in offeam naturam abeunte , primaria fymphyfeos fpecie cseteris ag-

glutinantur. Sic vertebrae quoque fingulae , ex tribus officulis infantibus conftant ,

cartilagine fibijunctis, qux paulopoftinunumcontinuumque osfaceffunt. Sic offa

innominata, fic fternum fe habet. Sed adipertenda hic diligenter canfa eft , quamhuic

diverfitati fymphyfeos Galenus libr. de offibus, aflignavit. Mollia enim, inquit, &

fpongiofa offa facile coalefcunt , & ita connafcuntur , utunum evadant: atquardura ,;

funt , & fblida , ac denfa , quo coeant , medio aliquo indigent. Qux enim multum '

natura a fe invicem diftant, ut durum, & molle, ea uniri, nifi per medium, non »

poffunt. Mollequidemcummollifacileconnafcitur : at durum cum duro coire , nifi 1

quid interveniat , quodutrumqueliget, nonpoteft. Quare qua? ficciora , & denfio- 3

rafuntoffa, alterius interventu coalefcunt. Sed cum medium illud triplex fit, carti-T. 2. ^

lago nempe, nervus , & caro , tres quoque vulgo fymphyfeos fpecies ponuntur, «k^w-

tyuffig, oiwdjfuais , & ovos-d^Kucng. Ego tamen relinquens owdjpuaw, quod nullum os alteri per

nervum proprie didumjungatur , alias duas fpecies pono , quas propriis magis voca-

bulis infignio , ow)li<rpu<nv , & outHivuav. cum ipfi etiam Veteres , per nw^^uavv , ligamen-

tum , & tendinem intellexerint : impropriis tamen potius , quam certis , & definitis

vocibus uti in hoc negotio voluerint. His addo pofteaaliamquoquedifFerentiam , de Qainqne

11 &i 11 r • i r> 1 1 * ■ I- i 1. • fpec,es f>'m* 1/

qua ante me nullus ver ba adhuc recit , owv^jo^v : adeo ut pro ratione medu quintuplicis, Phyr~* qnx • v •

J • r • n • / * 1 t v 1 i, medium ha-

quinque etiam lpecies conltituam , ovvxMopunv mquam , ovc^aokuoiv , ou»dio~puow , ouv\wum, bet. tiomvfhfcnv. Eft autem auirxfitfyuais unio offis continua , facta intercedente cartilagine, «^'j^,^ > & utrumque os colligante. Sic offa inferioris maxillae in pueris, fic pubis ofta in adultis junguntur. In medio enim pectine , cartilago eft , qua? utrumque os unit , & diffe- canti per longitudinem pubis offa , evidentiffime apparet. ove*do)cuoi$ , five concarnatio, ^ ea unio eft , qux fit per carnem. Hoc pacto generatim loquendo , omnes articuli mu- fculis obducti committuntur. Cum enim ab uno plerumque offe originem trahentes , alteri inferantur , ligamenti cujufdam vicem fubire creduntur , quo utrumque copule- tur, & nectatur. Dicitur haecunio avosdoKuoig , quia mufculi, quorum ope fit, a plerifque Veteribus, ut Hippocr. lib. deartic. & potiffimum Ariftot. carnis nomine appellantur. Vnde & de mufculis loquens , 2 de part. animal. o, ( quos tamen nunquam hac vocc

D z expreffu)

>

28 Adriam Spigehi

expreflit) Caro, inqnit,circa ofTa confiftit, vinculis fibrarum modo tenuibus adharrens, . 3- cuiuscaufa oflium genus habetur. owlio-uuo* eft , cum ligamcnto accedente fit nexus. Hoc autem , modo latum eit , & tctum articulum involvit , ab uno oile enaicens , & alteri implantatum , qualefere articulos omnes conjungit, utque illud eft, quod os fce- moris cum coxcndice, os humeri cum fcapula ligat : modo rotundum, & tcres, validif- fimum tendinem referens , & tantum maximis olfibus , & quae facile excidere poflent ex fuo finu , appofitum , ut utricjue fcemoris capiti , tum illi , quod fuperius coxendicis cavitati praeponitur , tum illi duplici , quod tibix jungitur. Nonnulla crgo offa duplici wuhrpuvl uhiuntur , ut fcemoris articuli , quirotundum & teresligamentumhabent :

^ n>s&,tns. nonnulla tantum fimplici , ut digiti. ou^livutnv vocant illam unionis fpeciem , quaeper tendinem flt. Sic patella fcemori, & tibise ; fic officula fefamoidea appellata, digitorum oflibus nectuntur , quod tendo hxc intercipicns ad ofla alligat. Vltima tandem fpecies

^ mwiiLrts. eft mwffyffis, quse fit ope membranae, qua ratione in recens natis ofTa fyncipitis cum ofle frontis junguntur.

k«t-T4^«. k*T^«» five per articulum componuntm , quxcontigua funt, cumque vel laxadt, vel ftricla hxc compofitio , & laxa iterum , vel motum habeat evidentem , vel motu evi- denti, aut etiam omni carcat , hinc iequitur , tresalias oriri differentias , quarum illa, •a qux ftricta eft & compacta , aweifyumg , Coarticulatio dicitur ,• altera , quae laxa , 8c con-

•b *«{#?*«s. fpjcuum motum partibus largitur , a^&fyumg , five Perarticulatio vocatur j tertia, quae laxa t> quidem , fed motum , aut nullum, aut certe non evidentem habet, Neutra , cum

Galeno de oflibus ad Tyrones, cap. 13, vocari poteft, quia ratione compofitionis 24^- Gouoi eft fimilis ; caeterum proptcr impeditum motum *waf4{uoii Wxc fortaflis a&fyuois fhrofeos!11"" ^puriaj fi cui nomina libeat fingere, non incommode appellabitur. s^6^uotus ergo ] jl •& *r ^rthro- tres fpecies funt , h^ums , ^QouJia. , & ylyyXvu&. Enartbrojis eft , qua cavitas profunda rotundum & eminens caput excipit : five , ut propriis vocabulis utar , qua k»7Ja«j Kt<p«~ *b i.Anhredia. houov iufcipit , qualis articulatio cft offis fcemoris cum Ifchio. Anhrodia , qua caput de- preflum, cum nnu leviter cavo jungitur , ut eft articulatio capitis cum pnma vertebra, radii cum humero , & digitoruminter fe. Inqua articulatione maxima fane latitudo confpicitur,qua: in majori minorique capitis rotunditate,aut finus profunditate fita eft. *5 3.Gmgiymnt. Ginglymm tandem eft, quando os idem eft, quod excipit, & quod excipitur, fitque cum unius oflis gibba, alterius cava fiibeunt : & rurfiis unius oflis finus, alterius gibba admit- tunt,non fecus ac oftiorum feneftrarumque cardines,quiGra?cis ^yyXv^oi dicTi,huic ter- i\x articuli fpeciei nomen invenere. hac ratione cubitus cum humero,& vertebrae inter fe copulantur. Cseterum hxc vocabula bia^oouotug , ^uouJiag , 8c ytyyXv^n etfi prifcis illis, & antiquis Anatomix Patribus in ufii non fuerint , neque cognita fatis , non dubitavit tamen Galenusadufumprimus, do&rinae gratia revocare, cuminquavis methodo aut difciplina , in qua inopia verborum obfcuritati occafionem parit , vocabula pro arbitrio cujufvis fingere liceat , dummodo propofito conveniant , & recto judicio jjj spedesNeu- inveniantur. Neutrim Jpecies fimiliter tres funt , iifdemque appellationibus donatae. d l.-Enanhro- P rima eft Enanhrofis , qux rotundum caput , & finum profundum obtinet, motuta^ ".'^irthrod;*. mencaret , qualis eft ofTis tali cumnaviculari. Altera Anhrodia , quae caput deprefTum, 8c finum fuperficiarie cavum habet , quemadmodum offa pedii cum tarfo , & tarfi ofTa t * ^i1!™"- inter fe. Tertia Ginglymas , in quo ofiis unius cavum alterius gibbum , aut contra , fuf- cipit. Hac articulationis fpecie , ofliculaaudituiinfervientiaconjuncl:afunt, quxetfi III «thJSvw11" 10111:110 ^ excipiant, motum tamen evidentem nullum habent. Synarthrofis quoque b i.sutura. tripartita eft , 8c in j>*(pla>, d^uviouiy 8c yopjpuow dividitur. 'o&-$n leu Sutura , eft compofitio quxdam , ad rerum confutarum , vel compactarum fimilitudinem facT:a. Confutis fi- miles fiint futurae vulgo di<5tse nobiliores , &propri2e, coronalis, inquam, fagittalis, &lambdoides, quse ofla frontis , verticis, & occipitiijungunt : Compactis vero afli- milantur , futura: temporum , fquamofie appellatse. Sciendum tamen , ne aequivoca- tione quis hic decipiatur , apud Authores etiam melioris notae , luturam aliquando pro altera fynarthroieos fpecie , quae Harmonia dicitur , accipi , ut cum multas capitis b x.n*mm*. Harmonias futuras appellant. Eft autem Harmonia compofitio, in qua oiTa qu*e fe in- vicem contingunt, ufque adeo fibi sequaliter incumbunt , ut neutrum in alterum ali- quid aiperitatis immittat , fed prorfus «quilinea fint , ad quem modum maxillx fiipe^

rioris ,

de Humani Corporis Fabrica, Lib. II.

rioris , & nafi o(Ta pleraque junguntur , os fphamoides , cribrofum, & cartera. Raro ta- menexquifita harmonia rjperitur, fed femper fere ofTa extremitatibus fuis aliquid afpredinis habent. quae caum eft , ut harmonia inter futuras quoque relata fit a peritio- ribus, & veluti improprie di&a futura conftituta. Gompbofs , tertia fynarthrofeosfpe- i>cmtlfr cies, <arSa ? yepQs , id eft , clavo , denominationem habet. In hac os ofli clavi ritu infi- gitur , quomodo dentes maxillarum prarfepiolis impingurrtur , qui ut omnes , ita foli in univerfo lceleto hanc articulandi rationem obfervant. Atque hi cjuidem modi funt,qui- bus inter fe oflium compofitiones fiunt : csterum cum illa articulatio omnium fit no- biliflima, quae motui infervit, Natura quoque perfectiorem eam cxteris condidit, ma- pifque comnofitam. Prarter enim offa , qux ad eam conftituendamconcurrunt, alia A,ia<p**J

i • r 1- r I- I -1 r rr «rticolano-

quoque accedunt , cu ulmodi lunt , litiamenta , & humor quidam unctuofus, craflus, «miaxam

A, J ■ • C r • r> • % % JZ • i jm. . concurrunt.

albus , ac pituitolus. Ligamentum , Orxcis nvdtTfuq dicitur, quod colligat copuletque *- inter fe ofla articulum facientia , eftque bipartitum , cum modo latum fit, modo rotun- Ligmnattm'' dum ac teres, quemadmodum tum antea dictum eft, tum libro fequenti fufius dicetur. H/<w<?ralbicans , tenax , ac dutinofus , in fpatio quo oflium extremitates fibi articulan- »

■ ° • 1 « 1 V • TT . . . Hurrwr mrti- b

tur , continetur , vulgoque articulorum numor dicitur. Vanat quantitas ejus pro arti- culi magnitudine, cum majores plus,quam minores contineant. Augetur tamen etiam , aut diminuitur , pro caufarum prarter naturam corpori accidentium diverfitate. Nam pituitofb humore fuppetente copiofior eft, itemquefi articuli debilitati fuerint , ut alimentum fuum neque concoquere queant, nec refidua expellere. Deficit quoque poft longas febres , exercitia vehementia , &inediam plurium dierum. Copioftor f/?juniori- bus, quam fenibus, quibus exficcatur. Interdum quoque, pravis humoribus in corpore k fcatentibus, malignam qualitatem induit, & fxvos dolores excitat. Carterum quccun- ( ^ que modo prxter naturam fe habeat , motum articuli lardit , maxime tamen fi penitus , abfit , ut notavimus farpius , cum tumore circa articulos oborto , apertoque abfceffu, i humor hic efflueret. Chirurgi enim imperiti , purulentam materiam efle cxiftimantes, ' (umma adnitebantur opera ftudioque, ut prorfus evacuarent : fed una cum bumore ( hoc , motum parti adimebant , immobilem articulum relinquentes , ficque intempe- ' ftivo & imprudenti orrkio , argrotis admodum officiebant.

C A P V T IV.

De nutrimento quo offa aluntur , & perquas vias ad ipja deducatur.

Tsi jam ad particularem offium hiftoriam pedemmovere fas erat , quodeaomnia, que in univerlum deoflibus dici poterant , perfecLri efle videamur : libuit tamen in gratiam curiofi ingenii duo addere,quas „ tamen nec fua prorfus utilitate carebunt. Inveftigabimus primo,qucd- i ^jj-ffi/l nam fit oflium alimentum , & per quas vias ad offa perveniat : deinde, z cum omnium Anatomicorum confenfu, vena?, arteria:, & nervi, origi- nem certam ab uno quodam principio ac primo habeant , dubitabimus, an fimile quid in oflibus reperiatur : quibus fic prsmiffis, ad prefliora viam parabimus. Ac de nutri- ffiJ/J*^ mento quidem quale illud fit , fi Ariftotelem fequamur , dubitatione nulla animus flu- ctuabit. Paflim enim , ut z de partibus animal. 3, 4. de partib. 2, 2. de gener. 4, 3. de * ' gener. 1, & 2. de fomno ^fanguinem ejfe animalibus fanguineis alimentum idtimum omnium > » partium : exfanguibus vero , id quod vice languinis habetur analogum , pronunciat. Imo determinatius loquens, de ipfis oflibus affirmat, 2 de partib. animal. 6, eaque fan- guine neceflario ali atteftatur , quod omnes partes eo nutriantur , ex quo facta mnt, at omnes ex fanguine conftant \ quare etiam omnibus ex fanguine alimentum petendum eft. Obftat tamen authoritas primo Hippocratis, libr. de alimento , ubi medullam ofium mttrimemum inqtdt : deinde Galeni , qui n deufupart. capit. 18, Demonftravimus , in- Si^^JJ quit , medullam proprium efle oflibus alimentum , & oflibus cavitate carentibus tale quiddam in eorum cavernulis contineri , neminem quoque mirari oportere , fi medul- ' ' la fit craflior eo fucco , qui in cavernulis continetur , quamquam ejufdem ufus gratia ,y hic exftiterit. Quin alibi , ut 3 de natur. facult. cap. ultimo , qualis , inquit , eft car- ' ' nibus fanguis , talis oflibus medulla eft. Caeterum in hac controverfia , quae apud Me- ' 9

D 3 dicos

30 Adftani Spigeiii

dicos fatis celebris eft , & habemus cjuae contra Galenum dicamus , & alia , qua» pro MMLim Ariftotele in medium afferamus. Multaenim funt argumcnta pluiimxcjue rationes, memumofliu quse convincere videntur , medullam nullo pacto oflium alimentum effe. Mirum cmm mmjimur. prjmum yjjgjjjj. ^ cur Natura medullam offibus pro nutrimento affignare voluerit, cum ad alendum ea fit ineptiffima , ut qux temperamentum prorfus contrarium offi- bus fit nacta , calidum puta atque humidum , illis contra frigidis & ficcis exiftentibus* *■ Pmterca medulla pinguedo qua?dam eft , unde & pinguis inpinguibus, fevoautcm fimilis eft in iis animalibus , quibus fanguis fevo fimilis per cocliionem evadit. atpin- 3' guedo , 2 de part. animal. excrementum eft utile , non alimentum corporis. Quin imo, fimedulla oftium proprium nutrimentum conftituatur, omniaoffamedullamconti- nebunt neceffario. at omnia offa non habent , ut parva , tefte vel ipfo Galeno libr. de offibus ad Tyron. Quin , fi medulla potius , quam fanguis alimentum aptum ftatuatur offium , profecto abfurdum fequetur admodum grave, fanguine multo frigidiorem,& SMgumem ficciorem medullam effe , quod a nullo tamen conceffum unquam videtur. Et ha?c funt fumoipum quae movent, ut a Galeno difcedamus : cur Ariftoteli autem contra faveamus, maxime fnbtuur. ^ .^^ ijnpellunt, Nullum eft animal , quod offa habens , fanguine careat : neque ul- ( lum, quod, fanguine carens, os habeat. Attamen quae offibus prxdita funt, non omnia medullam habere videntur, quemadmodum Leo : ex quo confequi videtur,offa necef- otjtSi». far[Q nutriri fanguine , & non medulla. Si quis objiciat Realdum Columbum , qui lib. i anat. cap. 19, ofTa Leonis fblida effe negat, fed medullam intus continere fcribit, quod Florentiae offa Leonum viderit amplis cavitatibus praedita : fi quis etiam oppcnat Epi- curum , qui apud Athenaeum 8 dipnofbph. Ariftotelis 3 hiftor. anim. 7, nimis curiofas ac ementitas obfervationes ( fic vocat ) deridet, negatque Leonis offaita folida effe ac dura, ut collifis invicem, non fecus atque ex lapidibus, ignis profiliat. Huic refpondeo, non bene concludere argumentum Columbi, offa leonum medullofa efte, quod amplis cavitatibus fint prsedita , cum finus offium, non ad mednllam continendam, fed ad evi- tandum pondus offium inutilc primario conditi fint. Nec fequitur velidco quoque, quod etiam modica medulja in ampla cavitate contineatur , quemadmodum in vcrve- cum offibus , proportione cavitatis , parum medulla? coercetur. Et hsec caufa eft cur Ariftoteles quoque 3 hiftor. animal. 20, & 2 de part. animal. 6y vere affirmet , medul- lam non nifi in offibus conclufam effe , non tamen propterea omnia offa medullamin- tra fe continere, fed ea tantum, qua* cava habentur,tametfi ne ipfa quidem omnia con- tineant. Caufam fubjungit : Ofia enimLeonis , partim nullam, partim admodum exi- guamhabent,quamobrem &nullam omnino medullam Leoneshaberenonnulli exifti- MeduUacjuem marunt. Si quis autem quserat , cum medulla offium alimentum non fit , quem ufum ujum pr*ftat. ^txt)eatj \s nanc refponhonem a me ferat, offa ob perpetuum motum, & quod natura fua ficca effent,requirere,ut afTiduo humec1:entur,cui ufui prxftando medulla perquam ExpucMwio- apta eft. Sedreftatexplicandwlocus , quiapud Ariftotelem habetur 2 de part. anim. 6, ArijtJt^ quod contrarius videatur di&is, tum a nobis, tum abipfb etiam Philofbpho,aliis,iifque pluribus in locis. Offium enim ibi inquit , naturam ineffe animalibus neceffe eft , & ut medullam quoque habeant, qua? pro alimento contineatur, ex quo olfa confiftant, na- cefTeeft. Videtur hic locus manifeftiffime ftatuere, medullam offium nutrimentum effe : fed facile fatisfieri huic difficultati poteft, fi quis grseca tantum verba infpexerit, qua? male hic ab Interprete verfa,fic fonant : ava.yx.aAov \s&a^xM ^ pviXov, tpv&tXap&a* v6[fyj>is f TfoQrjs, e| nq ylvdai 7» o&i. Reddidit Interpres paffive, t^^xa^avo^m f tfoffiq, cum hoc verbum paffivum non fit , fed medium , & propterea adive vertendum erat hoc pacto : Neceffe eft quibufdam ineffe & medullam , qua? contineat alimentum, ex quo offa generentur. Quodnamautem fitalimentum illud, ftatim fubjungit, ctiq^o^ vmm cupa , etprlJai <z&Tipov , quod autem omnibus partibus alimentum fit fanguis , jam ante di&um eft. Quafi diceret, quodnam fit alimentum illud,facillime erit ex aliis,qu2e a me di&a jamfunt & tradita , colligere, cum femper ftatuerim docuerimque , fanguinem ( omnium partium ultimum effe alimentum. Cum ergofanguis offa alat , quseritur per iquas vias ad offa deferatur? Per venas, quae fibi foramina inipfisetiam duriffinais offibus efformarunt , per qux tranfeant , & alimentum deducant , uti videre eft in calvaria, fcemore, &tibia. Solentetiam vafa in ipfis cavitatibus offium majoribus

undique

de Humani Corporis Fabrica, Lib. 1 1. 31

undique medulla ftipari & fuftineri , ad cjuod Philofophus allufit , cum inquit , medul- lam effe , non quidem alimentum , fed alimentum in fe continere.

C A P V T V.

An ofiium aliquodfit principium , quemadmodum 'venarum , arteriarum , nervorum 3 tum quale illudfit , invefiigatur.

EceptVM eft ab omnibus fere difTecTionum Profefforibus, Vafa ap- pellata principium aliquod primum habere , a quo oriantur. Hinc Ie- cur venarum , Cor , arteriarum ; Cerebrum , nervorum fere origo fta- tuitur. Ratioquxinhancopinionemipfosinduxit videtur fuifle om- % nium vafbrum continuitas , & quod nulla vena feorfim efTet , fed om- nes partes viderentur unius. Ha?c caufa fi alicujus momenti eft, ut certe effe ab omnibus creditur , recte dubitare meritoque videmur , fitne oftium quoque principium aliquod, cum ofTa alia aliis nexa, & omnia inter fe apta videantur,unamque continuam feriem venarum in morem conftituere : imo os nullum fit , quod feorfim ipfum per fe fubfiftat , ut loquitur Ariftot. 3 hiftor. animal. 7. Accedit & ratio , qux id concludere firmiter videtur. Cum enim offa motus gratia invicem coarticulata fint, motus autem omnis fiat a mobili in quiefcente , re&e videtur fequi , unum os alterum motumfemper fiiftentare. at cum quiefcens illud in alio quieicat, tandem ad aliquod primum quiefcens pervenire necefTe eft. Hoc ut inveniatur, accipiendum ab initio eft, illud ftatuimerito oflium principium , quod longitudinem ac rectitudinem totius ho- minis contineat , & a quo veluti ex trunco rami , reliqua ofTa exoriantur, At hx condi- tiones nbn alteri , quam ipinx dorfi competunt, unde re&e etiam ipfa ofTium princi- n f pium elTe ftatuere convenit.

C A P V T VI.

Jn quo brevis omnium totius corporis ofiium divifio , & enumeratio

infiituitur.

V m jam recta nobis ad particularem ofTium hiftoriam eundum fit , prxmittere eorum omnium numerum placuit. Sed cum is admodum ratione xtatis difTerat , aliufque fit in recens natis , quam homine per- fectam astatem adepto , nos eum afFeremus , qui in adulto reperitur , offaque defcribemus, qualiter fe in perfectis habeant. Nam ea, in qui- bus difFerentia fiint infantium ofTa , ex iis quae de formato fcetu fcripfi- mus , fatis patebunt , ubi diligenter totum hoc negotium complexi fumus. Vniverfa ergo offium compago , quadripartito a ncbis dividitur , in caputputa , thoracem, in- • jv fimum ventrem, & artus. C a P V T vocatur, totum id quod fupra colli vertebras fitum J^pjj5^* eft, & bifariam iterum , in Cranium , five calvariam ; & Faciem , five maxillas difpeici poteft. Caharia eft, quicquid fiipera parte cerebrum tegit, & ipfum viciflim capillis te- c***^ ctum eft, quibus decidentibus calvities oritur, a qua nomen ipfa calvaria accepit. Grar- cis x,£?.\lov dicitur quafi x&v(& , galea , a figura & ufu : xsyx&' autem & <nc*(pUv , fi inverfe confideretur. Conftat hxc in adultis communiter ex quatuordecim oftibus , quorum xiv. aliLi funt propria ipfi, alia communiacranio cum maxilla fuperiore. Propria funt,os fron- tis, duo lyncipitis, occipitis unum, & temporum duo : fex deinde auditui dicata oflicu- la , in qualibet aure tria , malleus , incus , & ftapes. Communia fimiliter duo fimt, cunei- forme, &fpongiofum. MaxilladuplextR. , fiiperior , & inferior. Superior, prxter com- ^JjJg^ munia duo dicta , utrinque fex propria obtinet. Inferior ex uno offe conftat. Vtrique infixi funt Dentes , quorum in homine adulto trigintaduo funt, in qualibet puta maxilla fedecim , ex quibus quatuor incifbrii , duo canini , & decem molares. Thorax di- viditurin partemanteriorem , laterales , & pofteriorem. Anterior, duas claviculas , & j v os pedoris , ex tribus conftans offibus in adulto homine , complecTitur ; laterales , co- 2* ' ftas, utrinque duodecim : poflerior , lcapulas duas , &duodecim vertebras. Thoraci ^rv adjungendaeft Cefs>ix3 qus feptem Vertebras complectitur , & os hyoides didtum , *m»

quod

Infimi ven- tris oflii.

:LtV

3* AMani Spigelu

quod ad lingua? radicem in fummitate laryngis fitum eft , & maxima cx parte undecim ex oilibus componitur. Infimvs Venter Anticaparte duo pubis oifa habet ; ad la- tcra ofta ilium , & coxendicis -y poflica fede lumborum quinque vertebras , fex ofla oiTis Artuumoffa. facri, & quatuor coccygis. Artvs, in manus,& pedes dividuntur. Manvs itcrum in humerum , cubitum , & extremam manum. Humeri os unum eft. Cubitm duo habet, Radium , & Vlnam. Manm extrema, Carpum, Metacarpium, & Digitos continct. Car- pw o&o conftatoffibus , duplici ferie diftindtis. Metacarpium cjuatuor offa habet. Digiti quinquefunt, & finguli tria tenent , ut fic quindecim fintomnium. Prxtcr harc offa duodecim quoque fiint alia minima , quae cum fefami femen referant , fefamoidea funt appellata. P e s quoque trifariam dividitur , in foemur , tibiam , & pedem extremum. - V(zmur, unumoseft. Tto duo habet , tibiam & fibuiam. Pesextremm , in tarfum, me- tatarfum, & digitos difpefcitur. Tarfus, feptem habet olfa : Metatarfm, quinque : Digiti, quatuordecim. Ad ha:c referri debent duodecim fefamoidea , & Patella , qux fcemori, & tibiae anteponitur. Atque hxc eft omnium offium enumeratio,quze fi in unam rcdi- M gantur fummam , Gapvt, quinquaginta MVem habebit : THOKAX,fexaginta unum: 6i' I N F I M V S V E N T E R , Hjiginti unum : M A N V S una , quadraginta duo 3 P e s , totidem , z1 i^2.adcoque amba?manus& pedes, centum fexaginta oclo: Et Totvm Corpvs Hv- t-99 ' manvm, trccenta isf noyem.

Pedis.

Calvari*

Snrnrarum fcfus.

i.

Obfervatio.

Snbflamia

C A P V T VII.

Agit de Cranio in univerfum , Suturajque capitis proponit.

Erebrvm vifcerum omnium nobiliftimum, cum in excelfb corporis loco collocandum effet, qui externisinjuriis maxime expofituseft,pro- vida in fingulis Natura , offeo tegumento tanquam valle quadam cir- cumfepfit, ut contra irruentescalamitatesliberum foret, atque optime munitum. Non tamen ex uno fblidoque offe conftruxit , fed ex pluri- bus , qux certo quodam articulationis genere conjunxit inter fe, quale in univcrfo reliquo corpore reperire non licet. Cum enim Calvaria non tantumpro- pugnaculi cujufaam munere fungeretur , quod habet proprium quafi officium ab aliis offibus: fed firmamenti etiam cujufdam, atque ftabilimenti , quod ipfi cum caeteris commune eft : ne cerebrumpartium omnium nobiliflimumfubito concideret, vcntri- cuiofque , & cavitates fuas obftrueret, firmandum omnino erat. Id quod Natura com- modiffime fecit, fibras quafdam membranae durae , quacerebruminvolvitur tegitur- que, per capitisfiituras trajiciendo , utcerebrum, quod perquam prompte mollitiei gratia concideret , fufpenfum veluti , & affirmatum teneretur. Verendum enim pro- fedtoforet, fi magna illa cerebri moles fuftentaculis his, quibus veluti in aequilibrio perpetuo detinetur, careret,ne in validis iUismotibus (quales eveniuntin faltationibus) ubi cerebrum concutitur , aut in fe periculofe ipfiim concideret , aut vero allifiim ad cranium , plurimum damni pateretur. Accedit ad hunc ufiim alius , non minus no- bilis, quod cum in fummo excelfbque corporis loco collocandum foret, inquova- pores in fumma effumantes perpetuo (ufcipit , cranio exitus prxpararetur , per quem fumi illi exfpirarent , quos fingulari invento Natura per futuras depellit. Hinc illudt *eft, quod vulgo videmus , eos qui futuris omnimode carent , continuocapitisdolore affici , facillimequeabinterniscaufis obtadi. Contingit enim fere ipfis , quodilli, qui, ut Galenus narrat, doloris gratia fafciis circa caput conftri&us erat,in eum uti dolorem incidant , ut fere inflammationis periculum incurrant , etfilevibus acaufistententur. Non defunt qui & alium aflignent ufiim , ut una fcilicet parte lasfa , altera fervaretur incolumis , & fradura cum offe finiretur , nec ultra ferperet. Sed nos faepiftime expe- rientia, rationem hanc admodum effe frivolam edocti fumus, cum i&us pluries per ipfas etiam futuras penetraffe viderimus. Osergo quod cerebrum tegit , a Cabaria di- citur , Grxcis k&v'm , a quo Latini fuarn vocem Cranium mutuarunt , quafi »&vog , Ga- lea, quod militaris galeae formam referat , & ufiim prxftet. Subflantia hujusratione aetatis plurimum variat. In nuper enim natis membranea potius eft , quam ofTea, pra- (ertimcirca foturas, maximeque coronalem, ubi ad aliquot ufcue annos tantam molli-

ciem

4, 1

.£.

m

Je Humani Corporis Fahrica, Lib. II. 33

ciem retinct, ut manuum compreflioni promptiftime cedat. Crafities etiam non eadcm o^gMi femper eft , cum fenum cranium , quam juvenum multo fit crailius ; & marium, quam fceminarum. Quin imo & regionum diverfitas varietatem parit, fi quidem verum eft, utcredimus, quod Oviedus in Indica hiftoria teftatur , Indis cranium efTe adeocrafi. fum,utaciem gladii quoque acutioris eludat. Sed nec in uno eodemque homine arqua- lem ubique crafTitiem retinet , cum in aliis atque aliis locis crafiius fit, quemadmodum in fingulonim Cranii offium hiftoria fufius id dicemus. Bgura cjus fpharica eft , & qui- r,iUr^ dem oblonga , qualem cerebrum ipfum , cujus gratia eft conditum , efHagitat. Sicpcr- . ^ iig ficies autem tam intima , quam extima fede la?vis eft : intima quidem , ne duram mem- branamj extimavero, ne pericranium la?deret. Illa tamen a inxqualitates qualdam & habet , qua? cerebri valorum referunt veftigia : hxc vero procelTus nonnullos , pro exortu quorundam mufculorum. Conftat autem ex duobus oflibus , tenuibus qui- dem , fed duris admodum , b uno interiore , c altero exteriore , quxinter dfubftantia quaxlam pumici non abfimilis , & plena fanguine medullaque continetur , cujufmodi quoqueinaliisoflibuscernitur, velutifiint illa carpi , &tarfi. Vocantur hxc offa ab Anatomicis dux Cahari<e lamin* , quarum quar exterior eft , craflior, & durior : qua? in- ^**1 w terior, tenuior molliorque exiftit. Et ha:c ratioeft, cur firpe in capitis validioribus ictibus , extima remanente illxfa falvaque , intima rumpatur. Viris autem , quam mulienbus utraque eft cralfior : fenibus etiam , quam juvcnibus. Et hxc eft illa cele- bris Hippocratis JWAe}, quam iple dekribens libr. devulner. capit. lpongix fimilem pronunciat, & os ipfiim in fe carunculas multas humidas habere afrirmat. Cranium ergo cum ex diverlis oflibus conftet futurarum beneficio inviccm connexis , antequam ca omnia membratim intueamur , futurarum natnra , & fingula: fpecies explicanda? funt. Eft autem S v T v R a , ut fupra quoque di&um eft, certa quxdam olTium capitis scmra. compofitio, rerum filo confutarum referens imaginem. Dico efle compofitioncm, ex quo ipfius genusintelligatur , nempe quod non fiUvumg & unio , fed articulatio qua?dam x*l' aqQfov facta. Hujus formam accuratius explicant verba ultima , cum & ipla futura ab hac fimilitudine confiitorum pannorum nomen repererit. Ca?terum non convenit aliis ha?c fpecies articuli, nifi Jfolis capitis offibus,qua? verum fubjectum futurarum funt,- competit autem ulque adeo, ut quemadmodum lolis his propria? funt, ita etiam omni- bus capitibus infint, raroque admodum inveniatur caput luturarum expers,neque illud nifi in fenibus fortafle , in quibus cum artate ob ficcitatem fenfim obliterantur , & ap- pendicum more coalelcunt , primoque fere occipitis futura? id ulu evenit, deinde fagittali, evayw, binc coronali , uhimo omnium temporalibus , feu fiquarr.ofis. Infunt etiam utriquefexui Mtttrt~ numero pari, nec verum eft quod tradit Ariftoteles 1 de part. cap. 7, maiibus effie plu- fJJ&SS. res , pauciores fceminis , cum experientiarepugnet , quamvis ratione admodumpro- 2* " babili Philofbphus niti prima fronte videatur. In infantibus quoque reperiuntur om- nes , fed reclam potius lineam , & harmoniam , quam fiituram referunt. Cum ergo omnibus capitibus adfint, recte , mea lententia , vulgo ab Anatomicis mproprias U communes dijpejcuntxr. Propias vocant , qua? foli cranio competunt ; Communes qua? ad sntm* d^u. 1 cranium pariter , os cuneiforme , atque maxillam fuperiorem pertinent. Proprix ite- 2 rum, velT^rafunt, \e\mendofe ; & xerx numero tres , mendola? quinque. Id tamen 2 habent peculiare inter (e , quod vera? fimplices fint , mendofie autem duplices. Dico fimplices, quod conjuge deftituantur, & unatantumfit: verbi gratia, una fblum eft coronalis , una fagittalis , una lambdoides ; at mendofa? conjuges luas habent , qua- rum una dextrum , altera finiftrum capitis latus occupat , quemadmodum in utroque latere fimt fquamofie asdutinationes. Prima er^o verarum &$a.nou* dicitur , Coronalis , Snmr* pro.

1 1 1 . n • • • I • 1« 11 P^verjEcreJ

velquodcorona:inltar capitis anticam partem cingat; vel quia corona: olim puella- fcnc rum eo loci geftabantur. Altera A^S^se*^? , a a majufculo Grarcorum, cui fimilis, umbdif^. quemadmodum eademrationet>'-y^o«^r?abinveriouquodrefert, cognominatur. Oj- mu' cipitis futura , a fitu dici poffet , aut fi omnino gra^car notationi infiftere velimus, Lamb- diformis non male vocaretur fed vulgo gra:ca fere vox in ulu eft , & lambdoides appel-

<m.i.a. latur. has inter duas , mediaeft, que cQt^cua. , Sagittaiis , a figurafagittaL dicitur. cCcrro- nalis ergo femicirculum rcfert , tranfverfim ab uno temporum ad alterum diducTum,

;c quafrontis ofta oflibus fyncipitis neduntur. f Lambdoides eft, qua; occipitii bafi , 8c

E utrinque

Cur Antmtnv ver*.

Sutur. men- dofaru auin- que paria. Primum.

Secundum.

Tertium.

Qucutum.

Qyintum.

Commuoes futura: quin- que. Tr:>n». Seawid*.

Tertis.

Quarta.

G}lWltA.

34 Adriani Spigelii

utrinque proceffibus mammillaribus duobus cruribus infiftens, verticem in occipitii iummitate ponit. a Sagittalis tandem quae inter has media , verticem lambdoidis , cum centro coronalis conjungit. Vocantur hae futurx verae , quod futurarum , id eft , pan- norum filo confutorum imaginem vere exprimant, mendofis contra lineam tantum referentibus. Non tamen in utraque lamina fub forma futurx apparent , fedinexte- riore tantum , five fuperiore. nam in b intima , harmonia potius necTuntur , quae caula eiTe fblet , quam propter interior fiitura , quam exterior , multo celerius aboleatur , pereatque. In nonnullis capitibus ftri&iores quoque funt , in aliis laxiores •> in non- nullis grandiores , in aliis exiliores.

Mendofarum autem c parprimum omnium maximum eft , maximeque confpicuum, & infigne , fquamofas combinationes referens , a quibus etiam nomen accepit , ut Mmhoe&ri v&<nco?bi{ictlce, a Grsecis , fquamiformes agglutinationes a noftris dicantur , cum per hanc verticis ofTa & temporum inter fe jungantur , ex cralTo offe in exacTe acutam lineam fquamarum ritu definentia , ita ut externa illa , haecinterna parte attenuentur. Initium ducunt alatere pofteriore bafis procefTuum mammillarium, 8c circulari ductu, quem toto progreffu obfervant, ad bafim capitis feruntur,totum latus cranii conficien- tia. d Alterum par, in latere capitis confiftit , totoque du&u , anteriori & fuperiori parti paris primi , feu fquamofarum ag^lutinationum fbcium eft, a cujusfummitateini- tium accipiens , obfique deorfum ad originem prima: communis protrahitur. c Tenium, inbafipofterioiisfediscapitiseft, quodinitium fuum cum principio crurum lambdi- ff .nnisfutura? continuum habet , in bafi procefluum mammillarium , juxta quorum la- tera pofteriora toto ductu oblique fertur , ufque ad bafim capitis , qua capitula funt , quibuscumprima vertebra conneclitur. f Gjv^artum, prope proceflus vefpertilionum alis fimiles in capitis media prope bafi inferius , rectim quafi lineam tranfverfam ex- primit , utrinque contcrmina duabus illis rimis afperis , qux a fpha?noidis , & tempo- rum finibus conficiunrur. p GHtjntum, in anteriore interna: calvaria? parte tranfverfim ad ofhs cribrofi, five fpongoidis angulos inferiores, harmoniam potius, quam fiituram re- fert , cum una recta linea eiTe videatur , etfi duae revera fint , a duobus lateribus cunei- formis offis , qua frontis ofTi junguntur, erTccfce. Communium quinque funt, h Prima, in fu- percilii exterioie fede obliqua, quae f rontis offis proccfTum exteriorem,cum primoma- xiila: fuperioris ofTe conjungit. 1 Secunda, in oculi fede externa & laterali , afinefere fecunda: propria: mendof.c dcorfum recta ducitur , ad foramen ufque in cavis tempo- rum exiftenre, & communis eft cuneiformi,cum maxillae fuperioris ofTeprimo. k Tertia, in elatiore oculi orbitar pja.e , &narium fummitate fita eft , oblique a radice illius ad fiimmitatem hujus perduclta. Iungit frontis laminam , quae partem orbitae fuperiorem efrbrmat , & procefTum intcriorem , cum maxillae fuperioris ofTibus , fecundo , tertio, quarto, &quinto. 1 Giuarta, obiiquaeft, inipfboffisjugalismedio, quae proceffum primum ofTis temporalis , cum primo maxillae fuperioris offe connecTit. m Gjujnta , in- ter procelTus pterygoides fita , antrorfiim ducitur , cuneiformi ofli cum fepto narium communis.

b> A.B.

t , t. 3. i.

1. IL

d. t-3.i

«, i- M ui.

f,iv.

V. V.

l< 4«

VJ

Os frontis.

Tigura.

Connexio.

Suhjlantia.

C A P V T VIII.

T>e oftbus capitis , five CaharU propriis agit.

R A n i v M ergo , ut dicTum , fex offibus conftat propriis , uno frontis, & occipitis, duobus fyncipitis, totidemque temporum, quas omnia in- ter fe futurarum beneficio connecTuntur. Primum Os Frontis eft , tv Kctld ptTUTiBv Iqh , quod in ai^eriore parte fitum , totam frontem, & oculorum orbitae elatiorem partCm conftituit. figuram habet circu- larem fere , n patellam non incommode profundiufculam exprimens, nifi juxta oculorum fedem, a rotunditate in rectam lineam abiret. Habet enim cavita- tem infignem admodum, qua cerebri anteriorem convexam partem excipit. Conneclitur luperius , ° ope futurje coronalis duobus fyncipitis offibus , p inferius , offibus maxilla? fuperioris , & cuneiformi ; q a lateribus , duobus proceffibus oftis cuneiformis alas vefpertilionum imitantibus. Subflantiam inter verticis oiTa & occipitis , mediam habet.

nam ut

o, i-3 • A.A.

q.U.

i..3. i ' t. it. i.

. t. <5. 3 74-

t& Humani Corporu Fabrica, Li b . 1 1. 3 y

nam ut illa tenuiflima funt , ita hoc craffiffimum. Non tamen aequabilem pra? fefcrt ubique craffitiem , fed ad elatiorem oculorum fedis regionem tenuiffimum eft : tenue etiam ubi temporalibus offibus committitur : in cxteris autem partibus , ubi frontem excipit , craflius eft , quam verticis offa, duplicique lamina fubftantiam pumici fimilem comple&itur , tenuius tamen fit ienfim, ubi hinc ad verticis ofla , quibus committi debet , declinat. Eft autem unicum os in adultis , quamvis in pueris geminum fit, in quae ^m*. dividiturafaaittalifuturaadnafumufqueexcurrente. In fceminis etiam adultis fimi-> liter id obfervari femper , Ariftoteles tradidit : led experientiam refragantem habet. In hoc offe obfervanda eft a Cavava fatis ampla, inter utramque laminam ad nafi radi- c*vem*. cem confiftens , interdum una , nonnunquam ( & magna id quidem ex parte , ) ge- mina , utrincjue tum ad fuperciliorumfedem fublimiorem fita , a qua foramina duo ad narium cavitatem expanduntur. Hancmembranula viridisfuccingit , materiaminfe continens vifcidam , & cerebri fubftantise non valde abfimilcm. Voci infervire, ut canora magis fit, vulgo traditur : fed ego exiftimem, ad odores hauriendos facere, cum ibi aer excipiatur odore prargnans , conferveturque paulum, ne praeterlabatur tam fub- ito nares. Exemplum fi vis fimilis rei , auriculam infpice, quam Natura quoque ad latera capitis velutialiquod velum expandit , ut fugientem lono refertum aeremdeti- neat , leviterque remoretur. b Foramina habet duo in fede fuperciliorum media , in Termmu i.d.d. ocu]i orbitam definentia , per qux ramus primus nervi tertiae cerebri conjugationis in T.E.E. mufculum frontis egreditur. c Procejfus quoque conftituit quatuor , quorum majores, p™#„. ' duo ad majorem oculiangulum : minoresad minorem confiftunt.

d Syncipitis Ossa, aliis ojfa -verticis dicla , quod Vertex horum centrum fit , *™c,'P'tis locus inter frontem , & occiput medius. Grxcis fyeyjt**/©- i$£, g /3^«p t ey>«<p«Aoi/ dicuntur , quod cerebrum ibi femper fit madidum. Numero duo funt , quadrilatera: fi- aw«,. gurae, fed altera parte longioris, ut Euclidesloquitur , cum quatuor conftent lineis, quarum laterales tranfverfis longiores (unt , non tamen plana , fedconcava ipfa funt , ob capitis Iphxricam figuram , cui accommodantur. Committuntur e anterioribus lineis, cbmmfc ofli frontis, futura coronali : f pofterioribus, offi occipitii, futura lambdiformi : 2 inter- d* nis lateribus , fibi invicem , fagittali : at h exterioribus, offibus temporum, ob quarum r- conjunctionem , in 1 fquamas de^enerant. Maxima funt, omnium confenfu , inter offa cranii : fed & tenuiffima quoque, ac infirmiffima, cum omnium tardiflime in pue- ris indurefcant & cffium naturam induant , imo Plinio tefte , non ante fermonis ufum. 1.6-i.a. Craftatamenfunt xqualiter , nifi nbi in fquamas attenuantur. Superfciem habent k ex- s*frP»*» B.B.b.'b. trinfecus larviflimam : 1 interius alperiufculam , ob veftigin, quae venx 111 Iugulares per cerebri meninges difperfie imprimunt. Et \ixc Chirurgis fedulo notanda funt , ne, ubi terebra cranium aperiendum erit , imperite venas cum vitae periculo vulnerent , fed caute a^endo eas illaefas confervent.

"Occipitis Os, -n^Wm , 24^ -n \vuliq eivctf Galeno appellatum , quod ibi Occipitisos fibrae nervea* oriantur , ab Arabibus memorise dicatum eft , & pofticam capitis partem claudit. figura pentagonum fereexprimit : °primumenim, & fecundum latusfunt, ?iguriu B- B- quibus verticis oflibus jungitur , ope futura? lambdoidex : p tertium, & quartum, qui- c- bus oflibus temporum additamentis lambdoideis , five futura tertia mendofa : q quin-r

tum, quo cuneiformi. Vnicum eft nuntero in adultis , quamquam in recens natis tripar- ^w™. titum fit. Subjlantiam habet duram, adeoque craffam, ut omnium calvariae oflium cra£ subjimtia. fiffimum perhibeatur : inaequalis tamen eft craffities illa, cum in fuperiore parte admo- dum craflum fit , duplicemque habeat teftam : inferiore, qua bafin cranii accedit, tenuiflimum , & unica fimplicique lamina donatum. r Externa fupetfcies \s\is eft , pr?e- suferfint,. d. d. terquam ubi finus quofdam habet lemicirculares,quorum s duo fuperiores infignes funt admodum , pro mufculis, tum iis qui caput extendunt, tum qui fcapulam dorfo admo- E E- vent, quos Cucullares vocabimus : rduo vero inferiores parvi , circulos fere confi- 6.6. cientes , pro mufculis re&is caput extendentibus exfculpti. u Interior impenfe inxqua- d.d. lis eft , idque ob finus multiplices ipfi inlculptos , x quorum duo tranfverfi per totum os excurrunt ad latera oflium temporalium , qui propter finus , primum & fecundum E- E> crafla? cerebri membranae conditi funt. y Vnus inter hcs reclus per totum caput ufque ad nafi verticem diftrahitur, pro finu tertio ejufdem membran^. Duo alii rotundi

E 2 funt

1. 6. 3. a

b. c.

.1.6.K

u.

A.A.

Foramma. i.

4* \.

Temporum offa.

Yigura.

Connexio. Subftantia.

Siniu duo. I,

Foramina. i.

1.

Tmeffui. i.

36 Adriani Spigelii

funt luper hos , aliiqueduoinfra, a cjuorum illi minores, cerebriprominentias , quod bipartitum eft ; b hj majores multo , cerebclli protuberantias , excipiunt. c Capita , five appendices duas habet, ad bafimfitas, c|uiprima;collivertcbra?articulantur, &ca- pitis motui , flexioni extenfionique dicato , inferviunt. Quod fpeclat 'foramina , d unum habet maximum , rotundum parne , in bafi fua inter praedicta capitula fitum, per quod ex cranio fpinalis medulla ad dorfum defcendit. e Duo alia huic adjacent, (fecundum in- quam, & tertium ) inter di&a capita & ftyloidem proceflum fita, oblonga,& fatis am- pla , per qua; ab infcrioribus , venae jugularis intcrna? ramus major , arterix carotidis minor , alcendentes , cranium intrant : lextum autem par nervorum totum defcendit, & ex calvaria prodit. His vicina funt , fub ipfis quafi capitulis pofita f duo alia , ( quar- tum, & quintum, ) qua: rotunda, vix fextam partem amplitudinis prioris obtincnt,per qua: nervorum feptimum par tranfitum habet.

sTemporvm Ossa, tw KfolaQuiv o$x , ad latera oflium verticis fitum fuum funt nacta. MinimaiuntexomnibuscalvarixolTibus, utrinque unum , multiplicem figu- ram referentia. nam in fuperiore parte femicirculum fere effingunt : at inferiore , ob afperas ina:qualitates,'modo proceflibusextuberantia, modo foraminibusfubfidentia , fcopulos horridafquc rupes. Elatiore parte , qua circularia (\mz, junguntur ottmm ver- ticis exterioribus lateribus (utura fquamofi : 1 anterius , maxillas fuperioris offi primo proceffu fuo primo : k pofterius ofli occipitis, futura tertia mendofa. Subftantiam habent duram admodum : 1 parte tamen ruperiore , & circulari, tenuem valde, & duplici illa lamina, quam ca:tera calvaria; offa habere diximus, deftitutam : m inferiore vero, qua? ad bafim cranii eft , eo ufque duram , ut lapidcam duritiem vel xmuletur , vel a?quet, unde , & totum propterea os apud Graxos kfyetSis , lapidiforme dict.um eft , apud La- tinos , Petrolum. Sinm habent duos : 11 primm , inter procelfum mammillarem, & al- terum jugale os conftituens fitus eft , amplus , rotundus, longufque fatis, qui ex lato fo- raminein anguftius intro tendi, cartilagineque incruftatus , ™fcq a*wss, five meatm Auditorim dicitur , per quem (oni ad interiorem aurem deferuntur. 0 Secundm , primo adjacet , in bah cranii , fub proceflu primo , jugale os efformante , fitus , tranfver- fus & oblongus , cartilagineque contecTus , qui capitulum maxillae inferioris excipit. Foraminibm etiam pluribus donantur. p Primum eft in calvaria: interna lede , in proceffu petrofb , figurae ovalis , longo dudtu in os penetrans ufque ad Iabyrinthum , quod viampraebetnervo auditorio , five quintae conjugationi. q Alterum , fatis amplum,in- aequale , & oblique antroriiim ducr.um, fub appendice ftyloide fitum, per quod arteriae carotidis major ramus , adofliscuneiformisforamen quintum fertur, indeque cere- brumpetit. ^Tertium, inter occipitis & temporis os , quibuscommuneeft , magnum, & insequale , pro ingrelTu vense jugularis , & arteriae carotidis : at egrefTu nervi fexti paris. s 6}uartum , inter procelTum mammillarem , & appendicem ftyloidem fitum , in canalem oblongum terminatur , & arteriam carotidem immittit. 1 Quintuw, retro pro- celTum mammillarem, ad latus tranfverlum lutura: lambdiformis, per quod ramus pri- mus vena? jugularis externa; cranium ingredientis, tranfit. Hoc modo in uno; modo in utroque latere deeffe fblet.

Proceffm quatuor fiint. u Primm , a meatu auditorio , vel anteriore fede finus capitis maxilla? inferioris, ex latabafi antrorfum fertur, 8c cum procefTu oflis primi maxilla? fii- perioris concurrens , futura obliqua necTitur , os jugale , de quo poftea , conftituens. x Alter, ex lata bafi , in pofteriore temporalium oilium lede , & capitis fundo , in obtu- fum verticem definit , vaccinam exprimens mammillam ob longitudinem, unde Sns > mammillaris dicitur. y Tertim , acutus , longus , inter finum fecundum , & dictum modo procerTum fitus , ^mh^s dicitur, & y&Quetftg , quod ftyli quo fcribimus formam referat. z Gjufrtm eft internus , duriflimus , quem os petrolum vocant , in quo triplex illa interna? auris cavitas, de qua poftea libro ultimo dicemus, continetur.

a, i.e.eT.p.

G. G. (, H.H.

d> t-t. i.Y.

« , Z. Z.

(5 1. c. 7. H.

b , K.

i, p.

t , M.

I , t.(. t.

R.R. m , S. S.

n 1. 6. 7. O.

0,

T.T.

1. 1.

r, R.R.

t , u «•

« , i. 3. 1

&z. 6.7.

p.

x, N.

z, 1. t.i S.S.

C A-

de Humani Corporis Fabrica, Lib. 1 1.

37

C A P V T IX.

Defcribit trta ofiicula auditui infer^jientia.

|l^fy^i& ^ P"ma au"s cavitate , quam Concham vocant diffectionum periti , tria reperiuntur oflicula , miro artihcio efformata a Natura , quorum hiftoria etfi ad eam tractationem pertinere videatur , qux auditusor- ganis dicabitur: tamen , ne omifiife quicquam in hac oflium enume- ratione credamur , paucis de ipfis agere decrevimus hoc loco. Ca:te- rum ignota \\xc Veferwus fuiile nemini mirum videatur , cum & ipfa per fe minutiflima fint ut facile vifam effugiant , & in illo durifhmo ofle , cjuod a petra: fi- militudine nomen habet, abicondita lateant. Recentiorum tamen mduftna , quiomnes humani corporis partes lumma diligentia rimati funt , eruta & in lucem producta fue- runt. Qua in re prima palma merito debetur loanm Carpo Bononienfi , cjui princeps Incu- Sw^"^ dem, & Malleolum dicta olTicula in confpectum protulit : altera Ioanni Pbilippo IngrafiU, f^^, viro undequaque eruditiflimo , quitertii, ( cognomento ftapedis ) inventionem fibi -^M" ipfi jure aflcribit. Sunt autem numero tria , qua: nomen potius a figura , quam ufu ac- ceperunt, cum Malleus, Incus, & Stapes dicantur. Subflantiam habent duriflimam juxta © ac denfiflimam , non minus tamen cavam pro continenda medulla. Magnitudo autem recens natis infantibus cum adultioribus eadem reperitur , nullaque in re ditterentiam eft cernere, nifi in duritie,propterea quod veluti ca:tera ofTa omnia infantibus molliora lunt , ita hxc quoque oflicula perfedam duritiem , abundante adhuc illa humiditate naturali , nondum acceperunt. Pcrioflio quoque carent , tametfi alia ofla ,vel intus , ut dentes : vel foris, ut reliqua omnia, obtineant. Id quod fblerti admodum Xatura con- filio efTecit , nelcilicetadfonireceptionem inepta fierent, cum inlbnora fiant dura corpora , fi molli fubftantia tegantur , ut puta fi quis campana: pannum impofuerit.

Mallevs ergo, qui primum officulum eft, ad tympanum, five membratfam pri- Maii«» T ms cavitati fubtenfam , fitum habet , adfinemmeatusauditorii. Hic a capitulo con- ftat crafliulculo , & oblongo , tenui anguftarque inhsrens cervici , quod uti cum incu- de fecundo ofliculo articuletur , finum lxvem obtinet. Proceffus habet duos ex cervice erumpentes , quorum b fuperiori , minori , & curvo, chorda tympano lubtenla adha:- L ret : c inferiori, membranula toto du&u incumbit.

G- Akerum eft , I N C V S , malleo adjacens, capitulo, & duobus cruribus donatum. d Ca- Iccns- 2 put enim crafliulculum habet , in cujus verticc levis cafitas , qua: malleoli tuberculum excipit : crura vero duo habet , 1 alterum quidem longius tenuiufque , ftapedis vertici c,wr* alligatum : 1 alterum vero, craflius, brevius, & latiulculum, quod iquamofb temporum ofli innititur.

Tc/tium, Stapes, aformaftapedisnoflratis,quameIeganterexprimit,inmedia Sure5* 5 quafi parte primx cavitatis fitum eft, adfeneitellamovalem. Conftat ex B curvoarcu » in duo minutiflima crura definente , qua: h bafi tranfverla: inliffunt. In iumma fui par- te 1 capitulum habet minutiflimum , & rotundum , & arcum quafi medium , cui longius c^lfuiKm' incudis crus , five proceflus , infiftit. Bajis reneftra: ovali , 8c membrana: illam claudenti apponitur. C«v'ttas autem , qux in petrofb ofle occurrit , ubi de auditus organis verba faciemus, defcribetur a nobis, nunc furficiat ofliculorum hiftoriam tradidiffe.

C A P V T X.

De offe Cuneiformi , Spongwfd.

S S A qua: Calvarix propria funt vidimus : nunc reliqua duo, qua: cum maxilla fuperiore communia habet , cuneiforme puta & fpongiofum , - intueamur. Cvneiforme, nomen habet a fitu fuo, nonforma, ^raDttt°r-, i cum cunei inflar cxteris oflibus calvaria: , imo omnibus pa:ne capitis • 3| & maxilla: fuperioris, in medio interpofitum fit. Vnde fadtum ut ean- * dem appellationem apud Graxos quoque retinuent , quibus rfLe«Jq kw vocatur: quia tamen ex diverlis confht offibus, & variam propterea formam

E 3 rcferr,

u% i.D.

JH.

i LL / K.

Conntxw.

Snbjiantia.

Proccfliis. Inttrni. l.

t.

Externi. I.

Sinut.

Toramma. X.

Os cribri- forme.

Tartes ipfitu, i.

38 Adriani Spigelii

refert , mXvy.oflov etiam , feu mukiforme dicitur , quamvis ip& etiam partes poftca a pro- pria figura peculiaria nomina fint fbrtita?. Iungitur anterius offi frontis futura mendofa quinta : pofterius , occipitis additamento futura quarta : ad latera longo ducTu co- mes eft temporum ofTi petrofo, a quo tamen rima afpera difparatur. Superius maxillx fuperioris primum os , quartum , & fextum attingit : inferius per aliformes proceftus, palatiofTa. Hoc ut varium eft , ita fubftantiam quoque nacTum ^variam & inarqualcm. nam ad latera & temporum cava,tenue,fed admodum denfum & folidum eft : in medio autem , ubi capitis bafin conftituit , craffum, imo omnium capitis oflium crafTiTirnum, non tamen fblidum, fed cavitatem conficiens fimilem duabus cavitatibus,quas in fiiper- ciliorum elatiorefede , ad nafi verticem , & frontis bafin efTngi diximus , ne caput tc- mere aggravet. Procefibm donatur, & in interna calvarix parte & in externa. In intcrna quidem a duobm anteriore fede pofitis, ex lata bafi in acutum mucronem definentibus, & aliis b duobm pofteriore regione fitis , quadratis pame , ad latera in plerifque extube- rantibus , qui cum oftis craffam partem cingant , ephippio non abfimilem , Sella turcica a forma dicuntur. Extra cahariam fimiliter duplex proceftus eft , c anterim quidcm utrin- queunus, adlatcraforaminum in narium amplitudinem dehifcentium, qui aformave- fpertilionum alis fimili, 7iJee/;*«^«s di<tXi,proce(fm aliforrmes : dpofterim fimiliter duo,a dicTis nati, e duobus apicibus verfus ftyloidem proceffum extuberantes, quorum anterior obtufus & parvus, pofterior longus & acutus eft. Sunt etiamSiwMplures huicofti. fInfeIU quidem medio quadratus , latufque , glandulam pituitariam dicTam continens, cuiacerebro mucofa excrementa deftillantia tranfmittuntur , aquopoftea quatuor alii deducuntur , oblongi , qui pituitam ad inferiorcs partes a glandula derivant. P Duo anteriores , ad fecundum foramcn in ociili fedis radice pofitum , per quod nervi motorii oculi ingrediuntur orbitam, excurrunt, & pituitam ad oculi pinguedinem,mufculorum humecTandorum gratia ferunt , ne fcilicetin nimio continuoque motu exficcentur , a qua jDoftea per glandulam in majori oculi angulo pofitam ad nares tranfmittitur : h Duo pofteriores , adinarquale, & alperum foramen , quintum fphamoidis, extendun- tur, per quod pituita ori & palato potiftimum influit. 1 Eft fc? fxnm infgnis in proceffibus aliformibus , qui fedem tutam prxftat mufculis in ore latitantibus. Hic profundus eft longufque. Foramina pluraobtinuit , quorum k primum juxta procefliis anteriores fel- lam conftitnentes circularc eft , pro nervorum opticorum in orbitam ingrefTu. 1 Secun- dum , huic fubjacens ibidem , quod ex inferiore parte rotundum, mox furfum abit, lon- gamque m rimam efformat, qua? nervos fecundi paris oculorum motui dicatos , tum tertium nervorum cerebri par tranfmittit. Per idem foramen infignis quidam ramus arteria? carotidis ad oculos abit ,• tandem pituita , & humiditates cerebri in glandula collecTae , unde lacrymas fiunt. Per elatiorem autem fedem Vena ex oculi fede craffze cerebri membrana: diftribuitur. n Tcnium ad latus prardicTi externum, parvum, fed ex- acTe rotundum , per quod quarti nervorum paris ramus primus , ad temporales , & in ore latitantes mufculos porrigitur. 0 Gjuartum , in externo latere orbitae oculi , quod oblongum eft maximumque , rimam potius , quam foramen exprimens , cum anterius latius fit , pofterius circa oculi radicem tenuius. Per hoc ramus quartus tertii paris , & primus quarti nervorum cerebri, in temporales mufculos diftribuuntur,&pituita oculi orbitam per fecundum foramen ingrefta , ad fauces elabituc. p §}uintum , longum & afperum, fiib finem finuspofterioris fellse turcicse, per quod arteria? carotidis major ra- mus in caput afcendit. ^Sextum, adhujusexternumlatus, longum, ellipfin figuram, five ovalem referens, quartum nervorum cerebri par tranfmittens. 1 Septimum, a pofte- riore praedicTi fede fitum, exiguum admodum, & exacTe rotundum, pro vena? jugularis internae ramo fecundo & minore , qui in craffa? meningis fiibftantiam ingreditur, & cu- jus veftigia in fyncipitis ofTibus apparent.

Alterum commune calvaria? os, ab aliis qui cribro conferebant , (ob foramina nullo ordinedifpofita,quibuscribriritupertufumeft) ^mtts , Cribriforme & Cri- b r o s V m dicitur : aliis , qui fpongiae comparare maluerunt, quod foramina dicTa an- fracTuofa , non direcTa cernerent , wroyyml\c , & os Spongiofum appellatur. Os hoc unum non eft, fed multiplex , diverfa: fubftantia?, forma?, & fitus. s Primapars, os eft, quadra- tum altera parte longius referens, a quo totum poftea nomen accepit, in anteriore, fed

interna

i.f. r. G.G. b, H.H.

c , 1. i.i. K.K.

M.M. t. c. d.

/, t.f.I. g, K.K.

h, L.L

' , 1. r.t. L. L.

k, M.&

3. k. /, N.(J-

3-1.

m , a.

n, i. f.i. . i. s. i.(

0 , 1.3.1

q. O.Q

r, R.R

s, t. c.

&Z.6.

E. E.

D.

, ». 3- i. 5>i.L

K

3»

Vfw.

de Humani Corporls Fabrica, L i b . 1 1 . 39

interna calvaria? parte fitum , cribri in modum tormofis foraminibus perforatum , & tenuifTima membrana (imiliter perforata obteclum , per quae odores ad cerebrum pe- netrant. His obftructis a pituita huc effufa , Gravedo oritur, hyberni temporis in locis frigidioribus commune admodum malum. a Altera eft , procefTus in hujus medio, lon- gus & triangularis, apicem acutum in fupremitate habens fubftantise folida:, qui totam primam partem in duas diftinguit , & a forma crifta: galli quam refert , Crifta commu- niter appellatur. Huic e direclo opponitur inferioriin fede b pars tertia qua? os tenue eft, fed durum tamen, furfum ad olfactus foramina,deorfum ad nares tendens,& fic to- tam narium amplitudinem ac odoratus organa bifariam , in dextram finiftramque par- tem diftinguit. 6)uarta , fpongiae fimilis eft , multis cavernulis prxdita , unde & totum os fpongiofum didtum.

Hujus oflis ut partes diverfle funt , ita quoque ufus varii. Prima pars , aeri odore im- prsegnato ad cerebrum afpiranti viam concedit, qnx ut tutior fit,anfrac~tuofafacl:a cft, ne cerebrum qualitate aeris nimium frigida Lcdatur, fed prius ab ofTe attemperetur. In catarrhis quoque , pituita? & cerebri excrementis viam largitur , quamvis id non fe- cundum naturam Hat, cum provida Parensodoribus potius quam cerebri inquinamen- tis illam viam deftinarit. Copia enim magni , cbftrudtis prarfertim legitimis viis , ipfa fibi vi viam parit, & quacunque datur exitus novum iter adornat. Secunda, feu galli cri- u fta , falci fubfternitur , & finui tertio durx meningis tutam fedem, cui connafcatur, do- nat. Tertia, nafum diftinguit, ut cum ca::er:s (enfibus duplicia organa odoratus ha- * beat. Vltima tandem , fenlim deftillantia cerebri excrementa fu/cipit colligitque, ne ru- * entia impetuofe & continue ex naribus,fcede fapientnTimi animalis vitam contaminent.

C A P V T XI.

(t/lgit de ojp lugali.

S I V G A LE , Gra?cis cv^y^ *ni» dicitur , quod jugi inftar, maxillae fii- osingaie perioris lateribus utrinque affirmetur. Os unum non eft , fed ex duo- bus conftat , nec tamen , ut reliqua Calvaria? olTa , propriam circum- ^ fcriptionem obtinet , ut feparari a carteris queat : fed aliis continuum, W cum ofta ex cjuibus ccnflatur , aforum fint procefTus, mediante fiitura * fibiconnexi. Altera enim parsSc cpofteriar, procefTus eft ofTis temporum rmes. juxta meatum auditorium anteriore (ede fitus : d altera vero antica , procefTus maxilla? fuperiorisoflis primi, minorem oculi angulum conftituentis. Hx dux apophyfes, qua- rum illa anteriora , hxc pofteriora petit, in medio e futura obliqua conneciuntur, & os Iugale efformant. Ex quo, vel nemine monente, ftatim fitus hujus oflis fe prodit & ma- s*** nifeftus eft, nempe ad latusutrumquefaciei, inter meatum auditorium , &primum maxillae os. Latum alias eft , fed fubtile : durum tamen, ac fere fblidum, nifi cavernu- lascontineretmedulliferas , pro fui nutritione. Firmamentum , & quafi propugnacu- vfm. lum praebet tendini temporalis mufculi , quem complectitur , ut tuto ad procefTum i&fmlu/ inferior;s maxilla?, cuiinferitur , properet. Stabilimentum etiam aliorum muf- culorum eft, maxime tertii paris maxilla: inferioris,quod paor$g vocatur,cjuodad man- ducationem imprimis conferat.

C A P V T XII.

Oftum Faciei , Jtve QsfrTaxil/* Juperioris , & inferiom , defcriptionem tradit.

A c l e M bifariam dividimus , in maxillam fuperiorem , & inferiorem. snpmoi n Svperior Maxilla, $W a nobis vocatur , quidquid prxter xiUa' enarrata ofTa in cranio fuperiore continetur, adeoque illa faciei pars ofTea , quae inferiorem oculorum fedem & latcra , nafi partem offeam, malas , & palatum , dentium denique fuperiorum feriem conftituit. SitbftantU eft offea: , non tamen exacle dura? folidaeque , fed quae pumi- sub/i, cis in modum cavernulis medulla plenis conficitur : insqualis etiam , cum alibi partes tenuiores , alibi crafliores obtineat , & fic modo durior , modo mollior fit. Quocirca,

& folers

Ccmuxu.

uf, u i.a. a.

X,

40 Adriani Spigelii

& fblers Natura non ex uno offe , fedex diverfis condidit, ne fcilicet, cum interfe fubftantia? ratione difTerentiam requirerent , importune continua effent. Conjunxit au- tem tum inter fe , tum cum aliis conterminis offibus capitis , puta calvariae, & fpha> noidis , harmonia potius , quam futura , fi externam faciem refpicias : futura autcm, quam harmonia , fi intcrnam. Has enim compages fi accurate confideres , forinfecus harmonia? videbuntur , & quandam lineam efformare : at fi efFringantur , mutuum PumHdL quendam intus contextum referunt futuris non abfimilem. Sunt autem duplices , aliae fufmorii. communes calvariae cum offibus maxillae fuperioris ,. quarum quinque funt , jam fupe- rius enarratae, ubi de futuris egimus : aliae propriae maxillse offibus , novemnumcro, de quibus nunc dicendum. nam harum beneficioutoffadifterminantur, itaquoque earum defcriptio tradenda eft. *. a Prima ergo in oculi orbita initium ducens in media fede inferioris partis , oblique y

ac fere circulari progrelfu deorfum ad latus externum oflis mala: protrahitur , indeque K per temporum cava. b Secunda, inipfaorbita eft, 8c latere ejus interno , anteriore *>b-bb-

3. lede , circularis , & oblonga , quae totum fecundum maxillae fuperioris os ambit. c Ter- ' • c,c* tia, in eadem orbita eft , inque eodem latere , fed fede inferiore , ab offis cuneiformis futura communi fecunda re&a ad faciei anteriora ducitur, & in dicta fecunda fiitura

4. terminatur. d Quarta , in nafi dorfo eft , a fupercilicrum interftitio per nafi longitudi- </, a<l *• nem offeam totam delata , quintum osbifariam dividcns. 8 G^nta, ad nafilatusexte- *,e.e.

rius quarta? toto ductu locia eft & comes , a futura communi tertia , recta dcorfum fe- cundum offis quinti longitudinem protenfa ad ufque nafi partem cartilagineam. fSexta, f, 1. f. 7' in palato eft , per cujus partem pofteriorem tranfverfim ducitur. g Septima , in eodem eft, fedfecundum longitudinem ejus totam excurrens, a pofterioribus antrorfum. OBa!pa> ininternafacieifede cft , inipfananum amplitudine, fepto cum quinto offe communis. Nona , eidem fepto cum quarto , & fexto maxilla: communis eft. Ex his futuris quaedam fimplices fiint , ut quarta , fexta , feptima , octava, & nona : quazdam duplices , in utroque latere occurrentes , ut reliqua? , puta prima , fecunda , tertia , 8c quinta. Atque hae funt futurae , quae olfa maxilla; fuperioris dividunt , quorum nume- rus etfi apud Authores variet , aliis undecim , aliis duodecim ponentibus : nos tamen cum doctiffimis Anatomicis duodecim ftatucmus , adeo ut fex fint paria oiTium in uni- verfiim.

h Primum, quod externum oculi angulum efformat , &rotundam iilam extuberan- f>, 1.3.1. tiam, Hippocrati xJ^Aoi/ ^o-wV^ , faciei circulum appellatam , durum fatis ac fblidum. ^l,R* Superius jungitur offisfrontis proceffui externo in cauda fupercilii , futura communi prima,- inferius, cum quarto maxillae futura prima propria; pofterius fpharnoidi, fu- tura communi fecunda; & tandem proceffu fuo , cumprocefTuoffistemporumadla- tera capitis , ubi os jugaie conficit fiitura communi quarta.

' Secundum , in oculi majore , & interno angulo confiftit , eftque olfium maxillx fu- «• s- perioris minimum , rotundum , tenuis fquamae inftar, cui caruncula lachrymalis inni- titur , quam propter k foramen etiam inferiore ex parte habet fatis infigne, in nafi am- *» T* plitudinem dehifcens, ut mucum excrementaque cerebri, ad pinguedinem oculi tranf- miffa, per nares expurget. Per hocidem ramus tertius tertii nervorum cerebri paris in narium amplitudinem , ad tunicam hanc fuccingentem , tranfinittitur. Iungitur ela- tiore fede offi frontis fiitura communi tertia ; deprefliore & anteriore, cum quarto ma- xillae ; pofteriore , cum fequente.

1 Tertium par, fiibftantiae quidem fblidae ac durae eft, aeque tamen ac fecundum tenue, v- nifi quod amplisintus finibus aere plenis fcateat. Figuram exprimit quadranguli altera parte longioris. Nectitur quatuor offibusj fuperius, offi frontis futura communi ter- tia ,• inferius , quarto maxillae fiitura propria tertia ; anterius , fecundo maxillae futura propria fecunda ,• pofterius , cuneiformi , communi tertia.

m Quprtum omnium maximum eft , & crafliflimum , nontamen aequedenfum , fed w« x.x intus refertum cavernulis infinitis medulliferis , maximam faciei partem conftituens, maximeque genam fuperiorem , qua caufa a Galeno 1 1 Vfu part. 19, os malae nuncu- patur. Hocfuperioresdentesomnescomplecl;itur, myftacemconftituit , nariumfo- ramina, denique omnia fere quae ad fuperiorem faciei partem pertinere videntur ,

quocirca

OflTa maxilla: fnperioris-

de Humant Corporls Fabrica, Lib. II. 41

quocirca & pluribus ( quam ullum ex maxilta ) oflibus committitur. Superius quidem juxta nadim , ofti frontis , fed brevi ducTu, futura communi tertia ; inferiiis, cum cunei- formi fiitura communi fecunda ; anteriiis , cum fecundo in oculi angulo intcrno futura propria fecunda ; pofterius , cum tertio fiitura propria tertia , & tandem cum fiio com- y£$.V. pari fiitura propria feptima. Foramina quoque habet notatu digniffima. a Prinmm , duo circa orbita: oculi fedem inferiorem , quorum alterum in ipfa orbita eft, alterum foris, per quod ramus fecundus , tertii nervorum cerebri paris , ad faciei mufculos excurrit. £ r" *• b Dein , unum in palati anteriore parte , retro duos medios inciforios , in ipfa divifione oflis palati , fivefiitura propria feptima , per quod ex palato in narium amplitudincm venula atcjue arteriola una cum tunica palatum fuccingente tranfmittitur. *J- »• c Quintum eft formse quadrangula: , oblongum , durum , mediocriter craffum , cum *. fuo pari nafi ofTeam partem conftituens. Superius annecTitur frontis proceftui interno portiuncula fiitura: communis tertia* ; inferiiis , futuram quidem non habet , fed afpe- rum admodum & insquale exiftit , & cum cartilaginibus nafi committitur 3 anteriiis cum fiio conjuge , lutura quarta propria ; pofteriiis , cum quarto futura quinta. . y-1' d Sextum , cum fuo pari palatum effbrmat , & narium amplitudinis pofteriorem par- «•

tem, anteriiis femicirculum , pofterius recTam fere lineam exprimit. Exhisjampa- f^'ctilT tet, quot & qua: olfa fint, ex quibus oculi orbita conficitur. Alia enim ad frontem, alia conjn» ad lphaenoidis os pertinent , alia ad maxillam fiiperiorem. Ad frontis os unum perti- net, quod fuperiorem oculi partem conftituit : ad cuneiforme unum, in externo latere, pofteriore fede , pofitum. Quatuor ad maxillam fuperiorem , ficut os primum , fecun- dum , tertium , & portio quarti. Primum exterius latus cum dicTo fpharnoidis efficit : fed hoc anteriorem , illud pofteriorem partem. Secundum , & tertium, interius latus : quartum , inferiorem partem. Ex quo fit , ut tota orbita ex fex offibus confletur , quo- rum figura & fiibftantia qualis fit , ex dictis fatis manifeftum eft.

Altera faciei pars , Maxilla Inferior eft, quae homini inter ca;tera anima- ^j1Ia »• lia , fbla fimia excepta , breviflima eft , ut cui manus obtigere , quarum beneficio ci- bum ori apportat,ne brutorum inftar hunc affumpturus caput terras inclinet. Eft etiam fbli homini rotunda , ut majeftas illa divinitatis faciei impreffa , fplendidius eluceat, 8c pulchritudine fitcommendabilior. Habettandem & hoc peculiare , quod cum ca?te- ris animantibus plerifque omnibus ex duobus offibus per fymphyfin juncTis , conftet, homini (fiquidemadaetatemjuftampervenerit) fimplexfit, &ex unico confletur. Dico, cum ad juftam artatem fuccreverit , quod infantibus bifida fit , &cartilagine copioia in medio mento jungatur : at in adultis itacoalefcat , ut nullo modo , ne co- clione quidem feparari queat , qua? aliorum animantium maxillam facillimo negotio dividit. Mobilis eft ciborum gratia , quimotuejusad mafticandum indigent, tum in acciniendo , tum in mandendo cibo. Quocirca & cum fuperiore ejufmodi articulo commifTa eft , qui ad motum evidentem aptiffimus efTe pofTit , ut poftea dicetur , quo in officio communi fbcietate xqua utraque maxilla confpiret. Dura quoque propterea Dwr4- eft , non tamen ita, ut ubique folida lit, cum pondere fuo incommodare pofTet : verum finibus cavernuliique medulliferis referta. CraJ^eft, dentium recipiendorum gratia, Cr*^* quem ufiim ipfa quafi Natura docere videtur, cum edentulis maxillam attenuat. Nam dum dentium feriem fenibus artas longa abftulerit , craffities quoque maxillx adimitur, atque aboletur. Figura arcumpulchre refert , nifi quod pofteriore fede attollatur , & ^corn^s duos utrinque Procejfus altos exigat , quorum c anterior , *9puvi a Gra^cis dicTus, rrocefibt *• ex lata bafi, in tenuiflimum exa&eque anguftum verticem protuberat, os jugale fiibit, tendinique validifTimo mulculi primi maxillx inferioris , five temporalis , fedem ac- ; ; J-J; commodat. f Poflerior, cervice infigni erecTum g capitulum tranfverfiim & Iongum a* efformat , quod in finum lecundum ofli temporum infculptum adaptatur , cartilagine incruftatum. Interponitur autem inter caput & finum alia quoque praeter hanc car- tilago , lazvis atque mollis , quas non tantum ligamenti officio fungitur , ut procefTum in finu fiio contineat : fed etiam motum lubricum admodum reddit , adeo , ut ap- tiffimus & validiflimus fiat articulus , qui non ambulationi, non apprehenfioni , fed b!t,s'®*' yitx u^ maxime necefTario inftitutus erat. Foramina habet h duo, utrinque unum in Tcram^*- fuperficie interna ad proceffuum dicTorum fundamenta & origines , qua; per os poftea

F ad ante-

z. 3-

Cavitates.

Dentei;

Articulatio dsntittm.

41 Adriani Spigelii

adanteriorapenetrantlongi(Timoduc~hi, & in externx fuperficiei foraminibus defi- nunt. Per ha:c tertius ramus quarti nervorum cerebri paris , cum venula & arteria ad dentium cavitates perfertur. Ductus autem hic a quovis facillime poteft inveftigari in u maxilla ficcata , fi quis foraminibus arneum filum indiderit. a Duo alia in exteriore fu- perficie parte anteriore comparent , per quse vafa modo di&a ad mufculos, labium, Afpmmtt. & cutim illic locorum collocatam deferuntur. Sunt etiam ajperitates quazdam in maxilla occurrentes diligenter notanda? mufculorum gratia , cum vel caput ibi , vel tendo infe- u ratur. b Prima eft in anteriore offis & exteriore parte , cjua mcnto fubeft , ubi utrinque * , a <l ad latera extuberat, pro capitibus tcrtii paris labiorum, quod deprimens inferioris labii vocabimus. c Altera , in eadem anteriore parte , fed fede interna le vior afperitas, ubi in- <, h- 3 feritur tendo fecundi paris maxillam deprimentis. d Tertia tandem, in latere interno,fed d. f. 1 ? poftrema parte , fub capitulo maxilla: , juxta finum per quem nervus ingrediturcum carteris vafis , ut efformet ledem tutam tendini quinti paris proprii , quem maxilla? ad- ducl:orem vocabimus.

Prarter hcec jam enarrata foramina , notanda? veniunt CaH>itates utriufque maxilla; marginis , quas vulgo dentium alveolos , & prxfepiola Anatomici periti vocare confue- verunt. Dentium enim continendorum gratia fa<5lx funt , quibus numero & figura fic exacte refpondent, ut neque hanc, neque illum proprium habeant, fed dentibus corre- fpondentem. Tot enim cava funt , quot dentes , cum quilibet primum erumpens, fibi proprium ac peculiare condat prxfepiolum ; concidens etiam fecum una alveolum fuumperdat, ita Ut ne veftigium quidcm maneat reliquum, donec (fiforte) novus fubeat , qui propriam poftca fedem domiciliumque ( ut ita dicam ) fibi omnibus mo- dis refpondens praeparet , & cfformet. Hoc autem formam dentis in cunftis fic xmu- latur , adeoque exacle undique cingit , 8c adhaeret , ut ncque laxius vacillantem, neque anguftius infirmum reddat, fed arqua intervalli proportionc denti adaptetur.

C A P V T X I I I.

~Dentium numerum 3 hijloriamque proponit.

Entes ergofic fiti funt , nempeinalveolismarginumutriufquema- x\\\x , five, ut Galenus loquitur , lib. de off ad Tyr. cv lii? tuv Q*lvtm (Zolfiois. Articulantur autem certo , nec alteri offi communinexu, quem ?op<painv Grxci , quafi dicas Conclavationem , appellant , quod inftar clavorum maxillis fint inferti , quanquam pro diverfo quo adaptantur modo, diverfas etiam alias articulationum fpecies conficere videantur. Nam ratione nervi , qui ipfis infitus, malis affirmat, ftabilitatemque largitur, fynneurofin erficere parent ; ratione gingharum , quibus veluti obvallantur , fyffarcofin generare pu- tantur. Notandum tamen hoc diligenter, obfervatum a meeffe, dentium ( pra^fertim inciforum caninorumque ) radices quibus alveolis infiguntur , nonnunquam curva acutie latius praefepiolis fuis infigi , quo fit ut plurimum roboris ipfa articulatio nancif- catnr , fed admodum periculofe ipfi poftea dentes evellantur , cum cedere nequeant , nifi pars qua:dam una de ipfo alveolo auferatur , quod tamen fine graviffimis fympto- matibus fieri vix poteft. Subflantiam duram habent folidamque , imo offium fere om- nium duriftimam, cum diutiffime flammam incremabiles fuftineant. Wxc durities fta- bilimenti loco infervit , ne inter mandendum atterantur , quanquam ne fic quidem fa- tis firmi fint , cum femper ex continuo ufu illis aliquid decedat , quod fatis manifefte in illis apparet, quibus densaliquis excidit, cum oppofitusfemper reliquis eminere videa- tur, cujus rei caufa non eft alia, quam quia ut ca:teri,conjuge deftitutus,non atteratur. Figuram autem finguli acceperunt clavi , cum omnes parte qua eminent extra alveolos , nonnihil lati ac rotundi : pofterius qua infiguntur , longi & acuti fint. Non tamen omnes eamdem figuram obtinent , & hanc quam diximus , fed ratione ufus fui admo- dum difcrepant , ut poftea dicturi fumus , dum fingularum fpecierum enumerationem hiftoriamque inftituemus. e Calpitatem quoque habent finguli intus , eamquefatisin- fignem confpicuamque , non quidem ubique , fed juxta radicem , fubftantia quadam membranulam semulante fiiccinctam, quam etiam diffedionum profeffores membra-

nam'

Obfervatio.

Subjtfmtia.

Tigura.

Cavitates.

1

de Humani Corporis Fabrica, L i b . 1 1 . 4 3

nam indigetant , & cujus ratione dcntes ipfi exquifitiffimum lenfum obtinuere , quod > pcrioftii vicem fubeat. DirTcrt tamen magnitudo hujus cavitatis , tum ratione dcn- tium ipforum ? qui majores funt, minorefve : tum ratione xtatis, cum in pucrulis ad fe- ptimum ulque ahnum , ampla fatis fit cavitas , tenui quadam fquama apum favis fimili circumfepta , atque albo quodam humore , velut muco , opplcta : at in adultis, rcfic- cato hoc, tota cavitas in anguftum finum cocat. Vaja habent omnis generis, venas, ar- Va^ terias , & nervos, a quibus tum nutrimentum, tum vitam, ac fenfum accipiunt, quo ita acutopollent, ut vixpars noftri corporisinveniatur, qua: laefa malcqueafrccla, majores * cruriatus, ac dentes ipfi , poffitinrligere. Nutriri autem debcbant , cum fempcr atte- rantur,- -vbere, ut nutriantur ; fentire, ut expofiti multisinjuriis in loco externo , fu- gere noxiafacilius queant. Aprimisenim qualitatibus , calorc & frigore , admodum lxduntur , & propterea eas fere folas quoque percipiunt : Secundas, fine fenfu & noxa perferunt tuto , fuftinentque. Non duritie premuntur, non lima Lrduntur : at levi fri- 5 gore ta&i ftupefcunt , levicalore affe&i, impcnfe dolcnt. Ineptum autem eft , quod ? Aretxus prodidit , folos Deos elTc qui norint, cur ab illis, quam ab his potius Lxdantur, cum caulacuivisfatisin promptu efTe videatur. .Dentes enimnonipfi per fc fentiunt, fed membrana illa eft , qua? ipfa, & propter quam illi fentiunt, in penitioribus dentium finibus abdita. Ergo , cum nec duritics , neque mollities , neclima , neque fcrrum ad iplam membranam penetret, innoxia illa manet : at calor frigufque,dente calefa&o aut rcfrigerato , ad ipfam membranam fucceffive tandem penetrat , & quia membrana fri- gidiuiculum nadla eft temperamentum , fit ut celerius a frigore quoque, atque a calore afficiatur. Cajterum -venas habent a jugularibus ; arterias , acarotidibus; nervas molles , a tertio nervorum cerebri conjugio propagatos. Ha?c vafa cum primaria fint, mirum pro- fe<5to non eft , fi corpus , primum dentibus erumpentibus , tarn mifere afficiatur , alvi <^s ' ^ profluviis , febribus , & convulfionibus , tra&is in confenfum partibus principibus , he- pate, corde, & cerebro. Siperficies candida eft, nitida, ac a:qualis,fi quidem Natura? le- sqer/iHa. ges obfervent : fin ; nigra, inxqualis, craffaque materia fepta, tarraro vini doliis adha> refcenti non abfimilis. Magnitudo moderata eft, cum homo ad manluetum contuber- **-*:■■ •■--'-• niumnatus, exertis , inftar apri , dentibus non indiguerit. Nec tamen omncs a:qua!es funt y fed incifbres minores , majores canini , maximi molares , & inter hos, pofterioreN. A/.wra communiter in utraque maxilla funt fedecim: variat tamen ratione individui Nm fa?pe,at non, ut Ariftoteles cenlebat, ratione fexus. Diverfitas autem hacc in molaribus eft, qui modo plures funt, modo pauciores, raroque admodum debitum numerum ex- plent. Phyfiognomis dentium numerus abfolutus laudatur , cum & robur facukatis generatricis , & copiam materia: fufficientem oftendat, qua? duo plurimum ad fanitatis ufuram conducere cenfentur. Suntautem dentcs triplices , ratione tum figura? , tum ufus : obtinuit tamen confiietudo , ut ab ufu potius quam a figura appellationem ha- beant, ficque incifores, canini, molarefque vocantur.

^Incisores, a Grxcis quoque 73^«? , eadem notatione dicti , quatuorfunt, in iflCifores. 1 l'&g*. b utraque maxilla fiti anteriore parte,unde & v&S-tct nominantur,qui figuram,qua fede ?-g-g g- gingivis eminent , acutam habent. Vfm enimipforum eft , ingeftom ori cibum incide- lIl re, inquepartesdividere , quas molares facilius comminuant. c C A NIN 1 , iuioo9afe , Onini. 2 lunt duo , utrinque unus , extremis inciforibus , tanquam fbcii adftantcs. Figura , inci- fbrum figurx non admodum diftimilis eft , nifi quod extremitate fua acutiores nonni- hil , csteris quoque dentibus emineant. Horum munm eft , ut loco , ita auxilio adftare . inciforibus : & fi quid duriufculum fuerit , quod ab illis dividi nequierat, ab his franga- tur, & dirimatur. Vlum hunc in nobifmetipfis facile advertemus,li nuces,offa,aliaque fblida , non incifbribus, fed caninis frangere nos attenderimus, edocti hoc ab ipfa quafl Natura officium. Vocantur etiam Oculares a vulgo , quodeosaboculodependerepu- <?£s • tc- tat, cumevulfisipfisoculorumadtioneslxdividet, fed alia id ratione accidit , quam docet Anatomica infpeclio , qua? teftatur, nervorum oculos moventium portionem in hos deferri. Radices, ut prxdicti incifores, habent fingulas, robuftiores tamen,altiufque infixas. ^Molares, ^Ca^, 8c ^v^ii^ dicl:i,quodvelutimoliscibusabipfisatteratur, M°i*r«. 3 loco funt poftremi , in buccarum cavitate occulti. Numero, fi adfint omnes , quinque, utrinque , ad latera caninorum confiftentes , ut fic omnesin univerfum , fi utriufque

F i maxilla;

1.3. 1.

i.tttm

1.1.1.

t.

44 Adriani Spigelri

maxillae numernm requiras, viginti conficiant. Non tamen omni a?tate omnes adfunt; ut plurimumquidem quatuor illi, caninis proximi, & junioribus adfunt : at ultimi duo, (adultioribus fblum , unde & a-ufyovmfig Hippocrati didti, quod non erumpant prius, at- que homo (apientia: ftudio idoneus evaferit. Latinisproptereafapientia: dentes nun- cupati : aliis , ut vulgo , Genuini dicti. Atque hi in caufa funt , ut inter fe Authores va- rient in numero dentibus affignando , aliufque alio plures , vel pauciores , enumeret. Modo enim videre liceat in hoc latere quatuor , in alio quinque ■> modo in fuperiore maxilla omnes adelTe , modo in inferiore quofdam deficere. Figuram habent a cazteris paululum dhcrepantem. cum enim illi acuti fint , hi latam habent fuperficiem & in- arqualem, quatuor acutis eminentiis exaiperatam,q.uas inter foveola qua?dam occurrit, ab ipfarum concurfu enata. Quare & pars extra gingivas produ&a, non velut reliquo- rum acuta , fed quadrata eft , quae perrec-tior in tribus pofterioribus, adeo ut hac caufa a RufFo Ephefio , r^ni^ , & Menfi appellentur , quas non inelcganter videntur expri- mere, tum lata hac fuperficie , tum triplici radice , cui hxcincumbit , cum&noftra: menfe cuidam radici femper infternantur. Radkes autem non fimplices habent , ut re- liquijam enarrati , fed plures , in quarum numero qua?dam occurritdifcrepantia , tum ratione maxillae , tum etiam dentium inter fe. Et inter fe quidem , cum proximi cani- nis, habeant pauciores j plures, tres pofteriores : at ratione maxillae, cum duo fuperio- ris malae caninis proximi communiter binis, reliqui extremi ternis radicibus affigantur ; at inferioris maxillx illi fingulas habeant,- hi,binas. Sunt etiam fuperioris dentes, majoribus radicibus praediti , utitafitis clare pateat , &numero, ac magnitudine ab iftis, inferioris mala: dirTerre. Id quodnon temere, fed provido Natvra fecitconfi- Jio , cum illi, qui penduli futuri erant, firmamentum fidelius requirerent : hi, fuo pon- dere fatis muniti , onus fupervacuum refpuerent. Ex his nemini obfcurum eile poteft, vfnidentinm. quem ufum dentes prarftent corpori. Nam mafticando , cibos ventriculo prarparant, ut ipfius in chylum converfio fit facilior. Hos dhidunt Incifores ; frangunt Canini ; com- minuunt Molares, & molae inftar in minimas partes dividunt. hinc/^ifacliiunt, ut excipiantfacilius, rctineantque fidelius: ajperi autem, ut comminuant perfedtius. Sic enim & molares lapides ferreis malleis exafperari videmus, cum nihil aequali fuperficie praftent.

< CAPVT XIV.

Ofiis hyoidis hijioriam tradit.

Vb maxilla inferiore, in elatirHma laryngis parte, a os continetur, «. y-« quod unitatis nomine exprimitur ,